KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 13.11.2024
COM(2024) 528 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące działalności Fundacji MSSF, EFRAG i PIOB w 2023 r.
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 13.11.2024
COM(2024) 528 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące działalności Fundacji MSSF, EFRAG i PIOB w 2023 r.
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące działalności Fundacji MSSF, EFRAG i PIOB w 2023 r.
1.Wprowadzenie
W dniu 28 kwietnia 2021 r. Unia Europejska przyjęła Program na rzecz jednolitego rynku 1 w celu wsparcia i wzmocnienia zarządzania jednolitym rynkiem, na który to program przeznaczono kwotę 4,21 mld EUR w latach 2021–2027. W rozporządzeniu w sprawie Programu na rzecz jednolitego rynku przewidziano pulę środków finansowych w wysokości 220,5 mln EUR na procesy normalizacji, z których 61 mln EUR przeznaczono na wspieranie opracowywania wysokiej jakości międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej i niefinansowej oraz rewizji finansowej i ułatwianie ich włączenia do prawa Unii.
W ramach Programu na rzecz jednolitego rynku Komisja udziela corocznej dotacji 2 Fundacji Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (Fundacja MSSF) na rozwój Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (standardy rachunkowości MSSF), Europejskiej Grupie Doradczej ds. Sprawozdawczości Finansowej (EFRAG) oraz Radzie Nadzoru nad Interesem Publicznym (PIOB). Wspomniane trzy organizacje odgrywają istotną rolę w zapewnianiu jakości, wiarygodności i dostępności informacji finansowych oraz informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju w sprawozdaniach przedsiębiorstw. Niniejsze sprawozdanie stanowi podsumowanie ich działalności w 2023 r. 3 , z wyjątkiem działalności Fundacji MSSF w dziedzinie sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, ponieważ działalność ta nie jest (współ-)finansowana z dotacji UE.
2.Fundacja MSSF
2.1.Zarządzanie
Fundacja MSSF jest organizacją nienastawioną na zysk, która została utworzona w celu opracowywania jednolitego zbioru wysokiej jakości, zrozumiałych, możliwych do wyegzekwowania i uznawanych na całym świecie standardów rachunkowości i ujawniania informacji na temat zrównoważoności, zachęcania do ich stosowania oraz ułatwiania korzystania z nich.
Przy Fundacji MSSF działa Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), która odpowiada za opracowywanie standardów rachunkowości MSSF, oraz ustanowiona w listopadzie 2021 r. Międzynarodowa Rada ds. Standardów w zakresie Zrównoważoności (ISSB), która odpowiada za opracowywanie standardów ujawniania informacji na temat zrównoważoności.
Organ nadzorczy, którego członkiem jest Komisja, wzmacnia pełnioną przez Fundację MSSF funkcję nadzoru nad interesem publicznym oraz wspiera stały rozwój standardów MSSF i ISSB jako zbioru wysokiej jakości i uznawanych na całym świecie standardów rachunkowości i ujawniania informacji na temat zrównoważoności.
Na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 4 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości („rozporządzenie w sprawie MSR”) Komisja może zatwierdzić nowe lub zmienione standardy rachunkowości MSSF po uzyskaniu opinii EFRAG w sprawie zatwierdzenia. Ze względu na znaczenie gospodarcze standardów rachunkowości MSSF Komisja udziela Fundacji MSSF wsparcia finansowego na potrzeby ich opracowywania.
Fundacją MSSF zarządza złożona z 22 osób rada powiernicza, która jest zbiorowo odpowiedzialna za ogólny nadzór nad RMSR i ISSB i za powoływanie członków tych rad. Wyznaczenie członków rady powierniczej przebiega z zachowaniem podziału według pochodzenia geograficznego i wymaga zgody organu nadzorczego.
Zarówno RMSR, jak i ISSB składają się z 14 członków wywodzących się z różnych krajów i reprezentujących różne środowiska zawodowe, w tym środowisko akademickie, branżę księgowości, sektor zrównoważonego rozwoju i inwestycji, jak również podmioty sporządzające sprawozdania, obszar regulacji rynkowych lub finansowych oraz obszar stanowienia standardów. Członkowie RMSR i ISSB są mianowani na pięcioletnią kadencję, z możliwością jednokrotnego przedłużenia. Przewodniczącym RMSR jest Andreas Barckow, a ISSB – Emmanuel Faber.
