I.   ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Τα φορητά όπλα και ο ελαφρύς οπλισμός (SALW) και τα πυρομαχικά τους αποτελούν την κύρια αιτία βίαιων θανάτων, σε περιβάλλοντα σύρραξης και μη. Στην πραγματικότητα, κάθε δύο λεπτά, σε παγκόσμιο επίπεδο, χάνεται μια ζωή από πυρομαχικά που εκτοξεύονται από φορητά όπλα.

Τόσο η ζήτηση όσο και η προσφορά SALW και συμβατικών πυρομαχικών αυξάνονται ως αποτέλεσμα των γεωπολιτικών εντάσεων, της περιφερειακής αστάθειας και της εκδήλωσης ολοένα και περισσότερων ένοπλων συρράξεων. Οι συγκρούσεις και η πολιτική αβεβαιότητα κατά το παρελθόν έχουν δείξει ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος ακόμη και νόμιμα αποκτηθέντα όπλα και πυρομαχικά να εκτραπούν σε μη εξουσιοδοτημένους χρήστες, διαιωνίζοντας την αστάθεια πολύ πέρα από τα σημεία προέλευσής τους. Σε εύθραυστα περιβάλλοντα, η ευρεία διαθεσιμότητα SALW και πυρομαχικών τροφοδοτεί τη συνέχιση της ένοπλης βίας και του οργανωμένου εγκλήματος και παρεμποδίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Το πολύπλευρο πρόβλημα των παράνομων SALW και των συμβατικών πυρομαχικών απαιτεί συντονισμένες προσπάθειες σε διεθνές, περιφερειακό, υποπεριφερειακό και εθνικό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο βάσης, για την πρόληψη του καταστροφικού ανθρώπινου κόστους τους. Στα καίρια βήματα για την πρόληψη της εκτροπής των SALW και την πάταξη του λαθρεμπορίου SALW, τα οποία αναγνωρίζονται στη στρατηγική της ΕΕ «Ασφαλέστερη οπλοκατοχή για την προστασία των πολιτών» και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 2025 σχετικά με τον έλεγχο των εξαγωγών όπλων, περιλαμβάνονται τα εξής: ενίσχυση των πολυμερών δεσμεύσεων, όπως το πρόγραμμα δράσης των Ηνωμένων Εθνών για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη κάθε μορφής λαθρεμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (UN PoA), το Διεθνές Μέσο Εντοπισμού (ITI) και το νέο παγκόσμιο πλαίσιο για τη διαχείριση συμβατικών πυρομαχικών καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους (GFA), και καλύτερη τεχνική υλοποίηση μέσω μέτρων όπως η διαχείριση αποθεμάτων (μεταξύ άλλων μέσω της στήριξης της ανάπτυξης ικανοτήτων τρίτων κρατών), η τήρηση αρχείων, οι έλεγχοι των μεταφορών και ο εντοπισμός.

Επιπλέον, και όπως αναγνωρίζεται στο σύμφωνο για το μέλλον που εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη του ΟΗΕ το 2024, μπορούν να αξιοποιηθούν πρακτικά εργαλεία ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών για την πρόληψη της ένοπλης βίας και των ένοπλων συγκρούσεων. Με την ενσωμάτωση των πρακτικών αυτών σε εθνικές στρατηγικές πρόληψης, σε προσπάθειες εδραίωσης της ειρήνης και σε σχέδια βιώσιμης ανάπτυξης, θα ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των κρατών και των κοινοτήτων και θα καταπολεμηθεί η ζήτηση για τα εν λόγω όπλα και πυρομαχικά.

Ευκαιρία προόδου

Σε ένα πολυμερές περιβάλλον όπου είναι δύσκολο να προωθηθούν οι παγκόσμιες δεσμεύσεις και να υπάρξει συνεργασία με στόχο τον αφοπλισμό και τον έλεγχο των όπλων, ξεχωρίζει η πρόοδος στον τομέα της πολυμερούς συνεργασίας για τα φορητά όπλα και τον ελαφρύ οπλισμό και για τα συμβατικά πυρομαχικά. Για παράδειγμα, με την έγκριση του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά το 2023, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ πρόσθεσε στις διεθνείς δεσμεύσεις της για τον αφοπλισμό το πρώτο μέσο ειδικά για την αντιμετώπιση των κινδύνων σε επίπεδο ασφάλειας και προστασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των πυρομαχικών, με στόχο την πρόληψη της εκτροπής και της παράνομης διακίνησής τους και τον μετριασμό των μη προγραμματισμένων εκρήξεων.

Το 2024, κατά την τέταρτη διάσκεψη επισκόπησης του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ και του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού, τα κράτη ενέκριναν με συναίνεση ένα μελλοντοστραφές έγγραφο αποτελεσμάτων. Τα κράτη κατέληξαν από κοινού σε συμφωνία σχετικά με τρόπους για την περαιτέρω καταπολέμηση των παράνομων SALW, μεταξύ άλλων μέσω της σύστασης μιας νέας ανοικτής ομάδας τεχνικών εμπειρογνωμόνων υπό την καθοδήγηση των κρατών (OETEG), προκειμένου να ανταποκριθούν στις εξελίξεις όσον αφορά στην κατασκευή, την τεχνολογία και τον σχεδιασμό SALW, να βελτιωθεί ο έλεγχος των SALW συνεκτιμώντας τη διάσταση του φύλου και να ενισχυθεί η συμμετοχή των νέων στις διαδικασίες ελέγχου των SALW.

Κατά την επόμενη τριετία τα κράτη θα έχουν ευκαιρίες να προωθήσουν περαιτέρω τις συλλογικές δεσμεύσεις και να επιταχύνουν την εφαρμογή αυτών των κρίσιμων πλαισίων σε όλα τα επίπεδα και σύμφωνα με τις στρατηγικές κατευθύνσεις της ΕΕ. Η πρώτη στα χρονικά διάσκεψη των κρατών στο πλαίσιο του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά θα πραγματοποιηθεί το 2027, ενώ το πρόγραμμα δράσης του ΟΗΕ θα πραγματοποιήσει ανά διετία δύο διασκέψεις των κρατών το 2026 και το 2028, στο πλαίσιο των οποίων θα πραγματοποιηθεί και η πρώτη σύγκληση της OETEG. Η επιτυχία όλων αυτών των διασκέψεων θα εξαρτηθεί από i) τις στιβαρές προπαρασκευαστικές εργασίες, με περιφερειακές συνεδριάσεις που θα χρησιμεύσουν ως βασικά δομικά στοιχεία για δράση κατόπιν διαπραγματεύσεων, και ii) τη διασφάλιση της συμπεριληπτικής και αποτελεσματικής συμμετοχής διαφόρων κρατών και οργανισμών.

Αναγνώριση των επιτευγμάτων και του αντικτύπου προηγούμενων έργων

Μέσω της πρόσφατης στήριξης της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2022/1965 του Συμβουλίου, το Γραφείο Αφοπλισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNODA), τα περιφερειακά κέντρα του και οι εταίροι υλοποίησης έχουν θεσπίσει πολυεπίπεδη στήριξη προς τα κράτη. Αξιοποιώντας τη μοναδική δυνατότητα του ΟΗΕ να συγκαλεί συνεδριάσεις, καθώς και τον ρόλο του ως γραμματείας των σχετικών διακυβερνητικών διαδικασιών, σε συνδυασμό με την παρουσία του στην Αφρική, την Ασία και τον Ειρηνικό, καθώς και στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, το UNODA και οι εκτελεστικοί εταίροι του μπόρεσαν να βοηθήσουν τα κράτη να ενισχύσουν τα παγκόσμια πλαίσια, ενώ παράλληλα τέθηκαν σε εφαρμογή σε τεχνικό επίπεδο.

