(1)

Permezz ta’ ittra datata l-21 ta’ Ġunju 2024, il-Belġju nnotifika lill-Kummissjoni bil-miżura maħsuba biex tappoġġa l-estensjoni tat-tul tal-ħajja ta’ żewġ reatturi nukleari fil-Belġju (Doel 4 (“D4”) u Tihange 3 (“T3”)), flimkien mal-Unitajiet ta’ tħaddim fit-tul (“LTO”, long-term operation). Huwa pprovda lill-Kummissjoni b’aktar informazzjoni permezz ta’ ittri datati d-9 u l-10 ta’ Lulju 2024, wara t-talba tal-Kummissjoni għal informazzjoni tal-4 ta’ Lulju 2024.

(2)

Permezz ta’ ittra datata t-22 ta’ Lulju 2024, il-Kummissjoni infurmat lill-Belġju li kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”) fir-rigward tal-miżura (id-“Deċiżjoni tal-Ftuħ”).

(3)

Il-Belġju bagħat il-kummenti tiegħu dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ fit-22 ta’ Awwissu 2024.

(4)

Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tibda l-proċedura ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (2). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati jissottomettu l-kummenti tagħhom.

(5)

Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand il-partijiet interessati. Hija bagħtithom lill-Belġju, li ngħata l-opportunità li jirreaġixxi; il-kummenti tiegħu waslu permezz ta’ ittra datata t-30 ta’ Ottubru 2024.

(6)

Aktar informazzjoni mill-Belġju ġiet ipprovduta fit-2 ta’ Settembru 2024, fit-23, fis-27 u fit-30 ta’ Ottubru 2024, fit-8, fl-14, fit-18, fit-22, fil-25, fis-27 u fit-30 ta’ Novembru 2024, fit-2, fl-4, fil-5, fit-12, fit-13, fis-17 u fl-20 ta’ Diċembru 2024, fis-7, fid-9, fis-17, fit-18, fl-20, fis-27, fid-29, fit-30 u fil-31 ta’ Jannar 2025, u fl-1 ta’ Frar 2025 (3).

(7)

Permezz ta’ ittra tal-24 ta’ Ottubru 2024, il-Belġju qabel li jirrinunzja b’mod eċċezzjonali għad-drittijiet tiegħu li jirriżultaw mill-Artikolu 342 tat-TFUE, flimkien mal-Artikolu 3 tar-Regolament 1/1958 (4), u li din id-Deċiżjoni tiġi adottata u nnotifikata bl-Ingliż.

(8)

Sal-2022, il-flotta nukleari tal-Belġju kienet tikkonsisti f’seba’ reatturi nukleari, erbgħa li jinsabu fi Flanders (Doel) u tlieta li jinsabu f’Wallonia (Tihange). Ir-reatturi kollha bdew joperaw bejn l-1975 u l-1985 (5) u nbnew minn utilitajiet pubbliċi (Ebes, Intercom u Unerg) li eventwalment ġew amalgamati biex isiru Electrabel SA (il-maġġoranza tal-ishma tagħhom kienu ta’ Tractebel) fl-1990 (minn hawn ’il quddiem imsejħa Electrabel). Fl-1996, is-Société Générale de Belgique (“SGB”) saret l-azzjonista maġġoritarja ta’ Tractebel u, fl-1999, Suez akkwistat kważi 100 % ta’ SGB. Wara l-fużjoni bejn Suez u Gaz de France (“GDF”) fl-2008, is-sid aħħari ta’ Electrabel kien Engie S.A. (minn hawn ’il quddiem imsejħa Engie).

(9)

Electrabel, sussidjarja proprjetà sħiħa ta’ Engie, kienet l-operatur nukleari u s-sid maġġoritarju tas-seba’ reatturi nukleari Belġjani mill-bidu tal-operazzjonijiet tagħhom. Illum, is-sjieda tar-reatturi nukleari Belġjani hija kif ġej:

(10)

Fir-rigward tal-kapaċitajiet tal-Unitajiet LTO (ara Tabella 2),

(11)

Il-Belġju jispjega li r-reatturi nukleari Belġjani kollha, inklużi l-Unitajiet LTO, ġew iddisinjati u mħaddma bħala unitajiet ta’ karga bażika bbażati fuq it-teknoloġija ta’ reatturi tal-ilma taħt pressjoni (“PWR”, pressurised water reactors). Id-disinn imur lura għas-snin sebgħin (1970s) u huwa tipiku għall-unitajiet ta’ karga bażika, bħal reatturi nukleari aktar antiki madwar id-dinja. Dawn l-unitajiet ġeneralment jitħaddmu b’kapaċità nominali massima kull meta jkunu online, għall-kuntrarju ta’ teknoloġiji aktar ġodda (Ġenerazzjoni III) li huma kapaċi joperaw b’mod flessibbli, inkluż billi jbiddlu l-output tal-potenza maż-żmien (“kalar” jew “segwitu tat-tagħbija”) u jipprovdu regolazzjoni tal-frekwenza u riżervi operazzjonali (11). Fit-tħaddim b’karga bażika, l-enerġija ġeneralment titnaqqas jew tintefa biss meta tkun meħtieġa għal riforniment ippjanat u/jew manutenzjoni perjodika, manutenzjoni urġenti mhux ippjanata biex jiġu kkoreġuti problemi fit-tagħmir tal-impjant, jew restrizzjonijiet mhux mistennija tad-disinn u/jew tas-sikurezza. B’hekk, it-tnaqqis fl-output tal-potenza huwa pjuttost xprunat mill-ħtiġijiet tal-operatur nukleari jew tal-operatur ta’ sistema tat-trażmissjoni (“TSO”, transmission system operator), milli mis-sinjali tas-suq.

(12)

Il-Belġju jiċċara li r-reatturi nukleari Belġjani huma teknikament ristretti mid-disinn tagħhom, u dan jirrestrinġi b’mod qawwi l-possibbiltajiet ta’ modulazzjoni tal-output, li għal żmien twil kienet limitata għar-regolazzjoni tal-grilja. Dan huwa dovut għall-fatt li r-reatturi nukleari Belġjani huma mgħammra esklussivament b’vireg ta’ kontroll tar-reatturi suwed, li jirrestrinġu b’mod qawwi l-kapaċità li jiġu mmodulati, għall-kuntrarju ta’ dawk griżi (12). B’kuntrast ma’ dan, pereżempju, uħud mill-aħħar reatturi nukleari Franċiżi huma mgħammra b’vireg ta’ kontroll kemm suwed kif ukoll griżi, sabiex ikunu ddisinjati u mibnija biex iwettqu modulazzjonijiet u segwitu tat-tagħbija. B’riżultat tad-disinn ibbażat fuq vireg ta’ kontroll suwed fir-reatturi nukleari Belġjani, sa ftit ilu, il-modulazzjoni għal raġunijiet ekonomiċi kienet ipprojbita mill-Aġenzija Belġjana għas-Sikurezza Nukleari (“AFCN/FANC”) (13). Il-modulazzjoni kienet aċċettabbli biss għal raġunijiet tekniċi jew fuq talba mit-TSO Belġjan (Elia), sabiex jiġi evitat blackout (14).

(13)

Madankollu, il-Belġju jsostni li b’reazzjoni għall-evoluzzjoni ġenerali tas-swieq tal-elettriku u l-ħtieġa li tiġi introdotta flessibbiltà fl-operat tagħhom, saru studji dwar il-possibbiltà ta’ xi każijiet ta’ modulazzjoni għal raġunijiet ekonomiċi (“modulazzjoni ekonomika”). Fl-2015, Engie, Electrabel u r-regolaturi Belġjani nedew studji tas-sikurezza (15) biex janalizzaw liema kundizzjonijiet ikollhom jiġu ssodisfati biex jippermettu xi modulazzjonijiet għal raġunijiet ekonomiċi, billi fost l-oħrajn ħarsu lejn l-impatt ta’ tali modulazzjoni fuq il-fjuwil nukleari. L-istudju kkonkluda li massimu ta’ 30 modulazzjoni ekonomika għal kull ċiklu ta’ fjuwil jistgħu jkunu aċċettabbli għal Tihange 3 u Doel 4, sakemm jiġu rrispettati għadd ta’ kundizzjonijiet tekniċi - prinċipalment marbuta mat-tisħin u t-tkessiħ tal-element tal-fjuwil:

(14)

Barra minn hekk, il-modulazzjonijiet ma jkunux possibbli matul ċerti perjodi (17), bħal:

(15)

Wara dawn l-istudji, l-AFNC/FANC awtorizzat lill-operatur biex iwettaq sa 30 modulazzjoni għal kull ċiklu (18), li jikkorrespondu għall-għadd massimu ta’ modalitajiet li jistgħu jsiru fil-limiti tal-liċenzja operazzjonali kurrenti. Minħabba dawn ir-restrizzjonijiet, Engie rrimarkat li kull deċiżjoni biex issir modulazzjoni tiġi vvalutata b’attenzjoni mill-operatur minħabba li ġġorr magħha riskji multipli (eż. il-produzzjoni ta’ effluwenti likwidi minħabba l-modulazzjoni, it-tiqdim aktar mgħaġġel tal-installazzjonijiet, ir-riskju li jiġi skattat tifi awtomatiku, ħsara potenzjali li tagħmilha impossibbli li r-reattur jerġa’ jibda jaħdem, eċċ.) li huma ddokumentati b’mod wiesa’ mil-letteratura akkademika (19) .

(16)

Skont il-Belġju (abbażi tal-input minn Electrabel), fl-istat kurrenti tal-għarfien, ma hemm l-ebda soluzzjoni teknoloġika disponibbli biex tiżdied il-flessibbiltà b’kost raġonevoli u f’perjodu ta’ żmien raġonevoli. L-aġġornament tekniku biex reattur b’karga bażika jinbidel f’impjant li jsegwi t-tagħbija u biex jippermetti aktar flessibbiltà jkun jeħtieġ bidla sħiħa fid-disinn u, b’mod partikolari, is-sostituzzjoni tal-għatu tar-reċipjent taħt pressjoni tar-reattur, li hija operazzjoni twila ħafna u kumplessa. Barra minn hekk, ikun jeħtieġ studji ġodda tar-Rapport ta’ Analiżi tas-Sikurezza (“SAR”, Safety Analysis Report) u modifika sinifikanti tal-liċenzja operattiva tagħhom li jkollha tinħareġ mill-awtoritajiet Belġjani tas-sikurezza nukleari.

(17)

Barra minn hekk, il-Belġju (abbażi tal-input minn Electrabel) jispjega li l-flessibbiltà tar-reatturi hija ristretta wkoll mill-ispeċifiċità tal-fjuwil tagħhom u mill-ġestjoni tal-indisponibilitajiet:

(18)

Kif deskritt fit-taqsima 2.1 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, fl-2003, il-Parlament federali Belġjan adotta liġi li pprojbixxiet il-kostruzzjoni ta’ unitajiet nukleari ġodda mmirati lejn il-produzzjoni industrijali tal-elettriku mill-fissjoni nukleari fil-Belġju u llimitat it-tħaddim tar-reatturi diġà eżistenti għal 40 sena, u b’hekk stabbiliet eliminazzjoni gradwali tal-enerġija nukleari bejn l-2015 u l-2025 (“Liġi tal-2003” jew “liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari”) (23). Kif kien previst inizjalment mil-liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari, Doel 3 u Tihange 2 ġew skonnettjati b’mod permanenti mill-grilja fit-23 ta’ Settembru 2022 u fil-31 ta’ Jannar 2023, rispettivament. Bil-liġijiet tat-18 ta’ Diċembru 2013 u tat-28 ta’ Ġunju 2015 (24), il-liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari ġiet emendata u t-tul tal-ħajja tal-eqdem tliet reatturi, Tihange 1, Doel 1 u Doel 2, ġie estiż b’10 snin, sat-30 ta’ Settembru 2025, sal-14 ta’ Frar 2025 u sat-30 ta’ Novembru 2025, rispettivament (estensjoni tat-tul tal-ħajja b’10 snin) (25).

(19)

Skont il-liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari, Doel 4 u Tihange 3 kellhom jagħlqu sal-2025. B’konsegwenza ta’ dan, mill-2020, l-objettivi strateġiċi ta’ Engie dwar l-attivitajiet nukleari kienu li (i) tirtira mill-attivitajiet tal-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari fil-Belġju biex tneħħi r-riskju tal-esponiment tagħha bħala operatur nukleari għall-volatilità tal-prezzijiet tas-suq, u (ii) ma tibqax tippożizzjona l-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari bħala parti min-negozju ewlieni ta’ Engie. Mill-2020, dan l-irtirar irriżulta f’waqfien tal-istudji kollha relatati mal-estensjoni tal-impjanti tal-enerġija nukleari tagħha (li kollha jinsabu fil-Belġju). Il-komunikazzjoni finanzjarja ta’ Engie mill-2020 hija konformi ma’ dan l-objettiv strateġiku ta’ rtirar u ġiet ikkunsidrata fis-suppożizzjonijiet kontabilistiċi użati għat-tħejjija tar-rapporti finanzjarji konsolidati, b’mod partikolari fit-testijiet tal-indeboliment (26).

(20)

Tabella 1 tipprovdi ħarsa ġenerali lejn is-seba’ reatturi nukleari Belġjani, inklużi l-istatus tas-sjieda, il-kapaċità netta u d-dati inizjali tad-diżattivazzjoni tagħhom skont il-liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari u r-reviżjonijiet sussegwenti.

Tabella 1

Ħarsa ġenerali lejn l-impjanti tal-enerġija nukleari fil-Belġju

(21)

Fit-18 ta’ Marzu 2022, il-Gvern Federali Belġjan (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ ukoll “il-Gvern Belġjan”) iddeċieda li jivvaluta mill-ġdid l-eliminazzjoni gradwali tal-enerġija nukleari, billi jippermetti l-estensjoni tat-tul tal-ħajja operazzjonali (Tħaddim fit-Tul (“LTO”, Long-Term Operation) tal-aktar żewġ reatturi nukleari ġodda, Doel 4 u Tihange 3, għal perjodu ta’ 10 snin (“Proġett LTO”). Id-deċiżjoni tal-Belġju ttieħdet fil-kuntest tar-rispons Ewropew għall-gwerra Russa kontra l-Ukrajna (inkluża l-ħtieġa li l-Istati Membri tal-UE jnaqqsu l-konsum tal-gass u d-dipendenza fuq il-gass tagħhom) u l-kriżi tal-gass li rriżultat, kif ukoll it-tħassib diġà eżistenti dwar is-sigurtà tal-provvista fil-Belġju (ara wkoll it-taqsima 2.4 hawn taħt) minħabba ż-żieda fil-ħtiġijiet ta’ elettrifikazzjoni (sabiex tkun tista’ ssir it-tranżizzjoni enerġetika) u d-disponibbiltà baxxa tal-flotta nukleari Franċiża fl-2021-2022 (minħabba kwistjonijiet ta’ korrużjoni mhux previsti u manutenzjoni estensiva biex tittawwal il-ħajja operazzjonali tagħha) (27).

(22)

Sussegwentement, fl-2022, il-Gvern Belġjan beda negozjati mal-operatur nukleari Belġjan, Electrabel, rigward l-implimentazzjoni tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja. Ir-raġunijiet għan-nuqqas ta’ organizzazzjoni ta’ offerta, li ġew ipprovduti mill-Belġju, u li dwarhom il-Kummissjoni ma qajmet l-ebda dubju fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, huma msemmija fil-premessa (38) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, u jinkludu:

(23)

Engie, il-kumpanija omm ta’ Electrabel, inizjalment kienet eżitanti li tidħol f’negozjati mal-Belġju rigward il-Proġett LTO, fejn affermat li t-teknoloġija nukleari kienet saret għalja wisq u riskjuża wisq, u rreferiet għall-intenzjoni ta’ Engie li twaqqaf l-operazzjonijiet nukleari fil-Belġju wara l-2025 (ara l-premessa (19)). Għalhekk, l-Istat Belġjan qabel ma’ Engie li tistabbilixxi mekkaniżmu għall-kondiviżjoni, b’mod bilanċjat u trasparenti, tar-riskji u l-benefiċċji b’rabta mal-estensjoni tat-tul tal-ħajja taż-żewġ reatturi. Skont il-Belġju, Engie għamlitha ċara mill-bidu li mingħajr mekkaniżmu għall-kondiviżjoni tar-riskji u ftehim dwar l-iskart nukleari li jirriżulta mit-tħaddim tas-seba’ impjanti tal-enerġija nukleari fil-Belġju, ma kinitx tikkunsidra l-estensjoni tat-tul tal-ħajja taż-żewġ reatturi nukleari, u dan iġiegħel lil Engie timmodifika b’mod sostanzjali l-istrateġija tal-kumpanija u l-iskopertura għar-riskju tagħha (28).

(24)

Il-proċess ta’ negozjati ġie deskritt fid-dettall fit-taqsima 3.1 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ u wassal għall-konklużjoni ta’ Ftehim ta’ Implimentazzjoni fit-13 ta’ Diċembru 2023, bil-ħsieb li jerġgħu jibdew jaħdmu l-Unitajiet LTO qabel ix-xitwa tal-2025-2026. Kif imsemmi fil-premessa (36) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Ftehim ta’ Implimentazzjoni jikkonsisti fi tliet komponenti ewlenin, li kollha għandhom l-istess skop li jappoġġaw l-eżekuzzjoni tal-Proġett LTO:

(25)

Il-Ftehim ta’ Implimentazzjoni ġie emendat darbtejn matul l-2024 (29). Il-kontenut tiegħu huwa deskritt f’aktar dettall fit-taqsima 3.

(26)

Xi stadji importanti tal-Proġett LTO huma dawn li ġejjin:

(27)

B’riżultat ta’ dan, il-produzzjoni tal-elettriku matul il-perjodu 2026-2028 se tkun relattivament baxxa minħabba aktar indisponibilitajiet skedati mis-soltu taż-żewġ reatturi matul il-Fażi tal-Bidu mill-Ġdid (“indisponibilitajiet skedati tal-LTO (31)”). In-nuqqas ta’ disponibbiltà tal-Unitajiet LTO matul l-indisponibilitajiet skedati tal-LTO huwa mistenni li jkun ta’ 24 ġimgħa fis-sena u dan matul l-ewwel 3 snin wara d-data tal-bidu mill-ġdid tal-LTO.

(28)

Minbarra l-indisponibilitajiet skedati tal-LTO, hija mistennija indisponibilità normali annwali għall-impjanti tal-enerġija nukleari (“indisponibilitajiet skedati mhux marbuta mal-LTO (32)”) għall-perjodu kollu tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja (jiġifieri matul il-Fażi tal-Bidu mill-Ġdid u l-Fażi tat-Tħaddim), sa sena waħda qabel tmiem l-operazzjonijiet għal Doel 4, u sal-aħħar sena tal-operazzjonijiet għal Tihange 3. Kull indisponibilità skedata mhux marbuta mal-LTO hija mistennija li ddum 6 ġimgħat. B’riżultat ta’ dan, matul l-ewwel 3 snin wara l-bidu mill-ġdid tal-LTO, iż-żewġ reatturi nukleari huma mistennija li jingħalqu għal 30 ġimgħa fis-sena.

(29)

Minbarra l-indisponibilitajiet skedati (tal-LTO u mhux marbuta mal-LTO), jista’ jkun hemm problemi mhux ippjanati u mhux previsti li jeħtieġu għeluq addizzjonali tal-Unitajiet LTO. Ġiet preżunta rata ta’ indisponibilità forzata (“FOR”, forced outage rate) ta’ 10 % fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar li fuqu huwa bbażat il-Ftehim ta’ Remunerazzjoni (“RA”, Remuneration Agreement) (33). Dan jimplika li kemm Doel 4 kif ukoll Tihange 3 għandhom rata ta’ disponibbiltà fil-mira ta’ 90 % fuq 10 snin, meta ma jiġux ikkunsidrati l-indisponibilitajiet skedati tal-LTO u mhux marbuta mal-LTO.

(30)

Meta jiġu inklużi l-indisponibilitajiet skedati u mhux skedati kollha, Doel 4 u Tihange 3 għandhom rata ta’ disponibbiltà fil-mira ta’ madwar 68,4 % u 67,4 %, rispettivament.

(31)

Il-kapaċità nominali tal-produzzjoni tal-elettriku, il-produzzjoni annwali tal-elettriku u s-sehem fid-domanda nazzjonali għall-elettriku fil-Belġju għal Doel 4 u Tihange 3, qabel u wara l-estensjoni tat-tul tal-ħajja, ġew miġbura fil-qosor fi Tabella 2. Kif jidher ċar minn Tabella 2, il-produzzjoni annwali stmata tal-elettriku tal-Unitajiet LTO hija mistennija li tirdoppja wara l-Fażi tal-Bidu mill-Ġdid.

Tabella 2

Karatteristiċi ewlenin ta’ Doel 4 u Tihange 3 (qabel u wara-LTO)

(32)

Kif imsemmi fil-premessa (17) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, mill-2019, it-TSO Belġjan, Elia, wettaq tliet studji nazzjonali dwar l-adegwatezza tar-riżorsi (“NRAA tal-2019”, “NRAA tal-2021” u “NRAA tal-2023”), li kollha identifikaw ħtieġa għal kapaċità ġdida sax-xitwa tal-2025-2026, bħala konsegwenza tal-eliminazzjoni gradwali (parzjali) tal-enerġija nukleari fil-Belġju, li bdiet bid-dekummissjonar ta’ Doel 3 u Tihange 2 fl-2022 u l-2023 (ara Tabella 1), imsaħħa bid-dekummissjonar tal-kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni termali fil-pajjiżi ġirien u problemi bl-assi nukleari Franċiżi.

(33)

Sabiex jindirizza dan it-tħassib dwar l-adegwatezza tar-riżorsi, il-Belġju stabbilixxa mekkaniżmu ta’ kapaċità (“CM”, capacity mechanism), approvat mill-Kummissjoni fl-2021, u emendat darbtejn minn dak iż-żmien (34). Is-CM huwa miżura fis-suq kollu li tikkumpensa għall-prontezza tal-impjanti li jfornu l-elettriku f’perjodi predefiniti, irrispettivament minn jekk jipproduċux jew le. Il-CM għandu l-għan li jindirizza t-tħassib dwar l-adegwatezza tar-riżorsi fl-elettriku, filwaqt li jappoġġa t-tranżizzjoni enerġetika, u se jibda mix-xitwa tal-2025, fiż-żmien meta ż-żewġ Unitajiet LTO huma mistennija wkoll li jerġgħu jibdew jaħdmu (ara l-premessa (26)).

(34)

It-taħlita enerġetika tal-Belġju bħalissa hija ddominata mill-ġenerazzjoni tal-elettriku bbażata fuq il-gass u l-enerġija nukleari, għalkemm is-sehem ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli żdied b’mod kostanti matul l-aħħar snin. Fl-2023, is-sehem tal-enerġija nukleari, tal-gass u ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli fit-taħlita tal-ġenerazzjoni kien ta’ 39,9 %, 21,4 % u 32,7 %, rispettivament (35).

(35)

Skont il-Belġju, l-atturi ewlenin fis-suq tal-ġenerazzjoni tal-elettriku, f’termini ta’ kapaċità installata konnessa fil-livell tal-grilja ta’ trażmissjoni, huma Electrabel (9,3 GW fl-2023 – 65 %), Luminus (2,2 GW fl-2023 – 15 %), RWE (0,7 GW fl-2023 – 5 %), Eneco (0,7 GW fl-2023 – 5 %) u TotalEnergies (0,6 GW fl-2023 – 4 %). Il-Belġju jsostni li l-indikatur HHI (36) għall-konċentrazzjoni tas-suq naqas minn 5 510 fl-2016 għal 4 431 fl-2023, parzjalment spjegat miż-żieda fl-iżvilupp ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli (mix-xemx u mir-riħ) minn atturi tas-suq mhux preeżistenti (37).

(36)

Skont il-Belġju, l-atturi ewlenin f’termini ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku minn installazzjonijiet konnessi mal-grilja ta’ trażmissjoni fil-Belġju huma Electrabel (39,1 TWh fl-2023 – 70 %), Luminus (6,8 TWh fl-2023 – 12 %), Eneco (2,5 TWh fl-2023 – 4 %), TotalEnergies (2,4 TWh fl-2023 – 4 %) u RWE (2 TWh fl-2023 – 4 %). Il-Belġju jsostni li l-indikatur HHI għall-konċentrazzjoni tas-suq naqas minn 6 372 fl-2016 għal 5 143 fl-2023, bis-saħħa taż-żieda fil-produzzjoni tal-elettriku minn sorsi tal-enerġija rinnovabbli (38).

(37)

Skont il-Belġju, fil-livell tal-bejgħ bl-imnut, b’kollox kien hemm 16-il fornitur tal-elettriku preżenti fil-Belġju fl-2023. Il-fornituri ewlenin f’termini ta’ elettriku fornut huma Electrabel (47 % fl-2023), Luminus (18,2 % fl-2023), TotalEnergies (5,5 % fl-2023) u Eneco (5,3 % fl-2023), filwaqt li ħafna atturi huma żgħar ħafna (39).

(38)

L-estensjoni tat-tul tal-ħajja taż-żewġ Unitajiet LTO se tiffaċilita l-iżvilupp ta’ attività ekonomika u tikkontribwixxi biex jiġi indirizzat it-tħassib dwar l-adegwatezza tar-riżorsi fil-Belġju (ara t-taqsima 2.4). Barra minn hekk, il-Belġju jsostni li l-estensjoni tat-tul tal-ħajja tar-reatturi nukleari għandha wkoll l-għan li tnaqqas id-dipendenza fuq l-importazzjonijiet b’mod ġenerali u tal-fjuwils fossili importati (f’konformità mal-objettivi tar-REPowerEU) b’mod partikolari, u b’hekk tikkontribwixxi wkoll għad-dekarbonizzazzjoni tas-sistema tal-elettriku Belġjana, kif ukoll tipprovdi kapaċità ta’ karga bażika fil-kuntest tal-ħtiġijiet akbar ta’ elettrifikazzjoni fil-futur qrib fil-Belġju.

(39)

Il-Belġju jsostni li l-objettiv tal-miżura ta’ għajnuna huwa li jingħelbu għadd ta’ fallimenti tas-suq li jipprevjenu lil Electrabel milli tkompli topera r-reatturi nukleari fil-Belġju mingħajr input addizzjonali mill-Gvern Belġjan (40).

