ISSN 1831-5380
Léarcsáil an tsuímh | Fógra dlíthiúil | Fianáin | Ceisteanna coitianta | Teagmháil | Priontáil

Iarscríbhinn A3Giorrúcháin, siombailí, agus coimriúcháin atá in úsáid go coitianta

Tá sainmhíniú ar ghiorrúcháin agus ar choimriúcháin chomh maith le cur síos ar a n-úsáid le fáil i bPointe 10.5.

1. Teidil shibhialta

  An tuiseal ainmneach An tuiseal gairmeach
An tUas. An tUas. Séamus Mac Suibhne A Uasail Séamus Mac Suibhne
An tUas. Ó Baoill agus an tUas. Ó Cinnéide A Uasail Ó Baoill agus a Uasail Ó Cinnéide
NB:

Ní scríobhtar “An tUas” mar theideal os comhair ainm mná ná ní scríobhtar “A Uasail Uí Mhurchú” agus duine ag scríobh litreach chuig bean. Scríobhtar “A Bhean Uasal” nó úsáidtear “A Chara” (a oireann mar bheannú d’fhear nó do bhean).

Uasal Séamus Mac Suibhne, Uasal A Shéamuis Mhic Suibhne, Uasal
Máire Ní Dhuibh, Uasal A Mháire Ní Dhuibh, Uasal
Úna Uí Mhealláin, Uasal A Úna Uí Mhealláin, Uasal
Muintir Muintir Mhic Shuibhne A Mhuintir Mhic Shuibhne
Muintir Mhic Shuibhne agus Muintir Uí Chléirigh A Mhuintir Mhic Shuibhne agus a Mhuintir Uí Chléirigh
An Dr An Dr Seán Ó Baoill A Dhochtúir Seán Ó Baoill
An Dr Máire agus an Dr Maedhbh A Dhochtúir Mháire agus a Dhochtúir Mhaeidhbh
An tOllamh An tOllamh Seán Ó Baoill A Ollaimh Seán Ó Baoill
An tOllamh Seán Ó Baoill agus An tOllamh Máire Uí Néill A Ollaimh Seán Ó Baoill agus a Ollaimh Máire Uí Néill
Mórgacht A MHÓRGACHT RÍOGA ARD-BHANDIÚC LUCSAMBURG A MHÓRGACHT RÍOGA ARD-BHANDIÚC LUCSAMBURG
A MHÓRGACHT RÍOGA ARD-DIÚC LUCSAMBURG A MHÓRGACHT RÍOGA ARD-DIÚC LUCSAMBURG
SOILSE A SHOILSE RÍ NA mBEILGEACH A SHOILSE RÍ NA mBEILGEACH
A SOILSE BANRÍON NA hÍSILTÍRE A SOILSE BANRÍON NA hÍSILTÍRE
A Shoilse an tAmbasadóir/A Soilse an tAmbasadóir A Shoilse an tAmbasadóir/A Soilse an tAmbasadóir

2. Aonaid tomhais

(Scríobhtar iad gan phonc. Cuirtear spás idir iad agus na figiúirí a ghabhann leo agus níl foirm iolra acu.)

mm
milliméadar
cm
ceintiméadar
cc
ceintiméadar ciúbach (i gcás inneall, etc., ach scríobhtar cm3 i saothair eolaíocha agus theicniúla)
m
méadar
m2
méadar cearnach ACH ní scríobhtar i bhfocail é
km
ciliméadar
km2
ciliméadar cearnach ACH ní scríobhtar i bhfocail é
mg
milleagram
g
gram
kg
cileagram
t
tona (tona méadrach)
otc
olltonnáiste cláraithe (loingeas)
ml
millilítear
l
lítear
hl
heictilítear
ha
heicteár
s
soicind
min
nóiméad
u
uair
A
aimpéar
cd
caindéile
Hz
hertz
V
volta
W
vata
kW
cileavata
MW
meigeavata = 103 kW
kWh
cileavatuair
GWh
gigeavatuair = 106 kWu
°C
céim Celsius
J
giúl
n
nana-/nanai-
N
niútan
TJ
teirigiúl = 109 kJ
tkm
tona-chiliméadar
cto
coibhéis tona ola

3. Siombailí staidrimh agus giorrúcháin

nialas
0
diomaibhseach (de ghnáth, is lú é ná leath an aonaid nó na deachúla is lú den mhírcheann)
:
figiúr nach bhfuil ar fáil nó atá faoi rún
neamhchothrom le
*
meastachán
p
figiúr sealadach
r
figiúr athbhreithnithe
| nó —
briseadh ar an leanúnachas sa tsraith/neamhleanúnachas sa tsraith
briseadh sa chomparáideacht
%
céatadán
% AT
comhathrú céatadánach
D
difríocht
Ø
meán
MP/ØP
meán ualaithe
AM
meánfhás bliantúil
<
is lú ná/níos lú ná
>
is mó ná/níos mó ná
S
iomlán
“a chuimsíonn”: miondealú cuimsithe ar (an) iomlán
“ina bhfuil”: miondealú páirteach ar (an) iomlán
θ
domhanda
m
milliún (litrítear é gach uair is féidir)
nes
neamhshonraithe/nach bhfuil sonraithe in aon áit eile
p.m.
iontráil chomharthach
1990-92
tréimhse den iomad blianta féilire (e.g. ó 1.1.1990 go 31.12.1992)
1991/92
tréimhse de 12 mhí leanúnacha (e.g. an bhliain chánach ó Aibreán go Márta)

4. Giorrúcháin eile

EU-6
an chéad sé thír sa CE
EU-9
an chéad naoi dtír sa CE
EU-10
an chéad deich dtír sa CE
EU-12
an chéad dá thír déag sa CE
EU-15
an chéad chúig thír déag san AE
EU-25
an chéad chúig dtír is fiche san AE
EU-27
Eoraip na seacht mBallstát fichead: tagraíonn sé seo do 27 mBallstát an Aontais Eorpaigh idir an 1 Eanáir 2007 agus an 30 Meitheamh 2013, sin nó do 27 mBallstát an Aontais Eorpaigh tar éis imeacht na Ríochta Aontaithe an 31 Eanáir 2020. Má tá baol ann nach mbeadh a fhios ag an léitheoir cé acu den dá fhoirmíocht atá i gceist leis an leagan gearr, ba cheart go sonrófaí sin, i bhfoirm fonóta, b'fhéidir.
EU-28
an chéad ocht thír is fiche san AE
sob
saor ar bord
cal
costas, árachas agus last-táille
cpt
cuideachta phoiblí theoranta

Baintear úsáid as na focail ghiorraithe agus na coimriúcháin seo a leanas go formhór i bhfonótaí agus i leabharliostaí; is den rogha é leagan iomlán an fhocail a chur i dtéacsanna reatha:

Iml.
Imleabhar
lch.
leathanach
lgh.
leathanaigh
ar lean.
ar leanúint

Ní ghiorraítear na focail seo:

Tábla

Graf

Pláta

Léaráid

Figiúr

Fíor

Tabhair faoi deara nach ngiorraítear na focail seo i dtéacs reatha reachtach:

Airteagal Airteagail
Caibidil Caibidlí
Pointe Pointí
Nuashonraithe: 23.7.2020
barr an leathanaigh
leathanach roimhe seoan chéad leathanach eile