Członkowie rady powierniczej powołują również 14 członków Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej (KIMSF), którego zadaniem jest interpretacja stosowania standardów rachunkowości MSSF, a także udzielanie wskazówek w kwestiach dotyczących sprawozdawczości finansowej, oraz członków komitetu doradczego MSSF.
2.2Działalność
2.2.1.Stanowienie standardów
W maju 2023 r. RMSR opublikowała pewne zmiany MSR 12 Podatek dochodowy Na podstawie tych zmian wprowadzono tymczasowy wyjątek dopuszczający nieujmowanie odroczonych podatków dochodowych wynikających z wdrożenia zasad modelowych filaru II OECD, a także ukierunkowane wymogi dotyczące ujawniania informacji przez zainteresowane przedsiębiorstwa.
Również w maju 2023 r. RMSR opublikowała zmiany MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych oraz MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji. Zmiany te wprowadziły wymogi dotyczące ujawniania informacji na temat mechanizmów finansowania dostawców.
W sierpniu 2023 r. RMSR opublikowała zmiany MSR 21 Skutki zmian kursów wymiany walut obcych, które to zmiany określają, kiedy waluta jest wymienialna na inną walutę, a jeżeli dana waluta nie jest wymienialna – w jaki sposób przedsiębiorstwo ustala kurs wymiany, który należy stosować, oraz informacje ujawniane przez przedsiębiorstwo w przypadku, gdy waluta nie jest wymienialna.
Fundacja MSSF dokonała też aktualizacji taksonomii MSSF w celu odzwierciedlenia skutków nowych standardów i zmian 5 .
Pełen przegląd działalności w zakresie stanowienia standardów, w tym prac Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, jest dostępny na stronie internetowej Fundacji MSSF 6 .
2.2.2.Projekty
W marcu 2023 r. RMSR opublikowała projekt dokumentu „Zmiany w klasyfikacji i wycenie instrumentów finansowych” (ang. Amendments to Classification and Measurement of Financial Instruments), w którym ustosunkowano się do określonych wymogów dotyczących klasyfikacji i wyceny, w tym wymogów, które mogłyby wpływać na rachunkowość dotyczącą aktywów finansowych związanych z ochroną środowiska, polityką społeczną i ładem korporacyjnym (ESG). Zmiany te są następstwem przeglądu powdrożeniowego (ang. Post-implementation Review, PIR) MSSF 9 Instrumenty finansowe – klasyfikacja i wycena. RMSR opublikowała zmiany dnia 30 maja 2024 r.
W maju 2023 r. RMSR opublikowała zaproszenie do zgłaszania uwag na temat przeglądu powdrożeniowego MSSF 9 Instrumenty finansowe – utrata wartości, aby uzyskać opinie zainteresowanych stron na temat wymienionych w nim wymogów dotyczących utraty wartości i powiązanych ujawnianych informacji.
W czerwcu 2023 r. RMSR opublikowała zaproszenie do zgłaszania uwag na temat przeglądu powdrożeniowego MSSF 15 Przychody z umów z klientami., aby uzyskać opinie zainteresowanych stron na temat wymienionych w nim wymogów.
W lipcu 2023 r. RMSR podjęła decyzję o zmianie MSSF 9, aby lepiej odzwierciedlić wpływ umów zakupu energii elektrycznej (ang. Power Purchase Agreements, PPA) na sprawozdania finansowe, ponieważ przedsiębiorstwa coraz częściej zawierają umowy PPA dotyczące zamówień na energię ze źródeł odnawialnych. Umowy PPA stanowią również ważną część zobowiązania europejskich przedsiębiorstw do łagodzenia skutków zmiany klimatu oraz dekarbonizacji ich procesów produkcyjnych i produktów. RMSR opublikowała projekt uwzględniający umowy PPA w dniu 8 maja 2024 r.
We wrześniu 2023 r. RMSR opublikowała projekt „Rocznych poprawek do standardów rachunkowości MSSF – tom 11” (ang. Annual Improvements to IFRS Accounting Standards – Volume 11), który ma na celu wyjaśnienie brzmienia różnych standardów rachunkowości MSSF lub skorygowanie stosunkowo niewielkich niezamierzonych niekonsekwencji, przeoczeń lub konfliktów związanych z wymogami zawartymi w standardach rachunkowości MSSF. W dniu 18 lipca 2024 r. RMSR opublikowała ostateczne zmiany.