(40)

Il-Belġju jsostni li, fid-dawl ta’ dawn il-fallimenti ġenerali tas-suq relatati ma’ investimenti b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju fis-swieq tal-elettriku, kif ukoll ir-riskji addizzjonali li għalihom huwa espost operatur nukleari, huwa meħtieġ impenn mill-Gvern Belġjan biex jappoġġa l-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO. Għalhekk, il-Belġju jsostni li l-objettiv tal-miżura nnotifikata huwa li jingħelbu dawn il-fallimenti tas-suq.

(41)

B’reazzjoni għad-dubji li qajmet il-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tagħha (ara t-taqsima 3.8), il-Belġju mmodifika ċerti partijiet tal-miżura.

(42)

B’mod partikolari, dawk il-modifiki jikkonċernaw:

(43)

Il-modifiki msemmija hawn fuq huma stabbiliti fid-dettall fit-taqsima 3.3 ta’ din id-Deċiżjoni.

(44)

Din is-subtaqsima tiddeskrivi l-komponenti differenti tal-pakkett ta’ appoġġ għall-Proġett LTO, inklużi l-emendi li saru mill-Belġju wara d-dubji tal-Kummissjoni mqajma fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ (ara t-taqsimiet 3.3.1, 3.3.2 u 3.3.3), kif ukoll l-għażliet alternattivi ta’ finanzjament ikkunsidrati mill-Belġju (ara t-taqsima 3.3.4).

(45)

Ġie previst sett ta’ mekkaniżmi ta’ appoġġ finanzjarju biex jippermetti l-finanzjament ta’ estensjoni f’waqtha u sikura tat-tul tal-ħajja taż-żewġ reatturi nukleari. Is-sub-miżuri kollha tal-Komponent 1 huma deskritti fid-dettall fil-bqija ta’ din it-taqsima.

(46)

Matul l-investigazzjoni formali, il-Belġju ppreżenta r-raġunament wara l-partijiet kollha tal-appoġġ finanzjarju:

(47)

Kif imsemmi fil-premessa (22), minħabba t-twaqqit strett għall-bidu mill-ġdid tal-LTO, l-operatur nukleari, Electrabel, identifika u qabel mal-Belġju li jwettaq ċerti attivitajiet ta’ żvilupp, li huma meħtieġa biex jippermettu l-bidu mill-ġdid tal-LTO fil-ħin u meħtieġa biex jissodisfaw ir-rekwiżiti u l-aspettattivi tal-Awtorità tas-Sikurezza, qabel ma jidħol fit-tranżazzjoni finali. Dawn l-attivitajiet ta’ żvilupp ġew stabbiliti fil-JDA, li ġie emendat l-aħħar fit-18 ta’ Lulju 2024 (JDA++) (44).

(48)

Il-JDA++ jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li taħthom il-Belġju jipprefinanzja l-kostijiet u l-ispejjeż ta’ Electrabel għall-attivitajiet ta’ żvilupp (45) sakemm ikunu ġew adottati u daħlu fis-seħħ il-bidliet leġiżlattivi kollha meħtieġa (il-“Kundizzjoni Leġiżlattiva”). Ftit wara li ssodisfat il-Kundizzjoni Leġiżlattiva (fil-15 ta’ Lulju 2024), Electrabel bdiet tiffinanzja l-kostijiet u l-ispejjeż tagħha stess għall-attivitajiet ta’ żvilupp u se tkompli tagħmel dan sakemm l-ammont ta’ finanzjament ta’ Electrabel ikun daqs l-ammont iffinanzjat minn qabel mill-Istat Belġjan (mistenni sal-bidu tal-2025), u wara dan Electrabel u l-Istat Belġjan se jiffinanzjaw il-kostijiet u l-ispejjeż għall-attivitajiet ta’ żvilupp fuq bażi ta’ 50/50.

(49)

Il-Belġju jsostni li l-prefinanzjament mill-Istat Belġjan tal-kostijiet u l-ispejjeż għall-attivitajiet ta’ żvilupp huwa limitat għal kwalunkwe kost u spiża li effettivament (iridu) jiġġarrbu minn Electrabel, li jikkorrispondu għal 89,807 % tal-kostijiet totali għall-attivitajiet ta’ żvilupp. Jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ kontroll, kif ukoll “Rikonċiljazzjoni” fi tmiem il-perjodu tal-kuntratt. Il-Belġju jsostni wkoll li l-arranġamenti ta’ finanzjament taħt il-JDA++ huma fuq bażi ta’ distakkament u valur għall-flus.

(50)

L-Istat Belġjan se jinvesti, flimkien mal-operatur nukleari Electrabel, f’impriża konġunta (“JV”), imsejħa BE-NUC, li se jkollha 89,807 % tal-Unitajiet LTO (bħalma għandha Electrabel bħalissa). L-10,193 % li jifdal tal-Unitajiet LTO se jibqgħu f’idejn Luminus. Electrabel u l-Istat Belġjan se jippossjedu 50 % kull wieħed ta’ BE-NUC u jaġixxu bħala azzjonisti ugwali f’termini ta’ parteċipazzjoni finanzjarja (forniment ta’ ekwità u Self mill-Azzjonisti) u sehem mill-qligħ mill-bejgħ tal-enerġija. BE-NUC, bħala ko-proprjetarja, se ġġorr 89,807 % tal-investimenti meħtieġa biex jiġi estiż l-operat u, għalhekk, l-Istat Belġjan se jġorr indirettament 44,9035 % tal-kostijiet tal-investiment relatati mal-Proġett LTO. L-10,193 % li jifdal se jinġarru minn Luminus.

(51)

Electrabel hija u se tibqa’ l-uniku operatur taż-żewġ reatturi nukleari permezz ta’ Ftehim dwar l-Operazzjonijiet u l-Manutenzjoni (“O&M”, Operations and Maintenance) (ara t-taqsima 3.3.1.4). BE-NUC mhux se ssir operatur nukleari, iżda se jkollha drittijiet ta’ kontroll fuq il-kostijiet operatorji permezz tal-Ftehim O&M.

(52)

Il-Belġju sostna li ma jistenna l-ebda possibbiltà li jżid id-dejn estern biex jiffinanzja l-Proġett LTO. Il-Proġett LTO se jkun iffinanzjat kompletament mill-azzjonisti tiegħu permezz ta’ ekwità u Self mill-Azzjonisti (ara t-taqsima 3.3.1.2.2 hawn taħt).

(53)

Mhux se jkun hemm xiri mill-Istat Belġjan ta’ ishma ta’ sjieda konġunta fl-Unitajiet LTO, iżda pjuttost trasferiment (separazzjoni tal-fużjoni parzjali tal-assi rilevanti) minn Electrabel lill-JV, skont il-passi deskritti fil-premessa (49) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(54)

Electrabel se tittrasferixxi d-drittijiet ta’ sjieda tagħha ta’ 89,807 % fir-rigward tal-Unitajiet LTO (kif ukoll il-permessi relatati u kwalunkwe assi oħra meħtieġa) lil BE-NUC, bi skambju għad-distribuzzjoni tal-ishma ta’ BE-NUC lil Engie (li dak iż-żmien kienet l-unika azzjonista ta’ Electrabel). Il-kontribuzzjoni ta’ Electrabel lil BE-NUC se tiġi vvalutata wara li jiġu kkunsidrati l-valur tar-ruttam tal-bini, il-valur tal-art u l-valur tal-installazzjonijiet immobbli, kif deskritt fil-premessa (51) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(55)

Din il-valwazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ Electrabel hija riflessa fil-prezz tax-xiri ta’ EUR 24,7 miljun (soġġett għal aġġustamenti) li jrid jitħallas mill-Istat Belġjan biex jakkwista ishma ġodda u jżomm sehem ta’ 50 % f’BE-NUC. Il-Bord tad-Diretturi ta’ BE-NUC se jitlob lil awditur (statutorju) jew lil kontabilist iċċertifikat biex iħejji rapport rigward il-kontribuzzjoni in natura, li jivvaluta b’mod partikolari l-valwazzjoni applikata u l-metodi ta’ valwazzjoni użati għal dak l-iskop.

(56)

Il-Belġju jsostni li l-valwazzjoni tal-assi ma għandha l-ebda impatt fuq l-analiżi tax-xenarju kontrofattwali u pprovda evidenza li t-trasferiment tal-assi (bini u art) taħt il-Proġett LTO huwa newtrali. Skont il-Belġju, l-użu ta’ metodi konservattivi ta’ valwazzjoni tal-assi (ibbażati fuq ir-ruttam jew il-valur ġust) jiżgura li Engie ma tikseb l-ebda vantaġġ mit-trasferiment tal-assi.

(57)

Barra minn hekk, l-installazzjonijiet immobbli jikkorrispondu għat-tagħmir LTO, li jinxtara fil-kuntest tas-Servizzi LTO, tas-Servizzi O&M u tas-Servizzi tal-JDA, u li ġew installati u inkorporati fl-Unitajiet LTO qabel is-separazzjoni tal-fużjoni parzjali. Għal raġunijiet marbuta mal-liġi Belġjana dwar il-proprjetà u biex jiġi evitat l-għadd doppju, dawn il-biċċiet speċifiċi tat-tagħmir LTO ma jitħallsux direttament, iżda jiġu kkunsidrati fis-separazzjoni tal-fużjoni parzjali, flimkien mal-art u l-bini. Barra minn hekk, il-Belġju jikkonferma li l-flussi tal-flus relatati għal dawn il-biċċiet ta’ tagħmir LTO huma diġà riflessi fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar.

(58)

Ġie konkluż ftehim tal-Azzjonisti bejn Electrabel, il-Gvern Belġjan u BE-NUC biex tiġi stabbilita l-governanza korporattiva ta’ BE-NUC u d-drittijiet ta’ kull wieħed mill-azzjonisti tagħha. Skont dan il-ftehim, il-bord tad-diretturi ta’ BE-NUC huwa magħmul minn erba’ diretturi, tnejn maħtura fuq nomina tal-Gvern Belġjan u tnejn maħtura fuq nomina ta’ Electrabel. Il-president u l-uffiċjal finanzjarju ewlieni tal-BE-NUC dejjem se jkunu diretturi maħtura mill-Gvern Belġjan. Il-kworum fil-bord tad-diretturi huwa maġġoranza sempliċi, u r-riżoluzzjonijiet tiegħu jiġu vvotati b’maġġoranza sempliċi. Ġew stabbiliti dispożizzjonijiet dwar il-kunflitt ta’ interess.

(59)

Kif imsemmi fil-premessa (55) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-assi mhux Ewropej li bħalissa huma miżmuma minn Electrabel se jiġu ttrasferiti lil Engie. Engie, bħala l-kumpanija omm ta’ Electrabel, tiggarantixxi li l-assi b’valur ta’ mill-inqas EUR 4 biljun jibqgħu f’Electrabel fil-ħin tal-għeluq tat-tranżazzjoni (abbażi ta’ valur ta’ ekwità kkalkolat mit-30 ta’ Ġunju 2023). Barra minn hekk, wara l-għeluq, japplikaw salvagwardji oħrajn bħall-monitoraġġ kontinwu u msaħħaħ tal-pożizzjoni finanzjarja tal-operatur nukleari mis-CPN/CNV, u l-garanzija mhux limitata u mhux kanċellabbli tal-kumpanija omm mogħtija minn Engie għal ċerti obbligi tal-operatur nukleari.

(60)

Il-Belġju jsostni li l-JV tikkostitwixxi investiment pari passu, billi ż-żewġ azzjonisti jidħlu fil-JV taħt termini u kundizzjonijiet ugwali u, bħala azzjonisti, bl-istess livell ta’ riskju u benefiċċji.

(61)

Ir-rwol tal-Istat Belġjan bħala azzjonist jippresupponi, inter alia, il-finanzjament tal-kostijiet kapitali ta’ BE-NUC (CAPEX) u l-kostijiet operatorji (OPEX), il-ġestjoni tal-ishma u l-eżerċitar tad-drittijiet tal-azzjonisti (pereżempju, id-drittijiet tal-vot), u l-appoġġ taż-żewġ diretturi ta’ BE-NUC, maħtura fuq nomina tal-Istat Belġjan (ara l-premessa (58)).

(62)

Il-kontribuzzjoni tal-kapital azzjonarju tikkonsisti minn:

(63)

Il-Belġju jispjega li t-termini u l-kundizzjonijiet tas-Self mill-Azzjonisti ta’ Electrabel u tas-Self mill-Azzjonisti tal-Gvern Belġjan huma identiċi. Iż-żewġ Selfiet mill-Azzjonisti se jingħataw skont it-termini tas-suq, b’rati tal-imgħax li għadhom ma ġewx stabbiliti, iżda li, skont il-Ftehimiet dwar is-Self mill-Azzjonisti, jiġu stabbiliti mill-bord ta’ BE-NUC f’konformità mal-Ftehim tal-Azzjonisti b’referenza għar-rati prevalenti tas-suq u kwalunkwe finanzjament ta’ dejn komparabbli minn partijiet terzi li jista’ jkun disponibbli fiż-żmien rilevanti. Skont il-proċedura maqbula bejn il-Gvern Belġjan u Engie, Engie ħejjiet dokument dwar il-kundizzjonijiet li jistabbilixxi t-termini u l-kundizzjonijiet taż-żewġ Selfiet mill-Azzjonisti. Id-dokument dwar il-kundizzjonijiet jiddeskrivi l-metodoloġija biex tiġi stabbilita r-rata tal-imgħax. Il-Belġju jsostni li din il-metodoloġija hija konsistenti mal-politiki ta’ self għall-ipprezzar tat-trasferimenti ta’ Engie u hija konformi mal-prinċipju ta’ BEPS tal-OECD (46) li jiżgura li r-rata tal-imgħax tkun stabbilita f’livell ta’ distakkament. Skont l-iskeda tat-termini, ir-rata tal-imgħax hija mistennija li tkun rata tal-imgħax varjabbli, stabbilita bir-rata EURIBOR ta’ 6 xhur (limitata għal 0 %) flimkien ma’ marġni mistenni ta’ madwar [0-3] %.

(64)

Il-Belġju jsostni li l-introduzzjoni ta’ Self mill-Azzjonisti flimkien mal-injezzjoni ta’ ekwità tirriżulta minn kunsiderazzjonijiet finanzjarji u tranżazzjonali. Minn naħa waħda, l-għoti tas-Self mill-Azzjonisti jagħti aktar flessibbiltà fit-tfassil tal-iskedi ta’ prelevament u ħlas lura. B’mod partikolari, jista’ jintlaħaq qbil fuq dispożizzjonijiet dwar il-ħlas lura tas-self b’inqas restrizzjonijiet regolatorji mill-ħlasijiet tad-dividendi jew mill-ħlasijiet lura tal-ekwità. Min-naħa l-oħra, is-self jista’ jottimizza l-istruttura finanzjarja fir-rigward tal-introjtu taxxabbli (sa 30 % tal-EBITDA jista’ jinfeda biex jitnaqqas l-imgħax).

(65)

Abbażi tal-komputazzjonijiet preliminari fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar, il-kontribuzzjoni totali tal-kapital azzjonarju (injezzjoni ta’ ekwità u Self mill-Azzjonisti) tammonta għal EUR [2 000-2 500] miljun (47), li trid tiġi pprovduta bi 89,807 % kemm mill-Gvern Belġjan kif ukoll minn Electrabel fuq termini pari passu fi […] pagamenti parzjali minn […] sa […] biex tiffinanzja, fost l-oħrajn, il-CAPEX tal-Proġett LTO (l-10,193 % li jifdal jiġu ffinanzjati minn Luminus). Il-kontribuzzjoni tal-kapital azzjonarju trid titħallas lura lill-azzjonisti ta’ BE-NUC permezz ta’ serje ta’ tnaqqis tal-kapital azzjonarju u ħlas lura tas-self mill-Azzjonisti u trid tiġi remunerata permezz tad-distribuzzjoni tad-dividendi u l-imgħax fuq is-Self mill-Azzjonisti. It-tqassim tal-kontribuzzjoni tal-kapital azzjonarju (EUR [2 000-2 500] miljun) f’injezzjoni ta’ ekwità u self mill-azzjonisti għadu ma ġiex deċiż.

(66)

Il-Belġju jsostni li l-obbligi ta’ finanzjament tal-azzjonisti u s-Self mill-Azzjonisti jistgħu jitqiesu bħala finanzjament pari passu, u li s-Self mill-Azzjonisti se jingħata skont it-termini tas-suq, sabiex il-finanzjament tal-azzjonisti ma jagħtix vantaġġ selettiv lill-benefiċjarji.

(67)

Ġie konkluż Ftehim ta’ Remunerazzjoni (RA) bejn BE-NUC, Luminus u l-Kontroparti tal-RA, li se jkun servizz awtonomu b’indipendenza kontabilistika fl-Istat Belġjan (“BE-WATT”). L-RA għandu l-għan li jindirizza l-inċertezza tal-prezzijiet tas-suq u li jnaqqas ir-riskji tad-dħul mill-Proġett LTO għas-sidien tal-Unitajiet LTO, BE-NUC u Luminus. B’hekk, BE-NUC u Luminus jenħtieġ li jirċievu dħul suffiċjenti mill-operat tal-Unitajiet LTO biex jiżguraw l-operat sikur u affidabbli u l-vijabbiltà ekonomika tagħhom, filwaqt li jippermettu lill-azzjonisti jikkontemplaw ir-redditu finanzjarju konformi mas-suq meħtieġ.

(68)

B’mod partikolari, il-Belġju jiċċara li l-prinċipji ta’ finanzjament tat-tranżazzjoni huma kif ġej:

(69)

Il-mekkaniżmi ta’ appoġġ finanzjarju (CfD, MOCP u Self tal-SDC) huma spjegati f’aktar dettall fit-taqsimiet 3.3.1.3.2, 3.3.1.3.3 u 3.3.1.3.4 hawn taħt.

(70)

F’termini ġenerali, l-IRR (fil-mira) hija l-livell minimu ta’ redditu li l-investituri jaċċettaw li jiġu kkumpensati għal ċertu livell ta’ riskju fi proġett ta’ investiment. L-IRR fil-mira spiss tissejjaħ ir-“rata ta’ ostakolu”, li hija l-limitu li l-IRR ta’ proġett jeħtieġ li tkun ugwali għalih jew taqbżu qabel ma jitwettaq il-proġett. Fit-teorija, ir-rata ta’ ostakolu hija ugwali għas-somma tal-kost tal-kapital (pereżempju, il-kost medju ponderat tal-kapital (“WACC”, weighted average cost of capital) u primjum ta’ ostakolu. Fi kliem ieħor, din hija taħlita tar-rati ta’ redditu minn proġetti/assi komparabbli u aġġustamenti biex jallinjaw ma’ profil ta’ riskju partikolari, inklużi primjums speċifiċi għall-proġett biex ikopru riskji mhux diversifikabbli addizzjonali.

(71)

F’dan il-każ, il-Kost Livellat tal-Elettriku (“LCOE”, Levelised Cost of Electricity), jikkorrispondi għal-livell minimu tal-prezz medju tal-elettriku (jew il-prezz tal-eżerċitar fid-disinn tas-CfD) li jrid jinkiseb sabiex il-Proġett LTO jilħaq l-IRR fil-mira tiegħu. Kif imsemmi fil-premessa (72) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-prezz tal-eżerċitar preliminari fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar, ibbażat fuq is-suppożizzjoni ta’ kost għall-modernizzazzjoni tal-Unitajiet LTO ta’ madwar EUR [2-2,5] biljun, ġie stabbilit għal EUR [80-90] għal kull MWh (fil-valuri tal-2022). Il-Belġju jsostni li, meta tiġi kkunsidrata l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu (intensifikat) għall-kondiviżjoni tat-telf/tal-qligħ (MPRA), il-prezz tal-eżerċitar, ibbażat fuq il-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar, jista’ jvarja minn EUR [80-90] għal kull MWh sa EUR [80-90] għal kull MWh (fil-valuri tal-2022).

(72)

Il-Belġju jsostni li l-IRR fil-mira hija rata ta’ redditu konservattiva minħabba l-iskopertura għar-riskju tal-Proġett LTO, abbażi ta’: (i) eżerċizzju ta’ parametraġġ referenzjarju tar-rati ta’ redditu ta’ investimenti nukleari oħrajn globalment u assi oħrajn tas-settur tal-enerġija fil-Belġju (ara t-taqsima 3.3.1.3.1.1), (ii) valutazzjoni tal-kost tal-kapital ta’ BE-NUC (kemm id-WACC kif ukoll il-kost tal-ekwità (“CoE”, cost of equity)) abbażi tal-mudell tal-ipprezzar tas-CAPM (ara t-taqsima 3.3.1.3.1.2), u (iii) simulazzjoni tal-IRR mistennija aġġustata għall-MPRA fid-dawl taċ-ċirkostanzi aġġornati tas-suq li turi li l-IRR mistennija tal-Proġett LTO naqset meta mqabbla maż-żmien tan-negozjar tal-Ftehim ta’ Implimentazzjoni (ara t-taqsima 3.3.1.3.1.3).

(73)

Il-Belġju pprovda parametru referenzjarju internazzjonali tar-rati fil-mira ta’ redditu u kost tal-kapital għall-kumpaniji li joperaw impjanti nukleari f’diversi ġeografiji, kif ukoll għall-impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-gass remunerati taħt il-CM Belġjan u għall-kumpaniji li joperaw tipi oħrajn ta’ infrastruttura ta’ trażmissjoni u ħżin tal-enerġija fil-Belġju. L-eżerċizzju ta’ parametraġġ referenzjarju ġie rfinut wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, b’mod partikolari fir-rigward ta’ deskrizzjoni ulterjuri tan-natura tal-oqfsa regolatorji u skemi addizzjonali possibbli li jaffettwaw l-allokazzjoni tar-riskju għall-kumpaniji u l-proġetti kkunsidrati. Tabella 3 tipprovdi ħarsa ġenerali lejn ir-rata fil-mira pubblika ta’ redditu jew l-istimi tad-WACC tal-proġetti u l-kumpaniji soġġetti għal parametraġġ referenzjarju.

Tabella 3

Stimi pubbliċi tad-WACC għal proġetti/kumpaniji soġġetti għal parametraġġ referenzjarju

(74)

Tabella 4 tipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-elementi li jindirizzaw ir-riskji fil-proġetti jew il-kumpaniji b’parametru referenzjarju.

Tabella 4

Elementi li jindirizzaw ir-riskji għal proġetti/kumpaniji b’parametru referenzjarju

(75)

Skont il-Belġju, dan l-eżerċizzju ta’ parametraġġ referenzjarju jenfasizza tliet elementi:

(76)

Għalhekk, il-Belġju jqis li l-IRR fil-mira ta’ 6 %-8 % tal-Proġett hija fi ħdan il-medda probabbli ta’ redditi bbażati fuq is-suq li mhux se jirriżultaw f’kumpens żejjed.

(77)

Minbarra l-eżerċizzju ta’ parametraġġ referenzjarju, sabiex jiġi kkonfermat jekk l-IRR fil-mira ta’ 7 % tinsabx fil-medda probabbli ta’ redditi konformi mas-suq, il-Belġju pprovda valutazzjoni tal-kost tal-kapital bl-użu ta’ żewġ metriċi, id-WACC u s-CoE Mhux Ingranat, minħabba li BE-NUC ma hijiex iffinanzjata bid-dejn.

(78)

Il-Belġju kiseb stimi għad-WACC u għas-CoE mhux ingranat li jinsabu fil-medda ta’ 6,2 % sa 7,4 % (li jammontaw għal primjum tar-riskju għall-proġett ta’ 3,1 % sa 4,3 % ’il fuq mir-rata mingħajr riskju). Skont il-Belġju, dan juri u jikkonferma aktar li l-IRR fil-mira ta’ 7 % hija proporzjonata u ma tirriżultax f’kumpens żejjed. It-taqsimiet ta’ hawn taħt jispjegaw f’aktar dettall kif ġiet stmata l-medda tad-WACC u tas-CoE.

(79)

L-ewwel metrika biex jiġi stmat il-kost tal-kapital hija d-WACC, li tirrappreżenta r-rata minima ta’ redditu li l-proġett irid joffri biex jattira l-kapital. Dan ir-redditu minimu jirrappreżenta r-redditu li l-investituri potenzjali jistgħu jaqilgħu kieku jiddeċiedu li jinvestu fi proġett ieħor b’karatteristiċi ekwivalenti f’termini ta’ fluss ta’ flus, twaqqit u riskju. Id-WACC wara t-taxxa jiġi kkalkolat bl-użu tal-formula ta’ hawn taħt:

(80)

B’hekk, id-WACC huwa s-somma ta’ (i) is-CoE ponderat fi proporzjon mal-valur tas-suq tal-ekwità fil-kapital totali (wE), u (ii) il-kost tad-dejn (wara t-taxxa) ponderat bis-sehem tal-valur tas-suq tad-dejn fil-kapital totali (1-wE). Is-CoE jiġi kkalkolat fuq il-bażi tal-Mudell tal-Ipprezzar tal-Assi Kapitali (“CAPM”, Capital Asset Pricing Model), mudell standard għall-kejl tar-redditu meħtieġ minn investitur biex ikopri l-kost tal-opportunità tal-valur tal-flus fuq perjodu ta’ investiment stabbilit (ir-rata mingħajr riskju) u għall-iskopertura għar-riskju tas-suq (51). L-iskopertura għar-riskju tas-suq hija koperta mill-valur beta tal-ekwità ingranata (β). Minħabba l-volatilità tal-parametri, l-inputs għas-CAPM ġew ikkalkolati f’firxiet.

(81)

Fir-rigward tal-komputazzjoni tal-beta tal-ekwità ingranata, il-Belġju jargumenta li, billi l-JV hija kumpanija ġdida u privata li għandha żewġ Unitajiet LTO nukleari eżistenti b’ġenerazzjoni mistennija ta’ 10 snin, il-beta tagħha ma tistax tiġi kkomputata minn data tas-suq jew storika u, għalhekk, trid tiġi stmata permezz ta’ grupp ta’ kumpaniji elenkati komparabbli. Madankollu, minħabba li ma hemm l-ebda utilità komparabbli li għandha esponiment ta’ 100 % għall-ġenerazzjoni nukleari, il-Belġju kkunsidra kampjun ta’ ħames kumpaniji Ewropej tal-utilitajiet elenkati bl-ogħla esponiment għall-attivitajiet nukleari, jiġifieri proġetti komparabbli b’ġenerazzjoni ta’ 15 %-65 % bl-użu ta’ impjanti tal-enerġija nukleari, fi ħdan portafoll diversifikat (ara Tabella 5).