Για παράδειγμα, το έργο διευκόλυνε την ανάπτυξη παγκόσμιας πολιτικής στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ μέσω εκτεταμένων προπαρασκευαστικών εργασιών της διάσκεψης επισκόπησης, όπως μια σειρά σεμιναρίων για εμπειρογνώμονες και περιφερειακές προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις, που εξασφάλισαν τον προσδιορισμό και την ευθυγράμμιση των εθνικών και περιφερειακών προτεραιοτήτων. Αυτές οι ανώτερου επιπέδου συζητήσεις οδήγησαν σε πιο αποτελεσματικές και ομαλότερες διαπραγματεύσεις κατά τη διάσκεψη, η οποία κατέληξε τελικά σε συναινετικό έγγραφο αποτελεσμάτων.

Σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, το έργο διευκόλυνε την περιφερειακή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης χάρτη πορείας για την Κεντρική Αμερική και τη Δομινικανή Δημοκρατία με σκοπό την πρόληψη της παράνομης διακίνησης και διάδοσης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών, και διεύρυνε σημαντικά τις εθνικές ικανότητες για τον έλεγχο των SALW. Παρασχέθηκε εξειδικευμένη κατάρτιση στα εθνικά σημεία επαφής στην Ασία και τον Ειρηνικό για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης όπλων στο Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Κολομβία και για την ανάπτυξη των ικανοτήτων τους, με αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη υποβολή εθνικών εκθέσεων σχετικά με το πρόγραμμα δράσης σε μια δεκαετία. Στη Σρι Λάνκα κατασκευάστηκαν εγκαταστάσεις φύλαξης πολεμικού εξοπλισμού, ώστε να βελτιωθεί η ασφάλεια των αποθηκευμένων αποθεμάτων, και οι αξιωματικοί εκπαιδεύτηκαν στη διαχείριση όπλων. Στην Παπούα-Νέα Γουινέα, όπου τα παράνομα SALW συνέχισαν να αυξάνονται και να αποτελούν πρόκληση καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, το UNODA παρείχε τεχνικές εκτιμήσεις κινδύνου και ανέπτυξε εθνικό σχέδιο δράσης για τα SALW. Στην Γκάμπια και το Μπουρούντι, το έργο στήριξε την κατάρτιση εθνικών σχεδίων δράσης για τα SALW, ενώ στο Μπουρούντι επισκευάστηκαν ελαττωματικές συσκευές σήμανσης και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό παρασχέθηκε στοχευμένη βοήθεια για τον εντοπισμό παράνομων SALW. Επιπλέον, τέθηκε σε λειτουργία το εργαλείο αυτοαξιολόγησης «θεματική συλλογή για την εφαρμογή του ελέγχου των φορητών όπλων» (MOSAIC) (1), ώστε να μπορέσουν οι εθνικές αρχές να εξετάσουν και να βελτιώσουν τα συστήματα SALW σε τομείς όπως η σήμανση, ο εντοπισμός και η διαχείριση αποθεμάτων.

Η συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου κατά τον έλεγχο των SALW ενισχύθηκε επίσης στο πλαίσιο του έργου μέσω περιφερειακού συντονισμού, σεμιναρίων και κατάρτισης σε εθνικό επίπεδο. Οι προσπάθειες αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την ενσωμάτωση έμφυλων παραμέτρων στα εθνικά σχέδια δράσης και τις ανταλλαγές μεταξύ επαγγελματιών σε θέματα φύλου και επαγγελματιών στον τομέα των SALW σε θεσμικό επίπεδο. Ενώ η παγκόσμια χρηματοδοτική στήριξη των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών μειώθηκε κατά την περίοδο υλοποίησης του έργου, το έργο κατάφερε να διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό τη συμμετοχή της κοινότητας και να την επεκτείνει μέσω στοχευμένων εκστρατειών προώθησης, πρωτοβουλιών βάσης και της συμμετοχής των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σε πολυμερείς συναντήσεις.

Ένα έργο που σχεδιάστηκε με βάση δοκιμασμένες προσεγγίσεις και παράλληλα ανταποκρίνεται σε αναδυόμενες τάσεις

Τα επιτεύγματα, οι εταιρικές σχέσεις και η δυναμική που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του προηγούμενου έργου θα αποτελέσουν τη βάση για την επόμενη φάση, καθώς βασικές διαρθρωτικές και στρατηγικές συνιστώσες θα παραμείνουν ίδιες. Η συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου συνεχίζει να αποτελεί βασική αρχή και διατηρούνται οι συμπράξεις με την κοινωνία των πολιτών και ειδικευμένους οργανισμούς, όπως το Διεθνές Δίκτυο Δράσης για τα Όπλα Μικρού Διαμετρήματος (IANSA) και το Ερευνητικό Ίδρυμα των Ηνωμένων Εθνών για τον Αφοπλισμό (UNIDIR). Το έργο διατηρεί επίσης τη συμπληρωματικότητά του με άλλα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα, με πρόσθετη έμφαση στις επιδιώκουσες την τεχνική υλοποίηση συνέργειες με πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που υλοποιούνται από την UNDP-SEESAC, τον ΟΑΚ, τον ΣΑΚ, τον ΟΑΣΕ, το GICHD-AMAT, την ΚΑΔ και τη SAS, καθώς και με προσπάθειες που σχετίζονται με τη Συνθήκη για το Εμπόριο Όπλων με επικεφαλής το BAFA και την Expertise France, και με την EMPACT.

Κατά τη νέα φάση του έργου εισάγονται επίσης νέα στοιχεία. Κυρίως διευρύνεται η θεματική κάλυψη ώστε να συμπεριληφθεί τόσο το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά όσο και το σύμφωνο για το μέλλον. Μεγαλύτερη έμφαση δίνεται στις τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα των SALW, αφού αναγνωρίζονται οι εν εξελίξει συνέπειές τους όσον αφορά τόσο δυσκολίες όσο και ευκαιρίες για τον έλεγχο των όπλων. Επιπλέον, το έργο ενισχύει την ενσωμάτωση του ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών σε ευρύτερες προσπάθειες πρόληψης και οικοδόμησης της ειρήνης, ευθυγραμμιζόμενο με ολοκληρωμένες προσεγγίσεις για βιώσιμη ειρήνη και ανάπτυξη. Τέλος, το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του έργου διευρύνεται ώστε να καλύπτει επίσης τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, επιπλέον της Αφρικής, της Ασίας και του Ειρηνικού, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής που καλύπτονταν από το προηγούμενο έργο.

II.   ΣΤΟΧΟΙ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Πρωταρχικός στόχος του έργου είναι η μείωση της διάδοσης των παράνομων όπλων και πυρομαχικών και η πρόληψη του καταστροφικού ανθρώπινου κόστους τους μέσω της ενίσχυσης των σχετικών διεθνών πλαισίων. Το παραπάνω θα επιτευχθεί με την ισχυροποίηση των παγκόσμιων πλαισίων πολιτικής και τη μετουσίωσή τους σε δράση μέσω της στήριξης πολυμερών διαδικασιών, της περιφερειακής συνεργασίας και της στοχευμένης εθνικής στήριξης, ώστε το έργο να συμβάλει στην καταπολέμηση των παράνομων SALW και πυρομαχικών και παράλληλα στην πρόληψη της ένοπλης βίας και των συγκρούσεων. Το έργο έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να προαγάγει την ανθεκτικότητα των κρατών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών για την πρόληψη της παράνομης διακίνησης όπλων και πυρομαχικών λόγω εκτροπής και την ενίσχυση της διαχείρισης όπλων και πυρομαχικών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί μέσω κατάντη και ανάντη προσεγγίσεων σε τοπικό, εθνικό, υποπεριφερειακό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, στο πλαίσιο τριών πυλώνων για την επίτευξη των ακόλουθων επιμέρους στόχων:

1.	Ενίσχυση των μελλοντοστραφών και προσανατολισμένων στη δράση αποτελεσμάτων πολιτικής δυνάμει του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά, του προγράμματος δράσης και του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού του ΟΗΕ

2.	Στήριξη της συντονισμένης και ενισχυμένης εφαρμογής των διεθνών μέσων σε εθνικό, υποπεριφερειακό και περιφερειακό επίπεδο

3.	Αξιοποίηση του ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών τους σε ευρύτερα πλαίσια προσπαθειών ειρήνευσης και ασφάλειας για την αποτελεσματικότερη πρόληψη της ένοπλης βίας, τη διαφύλαξη της ειρήνης και τη διατήρηση της ανάπτυξης.

