Clár

Tá an leagan clóite den eagrán nua a foilsíodh in 2011 ar fáil anois i BG, CS, DA, DE, EL, EN, ES, ET, FI, FR, GA, HU, IT, LT, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL agus SV. Más mian leat ceann a fháil: sonraí …

Nuacht
Réamhaiste	1
Brollach	3
Tagairtí (bunús dlí agus sainordú)	5
Réamhrá	11
Cuid a hAon — An Iris Oifigiúil	13
Brollach	15
1. Struchtúr na hIrise Oifigiúla	21
1.1. Struchtúr ginearálta	21
1.2. Sraith L	23
1.2.1. Rangú na ngníomhartha	23
1.2.2. Uimhriú na ngníomhartha	24
1.2.3. Inneachar	26
1.3. Sraith C	33
1.3.1. Rangú na ndoiciméad	33
1.3.2. Uimhriú na ndoiciméad	34
1.3.3. Inneachar	35
2. Struchtúr gnímh dhlíthiúil	39
2.1. An teideal	39
2.2. Brollach (luanna agus aithrisí)	40
2.3. Na hairteagail (na téarmaí achtúcháin)	42
2.4. Abairtí a bhaineann le gné éigeantach na rialachán	43
2.5. Abairtí deiridh (áit, dáta agus síniú)	43
2.6. Iarscríbhinní	45
2.7. Forannáin na ngníomhartha	46
3. Rialacha maidir le doiciméid a dhréachtú	47
3.1. Conas tagairt don Iris Oifigiúil	47
3.2. Conas tagairt do ghníomh	48
3.2.1. Teidil	48
3.2.2. Conas tagairt do ghníomhartha eile	50
3.2.3. Conas tagairt d’fhorannáin na ngníomhartha	53
3.2.4. Conas tagairt do leasuithe ar na gníomhartha	54
3.3. Forálacha leasaitheacha	55
3.4. Ord na luanna	57
3.4.1. Ord na gConarthaí	57
3.4.2. Ord foilsithe institiúidí agus chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh	58
3.4.3. Tíortha	59
3.4.4. Teangacha agus téacsanna ilteangacha	59
3.4.5. Airgeadraí	59
3.5. Liostaí	59
3.5.1. Pointí a liostú — an phoncaíocht	59
3.5.2. Gníomhartha a liostú	60
3.6. Sainmhíniú ar théarma nó ar fhocal	61
3.7. Comhaontuithe idirnáisiúnta	61
Táblaí achoimre	63
Cuid a Dó — Foilseacháin ghinearálta	69
4. Na doiciméid a ullmhú agus a shainaithint	71
4.1. Údair, comhlachtaí údarúcháin, Oifig na bhFoilseachán agus seirbhísí clódóireachta	71
4.1.1. Na húdair agus Oifig na bhFoilseachán	71
4.1.2. Bainistiú na dtionscadal san Oifig	72
4.1.3. Léitheoireacht profaí san Oifig	73
4.2. Doiciméid bhunaidh (lámhscríbhinní)	74
4.2.1. Prionsabal an tslabhra táirgthe	74
4.2.2. Struchtúr loighciúil na ndoiciméad	75
4.2.3. An téacs a ullmhú	77
4.2.4. Doiciméid atá réidh don atáirgeadh	79
4.3. Cineálacha foilseachán	79
4.3.1. Monagraif	80
4.3.2. Acmhainní leanúnacha	80
4.3.3. Sraithfhoilseacháin agus monagraif chomhcheangailte	80
4.4. Aitheantóirí	81
4.4.1. Leabharuimhir Chaighdeánach Idirnáisiúnta (ISBN)	81
4.4.2. Sraithuimhir Chaighdeánach Idirnáisiúnta (ISSN)	83
4.4.3. Aitheantóir oibiachta digití (DOI)	85
4.4.4. Uimhir chatalóige	86
5. Struchtúr foilseacháin	87
5.1. An clúdach	87
5.1.1. Gnéithe den chlúdach	87
5.1.2. Dathanna a úsáidtear don chlúdach	90
5.2. An leathanach teidil	90
5.3. Cúl an leathanaigh theidil	91
5.3.1. Sonraí ar chúl an leathanaigh theidil	91
5.3.2. Cóipcheart	93
5.3.3. Fógra dlíthiúil (séanadh breise)	94
5.3.4. Nóta faoin bpáipéar	94
5.4. An leathanach catalógrafach	95
5.5. Réamhthéacsanna agus téacsanna	95
5.5.1. An tiomnú	97
5.5.2. An réamhaiste, an brollach, an réamhrá	97
5.5.3. An clár ábhar	97
5.5.4. An leabharliosta	97
5.5.5. An t-innéacs	98
5.6. Struchtúr a chur ar an téacs	99
5.7. Liostaí	101
5.8. Téacs a aibhsiú	102
5.9. Tagairtí	102
5.10. Luanna	105
5.11. Léirithe	107
5.12. Táblaí	108
Cuid a Trí — Gnásanna atá i gcoiteann ag gach teanga	109
6. Treoracha clóghrafacha agus athcheartú ar an téacs	111
6.1. Léamh na lámhscríbhinne	111