Tabella 5

Valuri beta tal-assi għal kumpaniji ta’ utilità komparabbli b’esponiment nukleari varju

(82)

Il-Belġju spjega li kull waħda mill-utilitajiet hija kumpanija tal-utilitajiet diversifikata u nnegozjata pubblikament b’xi skopertura notevoli għall-assi tan-network regolati minn RAB u/jew assi tal-enerġija rinnovabbli appoġġati, għall-kuntrarju tal-JV li hija entità privata bi skopertura ta’ 100 % għall-ġenerazzjoni nukleari soġġetta għall-RA. Għalhekk, ir-riskji sistemiċi stmati abbażi ta’ dawn il-kumpaniji komparabbli x’aktarx li jissottovalutaw ir-riskju sistemiku ta’ BE-NUC.

(83)

Il-Belġju uża l-parametri ta’ Tabella 6 li għandu jdaħħal fil-formula tad-WACC u, abbażi ta’ dawn l-inputs u dawk addizzjonali, osservati matul l-2023, kiseb WACC teoretiku li jinsab fil-medda ta’ 6,2 % sa 7,4 %, inkluż primjum ta’ 3,1 % sa 4,3 % fuq ir-rata mingħajr riskju.

Tabella 6

L-istima tad-WACC ta’ BE-NUC u l-parametri sottostanti ewlenin

(84)

It-tieni metodoloġija hija bbażata fuq is-CoE, li jkejjel ir-redditu meħtieġ tal-proġett tal-azzjonisti, jekk wieħed jassumi li ma hemm l-ebda finanzjament tad-dejn, kif inhu l-każ għall-Proġett LTO. Għalkemm l-approċċ tas-CoE juża wkoll is-CAPM, huwa jiddependi fuq is-CoE mhux ingranat (jiġifieri mingħajr ingranaġġ) (52). Is-CoE mhux ingranat jiġi kkomputat kif ġej:

(85)

L-approċċ li ġej intuża biex jiġi stmat kull parametru tal-ekwazzjoni tas-CoE (ara Tabella 7):

(86)

It-tqegħid tal-istimi ta’ hawn fuq fl-ekwazzjoni tas-CoE jipprovdi stima għas-CoE mhux ingranat fil-medda ta’ 6,2 % sa 7,5 % (ara Tabella 7), inkluż primjum ta’ 3,1 % sa 4,3 % ogħla mir-rata mingħajr riskju, li huwa konformi mar-riżultati miksuba għad-WACC.

Tabella 7

L-istimi tal-kost tal-ekwità mhux ingranat ta’ BE-NUC u l-parametri sottostanti (medda sħiħa)

(87)

Filwaqt li jqis il-parametri stmati hawn fuq (għall-meded possibbli matul l-2023), il-Belġju jistma tliet xenarji plawżibbli għas-CoE mhux ingranat fiż-żmien tal-ftehim bejn il-partijiet fl-2023, li jikkorrispondu għal medda ta’ 6,8 % sa 7,3 % (ara Tabella 8).

Tabella 8

Tliet xenarji għall-kost tal-ekwità mhux ingranat ta’ BE-NUC (medda mnaqqsa)

(88)

Il-Belġju jirrikonoxxi l-limitazzjonijiet tal-approċċ tas-CAPM għall-istima tal-kost tal-kapital ta’ BE-NUC minħabba n-nuqqas ta’ kumpaniji elenkati pubblikament direttament komparabbli u l-ispeċifiċitajiet tal-profil tar-riskju u l-approċċ ta’ finanzjament tal-proġett (54). B’mod partikolari, il-Belġju jippreżenta l-ispeċifiċità tas-settur nukleari u l-komparabbiltà limitata għal gruppi oħrajn ta’ assi.

(89)

Barra minn hekk, il-Belġju jiddiskuti primjums differenti tipikament meħtieġa mill-investituri biex jinvestu fil-prattika fi proġetti komparabbli ta’ investiment fit-tul fuq l-istima tad-WACC derivata bl-applikazzjoni tal-approċċ tas-CAPM. Il-Belġju jressaq ġustifikazzjoni waħda possibbli għall-ħtieġa li jiġi kkunsidrat dan il-primjum fuq l-istima tad-WACC b’rabta mar-riskju ta’ intrappolament tal-kapital għal proġetti ta’ investiment fit-tul li ma jistgħux jiġu diversifikati u li ma jiġux ippremjati taħt is-CAPM (55). Barra minn hekk, argument ieħor imressaq biex jiġġustifika l-ħtieġa li jiġi kkunsidrat primjum huwa relatat man-nuqqas ta’ kapital biex jintlaħqu l-għanijiet tal-politika tal-enerġija fl-Ewropa, minħabba li hemm kompetizzjoni sostanzjali għall-investimenti fost il-proġetti disponibbli li żżid ir-rata ta’ redditu meħtieġa biex tattira l-kapital. Il-Belġju jargumenta li hija prattika komuni fost il-kumpaniji tal-utilitajiet li jżidu primjum fil-medda ta’ 1,5 % sa 4 % u jipprovdi xi eżempji biex jipprova dan (56). Fl-aħħar nett, il-Belġju jsostni wkoll li ġustifikazzjoni oħra biex jiġi kkunsidrat primjum ta’ finanzjament fuq l-istima tad-WACC hija l-primjum ta’ illikwidità (57) minħabba n-natura ta’ dan l-investiment, li huwa appoġġat miż-żewġ studji akkademiċi (li jindikaw medda rilevanti ta’ 0,7 % sa 7,3 %) (58) kif ukoll minn prattikanti tal-industrija (59). Dawn il-primjums jistgħu jiżdiedu mal-istimi tad-WACC jew tas-CoE derivati permezz tal-approċċ ta’ CAPM, kif spjegat fit-taqsimiet preċedenti, u jiġġustifikaw l-argument tal-Belġju li l-IRR fil-mira hija rata ta’ redditu konservattiva minħabba l-iskopertura għar-riskju tal-proġett.

(90)

Il-Belġju jispjega li l-MPRA għandu l-effett li l-IRR fil-mira wara l-aġġustament tal-MPRA tvarja b’mod dinamiku bejn medda ta’ 6 % sa 8 %. Il-Belġju jargumenta li anke jekk l-IRR fil-mira tiġi stabbilita għal 7 % qabel l-aġġustament tal-MPRA, fiċ-ċirkostanzi kurrenti tas-suq (bi prezzijiet tas-suq mistennija aktar baxxi milli fiż-żmien tal-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar), tista’ tkun mistennija IRR aktar baxxa minn dik li kienet stmata fiż-żmien tan-negozjar tal-RA.

(91)

Sabiex juri dan, il-Belġju pprovda analiżi tal-evoluzzjoni tal-aspettattivi tas-suq matul il-perjodu 2025-2035 min-negozjar tal-RA abbażi ta’ diversi sorsi, u l-impatt ta’ dawn il-projezzjonijiet riveduti fuq l-IRR mistennija tal-Proġett LTO (permezz tal-applikazzjoni tal-MPRA).

(92)

Illustrazzjoni 1 turi l-kurvi inizjali tal-prezzijiet fl-aħħar tal-2023 (jiġifieri fiż-żmien li ġew iffirmati l-ftehimiet). Fid-diversi projezzjonijiet tal-prezzijiet, il-prezzijiet tas-suq jibdew - fix-xenarju ċentrali muri b’linji sħaħ - b’valur ta’ EUR 120 għal kull MWh fl-2025, u jonqsu lejn valur medju ta’ EUR 87 għal kull MWh fil-perjodu sal-2033.

Illustrazzjoni 1

Kurvi inizjali tal-prezzijiet ta’ karga bażika fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar (EUR/MWh) (valuri tal-2022)

(93)

Illustrazzjoni 2 turi li l-projezzjonijiet kurrenti tal-prezzijiet tal-enerġija fix-xenarju ċentrali (60), murija b’linji sħaħ, naqsu meta mqabbla ma’ dawk użati fiż-żmien tal-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar. […] il-projezzjoni tal-prezzijiet fix-xenarju ċentrali fir-raba’ trimestru tal-2022, użata fost l-oħrajn bħala kurva ta’ referenza fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar, hija pereżempju ppreżentata b’linja bit-tikek ħomor f’din il-graff. Filwaqt li, fi tmiem l-2022, il-prezzijiet ġew ipproġettati għal EUR 120 għal kull MWh fl-2025, bħalissa huma pproġettati għal EUR 85 għal kull MWh jew saħansitra aktar baxxi fl-2025. L-iżviluppi tas-suq mill-2022 naqqsu l-prezzijiet tal-elettriku bl-ingrossa pproġettati fid-deċennju li jmiss, b’mod partikolari minħabba t-tnaqqis fil-projezzjonijiet tal-prezzijiet tal-komoditajiet (gass u CO2), fost l-oħrajn. Illustrazzjoni 2 turi wkoll li l-projezzjonijiet kurrenti tax-xenarju ċentrali jipprevedu prezzijiet relattivament fissi bejn l-2025 u l-2035, li jvarjaw minn EUR 69 għal kull MWh għal EUR 86 għal kull MWh.

Illustrazzjoni 2

Kurvi tal-prezzijiet ta’ karga bażika aġġornati fil-ħarifa tal-2024 (EUR/MWh) (valuri tal-2022)

(94)

Il-Belġju jikkonkludi abbażi taċ-ċifri ta’ hawn fuq li l-aspettattivi tal-prezzijiet tas-suq naqsu.

(95)

Il-Belġju jsostni li ż-żona griża murija fl-illustrazzjonijiet ta’ hawn fuq tirrappreżenta l-kuritur tal-prezzijiet (kif inizjalment previst fl-RA) għall-aġġustamenti tal-MPRA tal-IRR fil-mira, jiġifieri l-medda tal-prezzijiet tas-suq li fiha tiġi aġġustata l-IRR fil-mira (61). L-aspettattivi aktar baxxi tal-prezzijiet tas-suq imbagħad jissuġġerixxu tnaqqis fl-IRR mistennija aġġustata mill-MPRA. Skont il-parametri tal-MPRA inizjalment previsti fil-ftehim, l-IRR mistennija tal-Proġett LTO fit-tielet trimestru tal-2024 tkun antiċipata għal 6,7 % (jekk jiġu ssodisfati s-suppożizzjonijiet kollha mill-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar). Bil-parametri tal-MPRA aġġornati (ara t-taqsima 3.3.1.3.2), li jagħmlu d-dħul u l-IRR ta’ BE-NUC aktar sensittivi għall-kundizzjonijiet tal-prezzijiet tas-suq, l-IRR mistennija titnaqqas għal 6,5 % (jekk jiġu ssodisfati s-suppożizzjonijiet kollha mill-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar) meta jitqiesu l-istess projezzjonijiet tal-prezzijiet (ara Tabella 9).

Tabella 9

IRR mistennija (bl-MPRA oriġinali u aġġornat) imqabbla mal-IRR fil-mira (it-tielet trimestru tal-2024)

(96)

Is-CfD se japplika bejn l-Istat Belġjan u BE-NUC, kif ukoll bejn l-Istat Belġjan u Luminus, il-ko-proprjetarja l-oħra taż-żewġ reatturi nukleari. Dan ifisser li prezz fil-mira predefinit (il-“prezz tal-eżerċitar”), li se jiġi indiċjat matul il-perjodu tal-RA, se jkun garantit mill-Istat Belġjan għall-output aggregat tal-elettriku mkejjel tal-Unitajiet LTO. Jekk il-prezz ta’ referenza tas-suq (“MRP”, market reference price) ikun ogħla mill-prezz tal-eżerċitar, id-differenza pożittiva mmultiplikata bl-output reali mkejjel titħallas minn BE-NUC u Luminus lill-Istat Belġjan. Jekk l-MRP ikun aktar baxx, id-differenza negattiva mmultiplikata bl-output reali mkejjel titħallas mill-Istat Belġjan lil BE-NUC u Luminus. Il-ħlasijiet tad-differenza jsiru pagabbli fl-ewwel data tal-enerġija (id-data li fiha l-Unità LTO rilevanti tinjetta l-elettriku fil-grilja ta’ vultaġġ għoli għall-ewwel darba wara d-data tat-tmiem legali inizjali tagħha) u se jsiru fi proporzjon mas-sehem ta’ BE-NUC u Luminus mill-enerġija ġġenerata mill-Unitajiet LTO.

(97)

Il-parametri ewlenin tas-CfD huma:

(98)

Skont il-Belġju, abbażi ta’ analiżi indipendenti minn Compass Lexecon (62), l-għażla inizjali tad-DAM bħala MRP fis-CfD hija adattata fil-kuntest tal-Proġett LTO, b’mod partikolari fil-perjodu tax-xogħlijiet LTO (il-Fażi tal-Bidu mill-Ġdid sal-31 ta’ Diċembru 2028). Barra minn hekk, il-Belġju jargumenta li l-flessibbiltà inkorporata fl-RA tiftaħ il-bieb għal għażliet alternattivi tal-MRP matul id-durata tal-kuntratt, skont l-evoluzzjoni tal-kuntest u l-ħtiġijiet tas-suq Belġjan, filwaqt li jinżamm il-bilanċ bejn ir-riskju u r-redditu tad-disinn inizjali tas-CfD. Il-Belġju jiġġustifika wkoll l-użu tad-DAM abbażi tal-elementi li ġejjin:

(99)

Ġie akkwistat studju dwar l-istrateġija tal-ġestjoni tar-riskju tas-suq ta’ BE-WATT (il-kontroparti tas-CfD) mis-Servizz Pubbliku Federali (“FPS”, Federal Public Service) għall-Ekonomija. L-istudju li għaddej għandu l-għan li jieħu passi preparatorji fl-operazzjonalizzazzjoni ta’ BE-WATT, speċifikament rigward il-kompitu ta’ din l-entità dwar il-ġestjoni tar-riskju. B’mod partikolari:

(100)

L-għażla inizjali tal-MRP tista’ tiġi riveduta mill-Gvern Belġjan, bħala Kontroparti tal-RA, sa tliet darbiet matul id-durata tal-kuntratt, soġġett għall-ftehim ta’ BE-NUC u Luminus, mit-tmiem tal-perjodu inizjali tax-xogħlijiet LTO, pereżempju, skont l-evoluzzjoni tal-kuntest u l-ħtiġijiet tas-suq Belġjan, filwaqt li jinżamm il-bilanċ bejn ir-riskju u r-redditu tad-disinn inizjali tas-CfD.

(101)

Il-prezz tal-eżerċitar jiġi indiċjat kull sena b’referenza għal kalkolu tal-indiċjar ponderat u jista’ jiġi rivedut f’ħinijiet partikolari:

(102)

Il-prezz tal-eżerċitar se jiġi kkalkolat bl-użu ta’ informazzjoni mill-mudell finanzjarju dettaljat, li se jiġi prodott u aġġornat minn BE-NUC, fi ħdan il-parametri nnotifikati mill-Belġju. Il-mudell finanzjarju (u kwalunkwe aġġornament tiegħu) huwa soġġett għall-approvazzjoni tal-Kontroparti tal-RA. Meta tali approvazzjoni tiġi miċħuda, BE-NUC u l-Kontroparti tal-RA jistgħu jirreferu d-determinazzjoni ta’ tali kwistjoni ta’ mudell finanzjarju lil espert indipendenti f’konformità ma’ proċedura speċifikata ta’ determinazzjoni tal-esperti.

(103)

Il-Belġju jsostni li s-CfD inaqqas l-iskopertura ta’ BE-NUC għar-riskju tas-suq u għall-varjazzjonijiet fil-prezzijiet tas-suq.

(104)

Il-Belġju jsostni li, filwaqt li s-CfD inaqqas l-iskopertura ta’ BE-NUC għar-riskju tas-suq u l-varjazzjonijiet fil-prezzijiet tas-suq, dan jinkludi mekkaniżmi ta’ kondiviżjoni tar-riskju li jenħtieġ li jiżguraw li BE-NUC xorta tkun esposta għal xi inċentivi u riskju tas-suq. B’mod partikolari, l-RA jinkludi mekkaniżmu għall-kondiviżjoni tat-telf/tal-qligħ (l-MPRA) meta l-prezzijiet tas-suq jirriżultaw li jkunu aktar baxxi jew ogħla mill-prezz tal-eżerċitar.

(105)

L-għan tal-MPRA huwa li jinċentiva lil BE-NUC biex tottimizza l-istruttura tal-kostijiet tagħha qabel ma tistabbilixxi u tirrevedi l-prezz tal-eżerċitar (2025/2029), timmassimizza l-output tar-reatturi meta jkunu mistennija prezzijiet għoljin u meta s-sistema tal-elettriku tkun qrib l-iskarsezza, u ttaffi l-profitti mhux mistennija.

(106)

L-MPRA jiġi derivat u kkalkolat kif ġej:

(107)

Fid-disinn inizjali tal-MPRA (“MPRA inizjali”), il-medda bejn il-prezz tal-eżerċitar u l-limitu superjuri (rispettivament inferjuri) kienet maqsuma fi 30 “valur tal-MPRA” pożittiv (rispettivament negattiv). Meta mqabbel mal-“MPRA inizjali”, l-“MPRA aġġornat” jiġi skattat aktar malajr, jiġifieri l-mekkaniżmu għall-kondiviżjoni tat-telf/tal-qligħ jikkorrispondi għal kuritur tal-prezz tas-suq b’intervalli ta’ +/-20 % minflok +/-30 %.

(108)

B’riżultat ta’ dan, il-Belġju jsostni li l-MPRA (aġġornat) jipprovdi lil BE-NUC b’inċentivi (aktar) b’saħħithom biex:

(109)

Barra minn hekk, il-Belġju jsostni li, fid-disinn modifikat tas-CfD, l-awtorità tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar meta jenħtieġ li tittieħed deċiżjoni dwar il-modulazzjoni ekonomika tiġi ttrasferita lis-sieħeb tal-EMSA (ara t-taqsima 3.3.1.5). Ir-remunerazzjoni tal-EMSA mhux biss se tkun fissa kif ippjanat inizjalment, iżda flimkien ma’ porzjon fiss se ssir varjabbli, u b’hekk se jiġu pprovduti inċentivi biex isir l-aħjar użu mill-istokk limitat ta’ modulazzjonijiet ta’ 30 għal kull ċiklu tal-fjuwil (ara l-premessa (13)). Meta mqabbel mad-disinn inizjali tas-CfD, li permezz tiegħu d-deċiżjonijiet dwar il-modulazzjoni ttieħdu abbażi ta’ limitu fiss ta’ modulazzjoni, id-disinn modifikat tas-CfD ma għadux jiddependi fuq limitu fiss ta’ modulazzjoni, iżda jinċentiva li l-modulazzjonijiet jiġu eżegwiti fi żminijiet meta jagħtu l-aktar frott (jiġifieri meta l-prezzijiet ikunu mistennija li jkunu negattivi ħafna għal perjodu ta’ żmien twil biżżejjed). Ir-remunerazzjoni tal-EMSA hija spjegata fid-dettall fit-taqsima 3.3.1.5.2.

(110)

Fl-aħħar nett, il-Belġju jsostni li, għar-raġunijiet ipprovduti fil-premessa (80) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, is-CfD huwa strument xieraq u proporzjonat biex jiġu indirizzati l-fallimenti tas-suq identifikati u r-riskji nukleari speċifiċi, biex b’hekk jintlaħqu l-objettivi tal-miżura, filwaqt li jiġu ppreservati sinjali tas-suq effiċjenti. Il-Belġju jiċċara li kwalunkwe rikavat mis-CfD se jidħol fil-baġit ġenerali tal-Istat, iżda se jkun soġġett għal kontabilità separata. Dawn se jintużaw primarjament biex jiffinanzjaw il-pagamenti tal-Kontroparti tal-RA skont is-CfD. Meta r-rikavati tas-CfD jaqbżu l-ammonti meħtieġa biex jiġu ffinanzjati l-kostijiet tas-CfD, dawn imbagħad ikunu jistgħu jintużaw biex jiffinanzjaw il-kostijiet ta’ CfD ieħor. Il-Belġju jimpenja ruħu li kwalunkwe rikavat tas-CfD li jifdal jintuża għall-finijiet tad-distribuzzjoni tiegħu lill-impriżi. Il-Belġju jimpenja ruħu wkoll li se jinforma lill-Kummissjoni f’każ li r-rikavati tas-CfD jitqassmu lill-impriżi u, jekk ikun hemm bżonn, jinnotifika tali miżura. Il-Belġju jikkonferma wkoll li inkluda klawżoli ta’ penali f’każ ta’ terminazzjoni bikrija unilaterali mhux dovuta tal-kuntratt tas-CfD.

(111)

Jekk id-dħul ta’ BE-NUC ma jkunx biżżejjed biex ikopri l-kostijiet pagabbli fi kwalunkwe xahar skont il-Ftehim O&M, kif ukoll kwalunkwe kost CAPEX ieħor tat-tħaddim, tal-fjuwil u tal-manutenzjoni meħtieġ għat-tħaddim tal-Unitajiet LTO, il-Kontroparti tal-RA trid tagħmel ħlas għan-nuqqas lil BE-NUC biex tiżgura fluss ta’ flus suffiċjenti biex tissodisfa dawn il-kostijiet, sabiex tiżgura l-vijabbiltà ekonomika fit-tul tal-JV (63).

(112)

L-MOCP jikkonsisti f’żewġ komponenti: OPEX Minimu: (i) ħlas għan-nuqqas ta’ dħul biex jiġu żgurati flussi ta’ flus suffiċjenti biex jiġu ssodisfati l-kostijiet meħtieġa għat-tħaddim tal-Unitajiet LTO u biex tiġi ssalvagwardjata l-vijabbiltà ekonomika fit-tul tal-JV u (ii) protezzjoni tal-kostijiet ta’ 50 % fuq il-kapital investit b’rabta mal-kostijiet kapitali amortizzati tal-estensjoni tal-LTO (kull 3 snin).

(113)

Il-Belġju jargumenta li kwalunkwe avveniment wieħed li jnaqqas id-disponibbiltà tal-Unitajiet LTO għal perjodu sinifikanti matul is-sena u/jew indisponibilitajiet ripetuti fuq diversi snin jista’ jirriżulta f’telf sinifikanti għal BE-NUC.

(114)

Il-Belġju talab lil Electrabel biex tevalwa r-riskju ta’ avvenimenti maġġuri mhux mistennija matul il-ħajja tal-Unitajiet LTO abbażi ta’ data storika. Electrabel issostni li hemm probabbiltà għolja ta’ avveniment mhux ippjanat sinifikanti (64) għall-perjodu ta’ 10 snin tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO. Sabiex tagħti prova ta’ dan, Electrabel identifikat każijiet storiċi ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà għal kull wieħed mis-seba’ reatturi nukleari matul il-perjodu ta’ 11-il sena bejn l-2012 u l-2022 (ara Tabella 10). Electrabel tafferma li dan l-approċċ storiku jipprovdi għarfien utli għar-raġunijiet li ġejjin:

(115)

Id-data stabbilita fi Tabella 10 turi li kien hemm avvenimenti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà mhux ippjanat sinifikanti barra mill-kontroll tal-operatur nukleari fis-seba’ unitajiet nukleari kollha matul il-perjodu 2012-2022, li rriżultaw f’nuqqas ta’ disponibbiltà medju ta’ 59 % għal kull unità (flimkien ma’ indisponibilitajiet ippjanati), li jikkorrispondu għal nuqqas ta’ disponibbiltà medju ta’ 7 xhur għal kull avveniment. Għas-seba’ unitajiet nukleari Belġjani flimkien, kien hemm 11-il avveniment ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà mhux ippjanat sinifikanti matul il-perjodu 2012-2022. Ir-raġunijiet għal avvenimenti mhux mistennija ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà kienu jinkludu laqx tal-idroġenu fil-kontenitur tal-pressjoni tar-reattur, degradazzjoni tal-konkrit (li teħtieġ tiswijiet importanti), ħsarat fit-tagħmir, tnixxijiet u sabotaġġ. Għalhekk, il-Belġju jsostni li kien hemm medja ta’ madwar 1,6 (11/7) avvenimenti sinifikanti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà mhux ippjanati għal kull reattur kull 10 snin.

(116)

Il-Belġju jsostni li, meta jkun hemm diversi unitajiet nukleari (jew flotta nukleari) li jkunu qed joperaw, it-telf tad-dħul matul perjodu ta’ waqfien minħabba ħsara ta’ unità waħda jew aktar jista’ jiġi parzjalment ikkumpensat mid-dħul iġġenerat mill-unitajiet l-oħrajn. Madankollu, fil-każ tal-Proġett LTO, dawn ir-riskji sistemiċi (ta’ avvenimenti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà li jaffettwaw il-biċċa l-kbira tal-unitajiet fl-istess ħin) huma mistennija li jintensifikaw hekk kif il-flotta nukleari tal-Belġju tonqos mill-2025 ’il quddiem u ssir inqas diversifikata, aktar u aktar minħabba li ż-żewġ unitajiet LTO huma tal-istess teknoloġija. Għalhekk, avveniment maġġuri li jaffettwa ż-żewġ Unitajiet LTO għal parti sostanzjali tas-sena ma huwiex meqjus improbabbli.

(117)

Il-probabbiltà ta’ 59 % ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ unità, li hija ekwivalenti għal madwar 7 xhur, tikkorrispondi għad-durata medja ta’ avveniment wieħed sinifikanti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà mhux ippjanat. Electrabel tqis li din id-durata hija stima realistika bbażata fuq l-esperjenza tagħha stess bit-tħaddim tal-Unitajiet LTO fil-Belġju, minħabba li avvenimenti sinifikanti jeħtieġu xogħlijiet importanti ta’ inġinerija, l-akkwist ta’ spare parts, analiżi tal-impatt fuq is-sikurezza, u diskussjonijiet estiżi mal-awtorità tas-sikurezza nukleari qabel ma r-reatturi nukleari jkunu jistgħu jerġgħu jibdew jaħdmu.