Στα οριζόντια αναμενόμενα αποτελέσματα περιλαμβάνονται:

—	Αυξημένος συντονισμός με σχετικούς οργανισμούς, μεταξύ άλλων μέσω άλλων έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.

—	Ενισχυμένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών σε όλα τα επίπεδα.

—	Συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου σε όλες τις δραστηριότητες του έργου.

Στόχος 1: Ενίσχυση των μελλοντοστραφών και προσανατολισμένων στη δράση αποτελεσμάτων πολιτικής δυνάμει του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά, του προγράμματος δράσης και του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού του ΟΗΕ.

1.2   Αποτελέσματα

—

Τα κράτη μέλη έχουν ενημερωθεί δεόντως σχετικά με τους στόχους και τα μέτρα του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά και υποστηρίζουν την συμμετοχή κατόπιν καλύτερης προετοιμασίας και την υποβολή εθελούσιων αρχικών επισκοπήσεων πριν από την πρώτη διάσκεψη των κρατών σχετικά με το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά.

—

Τα κράτη μέλη και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη έχουν ενισχύσει τις τεχνικές γνώσεις και ικανότητες όσον αφορά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης του ΟΗΕ και του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού, καθώς και τις εξελίξεις στην κατασκευή, την τεχνολογία και τον σχεδιασμό SALW, με αποτέλεσμα πιο τεκμηριωμένες διασκέψεις των κρατών ανά διετία και διαβουλεύσεις της OETEG. Η συμμετοχή σε διακυβερνητικές διαδικασίες για τα SALW και τα πυρομαχικά είναι συμπεριληπτική και αντιπροσωπεύει τα πληττόμενα κράτη και ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών.

1.3   Δραστηριότητες

1.3.1   Παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά: Περιφερειακές προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις για την πρώτη διάσκεψη των κρατών

Πριν από την πρώτη διάσκεψη των κρατών σχετικά με τον παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά το 2027, πραγματοποιείται σειρά περιφερειακών προπαρασκευαστικών συνεδριάσεων ώστε τα κράτη και οι περιφερειακοί οργανισμοί να έχουν στη διάθεσή τους μια πλατφόρμα για τον προσδιορισμό των προκλήσεων και των προτεραιοτήτων ανά περιοχή όσον αφορά τη διαχείριση των πυρομαχικών. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη στήριξη των προετοιμασιών για την υποβολή εθελούσιων αρχικών επισκοπήσεων το 2026. Στη διάθεση του προέδρου θα τεθεί συνοπτική έκθεση, στην οποία θα περιγράφονται τα βασικά σημεία των συνεδριάσεων, προς χρήση στις διαβουλεύσεις. Κάθε συνεδρίαση θα συμβάλει επίσης στην ενίσχυση των γνώσεων σχετικά με την πρακτική υλοποίηση σε εθνικό επίπεδο εντός περιφερειακών πλαισίων.

Χώρες από υποπεριφέρειες	Περιφερειακό κέντρο	Ενδεικτική τοποθεσία
Καραϊβική Λατινική Αμερική	UNLIREC	Μέσω διαδικτύου (δύο συνεδριάσεις)
Νότια Ασία Νοτιοανατολική Ασία Κεντρική Ασία Νοτιοανατολική Ασία Ειρηνικός	UNRCPD	Κατμαντού, Νεπάλ (μία συνεδρίαση)
Μέση Ανατολή Βόρεια Αφρική	UNRCPD και UNREC	Η τοποθεσία δεν έχει ακόμη αποφασιστεί (μία συνεδρίαση)
Ανατολική Αφρική Μεσημβρινή Αφρική Δυτική Αφρική Κεντρική Αφρική	UNREC	Οι τοποθεσίες δεν έχουν ακόμη αποφασιστεί (δύο συνεδριάσεις)

1.3.2   Ανάπτυξη συστάσεων προσανατολισμένων στη δράση προς στήριξη της πρώτης διάσκεψης των κρατών σχετικά με το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά το 2027

Διοργανώνεται σειρά συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης εμπειρογνωμόνων μέσω διαδικτύου· τα δε πορίσματα και οι συστάσεις κάθε συζήτησης στρογγυλής τραπέζης θα μεταφράζονται και θα δημοσιεύονται στο διαδίκτυο, ώστε τα κράτη να μπορούν να τα μελετούν πριν από τη διάσκεψη των κρατών. Οι εκθέσεις αυτές θα παρουσιάζονται και θα συζητούνται επίσης κατά τις περιφερειακές προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις· θα μπορούσαν μάλιστα να συμβάλουν στις διαβουλεύσεις των κρατών όσον αφορά θέματα μελλοντικών συνεδριάσεων κυβερνητικών τεχνικών εμπειρογνωμόνων.

1.3.3   Διαδικτυακά σεμινάρια εμπειρογνωμόνων για την παραγωγή ουσιαστικού υλικού και την ανάπτυξη περιφερειακών ικανοτήτων όσον αφορά εξελίξεις στην κατασκευή, την τεχνολογία και τον σχεδιασμό SALW

Η OETEG με αντικείμενο τις εξελίξεις στις τεχνολογίες, την κατασκευή και τον σχεδιασμό SALW θα συγκληθεί εντός της εβδομάδας που θα πραγματοποιηθούν οι ανά διετία διασκέψεις των κρατών το 2026 και το 2028· έργο της θα είναι η κατάρτιση συστάσεων που θα προκύψουν συναινετικά και θα εξεταστούν από τα κράτη στο πλαίσιο της πολιτικής διαδικασίας του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ έως το 2030. Για την κάλυψη των αναγκών των κρατών και της προεδρίας κατά την περίοδο μεταξύ των διασκέψεων, θα πραγματοποιηθούν διαδικτυακά σεμινάρια για εμπειρογνώμονες και διπλωμάτες σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, με σκοπό την παραγωγή γνώσεων, την ανάπτυξη ικανοτήτων και την παροχή στοιχείων για την κατάρτιση συστάσεων.

1.3.4   Χορηγίες σε συμμετέχοντες από αναπτυσσόμενα ή σοβαρά πληττόμενα κράτη για να παραστούν σε βασικές διακυβερνητικές συνεδριάσεις για τα SALW και τα πυρομαχικά

Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες ή χώρες που πλήττονται σοβαρά από SALW και πυρομαχικά συχνά δεν είναι σε θέση να παραστούν στις διασκέψεις με έδρα τη Νέα Υόρκη. Ένα πρόγραμμα χορηγιών για επιλεγμένες χώρες θα καταστήσει δυνατή τη μεγαλύτερη πολυμορφία των συμμετεχόντων, πράγμα που θα εμπλουτίσει τις διαβουλεύσεις κατά τη διάσκεψη των κρατών του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά το 2027 και σε άλλες συνεδριάσεις στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ, κατά περίπτωση.