W listopadzie 2023 r. RMSR opublikowała projekt dokumentu „Instrumenty finansowe o cechach instrumentów kapitałowych” (ang. Financial Instruments with Characteristics of Equity), w którym wyjaśniono, w jaki sposób przedsiębiorstwo powinno odróżniać instrumenty dłużne od wyemitowanego przez siebie instrumentu kapitałowego.
W 2023 r. RMSR zakończyła również dyskusje dotyczące projektów dokumentów „Podstawowe sprawozdania finansowe” (ang. Primary Financial Statements) oraz „Jednostki zależne niemające znaczenia dla interesu publicznego: ujawnianie informacji” (ang. Subsidiaries without Public Accountability: Disclosures) i planuje opublikować w 2024 r. dwa nowe standardy rachunkowości MSSF: MSSF 18 Prezentacja i ujawnianie informacji w sprawozdaniach finansowych oraz MSSF 19 Jednostki zależne niemające znaczenia dla interesu publicznego: ujawnianie informacji.
Pełen przegląd projektów jest dostępny na stronie internetowej Fundacji MSSF 7 .
2.3.Przejrzystość i rozliczalność
2.3.1.Zasady przejrzystości
Wszystkie posiedzenia RMSR i KIMSF są otwarte dla publiczności. Programy posiedzeń są publikowane z wyprzedzeniem, a przebieg samych posiedzeń można śledzić online. Ponadto RMSR publikuje na swojej stronie internetowej zapis swoich kwartalnych spotkań z zainteresowanymi stronami 8 .
2.3.2.Reprezentacja zainteresowanych stron
Statut Fundacji MSSF wymaga powołania w skład rady powierniczej po sześciu członków z Europy, Ameryki i Azji z Oceanią oraz jednego członka z Afryki i trzech członków z dowolnego obszaru, pod warunkiem zachowania ogólnej równowagi geograficznej. Analogicznie kryteria członkostwa RMSR wymagają powołania po czterech członków z każdego regionu, jednego członka z Afryki i jednego członka z dowolnego obszaru.
Według stanu na dzień 31 grudnia 2023 r. do komitetu doradczego MSSF należało 51 organizacji, w tym Europejski Bank Centralny (EBC), Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) i EFRAG. Komisja uczestniczy w nim w charakterze obserwatora.
2.3.3.Zapobieganie konfliktom interesów
Członkowie rady powierniczej Fundacji MSSF są powoływani na trzyletnią kadencję, z możliwością jednokrotnego przedłużenia, przy czym muszą oni zobowiązać się do działania w interesie publicznym. Co do zasady, członek rady powierniczej i członek organu nadzorczego nie mogą być zatrudniani przez tę samą organizację.
Wszyscy członkowie RMSR pracują w pełnym wymiarze godzin oraz muszą przerwać wszelkie stosunki pracy i powiązania, które mogłyby mieć wpływ na ich niezależność. Nie zezwala się na oddelegowanie przez pracodawcę i nie udziela się prawa do ponownego zatrudnienia u byłego pracodawcy.
2.3.4.Podział finansowania
W 2023 r. Fundacja MSSF otrzymała od Komisji dotację w wysokości 3,05 mln EUR na działania związane z RMSR, co stanowi 16,4 % łącznej kwoty otrzymanych wkładów na działania związane z RMSR. Komisja w dalszym ciągu wnosiła największy wkład finansowy, chociaż w porównaniu z 2022 r. odnotowano spadek względnego udziału środków finansowych Komisji i państw członkowskich (z 34,4 % do 32,0 %).
Podział finansowania na działania związane z RMSR według głównych obszarów geograficznych i międzynarodowych sieci rachunkowości pokazuje, że UE i jej państwa członkowskie wniosły 32,0 % łącznej kwoty wkładów, Azja i Oceania – 35,6 %, międzynarodowe sieci rachunkowości – 15,5 %, obie Ameryki – 5,7 %, Afryka – 0,8 % i inne – 10,3 %.