(118)

Il-Belġju jispjega wkoll li l-PSRs regolari, abbażi tal-Linja Gwida SSG-25 tal-IAEA (66), li twettqu kull 10 snin mill-bidu tat-tħaddim, irriżultaw f’aġġornamenti u investimenti sinifikanti fid-disinn biex ilaħħqu mat-tiqdim u l-obsolexxenza tal-unitajiet nukleari u jgħinu biex jinżammu s-sikurezza u l-affidabbiltà tagħhom. Madankollu, minkejja dawn ir-rieżamijiet perjodiċi, l-operatur nukleari ma jistax jeskludi l-possibbiltà li jinqalgħu problemi ġodda li jiskattaw perjodi sinifikanti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà għall-unitajiet nukleari.

(119)

Sabiex jiġi stmat l-impatt fuq BE-NUC tal-okkorrenza ta’ avveniment sinifikanti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà mhux ippjanat matul il-perjodu tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO, u l-effett tal-MOCP, il-Belġju kkunsidra xenarji plawżibbli ta’ avvenimenti maġġuri ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà (ara Tabella 11) abbażi ta’ data minn Tabella 10. Bħal fil-każ ta’ valutazzjonijiet oħrajn, għall-komputazzjonijiet illustrattivi, il-Belġju ddependa fuq il-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar datat it-13 ta’ Diċembru 2023.

(120)

Il-Belġju jsostni li l-analiżi ta’ hawn fuq turi li l-MOCP huwa mfassal biex ikopri l-effetti ta’ avvenimenti maġġuri potenzjali li jheddu l-vijabbiltà ekonomika tal-JV, u jħalli lill-JV iġġorr ħafna riskji ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà: fix-Xenarju 1, l-MOCP ma jiġix skattat li kieku kellu jseħħ avveniment maġġuri medju, u ma jiggarantix ir-redditi lill-azzjonisti li jkomplu jġorru r-riskju li ma jirkuprawx l-investimenti tagħhom.

(121)

F’xi xenarji, l-MOCP jista’ potenzjalment iwassal għal kost relattivament sinifikanti għall-Istat Belġjan, minħabba li se jiġi skattat biex jindirizza l-avvenimenti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà b’impatt kbir, kif muri hawn fuq. Sabiex jindirizza dan it-tħassib, il-Belġju introduċa limitu massimu fuq il-pagamenti tal-MOCP. Għaldaqstant, il-Kontroparti tal-RA (l-Istat Belġjan) se teżerċita d-dritt ta’ terminazzjoni tagħha skont l-RA (67) f’każ li l-MOCP jilħaq ammont imħallas ta’ EUR 2 biljun (“Skattatur tal-MOCP”), sakemm dan jidher li jkun xieraq fid-dawl ta’, fost l-oħrajn,

(122)

Il-Belġju jsostni li hemm ċirkostanzi li fihom terminazzjoni ma tkunx xierqa:

(123)

F’każ li l-Kontroparti tal-RA tiddeċiedi li ma teżerċitax id-dritt(ijiet) ta’ terminazzjoni tagħha, il-Belġju jissottometti r-raġunament tiegħu lill-Kummissjoni għal finijiet ta’ evalwazzjoni.

(124)

L-ammont tal-Iskattatur tal-MOCP jikkorrispondi għal-livell superjuri tal-pagamenti tal-MOCP f’xenarju fejn iż-żewġ Unitajiet LTO ma jkunux disponibbli simultanjament għal sentejn konsekuttivi. Il-pagamenti mistennija tal-MOCP minn għeluq ta’ sentejn tabilħaqq se jiddependu mis-sena meta jseħħ l-għeluq imsemmi. Il-Belġju pprovda komputazzjonijiet annwali għall-pagamenti annwali tal-MOCP u t-totali fuq sentejn konsekuttivi (ara Tabella 12) abbażi ta’ tbassir preliminari mill-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar datat it-13 ta’ Diċembru 2023.

Tabella 12

Pagamenti ta’ simulazzjoni tal-MOCP

(125)

Sabiex jiġi stmat il-perjodu ta’ referenza ta’ sentejn użat biex jiġi kkalkolat il-limitu massimu propost ta’ EUR 2 biljun fuq l-MOCP, il-Belġju jipprovdi xi eżempji ta’ reatturi nukleari li ngħalqu b’mod permanenti għal raġunijiet tekniċi fl-Istati Uniti (billi dan qatt ma seħħ fl-Ewropa sa issa) (68). Skont il-Belġju, dawn l-eżempji juru li l-perjodu ta’ referenza ta’ sentejn huwa konformi mar-realtà industrijali, minħabba li perjodu ta’ sentejn wara l-iskoperta ta’ problema li tirrikjedi l-għeluq taż-żewġ Unitajiet LTO ġeneralment jista’ jitqies bħala punt ta’ limitu raġonevoli sabiex wieħed jiddubita mit-tkomplija tat-tiswijiet jew jikkunsidra l-għeluq finali.

(126)

Sabiex l-MOCP isir operazzjonali, BE-NUC se takkwista, jew mingħand l-azzjonisti tagħha jew mingħand parti esterna, faċilità ta’ kapital operatorju (WCF) mhux aktar tard mill-ewwel data tal-bidu mill-ġdid tal-LTO. Id-WCF isservi biex tiffinanzja l-ħtieġa ta’ kapital operatorju li jirriżulta mill-operat tal-Unitajiet LTO. BE-NUC se titħalla tippreleva d-WCF jekk id-differenza bejn l-influssi ta’ flus u l-ħruġ ta’ flus tagħha tkun iżgħar min-nefqiet operazzjonali stmati tal-perjodu ta’ nfiq li jmiss stabbilit fl-RA. L-ammont tad-WCF għandu jkun mill-inqas in-nefqa operazzjonali aggregata medja stmata għal perjodu ta’ 3 xhur. Fil-fatt, id-WCF isservi bħala pont fi ħdan is-sena għall-MOCP annwali, li jaġixxi bħala faċilità ta’ kreditu rotanti li titħallas lura kull sena, jekk tiġi prelevata, mill-MOCP ipprovdut mill-Belġju.

(127)

It-termini tad-WCF, li għandhom jiġu akkwistati skont it-termini tas-suq sa mhux aktar tard mill-ewwel data tal-bidu mill-ġdid tal-LTO, għadhom ma humiex magħrufa. Madankollu, il-Belġju kompla jiċċara li r-rata tal-imgħax tad-WCF se tiġi ddeterminata bl-użu tal-istess metodoloġija bħal dik maqbula għas-Self mill-Azzjonisti (ara l-premessa (63)).

(128)

Minbarra l-MOCP li jipprevedi l-istabbiltà finanzjarja matul il-perjodu kollu ta’ 10 snin tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja, matul l-ewwel 3 snin tal-Proġett LTO (il-Fażi tal-Bidu mill-Ġdid), il-Gvern Belġjan se jagħti self lil BE-NUC u Luminus b’termini identiċi. Id-daqs tas-self se jiġi stabbilit b’referenza għas-sehem proporzjonat tiegħu fl-Unitajiet LTO, u konsegwentement għas-sehem rispettiv tiegħu fil-kostijiet tal-għeluq u tat-tħaddim mill-1 ta’ Lulju 2025. Kif imsemmi mill-Belġju, is-Self tal-SDC huwa pprovdut biex jiżgura l-likwidità sal-2028, billi l-kostijiet operatorji ma jistgħux jiġu ffinanzjati permezz ta’ flussi ta’ flus minħabba x-xogħlijiet LTO.

(129)

Is-Self tal-SDC, li jiġi pprovdut b’rata tal-imgħax limitata u li jitħallas lura skont skeda ta’ ripagament speċifikata, huwa magħmul minn żewġ faċilitajiet differenti (jiġifieri waħda għal kull Unità LTO), kull waħda fformata minn żewġ segmenti:

(130)

It-termini tas-Self tal-SDC huma pprovduti fil-premessa (96) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ u ma ġewx emendati. Is-Self tal-SDC jitħallas lura b’imgħax sa 6 % u pari passu mar-redditi tal-azzjonisti. Fir-rigward tal-metodoloġija użata biex tiġi ddeterminata r-rata tal-imgħax, il-Belġju jispjega li din kienet ir-riżultat ta’ negozjati bejn il-partijiet għall-RA, u li r-rata massima ta’ 6 % tikkorrispondi għal-livell inferjuri tal-medda tal-IRR fil-mira ta’ 6 % sa 8 % (meta jitqies l-MPRA).

(131)

Kif iddikjarat fil-premessa (97) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, is-Self tal-SDC huwa mistenni li jiġi prelevat għal ammont aggregat ta’ EUR [500-700] miljun fi […] pagamenti parzjali minn […] sa […], imħallsa lura fi tliet pagamenti parzjali minn […] sa […] inklużi l-imgħaxijiet kapitalizzati. Dawn il-komputazzjonijiet u l-ammonti se jiġu aġġornati fil-mudell finanzjarju approvat mill-Kontroparti tal-RA matul l-2025, qabel id-data tal-bidu mill-ġdid tal-LTO, abbażi tal-kost tal-estensjoni tal-operazzjoni skont ir-rekwiżiti tas-sikurezza nukleari stabbiliti mill-aġenzija tas-sikurezza nukleari Belġjana, stmat abbażi tal-kwotazzjonijiet sottomessi mill-kuntratturi.

(132)

Il-Belġju jsostni li s-Self tal-SDC ma jkunx ta’ benefiċċju sproporzjonat għall-azzjonisti: ir-riskji li ma jiġux realizzati r-redditi mistennija huma kondiviżi b’mod proporzjonali mill-azzjonisti tal-JV u mill-Kontroparti tal-RA minħabba li, bi profitti aktar baxxi, kemm l-IRR tal-Proġett LTO kif ukoll is-Self tal-SDC se jonqsu. Fil-fatt, is-Self tal-SDC mhux se jitħallas lura (xejn) biss jekk il-Proġett LTO ma jiġġenerax biżżejjed profitti biex jitħallas kwalunkwe redditu fuq l-investiment tal-azzjonisti (69). Konsegwentement, il-Belġju jsostni li s-Self tal-SDC ma jġib l-ebda riskju addizzjonali għall-Fornitur tal-RA lil hinn mir-riskji tal-prestazzjoni u l-profittabbiltà tal-Proġett LTO, minħabba li l-faċilità ma tintużax biex tiffinanzja l-ispejjeż kapitali (il-kostijiet kapitali amortizzati biss tal-estensjoni tal-LTO matul il-Fażi tal-Bidu mill-Ġdid).

(133)

Skont il-Ftehim O&M, Electrabel għandha twettaq għal BE-NUC:

(134)

Ċerti servizzi huma espliċitament esklużi mill-Ftehim O&M, inklużi servizzi, xogħlijiet jew attivitajiet fir-rigward tad-dekummissjonar u ż-żarmar tal-Unitajiet LTO, li jibqgħu taħt ir-responsabbiltà ta’ Electrabel (ara t-taqsima 3.3.2.4).

(135)

Skont l-Artikolu 12.1 tal-Ftehim O&M u soġġetta għal ċerti aġġustamenti u eċċezzjonijiet, BE-NUC se tħallas lil Electrabel 89,807 % (li jirrifletti ż-żamma minn Luminus ta’ 10,193 % tal-Unitajiet LTO) tal-kostijiet kollha mġarrba fil-forniment tas-servizzi LTO u tas-servizzi O&M, flimkien mal-marġni rilevanti, li huma:

(136)

Il-Belġju jsostni li l-livelli tal-marġnijiet huma allinjati ma’ dawk applikati skont il-Ftehim ta’ Sħubija tal-LTO ma’ Luminus (li huwa stess ikopri firxa wiesgħa ta’ servizzi, inklużi iżda mhux limitati għal O&M). Il-ftehim oriġinali li jkopri servizzi simili lil parti terza, Luminus, konkluż fis-26 ta’ Ġunju 2003 u kkonfermat mill-ġdid fit-13 ta’ Diċembru 2023, huwa referenza rilevanti biex tiġi appoġġata l-pożizzjoni li l-Ftehim O&M jirrifletti l-kostijiet ta’ distakkament għall-operazzjonijiet nukleari. Barra minn hekk, il-Belġju jsostni li r-riskji finanzjarji mġarrba minn Electrabel huma akbar minn dawk skont il-Ftehim ta’ Sħubija ma’ Luminus, minħabba li, skont il-Ftehim O&M, il-marġni ta’ Electrabel se jitnaqqas f’każ ta’ kostijiet akbar milli ppjanati (mhux skużabbli), (jiġifieri l-kostijiet mhux inklużi fil-baġit kif propost minn Electrabel u vvalidati mill-partijiet) u f’każ ta’ indisponibbiltà tal-impjant lil hinn minn mira.

(137)

Barra minn hekk, il-Belġju jsostni li l-Ftehim O&M jinkludi ċerti kontrolli tal-kostijiet, inklużi d-drittijiet għal BE-NUC biex jiġi awditjat il-kalkolu tal-Electrabel tat-tariffi u l-prestazzjoni tas-servizzi u biex tintalab reviżjoni tal-parametri referenzjarji tal-prezzijiet mitluba mill-Electrabel għas-servizzi affiljati tekniċi.

(138)

Fl-aħħar nett, bħala l-operatur (uniku) tal-Unitajiet LTO u fornitur ta’ servizzi lil BE-NUC skont il-Ftehim O&M, Electrabel se tiġi inċentivata biex tikseb prestazzjoni teknika u ekonomika tal-Unitajiet LTO. B’mod partikolari, skont il-Ftehim O&M:

(139)

Bħala konsegwenza, il-Belġju jikkonkludi li l-Ftehim O&M huwa limitat li jkopri l-kostijiet imġarrba u li l-kundizzjonijiet finanzjarji tal-Ftehim O&M għandhom jirriflettu t-termini tas-suq.

(140)

Għalkemm BE-NUC se tkun il-proprjetarja teknika ta’ 89,807 % tal-elettriku prodott mill-Unitajiet LTO (l-10,193 % li jifdal huwa proprjetà ta’ Luminus), hija tittrasferixxi s-sjieda ta’ dak l-elettriku lill-maniġer tal-enerġija, li se jbigħu (70). Għal dan l-iskop, BE-NUC se tidħol f’EMSA ma’ sieħeb li jixtri l-elettriku mingħand BE-NUC u jbigħu.

(141)

L-EMSA se jistabbilixxi termini, kundizzjonijiet u allokazzjonijiet tar-riskju ewlenin u, konsegwentement, se jistabbilixxi b’mod dettaljat BIS u r-rwol tal-maniġer tal-bejgħ tal-enerġija (“sieħeb tal-EMSA”) b’rabta miegħu, fi ħdan il-parametri stabbiliti. Is-sieħeb tal-EMSA maħtur taħt l-EMSA se jkun ix-xerrej u s-sid tas-sehem ta’ BE-NUC tal-elettriku prodott mill-Unitajiet LTO u huwa soġġett għal BIS definita minn qabel. Il-BIS tista’ tiġi riveduta u emendata minn żmien għal żmien wara proċedura spjegata fid-dettall fl-RA. Il-Gvern Belġjan (BE-WATT), fil-kapaċità tiegħu bħala Kontroparti tal-RA, jista’ jimponi l-BIS sa fejn jirrispetta l-kundizzjonijiet tal-BIS kif stipulati fl-RA. Is-sieħeb tal-EMSA għandu rwol konsultattiv fil-kwistjoni.

(142)

Sabiex l-elettriku prodott jinġieb fis-suq tal-elettriku bl-ingrossa b’mod kompetittiv u trasparenti, Electrabel u l-Istat Belġjan qablu li jmexxu offerta pubblika għal dawn is-servizzi, filwaqt li jiżguraw it-trasparenza u l-kompetizzjoni (ara t-taqsima 3.3.1.5.1). Il-liġi dwar l-akkwist pubbliku u s-salvagwardji meħtieġa relatati kollha japplikaw għall-proċedura tal-offerti.

(143)

Il-Belġju jsostni li l-proċedura tal-offerti qed titwettaq b’mod volontarju f’konformità mal-liġi Belġjana dwar l-akkwist pubbliku tas-17 ta’ Ġunju 2016 u d-Digriet Irjali tat-18 ta’ Ġunju 2017 dwar l-akkwist pubbliku għas-setturi tal-utilitajiet (71).

(144)

Il-kuntratt tal-EMSA se jingħata permezz ta’ proċedura nnegozjata b’sejħa minn qabel għall-kompetizzjoni (72), li hija proċedura standard fis-settur tal-utilitajiet. Is-sejħa għall-offerti ġiet ippubblikata fuq il-pjattaformi rilevanti tal-Belġju (73) u tal-UE (74), li tippermetti lill-kandidati potenzjali kollha jieħdu sehem fil-proċedura tal-offerti.

(145)

Minħabba l-importanza tas-servizz offrut u s-sensittività minn perspettiva ta’ kompetizzjoni, il-Belġju implimenta dispożizzjonijiet u salvagwardji addizzjonali biex jiżgura li l-objettivi tal-EMSA jintlaħqu u li s-servizzi mistennija jingħataw b’mod adegwat:

(146)

Barra minn hekk, il-Belġju jsostni li l-offerta tinkludi sett ta’ kriterji tal-għażla biex jiġi żgurat li l-kundizzjonijiet għall-professjonaliżmu u l-infrastruttura meħtieġa għal eżekuzzjoni ordnata tal-EMSA jiġu ssodisfati minn kwalunkwe kandidat għall-offerta. Madankollu, dawn il-kriterji ta’ kwalifika huma limitati għall-minimu possibbli, u kull wieħed jirreferi għal rekwiżit meħtieġ għas-servizzi maħsuba, sabiex tiġi żgurata kompetizzjoni massima matul l-offerta.

(147)

Meta mqabbla mal-informazzjoni għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni fiż-żmien tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju pprovda aktar dettalji dwar il-kriterji ta’ kwalifika. L-offerent (jew, għall-ewwel erba’ kriterji deskritti hawn taħt, permezz tad-dipendenza fuq il-kapaċitajiet ta’ entità oħra) irid:

(148)

Matul it-terminu tal-kuntratt tal-EMSA, il-kundizzjonijiet li ġejjin japplikaw fost l-oħrajn għas-sieħeb tal-EMSA:

(149)

Fir-rigward tat-twaqqit tas-sejħa għall-offerti, il-Belġju jsostni li għandu l-għan li jikkonkludi l-offerta fi żmien xieraq, sa mhux aktar tard mill-15 ta’ Mejju 2025, sabiex is-sieħeb tal-EMSA jkollu biżżejjed żmien biex jagħmel it-tħejjijiet meħtieġa qabel il-bidu mill-ġdid tal-Unitajiet LTO.

(150)

Is-servizzi offruti jinkludu, b’rabta mal-assi tal-enerġija, fost l-oħrajn (i) “Servizzi ta’ rappreżentanza tal-Assi tal-Enerġija forward u realizzati”, (ii) “Servizzi ta’ Ottimizzazzjoni u ta’ Operazzjonijiet ta’ ġurnata bil-quddiem (“DA”, day-ahead) u tal-istess ġurnata (“ID”, intraday), (iii) servizzi relatati mal-obbligi regolatorji tas-suq, (iv) servizzi ta’ kuntrattar tat-TSO Belġjani, u (v) negozjar, aċċess għas-suq u analiżi tas-suq. Minħabba l-interdipendenza bejn id-diversi kompiti elenkati, u l-prattika regolari tas-suq biex dawn is-servizzi jiġu kkombinati f’kuntratt kummerċjali wieħed biex tiġi żgurata l-effiċjenza operazzjonali, dawn is-servizzi se jiġu integrati f’definizzjoni waħda ta’ servizz tal-EMSA.

(151)

Il-Belġju ċċara li s-sieħeb tal-EMSA mhux qed jinnegozja bħala aġent jew f’isem BE-NUC, iżda qed ibigħ l-elettriku mixtri billi huwa s-sid tiegħu. Barra minn hekk, fid-disinn modifikat tas-CfD, is-sieħeb tal-EMSA jikseb l-awtorità tat-teħid tad-deċiżjonijiet rigward il-modulazzjonijiet ekonomiċi sabiex jinċentiva użu effiċjenti tal-istokk limitat ta’ modulazzjonijiet, u biex jirrispondi aħjar għas-sinjali tas-suq (ara l-premessa (153) u s-segwenti).

(152)

Il-Belġju jsostni li s-saldu bejn is-sieħeb tal-EMSA u BE-NUC huwa bbażat fuq id-DAM, sabiex jiġi limitat ir-riskju bażi għal BE-NUC, minħabba li dan jimplika li, flimkien mal-ħlas tad-differenza ta’ BE-NUC permezz ta’ CfD fejn l-MRP huwa l-prezz tad-DAM, BE-NUC tirċievi l-prezz tal-eżerċitar (ara t-taqsima 3.3.1.3.2) (82). Il-Belġju jikkonferma li s-sieħeb tal-EMSA se jkun liberu li jinnegozja fis-suq tal-għażla tiegħu u ma huwiex obbligat li jressaq offerti fuq id-DAM.

(153)

Kif spjegat fit-taqsima 2.1 u fil-premessa (109), billi l-Unitajiet LTO huma limitati għal 30 modulazzjoni għal kull ċiklu, u b’hekk ma għandhomx il-possibbiltà teknika u regolatorja li jimmodifikaw l-output tagħhom fi kwalunkwe ħin, ir-remunerazzjoni tas-sieħeb tal-EMSA ġiet immodifikata sabiex tipprovdi inċentivi biex isir l-aħjar użu mill-ammont limitat ta’ modulazzjonijiet awtorizzati. Minflok ma jkollha sempliċiment tariffa fissa (iddeterminata permezz tal-offerta), il-formula ta’ remunerazzjoni modifikata tinkludi wkoll tariffa varjabbli (ibbażata fuq formula predeterminata u skont il-ħlas ta’ saldu ta’ modulazzjoni u korrezzjoni). Tali remunerazzjoni tesponi lis-sieħeb tal-EMSA għal parti miż-żidiet potenzjali fid-dħul mill-modulazzjoni fi żminijiet ta’ prezzijiet negattivi (kif ukoll parti mit-tnaqqis potenzjali fid-dħul minn modulazzjonijiet fi żminijiet ta’ prezzijiet pożittivi, jekk ikun hemm), filwaqt li tesponi lis-sieħeb tal-EMSA direttament għall-kostijiet tal-istess ġurnata u ta’ żbilanċ kif stabbilit hawn taħt. Għalhekk, it-tariffa varjabbli se tikkonsisti f’sehem perċentwali fiss (“alfa”) taż-żidiet fid-dħul li jiskattaw modulazzjoni fid-DA u sehem perċentwali differenzjat (“beta”) tal-kostijiet u d-dħul tal-istess ġurnata u ta’ żbilanċ, jiġifieri l-ħlasijiet ta’ saldu ta’ korrezzjoni (li jistgħu jinkludu żidiet fid-dħul mill-iskattar ta’ modulazzjoni fl-ID), fejn:

(154)

Il-formula stabbilita f’Illustrazzjoni 3 tapplika għall-volum kollu matul il-modulazzjonijiet, inkluż jekk il-modulazzjoni sseħħ meta l-prezzijiet ikunu pożittivi (pereżempju, matul il-perjodi ta’ żieda/tnaqqis) u mhux biss matul perjodi ta’ prezzijiet negattivi (84). It-tariffa varjabbli titħallas minn BE-NUC taħt l-EMSA, iżda dawn il-kostijiet u/jew id-dħul se jiġu mgħoddija lil BE-WATT skont l-RA.

(155)

Skont il-Belġju, permezz tal-formula ta’ remunerazzjoni modifikata, is-sieħeb tal-EMSA huwa inċentivat, fost l-oħrajn, biex juża l-modulazzjonijiet ekonomiċi bl-aħjar mod u matul il-perjodu ta’ żmien ta’ ġurnata bil-quddiem u tal-istess ġurnata u biex inaqqas il-kostijiet tal-istess ġurnata u tal-iżbilanċ. Il-Belġju jsostni li l-parametri alfa u beta jintgħażlu biex jippreservaw il-funzjonament effiċjenti tas-suq, filwaqt li jevitaw li jiskoraġġixxu lill-parteċipanti fis-sejħa għall-offerti li huma avversi għar-riskju.

(156)

Il-formula ta’ remunerazzjoni modifikata se taffettwa l-imġiba tal-offerti tal-parteċipanti fis-sejħa għall-offerti għat-tariffa fissa. L-offerenti se jqisu l-vantaġġi mistennija mill-modulazzjoni (valur tal-għażla) fl-offerti tagħhom, kif ukoll il-kostijiet u d-dħul potenzjali relatati mal-ħlasijiet tal-istess ġurnata u tal-iżbilanċ. Il-Belġju jsostni li d-dokumenti tal-offerti se jispjegaw l-istruttura tar-remunerazzjoni (inċentiv) sabiex il-potenzjal pożittiv/negattiv tal-formula ta’ remunerazzjoni modifikata jkun trasparenti għall-offerenti. Il-Belġju se jevalwa l-adegwatezza tal-formula ta’ remunerazzjoni (modifikata) tas-sieħeb tal-EMSA u l-konformità mas-suq u l-effiċjenza tal-inċentivi li jipprovdi fis-swieq differenti. L-evalwazzjoni se ssir mhux aktar tard minn sentejn wara l-bidu tal-operazzjonijiet, sabiex tkun tista’ ssir reviżjoni f’waqtha tal-kuntratt jew l-organizzazzjoni ta’ offerta ġdida, li hija possibbli wara 3,5 snin (85). Madankollu, sabiex jinżammu l-inċentivi xierqa għas-sieħeb tal-EMSA, hija possibbli biss reviżjoni ’l fuq tal-parametri alfa u beta (86).

(157)

Il-Belġju jsostni li l-adattament tar-remunerazzjoni tal-EMSA jallinja l-inċentivi tas-sieħeb tal-EMSA, li għandu l-awtorità tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar il-modulazzjoni ekonomika (soġġett għad-deċiżjoni finali tal-operatur, pereżempju, f’każ ta’ tħassib regolatorju jew dwar is-sikurezza), mas-sinjali tas-suq, u b’hekk jindirizza t-tħassib tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward. Fl-istess ħin, is-sieħeb tal-EMSA għandu l-inċentivi xierqa biex jissodisfa l-kompitu tiegħu bħala BRP mingħajr ma jkun espost kompletament għal żbilanċi li ma jkunux fil-kontroll tiegħu stess. Barra minn hekk, il-Belġju jsostni li se jkun hemm kondiviżjoni akkurata kontinwa tal-informazzjoni (inklużi aġġornamenti regolari dwar id-disponibbiltà, il-kapaċitajiet tekniċi, eċċ. tal-Unitajiet LTO) bejn BE-NUC, l-operatur nukleari u s-sieħeb tal-EMSA biex ikunu jistgħu jittieħdu deċiżjonijiet infurmati dwar il-modulazzjoni ekonomika mis-sieħeb tal-EMSA, li se jkun mgħammar biex jieħu deċiżjonijiet effiċjenti.