Τους συμμετέχοντες θα προσδιορίσει το UNODA, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών κέντρων του, με βάση καθορισμένα κριτήρια, ώστε να διασφαλιστεί η πολυμορφία κατά τη συμμετοχή. Η χορηγία θα περιλαμβάνει μια συνιστώσα οικοδόμησης ικανοτήτων με σκοπό την ανάπτυξη γνώσεων για την ουσία των συζητήσεων, καθώς και την ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη συμμετοχή στην πολιτική διαδικασία, και μια συνιστώσα δικτύωσης για να έρχονται σε επαφή οι συμμετέχοντες. Κατά περίπτωση, η χορηγία θα εξετάζει το ενδεχόμενο συνεργασίας με τις υποτροφίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για τα SALW και τα πυρομαχικά. Η χορηγία θα δίνει προτεραιότητα στην ισότιμη, πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή των γυναικών.

1.3.5   Ενισχυμένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στις παγκόσμιες διακυβερνητικές διαδικασίες

Πριν από τη διάσκεψη των κρατών για το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά και την ανά διετία διάσκεψη των κρατών για το πρόγραμμα δράσης, συμπεριλαμβανομένης της OETEG, το Διεθνές Δίκτυο Δράσης για τα Όπλα Μικρού Διαμετρήματος (IANSA) θα παραγάγει υλικό που θα περιλαμβάνει οδηγό για τον συντονισμό των προτεραιοτήτων και των στρατηγικών για τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. Επιπλέον, θα διεξαχθεί πρόγραμμα χορηγιών για την κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων της νεολαίας, με στόχο την παρουσία της στις συνεδριάσεις.

1.4   Αποτελέσματα

i.	Θα διοργανωθούν έως και έξι (6) περιφερειακές προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις για το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά.

ii.	Πριν από τη διάσκεψη των κρατών για το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά το 2027, θα πραγματοποιηθούν έως και τέσσερις (4) διαδικτυακές συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης εμπειρογνωμόνων για τα πυρομαχικά.

iii.	Θα πραγματοποιηθούν έως και οκτώ (8) παγκόσμια και περιφερειακά διαδικτυακά σεμινάρια εμπειρογνωμόνων κατά την περίοδο μεταξύ των διασκέψεων της OETEG.

iv.	Θα δοθούν χορηγίες για έως και δεκαπέντε (15) συμμετέχοντες από αναπτυσσόμενα ή σοβαρά πληττόμενα κράτη, ώστε να παραστούν σε πολιτικές διασκέψεις.

v.	Πρόγραμμα χορηγιών και οδηγός για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών με σκοπό την ενίσχυση της εκπροσώπησης και την ουσιαστική συμβολή στις διαδικασίες του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά.

Στόχος 2: Στήριξη του συντονισμού και της ενισχυμένης εφαρμογής των διεθνών μέσων σε εθνικό, υποπεριφερειακό και περιφερειακό επίπεδο

2.2   Αποτελέσματα

—	Ενισχυμένη εφαρμογή του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ, του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά μέσω της παροχής εθνικής βοήθειας στα κράτη και της ανάπτυξης βελτιωμένων εργαλείων.

—	Βελτιωμένος περιφερειακός συντονισμός για τη μείωση των παράνομων SALW και πυρομαχικών.

2.3   Δραστηριότητες

2.3.1   Ενίσχυση της MOSAIC και του εργαλείου αξιολόγησης της MOSAIC

Η ευαισθητοποίηση για το εργαλείο αξιολόγησης της MOSAIC και η χρησιμότητά του ενισχύεται μέσω της λειτουργίας και της πολυσυμμετοχικής κατάρτισης καθώς και μέσω της ανάπτυξης πρόσθετων κριτηρίων αξιολόγησης και νέων χαρακτηριστικών για συστατικά στοιχεία λογισμικού. Με βάση ανατροφοδότηση από τους χρήστες, το αποθετήριο κριτηρίων αξιολόγησης του εργαλείου αξιολόγησης της MOSAIC θα επεκταθεί ώστε να καλύπτει πρόσθετες ενότητες της MOSAIC, επιτρέποντας αξιολογήσεις σε άλλους σχετικούς τομείς του ελέγχου των SALW. Οι δραστηριότητες αυτές θα υλοποιηθούν σε συνεργασία με το UNIDIR και τα κράτη μέλη.

2.3.2   Υποστήριξη των κρατών για την ενίσχυση των προσπαθειών υλοποίησης και της συνεργασίας μεταξύ του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ/του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά

Στην Ασία και τον Ειρηνικό υλοποιούνται από το UNRCPD

—

Υποστήριξη της δήλωσης του ASEAN για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης όπλων: Για να μειωθεί η παράνομη διάδοση όπλων και πυρομαχικών στα κράτη του ASEAN, θα πραγματοποιηθεί σειρά υποπεριφερειακών σεμιναρίων, εργαστηρίων και συσκέψεων εργασίας, συμπεριλαμβανομένων θεματικών συνεδριάσεων, ανταλλαγών μεταξύ ομοτίμων και επισκέψεων για τη μετουσίωση των πολιτικών δεσμεύσεων της δήλωσης του ASEAN σε εφαρμόσιμους στόχους, επιδιώξεις και δείκτες, με παράλληλη υποστήριξη άλλων σχετικών περιφερειακών μηχανισμών. Το UNRCPD θα παρέχει καθοδήγηση σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, σε συνεργασία με σχετικούς περιφερειακούς ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και περιφερειακών φορέων όπως ο ASEAN. Η πρωτοβουλία θα συγχρονιστεί με τη συνεδρίαση ανώτερων υπαλλήλων του ASEAN για το διεθνικό έγκλημα και άλλα σχετικά περιφερειακά φόρουμ, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέργεια και η ενοποίηση με τους υφιστάμενους μηχανισμούς. Η πρωτοβουλία θα περιλαμβάνει εταίρους υλοποίησης και πρόσθετους χορηγούς για την υποστήριξη της διαδικασίας, ώστε να διασφαλιστεί ο συντονισμός και η βιώσιμη υποστήριξη της εφαρμογής της δήλωσης του ASEAN. Επιπλέον, οι δραστηριότητες θα προωθήσουν συνέργειες με άλλα βασικά πλαίσια, όπως το περιφερειακό σχέδιο δράσης του ASEAN για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια, ευθυγραμμίζοντας τις περιφερειακές πολιτικές δεσμεύσεις με ευρύτερα θεματολόγια για την ειρήνη και την ασφάλεια.

—

Ενίσχυση του ρόλου των εθνικών σημείων επαφής (ΕΣΕ) και των μηχανισμών συντονισμού στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά: Με βάση τις προηγούμενες εργασίες του UNRCPD για τη δημιουργία μηχανισμών περιφερειακής συνεργασίας, όπως η κοινότητα ΕΣΕ του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ για την Ασία και τον Ειρηνικό και ο μηχανισμός περιφερειακής συνεργασίας για τα συμβατικά όπλα που δρομολογήθηκε το 2023, η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στη διεύρυνση της κοινότητας ΕΣΕ του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ ώστε να συμπεριλάβει κυβερνητικούς αξιωματούχους που εργάζονται για το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά.