Obserwowana w ostatnich latach tendencja spadkowa, jeśli chodzi o wkład na rzecz Fundacji MSSF na działania związane z RMSR, utrzymała się także w 2023 r. Łącznie zgłoszone wkłady spadły o 5,0 % (848 000 GBP), przy czym odnotowano znaczne różnice pomiędzy poszczególnymi podmiotami finansującymi. Spadek ten wynika przede wszystkim z obniżenia o 20 % dotacji Komisji.
Całkowita kwota zatrzymanej nadwyżki przez Fundację MSSF na dzień 31 grudnia 2023 r. wyniosła 49,5 mln GBP.
3.EFRAG
3.1.Zarządzanie
EFRAG jest organizacją działającą w europejskim interesie publicznym, finansowaną ze środków publicznych i prywatnych, która posiada formę prawną AISBL (belgijska międzynarodowa organizacja non-profit). Od 2022 r. EFRAG ma podwójną misję.
W dziedzinie sprawozdawczości finansowej celem EFRAG jest działanie na rzecz europejskiego interesu publicznego poprzez rozwijanie i promowanie europejskiego punktu widzenia w dziedzinie sprawozdawczości finansowej oraz zapewnianie, aby ten punkt widzenia był odpowiednio uwzględniany w procesie stanowienia standardów przez RMSR i w powiązanych debatach międzynarodowych. EFRAG doradza Komisji w kwestii tego, czy nowe (lub zmienione) standardy rachunkowości MSSF powinny zostać zatwierdzone przez UE, kierując się kryteriami określonymi w rozporządzeniu w sprawie MSR 9 . Jednocześnie EFRAG prowadzi również aktywne prace badawcze dotyczące rachunkowości.
W obszarze sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, zgodnie z dyrektywą w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD) 10 , EFRAG udziela Komisji porad technicznych w formie projektów europejskich standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESRS), opracowanych w ramach solidnej, należytej procedury, i wspiera ich skuteczne wdrażanie. Przy opracowywaniu projektu ESRS EFRAG priorytetowo traktuje zapewnianie interoperacyjności projektu ESRS ze standardami określonymi przez inne podmioty ustanawiające standardy międzynarodowe, w szczególności ISSB i Globalną Inicjatywę Sprawozdawczą (GRI).
Rada Administracyjna EFRAG jest odpowiedzialna za nadzór pod kątem należytej procedury nad wszystkimi organami technicznymi EFRAG. Jest przy tym wspierana przez komitet ds. należytej procedury. W 2023 r. Radzie EFRAG ds. Sprawozdawczości Finansowej (ang. Financial Reporting Board, FRB) przewodniczył Wolf Klinz, Radzie EFRAG ds. Sprawozdawczości w zakresie Zrównoważonego Rozwoju (ang. Sustainability Reporting Board, SRB), – Patrick de Cambourg, a Radzie Administracyjnej EFRAG – Hans Buysse.
3.2.Filar sprawozdawczości finansowej
W 2023 r. prace EFRAG dotyczące sprawozdawczości finansowej w znacznym stopniu opierały się na programie prac RMSR, Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej i Fundacji MSSF.
Przed wydaniem opinii w sprawie ostatecznego zatwierdzenia nowego standardu rachunkowości MSSF lub zmian w już obowiązujących standardach rachunkowości MSSF EFRAG wydaje (wstępne) pisma z uwagami skierowane do RMSR i projekty opinii w sprawie zatwierdzenia dla Komisji. Dzięki tej solidnej należytej procedurze zainteresowane strony mogą wyrazić swoje opinie na temat stanowiska EFRAG.
Jeżeli chodzi o rezultaty prac, EFRAG opublikowała w 2023 r. cztery opinie w sprawie ostatecznego zatwierdzenia zmian MSSF 16 Leasing – „Zobowiązania leasingowe w transakcjach sprzedaży i leasingu zwrotnego” (ang. Lease Liability in a Sale and Leaseback), zmian MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych – „Zobowiązania długoterminowe powiązane z warunkami” (ang. Non-current Liabilities with Covenants), zmian MSR 12 Podatek dochodowy – „Międzynarodowa reforma podatkowa – zasady modelowe filaru II” (ang. International Tax Reform – Pillar Two Model Rules), zmian MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych oraz MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji – „Mechanizmy finansowania dostawców” (ang. Supplier Finance Arrangements), a w styczniu 2024 r. kolejną opinię w sprawie ostatecznego zatwierdzenia zmian MSR 21 Skutki zmian kursów wymiany walut obcych – „Brak wymienialności” (ang. Lack of Exchangeability).