6.2. Léamh na lámhscríbhinní leictreonacha	111
6.3. Comharthaí ceartúcháin phrofaí	111
6.4. Marcanna poncaíochta próiseálaithe focal, agus spásáil	113
6.5. Poncaíocht i bhfigiúirí	114
7. Tíortha, teangacha, airgeadraí agus a ngiorrúcháin	115
7.1. Tíortha	115
7.1.1. Ainmniú agus giorrúcháin a úsáidtear	115
7.1.2. Ord liostaithe na dtíortha	117
7.2. Teangacha	120
7.2.1. Ord leaganacha teanga agus ord na gcód ISO (Eagraíocht Idirnáisiúnta na gCaighdeán) (téacsanna ilteangacha)	120
7.2.2. Liostú teangacha i dtéacs (téacsanna aonteangacha)	121
7.2.3. Eolas faoi na teangacha ina bhfuil foilseachán ar fáil	122
7.2.4. Rialacha maidir leis na teangacha sna hinstitiúidí	122
7.3. Airgeadraí	123
7.3.1. An euro agus an cent	123
7.3.2. Ord na n-airgeadraí agus ord na gcód ISO	124
7.3.3. Rialacha maidir le haonaid airgeadaíochta a chur in iúl	125
“EU-27, stát aontach agus tíortha is iarrthóirí” (en, fr)
8. Fonótaí agus a dtagairtí	129
8.1. Tagairtí d’fhonótaí	129
8.2. Ord na bhfonótaí	129
9. Gnásanna eile	131
9.1. Seoltaí	131
9.1.1. Seoltaí: prionsabail ghinearálta	131
9.1.2. Seoltaí i ndoiciméid aonteangacha	132
9.1.3. Seoltaí i ndoiciméid ilteangacha	134
9.1.4. Seoltaí sna Ballstáit: leagan amach agus samplaí	135
9.1.5. Seoltaí sna Ballstáit: tréithe sonracha	138
9.2. Seoltaí leictreonacha	140
9.3. Uimhreacha teileafóin	141
9.4. Saothair a lua agus tagairtí don Iris Oifigiúil	142
9.5. Struchtúr riaracháin an Aontais Eorpaigh: na hainmneacha oifigiúla agus ord liostaithe	142
9.5.1. Na hinstitiúidí agus na comhlachtaí	142
9.5.2. Seirbhísí idirinstitiúideacha	143
9.5.3. Eagraíochtaí díláraithe (gníomhaireachtaí)	144
9.5.4. Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin	145
9.5.5. Gníomhaireachtaí agus comhlachtaí de chuid Euratom	145
9.5.6. Eagraíochtaí eile	146
9.6. Ard-Stiúrthóireachtaí agus seirbhísí an Choimisiúin: na teidil oifigiúla	147
Cuid a Ceathair — Foilseacháin as Gaeilge	149
10. Rialacha an tí le haghaidh téacs a ullmhú	151
10.1. An phoncaíocht	151
10.1.1. An lánstad	151
10.1.2. An leathstad	151
10.1.3. An t-idirstad	151
10.1.4. Lúibíní cruinne	151
10.1.5. Lúibíní cearnacha	152
10.1.6. Comharthaí athfhriotail	152
10.1.7. An dais	152
10.1.8. An comhartha focalbhá	152
10.1.9. An tulslais	153
10.1.10. An fleiscín	153
10.1.11. Comhartha ceiste	154
10.1.12. Comhartha uaillbhreasa	154
10.1.13. An uaschamóg	154
10.2. An litriú	155
10.2.1. Focail Laidine	155
10.3. Uimhreacha, dátaí agus an t-am	155
10.4. Ceannlitreacha agus cás íochtair	156
10.4.1. Ceannlitreacha agus claochlú tosaigh	159
10.5. Giorrúcháin, coimriúcháin, acrainmneacha agus siombailí	159
10.6. Cló iodálach	160
10.7. Nithe ilchineálacha	161
11. Saothair thagartha	163
Na hIarscríbhinní	165
Iarscríbhinn A1 — Treoir ghrafaice maidir leis an ionchomhartha Eorpach	167
Iarscríbhinn A2 — Na hionchomharthaí	173
Iarscríbhinn A3 — Giorrúcháin, siombailí, agus coimriúcháin atá in úsáid go coitianta	181
Iarscríbhinn A4 — Na príomhacrainmneacha agus na príomhghiorrúcháin	185
Iarscríbhinn A5 — Liosta tíortha, críoch agus airgeadraí	197
Iarscríbhinn A6 — Cóid na dtíortha agus na gcríoch	213
Iarscríbhinn A7 — Na cóid airgeadra	219
Iarscríbhinn A8 — Na cóid teanga (an tAontas Eorpach)	225
Iarscríbhinn A9 — Na hinstitiúidí, na comhlachtaí, na seirbhísí idirinstitiúideacha agus na heagraíochtaí: liosta ilteangach	227
Iarscríbhinn C — Nithe ilghnéitheacha	267
Innéacs	269