(158)

Il-Belġju jikkonferma wkoll li l-kontroparti tas-CfD (BE-WATT) se tiżviluppa strateġija ta’ ġestjoni tar-riskju għall-pożizzjoni miftuħa tagħha, kif previst legalment, u li l-implimentazzjoni tagħha se tikkontribwixxi għal-likwidità fis-swieq forward tal-elettriku (ara l-premessa (99)). L-adozzjoni tal-istrateġija hija soġġetta għal parir tar-regolatur, li se jinkludi valutazzjoni tal-impatt tal-istrateġija fuq is-swieq tal-elettriku rilevanti.

(159)

Fil-prinċipju, is-sieħeb tal-EMSA se jintgħażel permezz ta’ sejħa għall-offerti trasparenti, miftuħa u kompetittiva (ara t-taqsima 3.3.1.5.1). L-entità ta’ negozjar ta’ Engie GEMS (Global Energy Management & Sales), unità tan-negozju tal-grupp Engie li hija maniġerjalment indipendenti mill-unità tan-negozju Nuclear, tista’ wkoll tipparteċipa fl-offerta. Ġew previsti dispożizzjonijiet u miżuri speċifiċi fil-każ li GEMS tipparteċipa fil-proċedura tal-offerti sabiex jiġi żgurat proċess ġust.

(160)

Il-Belġju jsostni li qegħdin u se jittieħdu u jiġu implimentati miżuri suffiċjenti biex jiġi identifikat u evitat b’mod effettiv kwalunkwe kunflitt ta’ interess potenzjali. Dawn il-miżuri jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej:

(161)

Jekk il-proċedura ta’ sejħa għall-offerti tonqos milli taħtar kandidat xieraq, permezz ta’ riżerva aħħarija, jekk ma jkun ġie konkluż l-ebda EMSA fi żmien xieraq, mhux aktar tard mill-15 ta’ Mejju 2025, GEMS twettaq temporanjament is-servizzi tal-EMSA. Dawn is-servizzi se jingħataw f’konformità mat-termini li jridu jiġu miftiehma bejn il-partijiet matul perjodu limitat, sabiex BE-NUC tagħti l-EMSA permezz ta’ proċedura oħra ta’ sejħa għall-offerti. Fil-każ ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti b’suċċess, il-kandidat rebbieħ se jieħu f’idejh it-twettiq tas-servizzi tal-EMSA mingħand GEMS ladarba jkun skada l-perjodu rilevanti li matulu GEMS tkun wettqet dawn is-servizzi. Ma hemm l-ebda limitu għan-numru ta’ offerti mill-ġdid.

(162)

Il-Belġju jargumenta li dan l-arranġament huwa meħtieġ u adegwat biex tiġi żgurata l-kontinwità tas-servizz pubbliku (jiġifieri l-bejgħ tal-elettriku ġġenerat mill-unitajiet nukleari), iżda din is-soluzzjoni hija strettament limitata fiż-żmien u għall-minimu neċessarju.

(163)

Bħala konklużjoni, il-Belġju jsostni li se jiżgura li BE-NUC se ssegwi l-leġiżlazzjoni u l-prinċipji tal-akkwist pubbliku b’mod rigoruż. Il-proċess estensiv ta’ konsultazzjoni jipprovdi salvagwardji addizzjonali li jiżguraw li x-xiri ta’ servizzi jitwettaq permezz ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti kompetittiva, trasparenti, mhux diskriminatorja u mhux kundizzjonali. Għalhekk, il-Belġju jqis li kwalunkwe riskju ta’ esklużjoni tas-suq u prattiki antikompetittivi potenzjali oħrajn minn Engie huwa evitat u li l-miżuri u s-salvagwardji kollha ġew adottati biex jiġi żgurat li jinħatar sieħeb indipendenti tal-EMSA. Bħala riżerva biss, GEMS tipprovdi dawn is-servizzi temporanjament, u dan huwa neċessarju u adegwat biex tiġi żgurata l-kontinwità tas-servizz pubbliku.

(164)

Żewġ sub-miżuri oħrajn li huma parti mit-tranżazzjoni jikkostitwixxu l-Ftehim dwar is-Servizzi ta’ Amministrazzjoni (“ASA”, Administration Services Agreement) bejn Electrabel u BE-NUC u ftehim li jistipula arranġamenti ta’ indennifikazzjoni għal telf ta’ kopertura tal-kostijiet f’każ li l-ftehim ma jingħalaqx. Dawn is-sub-miżuri ġew spjegati fit-taqsimiet 3.3.10 u 3.3.11 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(165)

Kif spjegat fil-premessa (121) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-qafas leġiżlattiv applikabbli għall-iskart radjuattiv u għall-fjuwil użat fl-UE huwa bbażat fuq iż-żewġ prinċipji fundamentali li ġejjin: (i) il-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” (87), u (ii) ir-responsabbiltà aħħarija tal-Istati Membri (inkluża r-responsabbiltà finanzjarja) għall-ġestjoni responsabbli u sikura (inkluż ir-rimi) tal-fjuwil użat u tal-iskart radjuattiv (88).

(166)

Kif spjegat fit-taqsima 3.4.2 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, skont ir-regolamenti kurrenti fil-Belġju, l-operatur nukleari huwa finanzjarjament (permezz tal-kumpanija tal-provvista nukleari, Synatom, u flimkien ma’ EDF Belgium u Luminus (il-“Kumpaniji Kontribwenti”)) u operattivament responsabbli għad-dekummissjonar tas-seba’ impjanti tal-enerġija nukleari, kif ukoll għall-kundizzjonament u l-immaniġġar tal-iskart radjuattiv u l-fjuwil użat, u l-ħżin fit-tul tagħhom wara l-aċċettazzjoni tagħhom minn ONDRAF/NIRAS sar-rimi finali tagħhom. Il-provvedimenti nukleari għall-fjuwil użat u l-iskart mid-dekummissjonar huma ffinanzjati minn Electrabel u mill-Kumpaniji Kontribwenti, ġestiti minn Synatom, u huma soġġetti għall-kontroll prudenzjali ta’ awtorità pubblika indipendenti, il-Kummissjoni għall-Provvedimenti Nukleari (“CPN/CNV”). Kif ġie nnotat fil-premessi (123) sa (125) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju jsostni li Electrabel se żżomm ċerti responsabbiltajiet bħala operatur uniku tal-Unitajiet LTO, li jirriżultaw minn (i) leġiżlazzjoni Ewropea u Belġjana, u (ii) obbligi kuntrattwali tal-Ftehim ta’ Implimentazzjoni, u b’hekk tirrispetta l-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”.

(167)

CPN/CNV u ONDRAF/NIRAS huma l-awtoritajiet ta’ superviżjoni fil-Belġju:

(168)

Kif imsemmi fil-premessa (129) u fit-Tabella 4 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, abbażi tal-aħħar reviżjoni triennali tas-CPN/CNV ta’ Lulju 2023, l-ammont totali kurrenti ta’ dispożizzjonijiet relatati mal-obbligazzjonijiet nukleari jammonta għal EUR 18 225 miljun, li jikkonsisti f’dispożizzjonijiet għal attivitajiet ta’ żarmar (EUR 8 122 miljun), immaniġġar tal-fjuwil użat (EUR 9 070 miljun) u skart operazzjonali (EUR 1 033 miljun) (89).

(169)

Bħala parti min-negozjati dwar il-Proġett LTO, Engie u l-Istat Belġjan qablu dwar limitu massimu fuq ir-responsabbiltà fit-tul tal-produtturi tal-iskart radjuattiv li jirriżulta mill-produzzjoni tal-elettriku permezz tal-enerġija nukleari (il-ftehim dwar il-“Limitu Massimu tal-Iskart”), biex titnaqqas l-inċertezza f’dan ir-rigward (ara t-taqsima 3.4.3 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Il-ftehim dwar il-“Limitu Massimu tal-Iskart” jipprevedi t-trasferiment ta’ obbligazzjonijiet finanzjarji b’rabta mal-produzzjoni, id-detenzjoni jew is-sjieda ta’ skart radjuattiv u fjuwil użat ikkundizzjonati tas-seba’ unitajiet nukleari Belġjani kollha, soġġett għall-kriterji ta’ trasferiment kuntrattwali rilevanti u wara l-konformità magħhom, mill-operatur nukleari (Electrabel) lill-Istat Belġjan mal-ħlas ta’ ammont ta’ somma f’daqqa (90).

(170)

Dan l-ammont ta’ somma f’daqqa ġie stabbilit għal kull kategorija ta’ skart nukleari. Kif spjegat fil-premessa (131) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-iskart nukleari radjuattiv jista’ jinqasam fi tliet kategoriji, f’konformità mal-klassifikazzjoni radjuloġika storika minn ONDRAF/NIRAS u konsistenti mal-klassifikazzjoni tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (“IAEA”, International Atomic Energy Agency): skart tal-kategorija A (skart ta’ ħajja qasira b’livell baxx jew intermedju ta’ attività radjuloġika); skart tal-kategorija B (skart ta’ ħajja twila b’livell baxx jew intermedju ta’ attività radjuloġika); u skart tal-kategorija C (skart ta’ ħajja qasira u twila b’livell għoli ta’ attività radjuloġika) u fjuwil użat.

(171)

Tabella 13 ta’ hawn taħt turi l-allokazzjoni tal-provvedimenti eżistenti ta’ EUR 18 225 miljun bejn Electrabel (EUR 8 410 miljun) u l-Gvern Belġjan (EUR 9 815-il miljun), skont il-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart, u tinkludi l-allokazzjoni għal kull kategorija ta’ skart.

Tabella 13

Diżaggregazzjoni tal-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart

(172)

Il-prinċipji tal-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart ma ġewx emendati u huma deskritti fil-premessa (133) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Huma jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej:

(173)

Kif imsemmi fil-premessa (107)(a) u spjegat fid-dettall fit-taqsimiet 3.4.5.1 u 3.4.5.2 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-istabbiliment ta’ EUR 15-il biljun ta’ Ammonti Limitati huwa bbażat fuq l-ammont kurrenti ta’ provvedimenti nukleari tal-operatur nukleari (l-ammont bażi) u primjum tar-riskju. Il-Belġju ċċara li l-ammont bażi diġà jinkludi marġni għal kontinġenzi, inċertezzi u riskji oħrajn li jistgħu jinqalgħu b’rabta maż-żarmar, l-immaniġġar tal-iskart radjuattiv u l-ġestjoni tal-fjuwil użat. Id-dispożizzjonijiet rigward il-ħlas tal-Ammonti Limitati huma spjegati fit-taqsima 3.4.5.3 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ u ma ġewx emendati.

(174)

Il-Belġju ċċara li l-Ammonti Limitati li jridu jiġu ttrasferiti lill-Istat Belġjan diġà jinkludu l-obbligazzjonijiet storiċi u stmati futuri kollha tal-iskart nukleari (sad-data tat-tmiem legali oriġinali tal-impjanti tal-enerġija nukleari Belġjani kollha fl-2025). Għalhekk, l-iskart nukleari u l-fjuwil użat kollu prodott, jew li jrid jiġi prodott, mill-impjanti tal-enerġija Belġjani matul il-ħajja operazzjonali legali tagħhom huma diġà kkunsidrati fl-Ammonti Limitati.

(175)

Il-Belġju jiċċara wkoll li l-volum reali tal-iskart se jkun magħruf biss ladarba l-iskart jiġi kkundizzjonat u ttrasferit fiżikament lill-Istat Belġjan. Għalhekk, is-somma f’daqqa ta’ EUR 15-il biljun tkopri biss il-volumi predeterminati tal-iskart ikkonċernat (il-krediti tal-volum) miftiehma fil-Ftehim ta’ Implimentazzjoni. Jekk il-volum reali tal-iskart ikkonċernat prodott ikun akbar mill-krediti tal-volum, Engie tħallas tariffa ta’ aġġustament tal-volum għal kull kreditu ta’ volum addizzjonali (ara l-premessa (133) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ).

(176)

Bl-istess mod, l-iskart operattiv kollu (“Skart LTO”) u l-fjuwil użat (“Fjuwil Użat LTO”) li jirriżultaw mill-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO, se jiġu ffinanzjati minn BE-NUC u Luminus għal kull ammont ta’ skart inkrementali. Għal kull ammont inkrementali ta’ skart LTO u fjuwil użat LTO, se jkunu meħtieġa żewġ settijiet ta’ pagamenti:

(177)

Il-Belġju ikompli jiċċara li l-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar jikkunsidra l-kostijiet tal-back-end jew tal-immaniġġar tal-Iskart LTO u tal-Fjuwil Użat LTO, stmati għal madwar EUR 0,9 miljun għal kull assemblaġġ (fil-valuri tal-2022), li minnhom madwar EUR 0,3 miljun għal kull assemblaġġ għall-ħżin fuq il-post u madwar EUR 0,6 miljun għal kull assemblaġġ għat-Tariffa tal-Aġġustament tal-Volum tal-Iskart LTO għall-Fjuwil Użat.

(178)

Kif spjegat fit-taqsima 3.4.4 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju ħoloq istituzzjoni pubblika sui generis ġdida, Hedera, li r-rwol tagħha huwa doppju:

(179)

L-ammonti tal-Limitu Massimu tal-Iskart riċevuti minn Hedera jridu jiġu garantiti u investiti, sabiex jiġi ġġenerat ir-redditu meħtieġ biex jitħallsu l-kostijiet għall-immaniġġar tal-iskart ittrasferit meta jkunu dovuti. Hedera hija fond segregat taħt il-kontroll superviżorju ta’ CPN/CNV, il-korp nazzjonali ddedikat li għandu rwol ewlieni li jiżgura u jiggarantixxi l-immaniġġar, il-kontroll u l-użu xierqa tal-fondi (93). Dan huwa rifless fir-rwol doppju ta’ Hedera, billi tiżgura li: (i) l-ammonti riċevuti jkunu garantiti u jiġġeneraw ir-redditi meħtieġa (94), u (ii) il-kostijiet tal-immaniġġar tal-iskart u tal-fjuwil użat u tal-obbligazzjonijiet ittrasferiti jkunu kkontrollati biżżejjed (95). Barra minn hekk, ir-riżorsi finanzjarji se jkollhom jiġu ddelimitati biżżejjed mill-baġit ġenerali tal-Istat Belġjan (kif previst fil-Liġi Hedera), sabiex jintużaw biss biex jitħallsu l-kostijiet għall-ħżin fit-tul u għall-ħżin finali u ma jistgħux jintużaw għal skopijiet oħrajn jew biex jassorbu kwalunkwe defiċit baġitarju futur.

(180)

Il-Belġju jsostni li l-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart jinkludi u huwa akkumpanjat minn miżuri oħrajn ta’ mitigazzjoni tar-riskju, inklużi:

(181)

Kif innotat fil-premessa (172) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju jirrikonoxxi li l-ftehim rigward l-iskart nukleari għandu impatt pożittiv fuq il-profil tar-riskju tal-operatur nukleari, billi parti sinifikanti mill-obbligazzjonijiet nukleari tiegħu se tkun koperta mill-Ammonti Limitati, u li dan il-profil tar-riskju differenti jiġġustifika u jirrikjedi reviżjoni tal-pakkett ta’ miżuri biex jiġu żgurati s-sikurezza u s-superviżjoni tas-sitwazzjoni finanzjarja tal-operatur nukleari: il-ħlas ta’ somma f’daqqa ta’ EUR 15-il biljun lil Hedera jiġġustifika r-rilaxx tal-assi mhux Ewropej ta’ Electrabel mill-perimetru ta’ Electrabel (u l-monitoraġġ ta’ akkumpanjament tas-CPN/CNV). Engie, bħala l-kumpanija omm Franċiża ta’ Electrabel, se tiżgura li, fiż-żmien tal-għeluq tal-ftehim bejn l-Istat Belġjan u Electrabel, mill-inqas EUR 4 biljun ta’ assi (valur ta’ ekwità mit-30 ta’ Ġunju 2023) jibqgħu f’Electrabel. Barra minn hekk, Engie tagħti garanzija mhux limitata u mhux kanċellabbli lill-kumpanija omm mal-ewwel talba għal (i) l-obbligi ta’ dekummissjonar ta’ Electrabel (li tinkludi wkoll ir-riskju li l-valur tal-provvedimenti ma jkunx biżżejjed), (ii) ir-riskju tal-volum taħt il-limitu massimu u (iii) il-ħlas lura ta’ self (kurrenti jew futur) ma’ Synatom.

(182)

Il-Belġju jqis li l-obbligazzjonijiet ittrasferiti fir-rigward tal-iskart nukleari u l-obbligazzjonijiet addizzjonali ta’ dekummissjonar li jirriżultaw mill-Proġett LTO ma jipprovdux vantaġġ ekonomiku lil Electrabel u lill-Kumpaniji Kontribwenti, meta jitqies li dawn jirriflettu b’mod adegwat ir-riskju ta’ varjazzjonijiet sussegwenti fil-kostijiet meħuda mill-Istat, u li l-istruttura tat-trasferiment tar-riskju hija tali li investitur privat kien jaċċetta li jġorr.

(183)

Il-Belġju jsostni li l-provvedimenti nukleari li nġabru mill-operatur nukleari/Synatom qabel il-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart ġew ikkalkolati bl-użu ta’ fattur ta’ skont ta’ 2,5 % għall-attivitajiet ta’ żarmar (inkluż iż-żarmar tal-iskart) u fattur ta’ skont ta’ 3 % għall-attivitajiet kollha li jikkonċernaw il-fjuwil użat (kif deċiż mis-CPN/CNV matul ir-rieżami triennali ta’ tmiem l-2022).

(184)

Il-Belġju jiċċara li l-użu ta’ żewġ rati ta’ skont differenti biex jiġu kkalkolati l-provvedimenti (obbligazzjonijiet taż-żarmar kontra dawk tal-fjuwil użat) huwa ġġustifikat mid-differenza fit-tul u jirrifletti l-valur taż-żmien tal-flus (97).

(185)

Kif innotat fil-premessa (198), il-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart jinvolvi biss trasferiment lill-Istat Belġjan tal-obbligazzjonijiet ittrasferiti tal-iskart nukleari u tal-fjuwil użat, filwaqt li l-obbligazzjonijiet tad-dekummissjonar u taż-żarmar jibqgħu tal-operatur nukleari (ħlief għad-dissinerġiji kkawżati mill-Proġett LTO, ara l-premessa (199)). Għalhekk, il-Belġju jsostni li, għall-komputazzjoni tal-valur preżenti tal-obbligazzjonijiet ittrasferiti tal-iskart nukleari u tal-fjuwil użat, inżamm fattur ta’ skont uniku ta’ 3 % (rata reali ta’ 1 % + inflazzjoni ta’ 2 %) biex jitqies il-fatt li l-obbligazzjonijiet tal-iskart nukleari u tal-fjuwil użat għandhom durata itwal mill-obbligazzjonijiet tad-dekummissjonar (ara l-premessa (148) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ).

(186)

Il-Belġju talab il-parir tas-CPN/CNV rigward l-aktar fattur ta’ skont xieraq li jrid jintuża għall-kalkolu tal-Limitu Massimu tal-Iskart (98). Kif imsemmi fil-premessa (149) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, is-CPN/CNV ipproponiet li taġġusta l-fattur ta’ skont għall-obbligazzjonijiet tal-iskart nukleari/id-dekummissjonar u tal-fjuwil użat, billi tapplika approċċ f’żewġ stadji, li jikkonsisti fl-applikazzjoni ta’ fattur ta’ skont ibbażat fuq ir-rata OLO reali ta’ 30 sena ta’ 3,17 % għall-ewwel 30 sena, u l-applikazzjoni ta’ fattur ta’ skont ta’ 2,17 % ibbażat fuq stima bbażata fuq ir-rata OLO tar-rata mingħajr riskju għat-30 sena ta’ wara.

(187)

Il-Belġju jfakkar li l-perjodu tan-negozjati kien twil (1,5 snin) u li l-għażla għal fattur ta’ skont uniku ta’ 3 % kienet motivata mill-ħtieġa li jkun hemm ċertu grad ta’ prevedibbiltà fir-rigward tal-fattur ta’ skont użat fin-negozjati ma’ Engie. Dan minħabba li l-fattur ta’ skont għandu impatt dirett fuq il-kalkolu tas-somma f’daqqa li trid tiġi ttrasferita. Il-Belġju jispjega li l-metodoloġija użata mis-CPN/CNV fil-parir tiegħu tal-2023 intużat aktar tard, flimkien mar-Rata Forward Aħħarija (“UFR”, Ultimate Forward Rate), mill-Awtorità Ewropea tal-Assigurazzjoni u l-Pensjonijiet tax-Xogħol (“EIOPA”, European Insurance and Occupational Pensions Authority) (99) bħala konferma ex post li l-fattur ta’ skont ta’ 3 % kien rata prudenti fit-tul.

(188)

L-ewwel nett, il-Belġju talab konsulent indipendenti biex jikkalkula l-fattur ta’ skont “uniku” ekwivalenti għall-approċċ f’żewġ stadji tas-CPN/CNV, bl-użu tar-rati mingħajr riskju ssuġġeriti mis-CPN/CNV, kif ukoll bl-użu ta’ data differenti oħra dwar ir-rata ta’ OLO (100). L-analiżi turi li l-approċċ issuġġerit mis-CPN/CNV huwa partikolarment sensittiv għall-perjodu miżmum għall-kalkolu. Pereżempju, l-approċċ f’żewġ stadji jirriżulta f’fattur ta’ skont ekwivalenti ta’ 2,8 % bl-użu tar-rati mingħajr riskju ssuġġeriti mis-CPN/CNV, rata ekwivalenti ta’ 3,1 % meta tiġi applikata l-metodoloġija CPN/CNV bid-data dwar ir-rata ta’ OLO disponibbli fiż-żmien tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, u rata ekwivalenti ta’ 3,2 % fiż-żmien tal-iffirmar tal-ftehim ta’ Implimentazzjoni. Kif muri fi Tabella 14, l-approċċ f’żewġ stadji ssuġġerit mis-CPN/CNV jagħti żewġ rati ta’ skont ekwivalenti b’differenza ta’ 40 punt bażi meta jiġu kkunsidrati żewġ perjodi ta’ żmien differenti li huma biss 9 xhur ’il bogħod minn xulxin.

(189)

It-tieni, Tabella 14 turi wkoll it-tqabbil mal-UFR mill-EIOPA, billi r-referenza tal-EIOPA ntużat ukoll fil-każ preċedenti Ġermaniż (SA.45296 (101)), fejn fattur ta’ skont ta’ 4,58 % instab li kien proporzjonat.

Tabella 14

Ir-rata ekwivalenti tas-CPN u l-evoluzzjoni tar-rata tal-EIOPA sa mill-Parir tas-CPN ta’ Marzu 2023

(190)

Kif jidher ċar minn Tabella 14, il-fattur ta’ skont miżmum ta’ 3 % jaqa’ bejn

(191)

Barra minn hekk, ir-rata ta’ 3 % tidher aktar konservattiva mis-suġġeriment tas-CPN/CNV u l-UFR fiż-żmien tal-iffirmar tal-ftehim u wara.

(192)

Il-Belġju jsostni wkoll li fattur ta’ skont ta’ 1 % f’termini reali jidher konservattiv meta mqabbel mar-rata ta’ redditu li tista’ tkun mistennija minn Hedera bl-użu ta’ approċċ prudenti xieraq ta’ ġestjoni tal-assi u tal-obbligazzjonijiet. Bħala eżempju komparattiv, il-Belġju jirreferi għall-portafoll iddedikat tal-assi tal-EDF biex jiżgura finanzjament sigur tal-obbligazzjonijiet nukleari fit-tul tiegħu, deskritt fid-dokument ta’ reġistrazzjoni universali 2023 tal-EDF (103). Dan il-portafoll huwa ġestit abbażi ta’ approċċ ta’ assi u obbligazzjonijiet u jikkonsisti f’portafoll ta’ assi diversifikati komparabbli mad-deskrizzjoni tal-portafoll ipotetiku ġestit minn Hedera, li għalih jista’ jiġi preżunt b’mod raġonevoli redditu komparabbli.

(193)

Fl-aħħar nett, il-Belġju jassumi fil-kalkolu tal-Limitu Massimu tal-Iskart rata ta’ inflazzjoni kostanti ta’ 2 %, li hija l-mira espliċita ta’ inflazzjoni fit-tul tal-Bank Ċentrali Ewropew (“BĊE”). Il-BĊE jqis li l-Indiċi tal-Prezzijiet għall-Konsumatur (“CPI”, Consumer Price Index) huwa l-kejl xieraq tal-inflazzjoni. Kif imsemmi fil-premessa (150)(b) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, is-CPN/CNV esprimiet tħassib li l-inflazzjoni reali tal-kostijiet tal-kostruzzjoni nukleari (abbażi tal-indiċi ABEX) tista’ tkun ogħla mill-inflazzjoni tas-CPI. Il-Belġju jsostni li l-mira ta’ inflazzjoni tal-BĊE ta’ 2 % hija l-indikatur korrett tal-inflazzjoni għall-kalkolu tal-Limitu Massimu tal-Iskart, għar-raġunijiet li ġejjin:

(194)

Għar-raġunijiet imsemmijin hawn fuq, il-Belġju jqis li l-fattur ta’ skont ta’ 3 % huwa rata xierqa u konservattiva għall-iskontar tal-obbligazzjonijiet fit-tul.

(195)

Kif ġie nnotat fil-premessa (153) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju jsostni li mal-ammont bażi ta’ EUR 9 815-il miljun żdied primjum ta’ riskju addizzjonali sinifikanti ta’ EUR 5 185 miljun biex ikopri l-inċertezzi li fadal. Kif iddikjarat fil-premessa (154) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-primjum tar-riskju huwa bbażat fuq nota teknika minn ONDRAF/NIRAS (104), li tanalizza l-inċertezzi u r-riskji assoċjati mat-trasferiment tar-responsabbiltà finanzjarja għall-immaniġġar tal-iskart radjuattiv u tal-fjuwil użat mis-seba’ impjanti tal-enerġija nukleari Belġjani lill-Istat Belġjan (ara n-nota 80 f’qiegħ il-paġna tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Kif iddikjarat fil-premessa (156) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju jargumenta li l-primjum tar-riskju ta’ 52,83 % huwa wieħed adegwat u jaqbeż il-primjum tar-riskju ta’ 35,47 % applikat fil-każ Ġermaniż (SA.45296 (ara n-nota 101 f’qiegħ il-paġna).