—

Αξιολογήσεις και εγχώρια συνδρομή σε έως και τρεις χώρες: Θα παρασχεθεί ειδική συνδρομή σε εθνικό επίπεδο για τη στήριξη των κανονιστικών πλαισίων, του σχεδιασμού και της διαχείρισης των συστημάτων ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών, καθώς και επιχειρησιακή στήριξη, όπως ζητήθηκε. Η στήριξη αυτή θα μπορούσε να περιλαμβάνει κατάρτιση, εργαστήρια, συνεδριάσεις, συλλογή δεδομένων, τεχνική βοήθεια ή/και ερευνητικές δραστηριότητες, και θα διασφαλίζει ότι όλες οι δραστηριότητες λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου και είναι συμπεριληπτικές. Η πρωτοβουλία θα παράσχει συνδρομή σε έως και τρία δικαιούχα κράτη, συμπεριλαμβανομένης μιας χώρας της Μέσης Ανατολής, σε συντονισμό με άλλους σχετικούς φορείς, και θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τη συμπλήρωση άλλων χρηματοδοτικών ροών, συμπεριλαμβανομένων των SALIENT, UNSCAR και του ταμείου εθελοντικών συνεισφορών της συνθήκης για το εμπόριο όπλων, για την υποστήριξη της περιφερειακής ικανότητας και την ενίσχυση του συντονισμού στον τομέα του ελέγχου των SALW και της διαχείρισης πυρομαχικών.

Στην Αφρική υλοποιείται από το UNREC

—

Τέσσερις δραστηριότητες παροχής εγχώριας συνδρομής, συμπεριλαμβανομένων δύο αξιολογήσεων: Με βάση την υλοποίηση αποστολών αξιολόγησης και εγχώριας συνδρομής για την ανάπτυξη εθνικών σχεδίων δράσης (ΕΣΔ) για τα SALW στο Μπουρούντι και την Γκάμπια, το UNREC θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις δύο αυτές χώρες στην υλοποίηση των ΕΣΔ τους. Επίσης, το κέντρο θα επεκτείνει τη στήριξη σε δύο επιπλέον επιλεγμένα κράτη για την ενίσχυση των εθνικών ικανοτήτων τους όσον αφορά τον έλεγχο των SALW ή/και τη διαχείριση πυρομαχικών. Οι επιλεγμένες χώρες μπορούν να λάβουν συνδρομή αξιοποιώντας το εργαλείο αξιολόγησης της MOSAIC, καθώς και τεχνική υποστήριξη και στοχευμένη ανάπτυξη ικανοτήτων με σκοπό να ενισχυθεί η υλοποίηση των παγκόσμιων πλαισίων με βάση την εκτίμηση των αναγκών τους. Στο πλαίσιο της προσφοράς συνδρομής, το UNREC επεκτείνεται πέραν του ελέγχου των SALW ώστε να καλύπτει επίσης τη διαχείριση πυρομαχικών και την υποστήριξη της υλοποίησης του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά, συμπεριλαμβανομένης της παροχής υποστήριξης για την υποβολή εκθέσεων και αρχικών επισκοπήσεων. Η συνδρομή θα προωθήσει την αξιοποίηση των υφιστάμενων εργαλείων αξιολόγησης για τα πυρομαχικά.

—

Προώθηση μιας ηπειρωτικής κοινότητας επαγγελματιών για τον έλεγχο των SALW και των πυρομαχικών τους: Με βάση τη συνεργασία του UNREC με ευρύ φάσμα εμπειρογνωμόνων για τα SALW και τα πυρομαχικά στην αφρικανική ήπειρο, η πρωτοβουλία θα περιλαμβάνει σειρά διαδικτυακών συνεδριάσεων για τις εθνικές αρχές, τους τεχνικούς εμπειρογνώμονες, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, την ακαδημαϊκή κοινότητα, τα ηπειρωτικά και περιφερειακά θεσμικά όργανα και τις σχετικές οντότητες των Ηνωμένων Εθνών. Η ενίσχυση της ηπειρωτικής κοινότητας επαγγελματιών για τα SALW και τα πυρομαχικά θα δημιουργήσει μια πλατφόρμα προβληματισμού/δεσμεύσεων για i) ώθηση της εφαρμογής διεθνών, ηπειρωτικών, περιφερειακών και εθνικών μέσων για την καταπολέμηση της διαχείρισης παράνομων SALW και πυρομαχικών· ii) ανταλλαγή διδαγμάτων και βέλτιστων πρακτικών για την αποτελεσματική εφαρμογή πρωτοβουλιών για τον έλεγχο των όπλων· και iii) διατύπωση βασικών συστάσεων πολιτικής και συστάσεων προσανατολισμένων στη δράση για την αντιμετώπιση της ταχείας διάδοσης SALW και πυρομαχικών. Για παράδειγμα, μπορούν να συζητηθούν βασικά θέματα, συμπεριλαμβανομένων του αντικτύπου των αναδυόμενων τεχνολογιών στα SALW και της εκπαίδευσης για τον αφοπλισμό με τη συμμετοχή των νέων.

Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική υλοποιείται από το UNLIREC

—

Υποστήριξη της εκπόνησης χάρτη πορείας της ANDEAN: Εκπόνηση χάρτη πορείας για τα κράτη των Άνδεων (Βολιβία, Κολομβία, Ισημερινός και Περού) με σκοπό την υποστήριξη της θέσης σε λειτουργία του εκτελεστικού σχεδίου δράσης της απόφασης 922 για την ασφάλεια (Plan de Acción Resolutivo de la Decisión 922 en materia de Seguridad), που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2024 από την Κοινότητα των Άνδεων. Το σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων προτεραιοτήτων, ενισχυμένη συνεργασία για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης όπλων. Οι δραστηριότητες θα συνίστανται σε υποπεριφερειακά σεμινάρια, εργαστήρια και τεχνικές συνεδριάσεις εργασίας (συμπεριλαμβανομένων συνεδριάσεων σύνταξης κειμένων και θεματικών συνεδριάσεων). Η κατάρτιση του χάρτη πορείας θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με το Τμήμα Δημόσιας Ασφάλειας του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) και τη Γραμματεία της Κοινότητας των Άνδεων (Communidad Andina, CAN), συμπληρώνοντας τις δράσεις στο πλαίσιο της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) του Συμβουλίου της ΕΕ που εκδόθηκε στις 16 Ιουλίου 2025.

—

Ενίσχυση των πρακτικών σήμανσης πυρομαχικών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική για την υποστήριξη της εφαρμογής του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά. Η σήμανση πυρομαχικών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική ενισχύεται με την κατάρτιση περιφερειακού εντύπου ορθών πρακτικών, επικαιροποιημένου εκπαιδευτικού υλικού και μέσω της συνεργασίας με τις εθνικές αρχές για την ενίσχυση των πρακτικών σήμανσης, μεταξύ άλλων μέσω της παροχής μαθημάτων σήμανσης σε επιλεγμένες χώρες. Οι τεχνικές ικανότητες των βαλλιστικών και εγκληματολογικών εργαστηρίων ενισχύονται μέσω εξειδικευμένης κατάρτισης σχετικά με την ανάκτηση της σήμανσης όπλων. Σε χωριστό πλαίσιο, οι εθνικές προσπάθειες για την καταπολέμηση και την απαγόρευση της παράνομης διακίνησης όπλων και πυρομαχικών μπορούν να υποστηριχτούν μέσω στοχευμένων μαθημάτων ανάπτυξης ικανοτήτων.