Rada EFRAG ds. Sprawozdawczości Finansowej wydała ponadto pięć pism z uwagami i cztery podsumowania odpowiedzi uzyskanych w trakcie konsultacji oraz opublikowała opracowania badawcze na temat rachunkowości wynagrodzenia zmiennego.
Co więcej, EFRAG ściśle monitorowała ważne bieżące projekty RMSR, które mają doprowadzić do ustanowienia standardów RMSR, które UE będzie musiała zatwierdzić w roku 2024 lub 2025. Projekty te obejmują dokumenty „Podstawowe sprawozdania finansowe”, „Jednostki zależne niemające znaczenia dla interesu publicznego: ujawnianie informacji” oraz „Działalność objęta regulacją cen” (ang. Rate-regulated Activities). EFRAG zorganizowała w 2023 r. szeroko zakrojone działania informacyjne i obrady okrągłego stołu w celu ustalenia, czy i w jaki sposób RMSR uznałaby, że podejście księgowe byłoby skuteczne w przypadku europejskich członków, czy też stwarzałoby wyzwania związane z zastosowaniem takiego podejścia. EFRAG poinformowała następnie RMSR o problemach, z którymi borykają się europejskie zainteresowane strony.
Za pośrednictwem panelu naukowego i sieci akademickiej EFRAG zacieśniła współpracę ze środowiskiem naukowym.
3.3.Filar sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju
W dniu 20 listopada 2022 r. EFRAG przedłożyła Komisji pierwszy zestaw 12 projektów ESRS. Obejmują one pełen zakres kwestii środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym, w tym zmianę klimatu, różnorodność biologiczną i prawa człowieka. Dostarczają one inwestorom i innym zainteresowanym stronom informacji umożliwiających zrozumienie ryzyka dla zrównoważonego rozwoju i szans, jakie z tego wynikają dla inwestycji, a także informacji na temat wpływu przedsiębiorstw na ludzi i środowisko. Komisja przyjęła ESRS w dniu 31 lipca 2023 r. Odpowiedni akt delegowany i załączniki, po przeprowadzeniu kontroli przez Parlament Europejski i Radę, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym w dniu 22 grudnia 2023 r.
W 2023 r. priorytetem EFRAG były prace nad wdrożeniem ESRS, aby przyczynić się do realizacji celu, jakim jest zmniejszenie obciążeń dla przedsiębiorstw. EFRAG utworzyła internetową platformę pytań i odpowiedzi, za pośrednictwem której przedsiębiorstwa i inne zainteresowane strony mogą otrzymywać odpowiedzi na pytania techniczne dotyczące ESRS. W grudniu 2023 r. EFRAG opublikowała trzy projekty wytycznych stosowania dla przedsiębiorstw sporządzających oświadczenia dotyczące zrównoważonego rozwoju zgodnie z ESRS, odnoszących się do oceny istotności, sprawozdawczości w łańcuchu wartości oraz wykazu punktów danych.
EFRAG poczyniła postępy w pracach nad opracowaniem projektów standardów dla MŚP. Na początku 2024 r. EFRAG mogła rozpocząć konsultacje publiczne w sprawie projektu standardu do stosowania przez MŚP notowane na rynku regulowanym, jak przewidziano w CSRD, a także w sprawie odrębnego dobrowolnego standardu dla MŚP nienotowanych na rynku regulowanym. Po zakończeniu prac nad nimi te proporcjonalne standardy powinny pomóc w zmniejszeniu obciążeń sprawozdawczych dla MŚP: standardy dla MŚP notowanych na rynku regulowanym stworzyłyby proporcjonalne ramy dla sprawozdawczości mniejszych emitentów, natomiast standardy dla MŚP nienotowanych na rynku regulowanym pomogą tym przedsiębiorstwom w przekazywaniu informacji bankom lub większym grupom, które włączają je do swojego łańcucha wartości.