(196)

Minbarra l-kjarifiki rigward il-primjum tar-riskju stabbilit fil-premessa (154) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju ċċara f’aktar dettall matul l-investigazzjoni formali kif ġie kkalkolat il-primjum tar-riskju abbażi tan-nota teknika minn ONDRAF/NIRAS. Tabella 15 tipprovdi l-kjarifiki dettaljati u l-kompożizzjoni tal-primjum tar-riskju, li wasslu għal ammonti ta’ EUR 5 033 miljun u EUR 5 133 miljun bħala livell inferjuri u superjuri, rispettivament. Bħala parti min-negozjati dwar il-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart, il-primjum tar-riskju ġie stabbilit għal ammont kemxejn ogħla ta’ EUR 5 185 miljun, sabiex wieħed jasal għal ħlas ta’ somma f’daqqa ta’ EUR 15-il biljun (ara Tabella 13).

Tabella 15

Kompożizzjoni u komputazzjoni dettaljati tal-primjum tar-riskju

(197)

Il-Belġju jsostni li l-opinjoni ta’ ONDRAF/NIRAS fin-nota teknika tagħha tipprovdi katalogu ta’ riskji assoċjati mat-trasferiment ta’ obbligazzjonijiet nukleari lill-Istat Belġjan, li ġew miżjuda, bl-għajnuna tal-esperti ta’ ONDRAF/NIRAS, mal-fajl tad-dispożizzjonijiet tal-2022 biex jiġi stmat x’inhu l-primjum tar-riskju minimu meħtieġ biex ikopri r-riskji kollha magħrufa. Għalhekk, il-Belġju jsostni li l-primjum tar-riskju fil-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart huwa maħsub biex ikopri r-riskji kollha “inqas probabbli milli le” identifikati fin-nota ta’ ONDRAF/NIRAS u r-riskji addizzjonali identifikati matul in-negozjati li ġew derivati mill-interazzjonijiet ma’ Electrabel u l-opinjonijiet tal-esperti. Fl-aħħar nett, il-Belġju jfakkar li esperti minn ONDRAF/NIRAS kienu involuti fin-negozjati tal-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart biex jgħinu lill-Gvern Belġjan fir-rigward ta’ kif għandhom jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet tagħhom fin-nota teknika tagħhom ta’ Marzu 2023.

(198)

Kif imsemmi fil-premessa (163) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, b’kuntrast mal-obbligazzjonijiet ittrasferiti tal-iskart nukleari u tal-fjuwil nukleari użat, l-operatur nukleari jibqa’ unikament responsabbli għad-dekummissjonar u ż-żarmar tal-park nukleari kollu (fejn il-Kumpaniji Kontribwenti jikkontribwixxu finanzjarjament għall-kostijiet tad-dekummissjonar u taż-żarmar). B’hekk, l-obbligazzjonijiet tad-dekummissjonar u taż-żarmar “ma humiex limitati”.

(199)

Madankollu, bħala parti mit-tranżazzjoni, l-Istat Belġjan ħa r-responsabbiltà finanzjarja għall-“obbligazzjonijiet addizzjonali ta’ dekummissjonar li jirriżultaw mill-Proġett LTO” jew “dissinerġiji tad-dekummissjonar”. Iż-żewġ kategoriji ewlenin ikkunsidrati huma ż-żidiet fil-kostijiet tal-fażi ta’ wara l-operazzjoni (kostijiet operazzjonali u tal-proġett (“POP”, post operational phase)) u fil-kostijiet tad-dekummissjonar u taż-żarmar (“D&D”, decommissioning and dismantling) ikkawżati mill-Proġett LTO (kostijiet operazzjonali, tal-proġett u tal-investimenti). Eżempji ta’ dak li jikkonsistu fih b’mod konkret dawn id-dissinerġiji tad-dekummissjonar ġew ipprovduti fin-noti 85 u 86 ta’ qiegħ il-paġna tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ. L-ammont finali tad-“dissinerġiji tad-dekummissjonar” huwa r-riżultat tal-evalwazzjoni tal-impatt tal-Proġett LTO u ma jkopri l-ebda kost operatorju relatat mal-ġestjoni ta’ kuljum jew mal-attivitajiet tas-soltu. L-ammont finali tad-“dissinerġiji tad-dekummissjonar” huwa r-riżultat tal-evalwazzjoni tal-impatt tal-Proġett LTO fuq subkategoriji differenti ta’ kostijiet, billi l-bidla fid-dekummissjonar ta’ żewġ reatturi tħalli impatt fuq l-ippjanar, l-organizzazzjoni, it-twaqqit u l-ħtieġa ta’ ċerti investimenti f’ħin partikolari (105). La BE-NUC u lanqas l-Istat Belġjan ma għandhom responsabbiltà oħra għall-obbligazzjonijiet tad-dekummissjonar.

(200)

Kif spjegat fil-premessa (168) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, billi kien hemm nuqqas ta’ qbil bejn Electrabel u l-Istat Belġjan rigward il-kobor tal-ammont ta’ dissinerġiji tad-dekummissjonar, is-CPN/CNV kellha l-kompitu li tieħu d-deċiżjoni, u l-ammont finali kien għadu mhux magħruf fiż-żmien tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Fl-24 ta’ Ġunju 2024, is-CPN/CNV approvat l-ammont ta’ EUR [100-500] miljun (f’termini nominali) u, fis-16 ta’ Ottubru 2024, is-CPN/CNV innotifikat lill-Belġju u lil Engie li l-ammont finali li jrid jitħallas jammonta għal EUR [100-500] miljun fi tmiem l-2024 (106). L-ammont ta’ dissinerġiji tad-dekummissjonar li jridu jitħallsu mill-Gvern Belġjan huwa somma f’daqqa fissa li ma tistax tiżdied f’każ li l-kostijiet addizzjonali jkunu ogħla milli previst; madankollu, jekk il-Proġett LTO ma jipproċedix kif mistenni, l-Istat Belġjan se jiġi rimborżat.

(201)

Il-Belġju jsostni li l-ftehim dwar l-iskart jipprevedi wkoll pakkett estensiv ta’ sigurtà biex jiggarantixxi li l-“obbligazzjonijiet nukleari mhux limitati” jitħallsu minn operatur nukleari ekonomikament vijabbli:

(202)

Il-Belġju jsostni li l-ftehim dwar l-iskart jista’ jiġi vvalutat separatament mill-partijiet l-oħrajn tal-miżura.

(203)

L-ewwel nett, il-Belġju jsostni li l-ftehim dwar l-iskart jikkonċerna mhux biss l-Unitajiet LTO, iżda s-seba’ reatturi nukleari kollha fil-Belġju. Id-dispożizzjonijiet nukleari li fuqhom huma bbażati l-Ammonti Limitati jqisu d-dispożizzjonijiet nukleari kollha li jridu jsiru sad-dati tat-tmiem legali oriġinali tas-seba’ reatturi nukleari (ara Tabella 1).

(204)

It-tieni, kif imsemmi fil-premessa (170) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-kostijiet relatati mal-iskart operattiv u l-fjuwil użat prodott mill-Unitajiet LTO matul il-Perjodu LTO se jitħallsu mill-koproprjetarji tal-Unitajiet LTO (BE-NUC u Luminus), li jinkludu l-kostijiet biex l-iskart operattiv isir konformi mas-CTC u tariffa għall-aġġustament tal-volum għal dawn il-volumi addizzjonali. Electrabel u l-Kumpaniji Kontribwenti se jistabbilixxu dispożizzjonijiet għall-iskart operattiv radjuattiv f’konformità mar-regoli kontabilistiċi applikabbli. Dawn il-kostijiet addizzjonali huma riflessi fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar li fuqu huma bbażati l-miżuri ta’ appoġġ finanzjarju tal-Komponent 1 tal-Proġett LTO u, għalhekk, jitqiesu fir-rigward tal-kalibrazzjoni tas-sub-miżuri fil-Komponent 1.

(205)

It-tielet, l-operatur nukleari jibqa’ responsabbli għad-dekummissjonar u ż-żarmar tas-seba’ reatturi nukleari kollha fil-Belġju. Dawn il-kostijiet la huma riflessi fil-ftehim dwar l-iskart, u lanqas fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar. Hemm eċċezzjoni waħda relatata maż-żieda fl-obbligazzjonijiet tad-dekummissjonar (għall-Unitajiet LTO, kif ukoll għall-Unitajiet mhux LTO) li tirriżulta mill-Proġett LTO, li għalih ġie stabbilit u approvat ammont fiss ta’ somma f’daqqa mis-CPN/CNV u li se jitħallas bħala pagament ta’ darba mill-awtoritajiet Belġjani. L-ammont ta’ dawn id-dissinerġiji tqies fil-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar.

(206)

Kif ġie nnotat fit-taqsima 3.5 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-ftehim bejn l-Istat Belġjan u Engie jinkludi wkoll dispożizzjonijiet dwar il-protezzjonijiet legali, li jiddefinixxu l-kondiviżjoni tar-riskju fil-każ ta’ ċerti bidliet leġiżlattivi futuri. Il-Kapitolu 4 tal-Liġi Phoenix jipprovdi l-bażi legali sabiex Engie tiġi protetta minn ċerti bidliet fil-liġi. Madankollu, ir-relazzjoni bejn il-partijiet rigward l-indennifikazzjonijiet fil-każ tal-bidliet ikkonċernati fil-liġi se tkun regolata biss mid-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta’ Implimentazzjoni.

(207)

Dawn id-dispożizzjonijiet konklużi ma’ Engie u Electrabel jipprevedu li jekk il-Gvern Federali Belġjan jew il-Parlament Federali Belġjan jadottaw regolamenti ġodda speċifikament dwar l-operaturi nukleari fil-Belġju jew l-attivitajiet nukleari ta’ Electrabel, li jkollhom impatt negattiv fuq it-termini materjali tat-tranżazzjoni, l-Istat Belġjan se jindennizza lil Engie (jew waħda mill-kumpaniji tal-grupp Engie affettwati) għat-telf dirett li fil-fatt iġġarrab bħala konsegwenza ta’ dan. Dan jinkludi wkoll il-pagamenti li Engie trid tagħmel lil Luminus fil-kuntest ta’ din l-indennifikazzjoni. F’konformità mal-liġi Belġjana, ir-rikorrent irid jagħti prova tat-talba tiegħu u l-ammont ta’ indennifikazzjoni se jiġi ddeterminat minn qorti jew minn proċedura ta’ arbitraġġ. Il-qrati Belġjani huma kompetenti, iżda hemm għażla ta’ arbitraġġ reċiproku għall-arbitraġġ ta’ UNCITRAL.

(208)

Din id-dispożizzjoni ma tapplikax jekk l-emenda legali tirriżulta mit-traspożizzjoni tad-dritt Ewropew jew internazzjonali, sakemm il-Gvern Federali Belġjan jew il-Parlament Federali Belġjan ma jkunux induċew jew ippromwovew b’mod attiv l-eżistenza u l-kontenut ta’ tali leġiżlazzjoni f’livell ieħor (internazzjonali, supranazzjonali, Ewropej, reġjonali, muniċipali, eċċ.) jew ma jkunux induċew jew ippromwovew b’mod attiv deċiżjoni ġudizzjarja.

(209)

Kif iddikjarat fil-premessa (180) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju jsostni li l-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-protezzjonijiet kontra l-bidla fil-liġi jistgħu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. F’dan ir-rigward, il-Belġju jirreferi għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni rigward l-estensjoni tat-tul tal-ħajja ta’ tliet reatturi nukleari oħrajn fil-Belġju, li fiha l-Kummissjoni eżaminat il-klawżoli ta’ indennifikazzjoni li jinsabu fil-ftehimiet konklużi bejn l-Istat Belġjan u s-sidien tal-impjanti tal-enerġija nukleari. B’konsegwenza ta’ dan, il-Belġju jikkonkludi li l-ftehim ta’ protezzjonijiet legali bejn l-Istat Belġjan u Engie jista’ jimplika l-għoti ta’ vantaġġ ekonomiku selettiv lil Engie.

(210)

Il-Belġju jsostni li l-estensjoni tat-tul tal-ħajja taż-żewġ reatturi nukleari teħtieġ pakkett ta’ appoġġ speċifiku, minħabba s-sitwazzjoni ekonomika speċifika u l-profil tar-riskju speċifiku tal-enerġija nukleari.

(211)

Kif ġie nnotat fil-premessa (22) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, ma saret l-ebda dispożizzjoni għal-LTO minn Electrabel billi, sa Marzu 2022, l-assi nukleari Belġjani kollha kienu ppjanati li jingħalqu sa mhux aktar tard mill-2025, wara l-liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari. Wara d-deċiżjoni dwar l-estensjoni tat-tul tal-ħajja ta’ Doel 4 u Tihange 3, kien hemm ħtieġa urġenti li jiġu rinnovati l-Unitajiet LTO. Minħabba l-iskeda ta’ żmien stretta u ż-żieda fil-kostijiet tal-fjuwil u ta’ partijiet meħtieġa oħrajn f’dawn l-aħħar snin, l-inċertezzi rigward il-kostijiet tal-investiment tal-Proġett LTO huma konsiderevoli.

(212)

L-awtoritajiet Belġjani eżaminaw mekkaniżmi alternattivi ta’ appoġġ, bħall-parteċipazzjoni tat-teknoloġija nukleari fil-mekkaniżmu tal-kapaċità Belġjan, primjum feed-in fiss, CfD unidirezzjonali, jew mudell ta’ RAB.

(213)

Skont l-awtoritajiet Belġjani, minħabba l-fallimenti tas-suq imsemmija fit-taqsima 3.1, dawk l-alternattivi tqiesu bħala inqas xierqa biex jappoġġaw il-Proġett LTO, għar-raġunijiet li ġejjin:

(214)

Il-Belġju jsostni li s-CfD bidirezzjonali, flimkien mas-sub-miżuri l-oħrajn tal-pakkett ta’ appoġġ, jipprovdi l-appoġġ meħtieġ b’kost aktar baxx għall-konsumaturi meta mqabbel ma’ mekkaniżmi alternattivi ta’ appoġġ għar-remunerazzjoni.

(215)

Kif ġie nnotat fil-premessa (181) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-benefiċjarji apikali tal-miżura nnotifikata huma (i) Engie, bħala kumpanija omm ta’ Electrabel, li hija l-uniku operatur u l-ko-proprjetarja tal-Unitajiet LTO (89,807 %) u bħala parti diretta għall-Ftehim ta’ Implimentazzjoni konkluż mal-Gvern Belġjan, u (ii) EDF S.A. (“EDF”), bħala kumpanija omm apikali ta’ Luminus, li hija l-ko-proprjetarja tal-Unitajiet LTO (10,193 %) u parti mill-Kumpaniji Kontribwenti u, bħala l-kumpanija omm ta’ EDF Belgium, bħala parti mill-Kumpaniji Kontribwenti. Il-Kummissjoni ma identifikat l-ebda raġuni biex tbiddel il-valutazzjoni tagħha tal-benefiċjarji ewlenin matul l-investigazzjoni formali.

(216)

Madankollu, il-Kummissjoni taqbel mal-fehma tal-Belġju rigward l-identifikazzjoni tal-benefiċjarji tal-Komponent 1 tal-miżura. B’mod partikolari, il-Belġju argumenta fil-kummenti tiegħu għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ li BE-NUC (il-JV bejn l-Istat Belġjan u Electrabel) u Luminus, aktar milli bejn Electrabel u Luminus, huma l-benefiċjarji diretti tas-CfD, tas-Self tal-SDC, tal-MOCP u tad-WCF. Madankollu, Electrabel, bħala azzjonista ta’ BE-NUC u l-ko-proprjetarja kurrenti tal-Unitajiet LTO, tista’ titqies bħala benefiċjarja importanti ta’ dawn is-sub-miżuri tal-Komponent 1 ukoll. Fir-rigward tas-sub-miżuri l-oħrajn taħt il-Komponent 1, li jipprovdu appoġġ għat-tħaddim u l-manutenzjoni tal-Unitajiet LTO, Electrabel hija benefiċjarja diretta bħala operatur nukleari u azzjonista f’BE-NUC mal-Istat Belġjan, filwaqt li Luminus hija benefiċjarja indiretta bħala ko-proprjetarja tal-Unitajiet LTO. Skont il-punti 115 u 116 tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar il-Kunċett ta’ Għajnuna, jista’ jingħata wkoll vantaġġ lil impriżi għajr dawk li lilhom jiġu ttrasferiti direttament riżorsi tal-Istat (vantaġġ indirett). Luminus tibbenefika mit-taħlita ta’ sub-miżuri taħt il-Komponent 1 permezz tat-tnaqqis tar-riskji operazzjonali u ta’ insolvenza li jipprovdu għall-Proġett LTO, mingħajr ma hija stess tkun involuta direttament f’dawn is-sub-miżuri. Għalhekk, Luminus tista’ titqies li tikseb vantaġġ indirett minn dawn is-sub-miżuri. Dan il-vantaġġ indirett ma japplikax għall-EMSA, billi Luminus hija l-proprjetarja tas-sehem tagħha tal-elettriku prodott mill-Unitajiet LTO u se timmaniġġa l-bejgħ tal-elettriku b’mod indipendenti, u lanqas ma japplika għall-ASA li jrid jiġi konkluż bejn Electrabel u BE-NUC.

(217)

Fir-rigward tal-Komponent 2 tal-miżura nnotifikata, it-trasferiment tal-obbligazzjonijiet tal-iskart nukleari u tal-fjuwil użat u l-ftehim dwar l-obbligazzjonijiet tad-dekummissjonar huma ta’ benefiċċju għall-operatur nukleari, Electrabel, kif ukoll għal Luminus u EDF Belgium fir-rwol tagħhom bħala Kumpaniji Kontribwenti, li huma, flimkien mal-operatur nukleari, finanzjarjament responsabbli għall-obbligazzjonijiet tal-iskart nukleari u tad-dekummissjonar.

(218)

Fir-rigward tal-Komponent 3 tal-miżura nnotifikata, il-protezzjonijiet legali jipprevedu li l-miżuri unilaterali adottati mill-Istat Belġjan li jaffettwaw speċifikament jew japplikaw għall-operaturi tal-unitajiet nukleari fil-Belġju u li jimmodifikaw b’mod negattiv it-termini materjali tat-tranżazzjoni jagħtu lok għal dritt ta’ indennifikazzjoni. Għalhekk, il-benefiċjarji diretti huma Engie bħala l-kumpanija omm ta’ Electrabel, l-operatur (u l-ko-proprjetarju) tar-reatturi nukleari fil-Belġju, u BE-NUC. Simili għal xi wħud mis-sub-miżuri taħt il-Komponent 1, għalkemm Luminus ma hijiex direttament involuta fil-miżuri ta’ protezzjonijiet legali tal-Komponent 3, jingħata vantaġġ indirett lil Luminus, li se tiġi wkoll indennizzata f’każ ta’ bidliet legali li jaffettwaw il-Proġett LTO (ara t-taqsima 3.3.3). Għalhekk, Luminus hija benefiċjarja indiretta tal-Komponent 3 tal-miżura.

(219)

Kif spjegat fit-taqsima 3.7 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Proġett LTO jeħtieġ għadd ta’ bidliet leġiżlattivi, miġbura fil-qosor f’din it-taqsima.

(220)

Il-liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari torganizza, mill-2003, l-eliminazzjoni gradwali tal-produzzjoni tal-elettriku permezz tal-enerġija nukleari fil-Belġju u diġà ġiet emendata tliet darbiet biex tippermetti l-estensjoni tat-tul tal-ħajja ta’ Tihange 1, Doel 1 u Doel 2.

(221)

L-estensjoni tat-tul tal-ħajja ta’ Doel 4 u Tihange 3 b’10 snin teħtieġ emenda oħra tal-liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari. Il-modifiki ġew implimentati mil-“Liġi li temenda l-Liġi dwar l-Eliminazzjoni Gradwali tal-Enerġija Nukleari”, approvata mill-Parlament fis-sessjoni plenarja tat-18 ta’ April 2024, iffirmata mir-Re fis-26 ta’ April 2024, u ppubblikata fil-Gazzetta Uffiċjali Belġjana fil-5 ta’ Ġunju 2024.

(222)

F’konformità mad-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (107), id-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE (108) u d-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (109), il-Belġju jsostni li hija meħtieġa u fil-fatt saret valutazzjoni tal-impatt ambjentali b’konsultazzjonijiet transfruntiera (110).

(223)

L-elementi differenti tal-Proġett LTO huma implimentati permezz ta’ “Liġi separata li tiggarantixxi s-sigurtà tal-provvista fis-settur tal-enerġija u r-riforma tas-settur tal-enerġija nukleari”, imsejħa wkoll il-“Liġi Phoenix”. Id-deskrizzjoni dettaljata tal-kapitoli differenti tal-Liġi Phoenix ġiet ipprovduta fil-premessa (191) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Il-Liġi Phoenix ġiet approvata mill-Parlament fis-sessjoni plenarja fit-18 ta’ April 2024 u ffirmata mir-Re fis-26 ta’ April 2024. Hija ġiet ippubblikata fil-Gazzetta Uffiċjali Belġjana fil-5 ta’ Ġunju 2024.

(224)

Kif innotat fil-premessa (193) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Istat Belġjan stabbilixxa żewġ entitajiet pubbliċi ġodda li se jassumu ċerti responsabbiltajiet b’rabta mal-Proġett LTO:

(225)

Il-Liġi BE-WATT u l-Liġi Hedera ġew approvati mill-Parlament fis-sessjoni plenarja fit-18 ta’ April 2024 u ffirmati mir-Re fis-26 ta’ April 2024. Dawn ġew ippubblikati fil-Gazzetta Uffiċjali Belġjana fil-5 ta’ Ġunju 2024.

(226)

L-ewwel nett, l-Awtorizzazzjonijiet tad-Digriet Irjali jirregolaw l-awtorizzazzjoni ta’ installazzjonijiet li jikkundizzjonaw l-iskart nukleari. Dan id-Digriet Irjali ġie mmodifikat biex jippermetti l-awtorizzazzjoni ta’ installazzjonijiet ta’ kundizzjonament li jikkundizzjonaw l-iskart nukleari f’konformità mal-kriterji tat-trasferiment kuntrattwali. Se tiġi introdotta kategorija separata għall-awtorizzazzjonijiet għall-installazzjonijiet ta’ kundizzjonament li jikkundizzjonaw f’konformità mal-kriterji tat-trasferiment kuntrattwali. Huwa ġie adottat fil-11 ta’ Lulju 2024 u ppubblikat fil-Gazzetta Uffiċjali Belġjana fil-15 ta’ Lulju 2024.

(227)

It-tieni, id-Digriet Irjali dwar il-Kriterji tat-Trasferiment Kuntrattwali jiddetermina l-kriterji tat-trasferiment kuntrattwali u l-kategorizzazzjoni tal-pakkett tal-iskart, kif ukoll il-mod kif jikkonsmaw il-kreditu tal-volum. Huwa ġie adottat fil-11 ta’ Lulju 2024 u ppubblikat fil-Gazzetta Uffiċjali Belġjana fil-15 ta’ Lulju 2024.

(228)

Il-Belġju se jiffinanzja r-rekwiżit ta’ finanzjament totali tal-Proġett LTO permezz tal-baġit ġenerali tal-Istat, inklużi l-ħlasijiet lura potenzjali mis-CfD bidirezzjonali.

(229)

Kif ġie nnotat fil-premessa (200) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Belġju jistma li l-kostijiet CAPEX tal-Proġett LTO jammontaw għal EUR [2-2,5] biljun, u li l-kostijiet operatorji totali matul il-ħajja tal-proġett huma ta’ EUR [7 000-8 000] miljun.

(230)

L-impatt nett fuq il-baġit tal-Istat Belġjan huwa doppju: l-ewwel nett, permezz tal-kontribuzzjoni kapitali ta’ EUR 24,7 miljun lill-JV, u t-tieni, permezz tal-kost nett tal-miżuri pagabbli mill-Kontroparti tal-RA. Il-Belġju jsostni li l-infiq baġitarju mistenni jiddependi mhux biss fuq il-projezzjonijiet tal-kostijiet, iżda wkoll fuq il-projezzjonijiet tal-prezzijiet/tad-dħul tas-suq tal-enerġija, minħabba li l-Proġett LTO se jkun iffinanzjat minn taħlita ta’ dħul tas-suq, ħlasijiet tad-differenza tas-CfD, ħlasijiet OPEX u kapitali minimi, u Self tal-SDC.

(231)

Skont il-projezzjoni tal-każ bażi tal-Mudell Finanzjarju tal-Iffirmar, matul il-ħajja tal-proġett, il-Kontroparti tal-RA se tirċievi ammont nominali nett totali ta’ EUR [0-500] miljun.

(232)

Madankollu, kieku l-prezzijiet tal-elettriku kellhom jevolvu skont projezzjoni aktar baxxa, il-kost tal-miżura lill-Gvern Belġjan jiżdied b’EUR [4 000-4 500] miljun minħabba ħlasijiet ogħla tas-CfD. F’każ ta’ avveniment mhux mistenni fejn iż-żewġ impjanti nukleari ma jkunux disponibbli, il-Kontroparti tal-RA tkun esposta wkoll li tipprovdi appoġġ addizzjonali ta’ EUR [500-1 000] miljun għal kull sena ta’ indisponibilità. F’xenarju negattiv ta’ prezzijiet baxxi tal-elettriku u avveniment ta’ indisponibilità ta’ 12-il xahar, il-Kontroparti tal-RA jkollha tipprovdi ammont nett (nominali) totali ta’ EUR [4 000-4 500] miljun matul il-ħajja tal-proġett, jiġifieri l-baġit tal-miżura jkun qrib [40-50] % tal-kapital totali u tal-kostijiet operatorji.