2.3.3    Φυλλάδιο και στοχευμένη συνδρομή προς την κοινωνία των πολιτών και κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους σε έως και τρεις (3) χώρες σχετικά με την αποτελεσματική υποστήριξη των εθνικών αρχών για την εφαρμογή του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ/του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά: Δεδομένης της ιδιαίτερα εξελιγμένης εμπειρογνωμοσύνης ορισμένων εθνικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σε θέματα που σχετίζονται με το πρόγραμμα δράσης του ΟΗΕ, το Διεθνές Μέσο Εντοπισμού και το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά, παρέχεται συνδρομή σε πιλοτικές οργανώσεις και κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους σε έως και τρεις χώρες. Η συνδρομή περιλαμβάνει ένα φυλλάδιο που αποσκοπεί αφενός στη στήριξη της καθολικής ισχύος του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά υπό την κύρια οπτική γωνία του «τι μπορεί να κάνει η κοινωνία των πολιτών», συμπεριλαμβανομένου του τρόπου χρήσης του υλικού και των εργαλείων που καταρτίζονται στο πλαίσιο άλλων έργων κατόπιν αποφάσεων του Συμβουλίου της ΕΕ, από το UNODA και άλλους οργανισμούς εταίρους, καθώς και αφετέρου στη στήριξη της υποβολής εκθέσεων ή του καθορισμού στόχων σε εθνικό επίπεδο. Η συνδρομή θα αποτελέσει απτή συμβολή στον στόχο 15 του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά.

2.4   Αποτελέσματα

i.	Το εργαλείο αξιολόγησης της MOSAIC επικαιροποιείται με πρόσθετα φιλικά προς τον χρήστη χαρακτηριστικά και κριτήρια, με βάση τις παρατηρήσεις των χρηστών.

ii.	Κατάρτιση και χρήση του εργαλείου αξιολόγησης της MOSAIC από διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη (μεταξύ άλλων σε σχέση με τη δραστηριότητα 2.3.3, στο μέτρο του δυνατού).

iii.

Στην Ασία και τον Ειρηνικό: α. Ανάπτυξη σχεδίου δράσης της δήλωσης του ASEAN για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου όπλων στη Νοτιοανατολική Ασία. β. Συνεδρίες υποστήριξης χαρτογράφησης και εικονικά εργαστήρια κατάρτισης για ΕΣΕ. γ. Ανάπτυξη εργαλειοθήκης για ΕΣΕ. δ. Αξιολογήσεις και εγχώρια συνδρομή σε έως και τρεις χώρες.

iv.

Στην Αφρική: α. Αξιολογήσεις της MOSAIC σε έως και δύο (2) χώρες. β. Τεχνική εγχώρια συνδρομή σε έως και τέσσερα (4) κράτη για την εφαρμογή του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ, του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά και την προώθηση των υφιστάμενων εργαλείων. γ. Η ηπειρωτική κοινότητα επαγγελματιών για τα SALW και τα πυρομαχικά τους πραγματοποιεί τριμηνιαίες συνεδριάσεις, για συνολικά 12 διαδικτυακές και υβριδικές εκδηλώσεις.

v.

Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική: α. Από κοινού με τον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών και τη Γραμματεία της Κοινότητας των Άνδεων καταρτίζεται και εγκρίνεται χάρτης πορείας για τα κράτη των Άνδεων με σκοπό την πρόληψη της παράνομης διακίνησης και διάδοσης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών. β. Καταρτίζεται ένα (1) έγγραφο σχετικά με τη σήμανση των πυρομαχικών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, στο οποίο αναλύονται οι περιφερειακές προκλήσεις και οι αποτελεσματικές πρακτικές και αναπτύσσονται πρακτικές συστάσεις. γ. Το μάθημα σήμανσης SALW του UNLIREC και το σχετικό υλικό αναθεωρούνται και διευρύνονται ώστε να συμπεριλάβουν πρόσθετο περιεχόμενο για τη σήμανση πυρομαχικών. δ. Έως και τέσσερα (4) μαθήματα/εργαστήρια σχετικά με πυρομαχικά ή τη σήμανση SALW ή/και σχετικά με την ενίσχυση των προσπαθειών για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης SALW και πυρομαχικών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. ε. Τα βαλλιστικά και εγκληματολογικά εργαστήρια στην περιοχή επωφελούνται από την ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω ενός πρακτικού μαθήματος για την ανάκτηση των σημάνσεων όπλων. στ. Ανάπτυξη ικανοτήτων για βαλλιστικά και εγκληματολογικά εργαστήρια μέσω πρακτικού μαθήματος σχετικά με την ανάκτηση της σήμανσης όπλων σε τουλάχιστον δύο (2) χώρες της Λατινικής Αμερικής ή/και της Καραϊβικής.

vi.

Φυλλάδιο για την κοινωνία των πολιτών ή/και τους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους, με σκοπό τη στήριξη των κυβερνήσεων, κατόπιν αιτήματος, για την εφαρμογή του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ, του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά μέσω των υφιστάμενων εργαλείων και με πιλοτική εφαρμογή σε έως και τρεις (3) χώρες.

Στόχος 3: Αξιοποίηση του ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών τους στις ευρύτερες προσπάθειες ειρήνευσης και ασφάλειας για την αποτελεσματικότερη πρόληψη της ένοπλης βίας και τη διατήρηση της ειρήνης και της ανάπτυξης.

3.2   Αποτελέσματα

—	Ενίσχυση των συλλογικών προσπαθειών για την πρόληψη της ένοπλης βίας και τη διατήρηση της ειρήνης μέσω του ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών τους.

—	Συμβολή στην εφαρμογή του συμφώνου για το μέλλον μέσω της ενσωμάτωσης του ελέγχου των SALW και της διαχείρισης πυρομαχικών στις εθνικές προσπάθειες πρόληψης, εδραίωσης της ειρήνης και βιώσιμης ανάπτυξης.

—	Ενίσχυση των προσπαθειών ελέγχου των SALW που συνεκτιμούν τη διάσταση της ισότητας των φύλων.

—	Ενίσχυση της συνεργασίας με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και νέους για τη μείωση της ζήτησης παράνομων SALW και των πυρομαχικών τους και την εφαρμογή του προγράμματος δράσης του ΟΗΕ, του Διεθνούς Μέσου Εντοπισμού και του παγκόσμιου πλαισίου για τα πυρομαχικά.

3.3   Δραστηριότητες

3.3.1   Ανάπτυξη «δέσμης στήριξης» για την ενσωμάτωση του ελέγχου των SALW και της διαχείρισης πυρομαχικών στις προσπάθειες πρόληψης και οικοδόμησης της ειρήνης

Θα αναπτυχθεί δέσμη στήριξης προς τα κράτη για την ενσωμάτωση του ελέγχου των SALW και της διαχείρισης πυρομαχικών στις εθνικές στρατηγικές πρόληψης, στις δραστηριότητες οικοδόμησης της ειρήνης και στα αναπτυξιακά σχέδια. Η δέσμη μέτρων θα περιλαμβάνει μια σειρά προϊόντων, όπως χαρτογράφηση των υφιστάμενων πρωτοβουλιών και φορέων πρόληψης SALW/πυρομαχικών· καθοδηγητικό σημείωμα σχετικά με ορθές πρακτικές για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ αυτών των τομέων· ανάπτυξη εξατομικευμένων παραδειγμάτων εθνικών στόχων για χρήση από τα κράτη· μια νέα ενότητα της MOSAIC για την πρόληψη της ένοπλης βίας (μεταφρασμένη σε τουλάχιστον δύο γλώσσες)· και παγκόσμια εκστρατεία ευαισθητοποίησης και προβολής. Το υλικό αυτό, μαζί με άλλους σχετικούς υφιστάμενους πόρους, θα παρουσιαστεί σε ειδικό ιστότοπο για τον έλεγχο των SALW και τη διαχείριση των πυρομαχικών τους, καθώς και τη διατήρηση της ειρήνης, ο οποίος μπορεί να χρησιμεύσει ως κόμβος πόρων για τα κράτη στο πλαίσιο των προσπαθειών τους στον τομέα αυτό.