Ponadto EFRAG kontynuowała prace przygotowawcze nad projektami sektorowych standardów sprawozdawczości, które są wymagane na mocy CSRD, oraz nad taksonomią cyfrową XBRL, która umożliwiłaby przedsiębiorstwom spełnianie wymogu znakowania cyfrowego przekazywanych przez nie informacji.
We wszystkich swoich pracach EFRAG nadal priorytetowo traktowała zapewnianie interoperacyjności standardów europejskich z globalnymi standardami, w szczególności ze standardami Międzynarodowej Rady ds. Standardów w zakresie Zrównoważoności (ISSB) i Globalnej Inicjatywy Sprawozdawczej (GRI). W dniu 2 maja 2024 r. EFRAG i Fundacja MSSF opublikowały wytyczne dotyczące interoperacyjności ilustrujące osiągnięcie wysokiego poziomu dostosowania między ESRS a ISSB oraz sposobu, w jaki przedsiębiorstwo może stosować oba zestawy standardów, w tym szczegółową analizę dostosowania w ujawnianiu informacji związanych z klimatem.
3.4.Przejrzystość i rozliczalność
3.4.1.Zasady przejrzystości
EFRAG posiada przejrzystą i jawną należytą procedurę. Należyta procedura EFRAG umożliwia wszystkim europejskim zainteresowanym stronom przedstawienie swoich stanowisk do rozpatrzenia przez EFRAG. Zapewnia uwzględnienie w procesie kształtowania stanowisk EFRAG różnorodnych europejskich modeli rachunkowości i modeli gospodarczych oraz opinii, w szczególności w kontekście zatwierdzania standardów rachunkowości MSSF i opracowania ESRS.
W ramach swojej należytej procedury EFRAG publikuje projekty stanowisk na potrzeby konsultacji, prowadzi badania praktyczne i innego rodzaju analizy skutków, organizuje spotkania informacyjne, a także przeprowadza badania, publikuje ich rezultaty w podsumowaniu otrzymanych informacji zwrotnych, a następnie swoje ostateczne stanowiska. EFRAG przyczynia się do stanowienia standardów opartych na dowodach, podejmując badania ilościowe, które dostarczają informacji do celów dyskusji na temat uwag EFRAG i jej opinii w sprawie zatwierdzania standardów i które stopniowo stają się ważniejszą częścią prac badawczych EFRAG.
Posiedzenia Rady EFRAG ds. Sprawozdawczości Finansowej, Rady EFRAG ds. Sprawozdawczości w zakresie Zrównoważonego Rozwoju, grupy ekspertów technicznych EFRAG ds. sprawozdawczości finansowej oraz grupy ekspertów technicznych EFRAG ds. sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz forum konsultacyjnego podmiotów stanowiących standardy EFRAG są jawne. Porządek obrad, dokumenty towarzyszące porządkowi obrad oraz ich streszczenia są publikowane na stronie internetowej EFRAG. Posiedzenia można również śledzić online, a nagrania są dostępne na stronie internetowej przez kilka miesięcy. EFRAG prowadzi publiczny rejestr służący przejrzystości.
3.4.2.Przedstawicielstwo i rozliczalność
EFRAG dąży do zapewnienia odpowiedniego poziomu równowagi geograficznej, zawodowej i równowagi płci w swoich radach ds. sprawozdawczości finansowej i sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, odpowiadających im grupach ekspertów technicznych, grupach roboczych i panelach doradczych, a także w ramach grupy sterującej ds. Laboratorium Europejskiego i jej grup zadaniowych. Wprowadzono limit ograniczający liczbę członków Rady ds. Sprawozdawczości Finansowej i Rady ds. Sprawozdawczości w zakresie Zrównoważonego Rozwoju i grup ekspertów technicznych, którzy mogą posiadać to samo obywatelstwo; istnieją również zasady dotyczące odpowiedniego poziomu równowagi zawodowej i równowagi płci.
Członkowie rady EFRAG są powoływani przez organizacje członkowskie EFRAG.
3.4.3.ZAPOBIEGANIE KONFLIKTOM INTERESÓW
EFRAG posiada politykę zapobiegania konfliktom interesów, która stanowi podstawę jej mandatu do działania w interesie publicznym. Politykę tę opublikowano na stronie internetowej EFRAG 11 . Członkowie rady EFRAG i pracownicy EFRAG co roku potwierdzają swoją niezależność, podpisując stosowne oświadczenie.