(233)

Il-Belġju jikkonferma li l-miżura ma tistax tiġi akkumulata ma’ għajnuna oħra riċevuta biex tkopri l-istess kostijiet li jridu jiġġarrbu taħt il-Proġett LTO. Il-Belġju jsostni li l-ebda fond ieħor għajr il-baġit tal-Istat ma huwa previst li jkun involut fil-finanzjament tal-Proġett LTO u jikkonferma li mhux se jkunu involuti fondi tal-Unjoni.

(234)

Il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni tal-Ftuħ fit-22 ta’ Lulju 2024. Il-Kummissjoni waslet għall-fehma preliminari li l-miżura tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u qajmet dubji rigward il-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3), l-punt (c), tat-TFUE. Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni qajmet dubji rigward il-ħtieġa, l-adegwatezza u l-proporzjonalità tal-għajnuna, rigward in-nuqqas ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni u rigward distorsjonijiet potenzjali bla bżonn tal-kompetizzjoni u tal-kummerċ.

(235)

L-ewwel nett, fir-rigward tal-ħtieġa tal-għajnuna, il-Kummissjoni qajmet dubji dwar il-miżuri ta’ appoġġ finanzjarju tal-Komponent 1. Għalkemm il-Kummissjoni tirrikonoxxi li jista’ jkun hemm bżonn li l-operatur nukleari u s-sidien tar-reatturi nukleari jkollhom sors stabbli ta’ dħul minħabba l-inċertezzi relatati mal-prezz tas-suq tal-elettriku fil-futur, il-Kummissjoni staqsiet jekk il-miżuri ta’ appoġġ finanzjarju addizzjonali minbarra c-CfD bidirezzjonali humiex kollha meħtieġa. B’mod partikolari, il-Kummissjoni kellha dubji dwar il-ħolqien ta’ JV li għaliha l-Gvern Belġjan se jkun azzjonist, l-OPEX minimi u l-ħlas tal-kapital u s-Self SDC.

(236)

It-tieni, fir-rigward tal-adegwatezza tal-għajnuna, il-Kummissjoni reġgħet qajmet dubji dwar il-miżuri ta’ appoġġ finanzjarju tal-Komponent 1. Il-Kummissjoni riedet tkompli tinvestiga t-tfassil tal-CfD bidirezzjonali propost mill-Belġju, minħabba li deher li ma għandux inċentivi xierqa biex jirreaġixxi għaċ-ċirkostanzi tas-suq u biex jiskeda l-manutenzjoni bl-aktar mod effiċjenti (inkluż l-użu tal-prezz DAM użat bħala prezz tas-suq ta’ referenza fit-tfassil tas-CfD). Barra minn hekk, il-Kummissjoni staqsiet jekk il-kombinament ta’ miżuri ta’ remunerazzjoni huwiex qed jeħles lill-benefiċjarji minn sehem kbir wisq tas-suq u riskji operazzjonali.

(237)

It-tielet, fir-rigward tal-proporzjonalità tal-għajnuna, il-Kummissjoni qajmet dubji dwar il-proporzjonalità ta’ bosta mill-miżuri ta’ remunerazzjoni finanzjarja (inklużi s-Self SDC u l-MOCP). Il-Kummissjoni qieset li dawk il-miżuri huma kkombinati ma’ CfD u li huma mistennija li jilħqu, skont id-disinn, ir-rata ta’ redditu fil-mira ta’ 7 %, li tista’ tiġi vvalutata biss fir-rigward tal-miżuri nfushom u t-tnaqqis tar-riskju li jipprovdu. Għalhekk, il-Kummissjoni qieset li hija ma setgħetx tivvaluta - fil-ħin tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ - il-proporzjonalità ta’ din ir-rata ta’ redditu fil-mira in abstracto u kkonkludiet li l-valutazzjoni tal-proporzjonalità tista’ ssegwi biss il-valutazzjoni tal-adegwatezza tal-miżuri. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kellha dubji dwar l-istabbiliment tal-ammont tal-ħlas f’daqqa ta’ EUR 15-il biljun għat-trasferiment tal-iskart nukleari u tal-obbligazzjonijiet tal-fjuwil użat (b’mod partikolari dwar ir-rata ta’ skont użata u l-għoli tal-primjum tar-riskju), kif ukoll dwar l-ammont tal-obbligazzjonijiet addizzjonali tad-dekummissjonar li jirriżultaw mill-Proġett LTO (li kien għadu mhux magħruf fil-ħin tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ).

(238)

Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni staqsiet jekk disinn mhux xieraq tas-CfD u l-akkumulazzjoni tal-miżuri kollha ta’ appoġġ finanzjarju setgħux iwasslu għal distorsjonijiet bla bżonn tas-suq. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kellha bżonn aktar riassigurazzjoni fir-rigward tal-identità u l-indipendenza tal-entità li tbigħ l-output tal-Unitajiet LTO fis-suq taħt l-EMSA.

(239)

Il-Belġju bagħat it-tweġiba tiegħu għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ fit-22 ta’ Awwissu 2024. Is-sottomissjoni tal-Belġju pprovdiet analiżijiet indipendenti addizzjonali mħejjija minn Compass Lexecon dwar id-disinn tas-CfD, is-Self tal-SDC u l-MOCP (ipprovduti fit-22 ta’ Awwissu), kif ukoll dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart (ipprovduti fit-30 ta’ Awwissu 2024) b’reazzjoni għad-dubji tal-Kummissjoni mqajma fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ rigward il-ħtieġa, l-adegwatezza u l-proporzjonalità tal-pakkett ta’ miżuri ta’ appoġġ finanzjarju (il-Komponent 1 tal-miżura ta’ għajnuna), rigward il-proporzjonalità tal-ftehim dwar l-iskart (il-Komponent 2 tal-miżura ta’ għajnuna), rigward il-konformità tad-disinn tas-CfD mad-dritt tal-Unjoni u rigward distorsjonijiet potenzjali bla bżonn tal-kompetizzjoni u tal-kummerċ.

(240)

Ir-rispons tal-Belġju għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ jiddiskuti l-miżura inizjali (il-Proġett LTO) kif deskritt fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Il-miżura kurrenti tinkludi bidliet (introdotti biex jiġu indirizzati d-dubji mqajma mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tagħha) meta mqabbla mal-miżura inizjali u hija stabbilita fid-dettall fit-taqsima 3 ta’ din id-Deċiżjoni.

(241)

L-argumenti mressqa mill-Belġju huma deskritti f’aktar dettall hawn taħt.

(242)

Il-Belġju qabel mal-Kummissjoni li t-trawwim ta’ inċentivi konformi mas-suq u l-minimizzazzjoni ta’ distorsjonijiet potenzjali bla bżonn huma fundamentali għat-tfassil ta’ mekkaniżmi ta’ appoġġ.

(243)

Skont il-Belġju, appoġġat minn analiżi ekonomika addizzjonali indipendenti mħejjija minn Compass Lexecon (111), ir-restrizzjonijiet tekniċi, regolatorji u ekonomiċi tal-Unitajiet LTO (ara wkoll it-taqsima 2.1) isawru l-fattibbiltà u l-adegwatezza tad-disinn tas-CfD. Il-Belġju sostna b’mod partikolari li l-għoti ta’ inċentivi ekonomiċi għall-operatur nukleari biex jirreaġixxi għaċ-ċirkostanzi tas-suq f’sitwazzjonijiet fejn il-kapaċità ta’ rispons hija ristretta jista’ jalloka r-riskji b’mod subottimali u jżid l-inċertezza tad-dħul futur mingħajr l-ebda possibbiltà ta’ mitigazzjoni. B’hekk, riskji ogħla għall-benefiċjarju li ma jistgħux jittieħdu azzjonijiet fuqhom permezz ta’ imposti operazzjonali jistgħu jissarrfu fi profil tar-riskju/redditu degradat għall-investiment u l-iżbilanċ ekonomiku tal-iskema (pereżempju, il-ħtieġa ta’ IRR fil-mira ogħla). Għalhekk, l-impatt mistenni li jirriżulta fuq il-kostijiet ta’ appoġġ jeħtieġ li jiġi bbilanċjat mal-kostijiet għall-kontroparti tal-RA li ġġorr direttament dak ir-riskju.

(244)

Il-Belġju jsostni wkoll li l-operat kummerċjali tal-Unitajiet LTO u d-deċiżjonijiet korrispondenti dwar l-offerti huma l-parametru referenzjarju ekonomiku għal disinn tas-CfD li jsostni mġiba konformi mas-suq.

(245)

Fil-każ inkwistjoni, il-Belġju jfakkar li diversi restrizzjonijiet tekniċi u operattivi jillimitaw bil-qawwa l-flessibbiltà biex tiġi mmodifikata u, sussegwentement, immodulata, l-iskeda ta’ manutenzjoni, u b’hekk ikun hemm il-potenzjal għall-ħolqien tal-valur assoċjat ma’ inċentivi ekonomiċi akbar:

(246)

Il-Belġju sostna li, minħabba r-restrizzjonijiet operattivi u ta’ sikurezza tal-Unitajiet LTO, xi karatteristiċi alternattivi ta’ disinji tas-CfD spjegati hawn taħt ma jallokawx riskji u ma jinċentivawx imġiba konformi mas-suq b’mod aktar effiċjenti mid-disinn propost. B’mod partikolari, il-Belġju sostna li, f’xi każijiet, l-użu ta’ prezzijiet ta’ referenza fit-tul u kwantità ta’ referenza jista’ jrawwem deċiżjonijiet effiċjenti ta’ dispaċċ/tħaddim, minħabba li jiddekorrela l-ħlasijiet tas-CfD mill-prezz tas-suq maqbud. Madankollu, dan jista’ ma jkunx xieraq fil-każ inkwistjoni minħabba r-restrizzjonijiet operazzjonali tal-Unitajiet LTO u l-mudell uniku ta’ disponibbiltà fil-perjodu tax-xogħlijiet LTO, kif spjegat hawn taħt:

(247)

Skont il-Belġju, id-disinn tas-CfD magħżul flimkien mal-arranġamenti speċifiċi tiegħu (l-MPRA u l-arranġament ta’ modulazzjoni), kellu l-għan li jibbilanċja l-iskopertura għar-riskju tas-suq ma’ inċentivi operattivi biex jappoġġa kemm l-investiment kif ukoll l-effiċjenza tas-suq ta’ terminu qasir. Dan jinkoraġġixxi tweġibiet f’waqthom għas-sinjali tas-suq mingħajr ma jikkawża kumplessità bla bżonn u huwa konsistenti mar-restrizzjonijiet tekniċi u regolatorji tal-Unitajiet LTO. F’dan ir-rigward, il-Belġju rrefera għal:

(248)

Għar-raġunijiet deskritti hawn fuq, il-Belġju kkonkluda li t-tħassib tal-Kummissjoni rigward l-adegwatezza tad-disinn tas-CfD fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ kien bla bażi.

(249)

Madankollu, matul l-investigazzjoni formali, il-Belġju ddeċieda li jemenda d-disinn tas-CfD u l-mekkaniżmu tal-MPRA bil-għan li jsaħħaħ l-inċentivi konformi mas-suq u jqis l-evoluzzjonijiet tas-suq.

(250)

Electrabel u l-Istat Belġjan jipprevedu l-ħolqien ta’ impriża konġunta 50/50, li se żżomm l-assi rilevanti li jippermettu t-tħaddim kontinwu tal-Unitajiet LTO.

(251)

Il-Belġju sostna li dan l-approċċ jippermetti lill-Istat Belġjan jikkontrolla b’mod konġunt il-kumpanija tal-proġett, minħabba li ż-żewġ azzjonisti jidħlu fil-JV taħt termini u kundizzjonijiet ugwali u, bħala azzjonisti, bl-istess livell ta’ riskju (li jikkorrispondi għal riskju u finanzjament regolari tal-azzjonisti) u gwadanji (b’mod partikolari, dividendi). Dan jippermetti wkoll lill-Istat Belġjan iżomm ċertu grad ta’ sjieda fuq l-infrastruttura kritika.

(252)

Il-Belġju spjega li, jekk id-dħul ta’ BE-NUC ma jkunx biżżejjed biex ikopri l-kostijiet meħtieġa għat-tħaddim tal-Unitajiet LTO (il-kostijiet tal-Ftehim O&M u kostijiet operatorji, tal-fjuwil u tal-manutenzjoni oħrajn tal-CAPEX), mela l-Istat Belġjan, bħala Kontroparti tal-RA, huwa meħtieġ li jagħmel ħlas ta’ nuqqas lil BE-NUC (u Luminus). F’dak ir-rigward, BE-NUC għandha tissottometti rapport ta’ rikonċiljazzjoni annwali. Dan il-ħlas Minimu tal-Opex għandu jiżgura biżżejjed flus kontanti biex jiġu koperti dawn il-kostijiet, sabiex jiġu ssalvagwardjati l-vijabbiltà fit-tul u s-solvenza ta’ BE-NUC. Barra minn hekk, il-Kontroparti tal-RA se tipprovdi Ħlas tal-Kapital, li jikkonsisti fi protezzjoni tal-kostijiet ta’ 50 % fuq il-kapital investit b’rabta mal-kostijiet kapitali amortizzati tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO. Kemm il-Ħlas Minimu tal-Opex kif ukoll il-Ħlas tal-Kapital jissejħu MOCP u japplikaw mid-Data tal-Bidu mill-Ġdid tal-LTO ’il quddiem.

(253)

Il-Belġju spjega li se jagħmel ukoll il-faċilitajiet ta’ prelevament disponibbli kemm għal BE-NUC kif ukoll għal Luminus b’effett mill-1 ta’ Lulju 2025 sabiex jiffinanzja l-kostijiet tal-operat u tal-manutenzjoni mġarrba matul ċerti perjodi ta’ għeluq skont il-klawżola 3.2(A) (“Akkwist ta’ Self tal-SDC”) tal-RA. B’mod speċifiku, l-Istat Belġjan se jipprovdi Self tal-SDC b’rata tal-imgħax limitata u li jitħallas lura skont skeda ta’ ripagament speċifikata, minflok kapital addizzjonali lil BE-NUC u Luminus, sabiex jiffinanzja f’żewġ segmenti:

(254)

Il-Belġju spjega li l-MOCP jindirizza r-riskji b’impatt kbir li jirriżultaw f’telf matul il-fażi operazzjonali. Flimkien mas-Self tal-SDC matul il-Fażi ta’ Qabel il-Bidu mill-Ġdid, dawn il-miżuri huma essenzjali biex jiġi żgurat li l-proġett jiġġenera biżżejjed flussi ta’ flus biex jitħallas l-operatur nukleari u tinżamm il-vijabbiltà operazzjonali fit-tul. Il-Belġju jargumenta li, mingħajr dawn il-miżuri, l-impjant tal-enerġija nukleari jista’ jiffaċċja falliment fil-każ ta’ indisponibilitajiet fit-tul jew bidliet regolatorji (fil-politika) li jikkawżaw nuqqas ta’ disponibbiltà.

(255)

Sabiex jissostanzja aktar dawn l-affermazzjonijiet, il-Belġju ssottometta l-osservazzjonijiet li ġejjin, appoġġati minn analiżi indipendenti mħejjija minn Compass Lexecon (112):

(256)

Għalhekk, il-Belġju kkonkluda li s-Self tal-SDC u l-MOCP huma xierqa u proporzjonati:

(257)

Wara l-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Belġju ddeċieda li jintroduċi limitu massimu fuq il-pagamenti potenzjali tal-MOCP ugwali għal massimu ta’ EUR 2 biljun billi jeżerċita d-dritt(ijiet) ta’ terminazzjoni tiegħu skont l-RA, ħlief jekk analiżi mill-Istat Belġjan turi li tali terminazzjoni tista’ taffettwa b’mod negattiv is-sigurtà tal-provvista tal-Belġju u/jew li terminazzjoni ma tkunx xierqa minn perspettiva finanzjarja. Ara aktar dettalji fit-taqsima 3.3.1.3.3.

(258)

Skont il-Belġju, l-Istat Belġjan u Electrabel, bħala azzjonisti, jaqblu li jiffinanzjaw is-sehem pro rata tagħhom tar-rekwiżiti ta’ finanzjament ta’ BE-NUC jew nuqqasijiet ta’ finanzjament mhux mistennija (sa fejn dawn ikunu jikkonċernaw kostijiet u spejjeż li ma humiex iffinanzjati mill-mekkaniżmi l-oħrajn, bħad-dħul ta’ BE-NUC, il-ħlasijiet tad-differenza lil BE-NUC skont l-RA, is-Self tal-SDC, eċċ. li jiżguraw li l-kostijiet ma jkunux koperti darbtejn).

(259)

Il-Belġju spjega li Electrabel u l-Istat Belġjan daħlu fi ftehimiet individwali u identiċi rigward is-Self mill-Azzjonisti ma’ BE-NUC. Ir-rati tal-imgħax ma ġewx iffissati, iżda l-Ftehimiet ta’ Self mill-Azzjonisti jipprevedu li r-rata tal-imgħax ta’ kull Self mill-Azzjonisti se tkun rata distakkata ddeterminata mill-bord ta’ BE-NUC f’konformità mal-Ftehim tal-Azzjonisti, b’referenza għar-rati prevalenti tas-suq u kwalunkwe finanzjament komparabbli ta’ dejn minn partijiet terzi li jista’ jkun disponibbli fiż-żmien rilevanti. It-termini tal-ħlas lura tal-ammonti u r-rati tal-imgħax huma identiċi.

(260)

Il-Belġju spjega li d-WCF isservi biex tiffinanzja l-ħtieġa ta’ kapital operatorju li jirriżulta mill-operat tal-Unitajiet LTO. BE-NUC se titħalla tippreleva d-WCF jekk id-differenza bejn l-influssi ta’ flus u l-ħruġ ta’ flus tagħha tkun iżgħar min-nefqiet operazzjonali stmati tal-perjodu ta’ nfiq li jmiss stabbilit fl-RA. L-ammont tad-WCF jrid ikun mill-inqas in-nefqa operazzjonali aggregata medja stmata għal perjodu ta’ 3 xhur. Il-Belġju ċċara li, fil-fatt, id-WCF isservi bħala pont fi ħdan is-sena għall-MOCP annwali, billi taġixxi bħala faċilità ta’ kreditu rotanti li titħallas lura kull sena, jekk tiġi prelevata, mill-MOCP ipprovdut mill-Istat Belġjan.

(261)

Il-Belġju ċċara li Electrabel se tipproponi metodoloġija għas-Self mill-Azzjonisti ta’ Electrabel, deskritta fi skeda ta’ termini, li trid tiġi kkomunikata lill-bord ta’ BE-NUC u mbagħad replikata għas-self mill-Istat Belġjan, kif ukoll għad-WCF. It-termini tal-ħlas lura tal-ammonti u r-rati tal-imgħax huma identiċi. Il-Belġju sostna li l-metodoloġija kienet għadha qed tiġi diskussa u se tiġi kkomunikata fi stadju aktar tard.

(262)

Fir-rigward tax-xiri ta’ servizzi ta’ maniġer tal-enerġija skont l-EMSA, il-Belġju sostna li x-xiri ta’ dawn is-servizzi jitwettaq permezz ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti kompetittiva, trasparenti, mhux diskriminatorja u mhux kundizzjonali. B’mod partikolari, il-kuntratt tal-EMSA se jingħata permezz ta’ proċedura nnegozjata b’sejħa minn qabel għall-kompetizzjoni (l-Artikolu 120 tal-liġi Belġjana dwar l-akkwist pubbliku tas-17 ta’ Ġunju 2016), li hija proċedura standard fis-settur tal-utilitajiet. Għalhekk, il-Belġju jikkonkludi li l-EMSA ma tikkawżax vantaġġ għall-maniġer tal-enerġija (sieħeb tal-EMSA) u li s-sieħeb tal-EMSA ma jibbenefikax mill-għajnuna mill-Istat.

(263)

Il-Belġju sostna li, filwaqt li l-applikazzjoni tad-direttivi dwar l-akkwist pubbliku diġà tipprovdi għadd ta’ garanziji, minħabba l-importanza tas-servizzi offruti u s-sensittività minn perspettiva ta’ kompetizzjoni, ġew implimentati dispożizzjonijiet u salvagwardji addizzjonali, sabiex jiġi żgurat li jkun hemm biżżejjed kompetizzjoni fl-offerta.

(264)

B’mod aktar speċifiku, il-Belġju spjega li, qabel l-abbozzar tad-dokumenti tal-offerti, tnediet RFI dwar l-EMSA biex jinġabru l-fehmiet mis-suq, inkluż għadd kbir ta’ suġġetti relatati mal-kontenut tal-kuntratt tal-EMSA. Barra minn hekk, l-offerta timponi kriterji speċifiċi tal-għażla li jiżguraw li l-parteċipanti kwalifikati/magħżula jkunu adattati għall-iskop tagħhom fid-dawl tal-importanza u s-sensittività tas-servizz offrut. Aktar informazzjoni dwar il-proċedura tal-offerti u l-kriterji tal-għażla hija pprovduta fit-taqsima 3.3.1.5.1.

(265)

Kif ġie nnotat fit-taqsima 3.3.1.5.2, wara l-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Belġju ddeċieda li jagħti l-awtorità li tieħu d-deċiżjonijiet rigward il-modulazzjonijiet ekonomiċi lis-sieħeb tal-EMSA u billi jissostitwixxi r-remunerazzjoni fissa tas-sieħeb tal-EMSA b’taħlita ta’ tariffa fissa u tariffa varjabbli, u b’hekk jipprovdi inċentivi aktar b’saħħithom biex il-modulazzjoni ssir skont is-sinjali tas-suq, filwaqt li jqis ir-restrizzjonijiet tekniċi (u r-riskji potenzjali ta’ għeluq awtomatiku) tal-Unitajiet LTO.

(266)

Il-Belġju sostna li huma previsti miżuri speċifiċi dwar il-parteċipazzjoni potenzjali ta’ GEMS, l-entità ta’ negozjar ta’ Engie (unità kummerċjali tal-grupp Engie indipendenti f’termini maniġerjali mill-unità tan-negozju Nuclear), fil-proċedura tas-sejħa għall-offerti.

(267)

Il-Belġju ċċara wkoll li qed jittieħdu u se jittieħdu, u jiġu implimentati, miżuri suffiċjenti biex jiġi identifikat u evitat b’mod effettiv kwalunkwe kunflitt ta’ interess potenzjali. Dawn il-miżuri jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej:

(268)

Il-Belġju ċċara wkoll li, permezz ta’ riżerva aħħarija, jekk ma jkun ġie konkluż l-ebda EMSA fi żmien xieraq, GEMS twettaq temporanjament is-servizzi tal-EMSA sabiex tiżgura l-kontinwità. Il-Belġju argumenta li dan l-arranġament huwa meħtieġ u adegwat biex tiġi żgurata l-kontinwità tas-servizz pubbliku (il-bejgħ tal-elettriku ġġenerat mill-Unitajiet LTO), iżda din is-soluzzjoni hija strettament limitata fiż-żmien u għall-minimu neċessarju.

(269)

Il-Belġju kkonkluda li l-proċedura ta’ sejħa għall-offerti tal-EMSA teskludi kwalunkwe għajnuna mill-Istat potenzjali, billi: (i) l-Istat Belġjan se jiżgura li BE-NUC issegwi l-leġiżlazzjoni u l-prinċipji tal-akkwist pubbliku b’mod rigoruż, u (ii) il-proċess estensiv ta’ konsultazzjoni qabel it-tnedija reali tal-offerta jipprovdi salvagwardji addizzjonali li jiżguraw li x-xiri tas-servizzi jitwettaq permezz ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti kompetittiva, trasparenti, mhux diskriminatorja u mhux kundizzjonali.

(270)

Barra minn hekk, il-Belġju kkonkluda li kwalunkwe riskju għall-esklużjoni mis-suq u prattiki antikompetittivi potenzjali oħrajn minn Engie huwa evitat u li ġew adottati l-miżuri u s-salvagwardji kollha biex jiġi żgurat li jinħatar sieħeb indipendenti tal-EMSA. Bħala riżerva biss, GEMS tipprovdi dawn is-servizzi temporanjament, u dan huwa neċessarju u adegwat biex tiġi żgurata l-kontinwità tas-servizz pubbliku.

(271)

Il-Belġju ċċara li l-obbligazzjonijiet tad-dekummissjonar u taż-żarmar tal-LTO li jirriżultaw mill-Proġett LTO (“dissinerġiji”), jekk jiġu pprovati minn Electrabel, se jinġarru mill-Istat Belġjan permezz ta’ pagament (sħiħ u finali) ta’ somma waħda f’daqqa fid-data tal-għeluq tat-tranżazzjoni. Il-Belġju spjega li l-Ftehim ta’ Implimentazzjoni jipprevedi li l-Istat Belġjan u Electrabel jenħtieġ li jaqblu fuq l-ammont f’perjodu ta’ żmien stabbilit, u jekk jonqsu milli jagħmlu dan, il-kwistjoni tiġi sottomessa lis-CPN/CNV għal deċiżjoni.

(272)

Il-Belġju fakkar li, billi l-kwistjoni kienet pendenti fil-livell tas-CPN/CNV fil-ħin tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-proporzjonalità tagħha ma ġietx ivvalutata fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(273)

Il-Belġju spjega li l-Istat Belġjan u Electrabel naqsu milli jaqblu fuq l-ammont fil-perjodu ta’ żmien stabbilit, sabiex il-kwistjoni tiġi sottomessa lis-CPN/CNV għal deċiżjoni. B’mod aktar preċiż, il-Belġju ċċara li:

(274)

Għalhekk, il-Belġju kkonkluda li l-ammont għat-trasferiment ta’ obbligazzjonijiet addizzjonali ta’ dekummissjonar li jirriżultaw mill-Proġett LTO kif stabbilit fis-CPN/CNV fil-Parir tagħha tal-24 ta’ Ġunju 2024 huwa proporzjonat.

(275)

Barra minn hekk, fit-30 ta’ Awwissu 2024, il-Belġju ssottometta analiżi indipendenti addizzjonali minn Compass Lexecon, li tippreżenta analiżi ekonomika tad-disinn tal-Limitu Massimu tal-Iskart, inkluża analiżi tar-rata ta’ skont ta’ 3 % u li tinkludi aktar spjegazzjonijiet dwar kif ir-riskji addizzjonali identifikati mis-CPN/CNV huma diġà koperti mill-primjum tar-riskju kkalkolat mill-Istat Belġjan jew ta’ probabbiltà/impatt limitati.