3.3.2   Εργαλειοθήκη συλλογής δεδομένων για τα SALW και τα πυρομαχικά τους

Αναπτύσσεται εργαλειοθήκη για τα κράτη και τους σχετικούς οργανισμούς με σκοπό την παροχή ορθών πρακτικών και καθοδήγησης για δείκτες δεδομένων με ανάλυση ανά φύλο, ηλικία και αναπηρία και μεταβλητές που σχετίζονται με τα SALW και τα πυρομαχικά τους. Η εργαλειοθήκη θα παρέχει επίσης καθοδήγηση σχετικά με τη συλλογή δεοντολογικών δεδομένων και την προστασία της ιδιωτικής ζωής, θα παραπέμπει στις υφιστάμενες εργασίες στον τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο της συνθήκης για το εμπόριο όπλων, και μπορεί να περιλαμβάνεται στον «κόμβο πόρων».

3.3.3   Εκπόνηση και δρομολόγηση επιχειρησιακού καθοδηγητικού σημειώματος Αφρικής/Αφρικανικής Ένωσης σχετικά με το φύλο, τα SALW και τα πυρομαχικά τους

Το UNREC και η Αφρικανική Ένωση θα εκπονήσουν επιχειρησιακό καθοδηγητικό σημείωμα σχετικά με το φύλο, τα SALW και τα πυρομαχικά τους. Το σημείωμα αυτό θα στηρίξει την επιχειρησιακή εφαρμογή του πίνακα συνεργασίας UNODA-ΑΕ που υπεγράφη το 2023 και θα εφαρμόσει τις βασικές συστάσεις των εργαστηρίων του UNREC για την ισότητα των φύλων και τον αφοπλισμό που πραγματοποιήθηκαν το 2025, μέσω των οποίων πραγματοποιήθηκαν οι αρχικές διαβουλεύσεις και η οριοθέτηση του πλαισίου εφαρμογής του σημειώματος. Το σημείωμα θα παρέχει καθοδήγηση σχετικά με την ανάπτυξη ευαισθητοποιημένης ως προς τη διάσταση του φύλου χάραξης πολιτικής και προγραμματισμού για τα SALW, τη στήριξη της πλήρους, ισότιμης και αποτελεσματικής συμμετοχής των γυναικών στη λήψη αποφάσεων για τον έλεγχο των όπλων και την ανάπτυξη εθνικών σχεδίων δράσης που ενσωματώνουν τις προοπτικές και τις ανάγκες των φύλων και των νέων. Το σημείωμα θα παρέχει επίσης καθοδήγηση σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές για τη συλλογή δεδομένων, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση προγραμμάτων SALW που λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου (συνδέεται με τη δραστηριότητα 3.3.2).

3.3.4   Υποστήριξη ενός άτυπου δικτύου εμπειρογνωμόνων σε θέματα νεολαίας για τα SALW και τα πυρομαχικά τους με σκοπό την προώθηση των εργασιών τους για την πρόληψη της βίας και την εφαρμογή σχετικών παγκόσμιων πλαισίων

Η πρωτοβουλία αυτή θα προωθήσει ένα άτυπο δίκτυο εμπειρογνωμόνων υπό την καθοδήγηση των νέων στον τομέα των SALW και των πυρομαχικών τους, το οποίο θα επιτρέπει την ανταλλαγή γνώσεων, τον συντονισμό των δράσεων και τον πολλαπλασιασμό των εγγράφων και των απόψεών τους στις δραστηριότητες που υποστηρίζονται από τον ΟΗΕ σχετικά με το πρόγραμμα δράσης του ΟΗΕ, το Διεθνές Μέσο Εντοπισμού και το παγκόσμιο πλαίσιο για τα πυρομαχικά, με έμφαση στη συμβολή για την πρόληψη της βίας και τη διατήρηση της ειρήνης. Όπου είναι εφικτό, εμπειρογνώμονες σε θέματα νεολαίας θα κληθούν να συμμετάσχουν στις δραστηριότητες του έργου στο πλαίσιο των πυλώνων Ι και ΙΙ (π.χ. δραστηριότητες 1.3.1, 1.3.2, 1.3.3, 2.3.2 και 2.3.3).

3.3.5   Πρωτοβουλία για την πρόληψη των πυροβόλων όπλων στα σχολεία

Η ευαισθητοποίηση και η θεσμική ικανότητα για την αντιμετώπιση της παρουσίας πυροβόλων όπλων στα σχολεία της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής ενισχύονται μέσω διαδικτυακών σεμιναρίων σε εθνικό επίπεδο, της διανομής εκπαιδευτικού υλικού ή/και εξατομικευμένης τεχνικής υποστήριξης στα κράτη, συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης κατευθυντήριων γραμμών για τις σχολικές αρχές με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών που σχετίζονται με πυροβόλα όπλα.

3.3.6   Πρόγραμμα μικρών επιχορηγήσεων για την κοινωνία των πολιτών

Διεξάγεται ένα πρόγραμμα μικρών επιχορηγήσεων για την κοινωνία των πολιτών με σκοπό τη στήριξη τεκμηριωμένων πρωτοβουλιών υπεράσπισης από σχετικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών προκειμένου να υπάρξει εποικοδομητική συμμετοχή των αρμόδιων αρχών και του κοινού. Θα παρασχεθούν ορισμένες μικρές επιχορηγήσεις σε σχέση με τις περιφερειακές προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις για τα πυρομαχικά (δραστηριότητα 1.3.1).

3.3.7   Συμμετοχή σε ευρύτερα φόρουμ για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη

Η συμμετοχή εμπειρογνωμόνων σε άλλα σχετικά φόρουμ για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη θα συμβάλει στην προώθηση του ελέγχου των SALW και των συμβατικών πυρομαχικών για την επίτευξη των στόχων για την ειρήνη και την ασφάλεια και των στόχων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων του στόχου 5 (ισότητα των φύλων και ενδυνάμωση) και του στόχου 16 (ειρηνικές και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες). Η συμμετοχή σε δίκτυα, όπως το δίκτυο σημείων επαφής για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια, και η εκστρατεία της Pathfinders «Halving Global Violence» (εξάλειψη της παγκόσμιας βίας) θα επιτρέψουν στο UNODA να αξιοποιήσει συνέργειες για να προωθήσει ολοκληρωμένες προσεγγίσεις για την ειρήνη και την ασφάλεια και να εντοπίσει ευκαιρίες ώστε να ευαισθητοποιήσει μια ευρύτερη κοινωνία ως προς τη σημασία του ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών τους με στόχο την επίτευξη αμοιβαίων στόχων.

3.4   Αποτελέσματα

i.