3.4.4.Kontakty z Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi
EFRAG ma bliskie kontakty z posłami do Parlamentu Europejskiego. Jeżeli chodzi o sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju, Parlament Europejski ustanowił grupę łącznikową, która regularnie współpracuje z EFRAG.
EFRAG regularnie uczestniczy w posiedzeniach działającego przy Komisji Europejskiej Komitetu Regulacyjnego Rachunkowości i grupy ekspertów z państw członkowskich ds. zrównoważonego finansowania w celu omówienia z ekspertami z państw członkowskich nierozstrzygniętych kwestii, w tym dotyczących zatwierdzania standardów rachunkowości MSSF.
3.5.Dywersyfikacja i budżet
Całkowity budżet EFRAG na 2023 r. wyniósł 12,3 mln EUR. Otrzymane wkłady rzeczowe finansowane przez osoby trzecie, tj. czas członków Rady EFRAG ds. Sprawozdawczości Finansowej, Rady EFRAG ds. Sprawozdawczości w zakresie Zrównoważonego Rozwoju, grupy ekspertów technicznych EFRAG ds. sprawozdawczości finansowej i grupy ekspertów technicznych EFRAG ds. sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (wyłącznie przewodniczący otrzymują wynagrodzenie), a także tymczasowe oddelegowania do sekretariatu EFRAG, wyniosły 3,3 mln EUR.
W świetle dalszych prac następczych dotyczących ESRS, takich jak wytyczne stosowania dla przedsiębiorstw i opracowanie taksonomii cyfrowej XBRL, Komisja zwiększyła wkład UE na 2023 r. z 4,2 mln EUR do 6,3 mln EUR na pokrycie dodatkowych kosztów personelu i kosztów administracyjnych EFRAG. Komisja podzieliła dotację na działalność na dwie dotacje na działania: jedną na sprawozdawczość finansową (2,0 mln EUR) i drugą na sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju (4,3 mln EUR). Udział współfinansowania na potrzeby sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju jest wyższy. Komisja sfinansowała maksymalnie 60 % kosztów kwalifikowalnych EFRAG w odniesieniu do sprawozdawczości finansowej i maksymalnie 90 % kosztów kwalifikowalnych EFRAG w odniesieniu do sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju. Inne wkłady pieniężne w ramach sprawozdawczości finansowej pochodziły od europejskich organizacji zainteresowanych stron (0,7 mln EUR) i niektórych krajowych organizacji zainteresowanych stron (1,9 mln EUR).
Jeżeli chodzi o sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju, europejskie organizacje zainteresowanych stron przekazały 0,5 mln EUR, krajowe organizacje działające w obszarze zrównoważonego rozwoju – 0,9 mln EUR, a organizacje społeczeństwa obywatelskiego – 0,2 mln EUR.
4.PIOB
4.1.Zarządzanie
PIOB jest globalnym niezależnym organem nadzoru, który sprawuje nadzór nad procesem stanowienia standardów dotyczących międzynarodowego badania sprawozdań finansowych, usług atestacyjnych i etyki sformułowanych przez międzynarodowe rady stanowienia standardów: Radę Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej i Usług Atestacyjnych (IAASB) i Radę Międzynarodowych Standardów Etyki dla Księgowych (IESBA). Jej główną rolą jest zapewnienie, aby IAASB i IESBA przestrzegały należytej procedury opracowywania standardów i strategii, zgodnie z ramami ochrony interesu publicznego. Od 2022 r. PIOB odpowiada za wybór i mianowanie członków IAASB i IESBA.
Grupa Monitorująca 12 , której członkiem jest Komisja, monitoruje sposób, w jaki PIOB pełni swój mandat do działania w interesie publicznym, w szczególności w zakresie nadzoru nad procesem stanowienia standardów PIOB. Grupa ta powołuje dziesięciu członków PIOB (z wyjątkiem przewodniczącego, który jest powoływany przez IOSCO).
4.2. Działalność
W 2023 r. ważną rolę odgrywała kwestia zrównoważonego rozwoju. Inne tematy dotyczyły zwiększenia odpowiedzialności biegłego rewidenta w odniesieniu do nadużyć finansowych, udoskonaleń w odniesieniu do przedsiębiorstwa kontynuującego działalność, proporcjonalnego standardu rewizji finansowej dla mniej złożonych podmiotów oraz zmiany zachowań w odniesieniu do planowania podatkowego w oparciu o nowe normy etyczne.
PIOB wybrała kilku nowych członków IESBA i IAASB, co doprowadziło do największej rotacji na przestrzeni lat. Był to ważny krok naprzód w realizacji zaleceń Grupy Monitorującej z 2020 r. w odniesieniu do składu obu rad z udziałem wielu zainteresowanych stron.
PIOB wybrała członków nowej grupy doradczej zainteresowanych stron, aby zapewnić IESBA i IAASB strategiczne doradztwo z perspektywy wielu zainteresowanych stron w zakresie ich strategii, priorytetów planu prac i projektów, co zostało następnie ustanowione dnia 6 lutego 2024 r.
W dniu 31 maja 2024 r. PIOB opublikowała swoje 19. publiczne sprawozdanie zawierające pełen przegląd działalności PIOB w 2023 r. 13 .
4.3.Dywersyfikacja finansowania
W 2023 r. przychód PIOB wyniósł 2 296 552 EUR. PIOB otrzymała 17 wkładów pieniężnych. Międzynarodowa Federacja Księgowych (IFAC) pozostała głównym darczyńcą, ale – zgodnie z zaleceniami Grupy Monitorującej dotyczącymi zmniejszenia zależności zawodu biegłego rewidenta od systemu ustalania standardów rewizji finansowej – wkład IFAC zmniejszył się z 1 392 754 EUR (tj. 63,56 %) w 2022 r. do 950 000 EUR (tj. 41,37 %) w 2023 r. Komisja pozostała drugim co do wielkości darczyńcą z wkładem w wysokości 350 000 EUR (15,24 %), a za nią plasuje się amerykańska Komisja Giełd i Papierów Wartościowych (200 000 USD), Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO) (150 000 EUR) oraz Międzynarodowa Fundacja Etyki i Audytu (IEFA) (130 000 USD). Rząd hiszpański zapewnia siedzibę PIOB, co wyceniono na 192 659 EUR 14 .
Ponieważ wkład IFAC zmniejszy się jeszcze bardziej, PIOB i Grupa Monitorująca nadal prowadzą dalsze działania informacyjne w celu przyciągnięcia innych sponsorów i poszerzenia swojej bazy finansowej.
5.Wnioski
Od wielu lat UE wnosi wkład finansowy do Fundacji MSSF, EFRAG i PIOB. Jej stałe wsparcie (nie tylko finansowe, ale również polityczne) jest niezbędne. Umożliwiło ono wykonywanie przez te organy ich zadań w interesie publicznym, przyczyniając się w ten sposób do wysokiej jakości standardów rachunkowości i audytu. W 2023 r. większość środków finansowych przydzielono EFRAG, aby pomóc w opracowaniu ESRS.
Rozporządzenie (UE) 2021/690 ustanawiające program na rzecz rynku wewnętrznego i konkurencyjności przedsiębiorstw, Dz.U. L 153 z 3.5.2021, s. 1.
W przeszłości dotacji udzielano na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 258/2014 z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia unijnego programu wspierania określonych działań w dziedzinach sprawozdawczości finansowej i badania sprawozdań finansowych na lata 2014–2020 oraz uchylającego decyzję nr 716/2009/WE (Dz.U. L 105 z 8.4.2014, s. 1).
Zgodnie z art. 18 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/690 Komisja publikuje sprawozdania co roku.
Dz.U. L 243 z 11.9.2002, s. 1.
Finansowanie zapewniane przez Unię Europejską służy również terminowej aktualizacji taksonomii MSSF, która z kolei stanowi wkład w inicjatywę z zakresu europejskiego jednolitego formatu elektronicznego.
Plan prac Fundacji MSSF: https://www.ifrs.org/projects/work-plan/ ; oraz ukończone projekty: https://www.ifrs.org/projects/completed-projects/ .
Plan prac Fundacji MSSF: https://www.ifrs.org/projects/work-plan/ ; oraz ukończone projekty: https://www.ifrs.org/projects/completed-projects/ .
Zob. przypis 4.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Dz.U. L 322 z 16.12.2022, s. 15).
Pełny wykaz wkładów znajduje się na s. 78 sprawozdania rocznego PIOB .