Δέσμη πόρων για την ενσωμάτωση του ελέγχου των SALW και της διαχείρισης πυρομαχικών στις προσπάθειες πρόληψης και εδραίωσης της ειρήνης: α. Χαρτογράφηση των πρωτοβουλιών και των φορέων που ασχολούνται με τα SALW/πυρομαχικά και την πρόληψη και εδραίωση της ειρήνης. β. Εκπόνηση καθοδηγητικού σημειώματος σχετικά με ορθές πρακτικές για τη σύνδεση του ελέγχου των SALW και της διαχείρισης πυρομαχικών με τις εθνικές προσπάθειες πρόληψης, σε ευθυγράμμιση με το σύμφωνο για το μέλλον και το «νέο θεματολόγιο για την ειρήνη» του Γενικού Γραμματέα. γ. Κατάλογος εξατομικευμένων εθνικών στόχων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε εθνικά σχέδια δράσης και στρατηγικές για τα SALW που αφορούν πλαίσια για τα πυρομαχικά, τα θέματα για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια, τα θέματα για τη νεολαία, την ειρήνη και την ασφάλεια και την πρόληψη. δ. Ανάπτυξη της ενότητας 02.10 της MOSAIC «Έλεγχος φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στο πλαίσιο της πρόληψης της ένοπλης βίας» που θα μεταφραστεί σε τουλάχιστον δύο γλώσσες. ε. Η εκστρατεία προβολής και επικοινωνίας επικεντρώθηκε στη σύνδεση του ελέγχου των SALW με τη διαχείριση πυρομαχικών για την αποτελεσματικότερη πρόληψη και την εδραίωση της ειρήνης. στ. Διαδικτυακός ιστότοπος («κόμβος πόρων») για την πρόσβαση των κρατών σε εργαλεία και επιλογές στήριξης για την ενσωμάτωση του ελέγχου των SALW και της διαχείρισης πυρομαχικών σε ευρύτερες προσπάθειες πρόληψης, εδραίωσης της ειρήνης και βιώσιμης ανάπτυξης.

ii.	Δημοσίευση εργαλειοθήκης για την ενίσχυση της συλλογής δεδομένων σχετικά με τον έλεγχο των SALW και των πυρομαχικών τους, με ανάλυση ανά φύλο, ηλικία και αναπηρία.

iii.	Δημοσίευση επιχειρησιακού καθοδηγητικού σημειώματος Αφρικής/Αφρικανικής Ένωσης σχετικά με το φύλο, τα SALW και τα πυρομαχικά.

iv.	Δημιουργία άτυπου δικτύου νέων με εμπειρογνωμοσύνη στην πρόληψη μέσω του ελέγχου των SALW και των πυρομαχικών τους.

v.

Πρωτοβουλία για την πρόληψη των πυροβόλων όπλων στα σχολεία για τα κράτη της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει διαδικτυακά σεμινάρια ευαισθητοποίησης, τη διανομή εκπαιδευτικού υλικού ή/και την παροχή τεχνικής υποστήριξης σε επιλεγμένη χώρα σχετικά με τον σχεδιασμό, τη σύλληψη, την κατάρτιση και την ολοκλήρωση κατευθυντήριων γραμμών προς τις σχολικές αρχές με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παρουσίας και της χρήσης πυροβόλων όπλων στα σχολεία.

vi.	Πρόγραμμα επιχορηγήσεων για την ενδυνάμωση των σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών με σκοπό την ενίσχυση της δράσης σε επίπεδο κοινότητας και της συμμετοχής των νέων για τον έλεγχο των SALW και τη διαχείριση πυρομαχικών στις πληγείσες κοινότητες.

vii.

Συνέχιση της συμμετοχής στο δίκτυο εθνικών σημείων επαφής για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια (ΓΕΑ), στην άτυπη ομάδα εμπειρογνωμόνων σε θέματα ΓΕΑ του Συμβουλίου Ασφαλείας και στο δίκτυο δράσης των Ηνωμένων Εθνών κατά της σεξουαλικής βίας που συνδέεται με συγκρούσεις, καθώς και στην εκστρατεία της Pathfinders για την εξάλειψη της παγκόσμιας βίας (Halving Global Violence).

3.   ΠΡΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ

Με βάση την προηγούμενη συνεργασία ΕΕ-UNODA, και μέσω της παγκόσμιας ικανότητας συσπείρωσης που διαθέτει ο ΟΗΕ, το έργο θα συνδέσει βασικές οντότητες του ΟΗΕ, κυβερνήσεις, περιφερειακούς οργανισμούς, την κοινωνία των πολιτών και ερευνητικά ιδρύματα.

Το έργο θα υποστηρίξει τη διάδοση των πληροφοριών και των αποτελεσμάτων των προτεινόμενων δραστηριοτήτων σε ένα ευρύ και ποικιλόμορφο κοινό. Επιπλέον, θα επιδιωχθεί η προβολή στο πλαίσιο όλων των σχετικών δράσεων με χρήση των μέσων ενημέρωσης, παράλληλων εκδηλώσεων και διαδικτυακών εργαλείων.

Το UNODA και οι εταίροι υλοποίησής του θα διατηρούν μόνιμο αντίκτυπο μέσω αποτελεσματικής ευαισθητοποίησης, προώθησης, προβολής και συμπράξεων. Το UNODA θα κάνει χρήση μιας σειράς εργαλείων επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης μιας ιστοσελίδας, μιας νέας εκστρατείας προβολής, γραπτών δελτίων Τύπου, του δελτίου διάσωσης ζωών, επιλεγμένων εργαλείων μέσων κοινωνικής δικτύωσης, παράλληλων εκδηλώσεων και άτυπων ενημερώσεων. Η υλοποίηση όλων των δράσεων θα ιχνηλατείται με εργαλεία παρακολούθησης και αξιολόγησης, μεταξύ άλλων έρευνες γνώμης των συμμετεχόντων και τακτικές συνεδριάσεις των αντίστοιχων ομάδων εργασίας.

Το UNODA θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει την κατάλληλη προβολή της συνεισφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη δράση. Τα μέτρα αυτά θα υλοποιηθούν σύμφωνα το εγχειρίδιο επικοινωνίας και προβολής για τις εξωτερικές δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει εκπονήσει η Επιτροπή.

Ο συντονισμός με ευρύ φάσμα εταίρων, συμπεριλαμβανομένων δικαιούχων δυνάμει άλλων αποφάσεων του Συμβουλίου της ΕΕ, θα εξασφαλίζεται σε όλη τη διάρκεια της υλοποίησης του έργου. Το UNODA θα προωθήσει τη χρήση τεχνικών εργαλείων για την αξιολόγηση, τη σήμανση, τον εντοπισμό, τη φυσική ασφάλεια και τη διαχείριση των αποθεμάτων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη εκείνα που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ.

Το UNODA θα συνεχίσει να συμμετέχει στην προώθηση του έργου και των αποτελεσμάτων του συμμετέχοντας σε σχετικά δίκτυα, φόρουμ ή ομάδες και θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τον άτυπο μηχανισμό συντονισμού για θέματα φύλου και SALW, ο οποίος συστάθηκε στο πλαίσιο του προηγούμενου χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ έργου το 2019.

4.   ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ

Το έργο αυτό θα ωφελήσει διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς που σχετίζονται με τον έλεγχο φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και τη διαχείριση πυρομαχικών. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται περιφερειακοί οργανισμοί, εθνικές αρχές ή/και υπηρεσίες ασφάλειας και αμυντικές δυνάμεις καθώς και η κοινωνία των πολιτών που δραστηριοποιείται σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο στην Αφρική, την Ασία και τον Ειρηνικό, τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, το έργο αυτό θα αναπτύξει επίσης συνεργασία με τις εθνικές αρχές και την κοινωνία των πολιτών που ασχολούνται με την πρόληψη και την εδραίωση της ειρήνης, ενισχύοντας τις αμοιβαίες προσπάθειες για τη μείωση της ένοπλης βίας. Στο πλαίσιο της ειδικής εστίασης του έργου σε πιο συμπεριληπτικές προσεγγίσεις για την ειρήνη και την ασφάλεια, δικαιούχοι θα είναι επίσης γυναίκες, νέοι και άλλες περιθωριοποιημένες ομάδες.

5.   ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Η συνολική εκτιμώμενη διάρκεια του έργου, συμπεριλαμβανομένων όλων των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των τριών πυλώνων του, θα είναι 36 μήνες.

6.   ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ

Το UNODA θα εκπονεί τακτικές εκθέσεις, με βάση τη συμφωνία που προέκυψε κατόπιν διαπραγμάτευσης.