(276)

Il-Belġju sostna li t-tħassib tal-Kummissjoni relatat mar-rata ta’ skont joriġina minn analiżi tas-CPN/CNV fil-parir tagħha tas-7 ta’ Marzu 2023 lill-Ministru tal-Enerġija (113), li fih is-CPN/CNV tikkunsidra li r-rata ta’ skont li jenħtieġ li tintuża għall-ispejjeż tal-fjuwil użat għandha toqrob gradwalment lejn ir-rata ta’ redditu mingħajr riskju fit-tul (ikkalkolata bħala 2,17 %), u tissuġġerixxi l-użu ta’ rata ta’ skont f’żewġ stadji (3,17 % għall-ewwel 30 sena, u 2,17 % wara l-ewwel perjodu ta’ 30 sena).

(277)

Il-Belġju rrefera għal analiżi indipendenti mħejjija minn Compass Lexecon (114), li wriet li r-rata ta’ skont ta’ 3 % miżmuma mill-Istat Belġjan hija proporzjonata, abbażi ta’: (i) analiżi ekonomika tal-approċċ rakkomandat tas-CPN/CNV, (ii) approċċi rilevanti oħrajn, u (iii) il-preċedent Ġermaniż fil-każ SA.45296.

(278)

Il-Belġju sostna li t-tħassib tal-Kummissjoni relatat mar-riskji kkunsidrati fil-ftehim dwar il-Limitu Massimu tal-Iskart joriġina wkoll mill-Parir tas-CPN/CNV lill-Ministru tal-Enerġija (ara n-nota 113 f’qiegħ il-paġna), fejn jenħtieġ li jiġu kkunsidrati tliet riskji:

(279)

L-analiżi indipendenti minn Compass Lexecon uriet li dawn ir-riskji ġew ikkunsidrati, u wriet li l-approċċ meħud mill-Istat Belġjan huwa prudenti u jinkludi kontinġenzi suffiċjenti biex ikopri dawn ir-riskji.

(280)

Din l-analiżi ġiet ikkompletata bit-tweġiba għall-mistoqsija 5.4 tal-RFI tal-1 ta’ Ottubru 2024. Il-Belġju sostna li, fil-prattika, il-portafoll ta’ Hedera jenħtieġ li jitfassal sabiex jiġu ffaċċjati x-xenarji ekonomiċi kollha plawżibbli għall-perjodu, b’mod partikolari f’termini tal-livell ta’ inflazzjoni. Il-mira ta’ Hedera hija li jinkiseb redditu ta’ 1 % f’terminu reali (jiġifieri 1 % ’il fuq mil-livell tal-inflazzjoni). Għal dan il-għan, Hedera se tiżviluppa strateġija li tqis ir-riskju li tali redditu ma jistax jinkiseb taħt ċerti reġimi ekonomiċi (pereżempju, fil-każ ta’ perjodu estiż ta’ inflazzjoni għolja) b’portafoll magħmul biss minn bonds. Għalhekk, Hedera se tiffoka fuq ġestjoni dinamika tal-assi u l-obbligazzjonijiet, ibbażata fuq portafoll diversifikat li jinkludi assi li jippermettu lill-fond jiħħeġġa kontra l-inflazzjoni. Pereżempju, Hedera tista’ tfassal portafoll ibbażat fuq (iżda mhux limitat għal) bonds u strumenti ta’ dejn, ekwità, proprjetà immobbli, u derivattivi, bil-għan fit-tul li tikseb redditu ta’ 1 % f’terminu reali, filwaqt li timminimizza r-riskju ta’ volatilità. Fl-aħħar nett, jenħtieġ li jiġi nnotat li Hedera se tillimita l-espożizzjoni tagħha għall-ekwità, il-bonds u l-proprjetà immobbli Belġjani. Dan sabiex tiġi żgurata d-diversifikazzjoni u li l-fond ikun diżakkoppjat biżżejjed mill-ekonomija Belġjana.

(281)

Il-Belġju sostna li l-komponenti u s-sub-miżuri differenti tal-Proġett LTO kienu parti mit-talbiet minn Engie biex jintlaħaq qbil fuq l-estensjoni tat-tul tal-ħajja u kienu kollha inklużi fid-dokumenti ta’ tranżazzjoni globali ffirmati fit-13 ta’ Diċembru 2023. Madankollu, il-Belġju osserva wkoll li l-komponenti tal-Proġett LTO ivarjaw f’għadd ta’ elementi u huma komplementari għal xulxin, li jillimitaw kwalunkwe effett kumulattiv potenzjali li jista’ jinħoloq.

(282)

Il-Belġju rrefera għall-ġurisprudenza, li tikkunsidra s-suġġetti li ġejjin għall-valutazzjoni ta’ miżuri konsekuttivi, inklużi:

(283)

Il-Belġju sostna li s-suġġett u n-natura tat-tliet komponenti tal-Proġett LTO huma differenti b’mod inerenti u nnota li l-Kummissjoni, fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tagħha, ma qisitx speċifikament id-differenzi jew is-similaritajiet tas-suġġett u n-natura tal-Komponenti 1, 2 u 3. F’dan ir-rigward, il-Belġju sostna dan li ġej:

(284)

Il-Belġju nnota li l-iskop ġenerali tat-tliet komponenti huwa relatat mal-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO. Madankollu, il-Belġju sostna li l-iskop speċifiku ta’ kull komponent individwalment huwa element rilevanti fil-valutazzjoni:

(285)

Il-Belġju sostna wkoll li l-Komponenti 1, 2 u 3 għandhom benefiċjarji diretti differenti. Il-Belġju rrikonoxxa li l-identifikazzjoni tal-benefiċjarji ta’ kull miżura hija punt importanti fil-valutazzjoni tal-eżistenza ta’ effetti kumulattivi. F’dan ir-rigward, l-Istat Belġjan issottometta l-osservazzjonijiet li ġejjin:

(286)

Il-Komponenti 1, 2 u 3 ivarjaw b’mod sinifikanti f’termini ta’ suġġett u natura, skop u benefiċjarji, li ġew konklużi fl-istess ħin u jservu l-iskop ġenerali tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO. Kif muri hawn fuq, kull Komponent jikkorrispondi għal skop speċifiku li jagħmilhom komplementari għal xulxin, u dan jillimita kwalunkwe effett kumulattiv potenzjali li jinħoloq.

(287)

Fir-rigward ta’ profil ta’ riskju potenzjalment mibdul ta’ Electrabel bis-saħħa tal-Komponenti 2 u 3, dawn il-miżuri jistgħu tabilħaqq ikunu ta’ benefiċċju għal Electrabel bħala operatur nukleari u konsegwentement itejbu l-profil tar-riskju ta’ Electrabel b’mod ġenerali. Il-Komponenti 2 u 3 ma jbiddlux il-profil tar-riskju ta’ BE-NUC, il-benefiċjarja ewlenija tal-Komponent 1. Kif ivvalutat f’analiżi indipendenti mwettqa minn Compass Lexecon, il-profil tar-riskju ta’ BE-NUC minħabba r-riskji speċifiċi li jaffettwaw il-proġett, u l-allokazzjoni tar-riskju bejn BEGOV u BE-NUC, jikkostitwixxu l-fattur rilevanti biex tiġi vvalutata l-proporzjonalità tal-Komponent 1.

(288)

Engie ssottomettiet il-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ fid-9 ta’ Settembru 2024. Fis-sottomissjoni tagħha, Engie tipprovdi evidenza u analiżi b’appoġġ għall-argument tagħha li d-dubji mqajma mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ ikunu bla bażi. It-tweġiba ta’ Engie għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ tiddiskuti l-miżura inizjali kif deskritta fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Il-miżura kurrenti tinkludi bidliet (introdotti biex jindirizzaw id-dubji mqajma mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tagħha) meta mqabbla mal-miżura inizjali, u hija stabbilita fid-dettall fit-taqsima 3 ta’ din id-Deċiżjoni. Il-pożizzjoni ta’ Engie hija allinjata mal-pożizzjoni tal-awtoritajiet Belġjani.

(289)

Engie argumentat li l-Proġett LTO huwa ftehim ġenerali u r-riżultat ta’ negozjati estensivi u sostnuti mal-Gvern Belġjan, bil-prinċipju gwida jkun li jibqa’ impenjat lejn il-Belġju u li jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-provvista tal-pajjiż billi jaċċetta t-talba tal-Belġju li jestendi l-ħajja ta’ żewġ reatturi nukleari, u b’hekk jaqleb l-istrateġija pubblika tiegħu biex iwaqqaf l-operazzjonijiet nukleari fil-Belġju wara l-2025 (ara l-premessa (23)). Barra minn hekk, Engie sostniet li l-Proġett LTO għandu effetti pożittivi fuq is-suq intern, għar-raġunijiet li ġejjin:

(290)

Engie sostniet ukoll li hemm diversi differenzi bejn il-Proġett LTO (estensjoni tat-tul tal-ħajja ta’ Doel 4 u Tihange 3) u l-estensjoni tat-tul tal-ħajja ta’ Doel 1, Doel 2 u Tihange 1 fl-2015 (“LTO eżistenti”):

(291)

Engie sostniet li dawn il-fatturi kollha wasslu lil Engie u lill-Istat Belġjan biex jikkonkludu ftehim komprensiv li jipprevedi kemm l-estensjoni tat-tul tal-ħajja mitluba (soġġetta għal mitigazzjoni tal-iskopertura għar-riskju ta’ Engie) kif ukoll il-ġestjoni tal-fjuwil użat u tal-iskart nukleari ttrasferiti u kkunsidrat li l-LTO eżistenti ma huwiex referenza rilevanti biex jiġu vvalutati l-ħtieġa u l-adegwatezza tad-diversi miżuri tal-Proġett LTO preżenti.

(292)

L-argumenti ewlenin ta’ Engie rigward id-dubji tal-Kummissjoni mqajmin fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ huma deskritti f’aktar dettall hawn taħt.

(293)

Il-Kummissjoni tqis li t-tliet komponenti tal-miżura jistgħu jiġu vvalutati bħala parti minn intervent wieħed mill-Istat Belġjan, sa fejn dawn kollha jkunu relatati mal-istess avveniment, jiġifieri l-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO.

(294)

Engie sostniet li ma għandha l-ebda oġġezzjoni għall-kwalifika bħala intervent uniku, sa fejn din tikkorrespondi għall-kriterji stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (119). B’mod partikolari, Engie qablet mal-fehma tal-Kummissjoni, fil-premessa (208) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, li t-tliet komponenti tal-miżura huma interdipendenti u jikkontribwixxu flimkien għall-eżekuzzjoni tal-ftehim dwar l-estensjoni tat-tul tal-ħajja, li jippermettilhom li jitqiesu bħala intervent wieħed. Engie rrikonoxxiet li kellha prerekwiżiti fir-rigward tal-iskopertura għar-riskju tagħha u l-ġestjoni tal-fjuwil użat u tal-iskart nukleari, li wasslu għal ftehim ġenerali u komprensiv li jmur lil hinn milli sempliċiment jiddaħħal fis-seħħ mekkaniżmu ta’ remunerazzjoni għall-operat estiż tal-unitajiet nukleari. Madankollu, mingħajr ma ddubitat din il-kwalifika proposta ta’ intervent uniku, Engie rrimarkat li xi wħud mis-sub-miżuri tal-Proġett LTO ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat minħabba li ma jagħtux vantaġġ selettiv lil Electrabel, b’mod partikolari:

(295)

Engie enfasizzat li l-effett ta’ inċentiv, li l-Kummissjoni qieset bħala plawżibbli fil-valutazzjoni tagħha fil-premessi (229) u (239) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, ma huwiex ipotetiku, iżda li ma hemm l-ebda dubju li Electrabel ma kinitx se tkompli l-operazzjonijiet tal-Unitajiet LTO fin-nuqqas tal-Proġett LTO, inklużi t-tliet komponenti. F’dan ir-rigward, Engie sostniet li:

(296)

Barra minn hekk, Engie enfasizzat li l-inċentiv għal Electrabel biex tkompli topera l-Unitajiet LTO jirriżulta mill-pakkett kollu ta’ miżuri ta’ appoġġ ipprovdut mill-Proġett LTO, li ġie kkalibrat b’mod adegwat għal dan l-iskop. L-ebda waħda mis-sub-miżuri meħuda b’mod iżolat ma setgħet tipprovdi inċentivi suffiċjenti. Bl-istess mod, it-tneħħija ta’ kwalunkwe element tal-pakkett kienet twassal lil Engie biex tirrifjuta li tipproċedi bil-Proġett LTO. Għalhekk, Engie tikkonkludi li l-miżuri msemmija fil-premessa (235) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ jenħtieġ li ma jitqisux bħala li individwalment jipprovdu inċentiv speċifiku (jew ulterjuri), iżda jenħtieġ li jiġu kkunsidrati flimkien.

(297)

Engie qieset li l-ħolqien ta’ struttura konġunta li fiha l-Istat Belġjan għandu sehem ta’ 50 % huwa meħtieġ biex jintlaħqu l-objettivi tal-Proġett LTO, jiġifieri, il-bidu mill-ġdid f’waqtu tal-Unitajiet LTO sa Novembru 2025. Engie sostniet li hija talbet mekkaniżmu ta’ kondiviżjoni tar-riskji fuq bażi ta’ 50/50 mal-Istat Belġjan qabel ma adottat il-ftehim dwar il-Proġett LTO.

(298)

Skont Engie, il-fatt li jkun hemm biss il-mekkaniżmi ta’ remunerazzjoni fis-seħħ ma kienx adattat għal dan l-iskop, għal diversi raġunijiet: (i) l-RA jħalli riskji residwi għal Engie, (ii) mingħajr il-JV, Engie kien ikollha ġġorr temporanjament 100 % tat-telf sakemm jingħata l-indennizz/kumpens b’mod ieħor mill-ftehimiet, u (iii) Engie kienet fil-proċess li tillimita l-iskopertura tagħha għall-enerġija nukleari u ma riditx tinvesti waħedha fil-CAPEX meħtieġ ta’ aktar minn EUR [2-2,5] biljun għall-Proġett LTO, u ssostni waħedha t-telf potenzjali kollu minħabba nuqqasijiet ta’ disponibbiltà mhux mistennija u kostijiet akbar milli ppjanati.

(299)

Barra minn hekk, Engie argumentat li, permezz tal-involviment finanzjarju tal-Istat Belġjan fil-profitti u t-telf derivati mill-Unitajiet LTO (b’mod partikolari d-dividendi), Engie antiċipat li l-Istat Belġjan ikun aktar inċentivat biex iqis l-Unitajiet LTO fid-deċiżjonijiet politiċi futuri tiegħu. Għalhekk, Engie kkonkludiet li l-ħolqien tal-istruttura konġunta jallinja l-interessi tal-Istat Belġjan u ta’ Engie.

(300)

Engie sostniet ukoll li l-JV hija xierqa u proporzjonata, minħabba li Engie, operatur privat, se tkun tista’ tagħmel tajjeb għal kwalunkwe riskju li l-Istat Belġjan jaġixxi b’mod parzjali permezz tal-kontroll konġunt tiegħu fuq id-deċiżjonijiet strateġiċi li jikkonċernaw lil BE-NUC, u l-Istat Belġjan u Engie se jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom fil-governanza ta’ BE-NUC fuq bażi ugwali.

(301)

Fir-rigward tal-ħtieġa għas-CfD, Engie sostniet, minħabba l-fallimenti tas-suq relatati mal-industrija nukleari u l-volatilità għolja tas-suq tal-elettriku fis-snin li ġejjin, li l-Proġett LTO huwa espost għal riskju qawwi ta’ diskrepanza fil-finanzjament, u dan jagħmel lis-CfD strument neċessarju biex jintlaħaq objettiv ta’ interess komuni. Engie rreferiet ukoll għad-durata qasira tal-estensjoni tat-tul tal-ħajja (10 snin) meta mqabbla mal-investimenti medji fis-settur nukleari, il-kostijiet sinifikanti, u l-fatt li l-Unitajiet LTO mhux se jaħdmu b’kapaċità ta’ 100 % matul l-ewwel 3 snin, billi fl-istess ħin se jkunu qed jitlestew ix-xogħlijiet ta’ estensjoni tal-LTO.

(302)

Engie sostniet li d-disinn tas-CfD u l-MPRA huma xierqa u proporzjonati biex jippreservaw l-inċentivi tal-Unitajiet LTO biex jirreaġixxu b’mod effiċjenti għas-sinjali tas-suq. F’dan ir-rigward, Engie b’dan tirreferi għall-istess argumenti tal-Istat Belġjan rigward ir-restrizzjonijiet tekniċi, regolatorji u ekonomiċi tal-Unitajiet LTO (ara t-taqsima 2.1). Engie argumentat li, anke llum, fin-nuqqas tas-CfD u bi flotta ta’ ħames reatturi li jippermettu strateġija ta’ diversifikazzjoni akbar, Engie għandha flessibbiltà limitata ħafna biex taġġusta l-produzzjoni tal-elettriku nukleari b’reazzjoni għas-sinjali tas-suq fuq perjodu ta’ żmien qasir u medju. Skont Engie, f’dan il-marġni limitat għall-manuvrar, is-CfD tfassal biex jinċentiva bis-sħiħ lil BE-NUC biex tirreaġixxi għas-sinjali tal-prezzijiet, sa fejn ikun teknikament fattibbli.

(303)

Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-parametri tad-disinn tas-CfD, Engie sostniet li l-prezz tad-DAM huwa l-MRP xieraq.

(304)

Engie enfasizzat li l-ħtieġa għall-MOCP u s-Self tal-SDC hija primarjament marbuta mal-kuntest partikolari tal-Proġett LTO, bħala konsegwenza ta’: (i) id-deċiżjoni tardiva li tiġi estiża l-ħajja ta’ Doel 4 u Tihange 3 u t-twaqqit ristrett biex jitħejjew u jiġu implimentati x-xogħlijiet LTO meħtieġa, (ii) l-assi li qed jimmaturaw u ż-żieda fir-riskju sistemiku billi jkun hemm żewġ unitajiet tal-istess teknoloġija, (iii) il-bidu mill-ġdid u t-tħaddim simultanji tal-Unitajiet LTO matul l-ewwel 3 snin, u (iv) il-kost livellat tal-elettriku tal-estensjoni nukleari li huwa aktar ponderat skont l-O&M minn assi nukleari f’żona ġdida.

(305)

Engie sostniet ukoll li kemm l-MOCP kif ukoll is-Self tal-SDC huma strettament meħtieġa minħabba li: (i) il-ħlasijiet dovuti mill-Istat Belġjan skont l-RA ma jkoprux avvenimenti importanti ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà, ikkawżati minn kwistjonijiet tekniċi jew minħabba kontinġenzi regolatorji internazzjonali jew emerġenzi nukleari; (ii) għall-kuntrarju tad-dikjarazzjoni fil-premessa (269)(b) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, tali avvenimenti mhux mistennija ma humiex xenarji “estremi u bi probabbiltà baxxa”, iżda x’aktarx iseħħu fl-10 snin li ġejjin; u (iii) huma koperti biss avvenimenti ’l fuq minn ċertu livell limitu.

(306)

Engie sostniet li l-MOCP ma huwiex għotja bla limitu (għall-kuntrarju ta’ dak li l-Kummissjoni ssuġġeriet fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tagħha) fid-dawl tad-drittijiet ta’ terminazzjoni għall-Kontroparti tal-RA kif stabbiliti fl-RA li jippermettu li tiġi limitata l-iskopertura tagħha.

(307)

Engie sostniet li l-prinċipju tal-estensjoni tas-Self tal-SDC biex ikopri l-porzjon tal-kostijiet lil hinn mid-data tal-bidu mill-ġdid ingħata mill-Istat Belġjan bħala riżultat tal-avvanz tad-data tal-bidu mill-ġdid tal-LTO (mill-2026 għall-2025), fuq talba tiegħu, li jimplika li x-xogħlijiet LTO jridu jsiru waqt li l-unitajiet ikunu qed joperaw, li se jwassal għall-ġenerazzjoni ta’ inqas dħul matul l-ewwel 3 snin tal-operat. Dan segwa l-prinċipju ewlieni miftiehem bejn Engie u l-Istat Belġjan li l-azzjonisti huma esposti għal kwalunkwe kost li jirriżulta mill-estensjoni tal-LTO, filwaqt li BE-NUC tiffinanzja l-kostijiet tal-O&M bid-dħul tagħha stess.

(308)

Fir-rigward tal-proporzjonalità tal-mekkaniżmi finanzjarji pprovduti mill-Proġett LTO, Engie argumentat li dawn ma jipproteġux lil BE-NUC minn kwalunkwe riskju operazzjonali, kif issuġġerit mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. BE-NUC hija parzjalment esposta, fost l-oħrajn, għar-riskju ta’ disponibbiltà matul l-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-Unitajiet LTO, kif ukoll għal kostijiet operatorji akbar milli ppjanati wara d-Data ta’ Rikonċiljazzjoni, li jistgħu jipprevjenu l-ġenerazzjoni tal-flus kontanti tagħha u jħallu impatt negattiv fuq ir-rata ta’ redditu ta’ BE-NUC. Dawk il-kostijiet jappartjenu, fost l-oħrajn, għal żidiet fil-kostijiet tal-persunal (programmi ta’ żamma u kostijiet addizzjonali ta’ reklutaġġ/taħriġ għall-operazzjonijiet kontinwi), kostijiet tal-O&M (żidiet fil-prezz tal-materjal, nuqqasijiet fil-katina tal-provvista għal spare parts u komponenti essenzjali, rekwiżiti mill-ANFC/FANC (il-modifiki kollha tal-proġett huma soġġetti għal rieżami estensiv u kontestazzjoni mill-AFCN/FANC qabel l-approvazzjoni), ħsarat kbar mhux ippjanati fit-tagħmir qabel jerġa’ jibda jaħdem, eċċ.), u kostijiet tal-fjuwil (il-kuntratti huma parzjalment marbuta mal-evoluzzjoni tas-suq).

(309)

Barra minn hekk, Engie argumentat li Electrabel, bħala l-operatur tal-Unitajiet LTO, għandha inċentivi qawwija biex timmassimizza d-disponibbiltà tal-Unitajiet LTO taħt kundizzjonijiet normali ta’ operat biex tevita li tħallas danni likwidati jekk id-disponibbiltà tonqos taħt [90-100] % fi kwalunkwe sena kuntrattwali.

(310)

Engie ssottomettiet simulazzjoni li turi l-impatt fuq il-profittabbiltà tal-LTO ta’ avvenimenti li ma jkunux koperti mill-MOCP: (i) avvenimenti ta’ disponibbiltà mnaqqsa matul il-Fażi tat-Tħaddim bħala skop illustrattiv (żieda fir-Rata ta’ Indisponibilità Sfurzata (“FOR”, Forced Outage Rate)) u (ii) żidiet f’xi kostijiet operatorji wara d-Data ta’ Rikonċiljazzjoni bħala riżultat ta’ kostijiet mhux previsti, kif ukoll taħlita taż-żewġ avvenimenti. Tabella 16 turi li dawn l-avvenimenti jista’ jkollhom effett negattiv sinifikanti fuq l-IRR ta’ BE-NUC.

Tabella 16

L-impatt fuq il-profittabbiltà tal-LTO (100 %) ta’ avvenimenti mhux koperti mill-MOCP

(311)

Engie sostniet ukoll li r-rata tal-imgħax fuq is-Self tal-SDC hija proporzjonata u xierqa kif muri minn analiżi indipendenti (127). Engie żiedet li s-Self tal-SDC huwa maħsub li jitħallas lura, soġġett għal ġenerazzjoni suffiċjenti ta’ flus kontanti minn BE-NUC, flimkien mal-imgħaxijiet, fi tmiem il-perjodu LTO.

(312)

Engie ċċarat li r-rata tal-imgħax fuq is-Self mill-Azzjonisti u d-WCF se tkun rata distakkata ddeterminata mill-bord ta’ BE-NUC, b’referenza għar-rati prevalenti tas-suq u kwalunkwe finanzjament komparabbli tad-dejn ta’ parti terza li jista’ jkun disponibbli fiż-żmien rilevanti.

(313)

Engie ċċarat ukoll li ħejjiet skeda ta’ termini li tiddeskrivi l-metodoloġija segwita biex jiġu stabbiliti r-rati tal-imgħax. Engie spjegat li din il-metodoloġija hija konsistenti mal-politiki ta’ self dwar l-ipprezzar tat-trasferimenti ta’ Engie u hija konformi mal-prinċipju tal-OECD dwar il-BEPS li jiżgura li r-rata tal-imgħax tiġi stabbilita f’livell ta’ distakkament (ara l-premessa (63)).

(314)

Għalhekk, Engie kkonkludiet li r-rati tal-imgħax kemm tad-WCF kif ukoll tas-Self mill-Azzjonisti huma proporzjonati.

(315)

L-ewwel nett, Engie enfasizzat li l-entità tal-Grupp Engie (“GEMS”) li tista’ tintgħażel bħala s-sieħeb tal-EMSA bħala riżultat tal-proċedura ta’ sejħa għall-offerti, jew bħala soluzzjoni temporanja ta’ riżerva, se tkun kompletament indipendenti mill-unità tan-negozju Nuclear. Engie ċċarat li, minn Jannar 2024, il-proċeduri xierqa tas-sejħa għall-offerti, minn naħa waħda, u l-firewalls fi ħdan il-Grupp Engie, min-naħa l-oħra, ġew stabbiliti biex jiġi evitat kwalunkwe involviment ta’ Electrabel fl-għażla tas-sieħeb tal-EMSA.

(316)

It-tieni, Engie sostniet li ma hemm l-ebda riskju ta’ esklużjoni tas-suq li jirriżulta mill-għażla potenzjali ta’ GEMS fl-offerta tal-EMSA. Engie argumentat li GEMS se taġixxi bħala parti taħt mandat preċiż li jispeċifika l-Istrateġija tal-BIS (li minnha ma tistax tidderoga), remunerata permezz ta’ tariffa, u s-sjieda tal-elettriku se tibqa’ f’idejn BE-NUC sakemm jinbiegħ. Għalhekk, billi l-bejgħ korrispondenti minn BE-NUC ma setax jiġi attribwit lil GEMS/lill-Grupp Engie, ma seta’ jkun hemm l-ebda tisħiħ tal-pożizzjoni ta’ Electrabel fis-suq Belġjan jekk GEMS tinħatar bħala s-sieħeb tal-EMSA.

(317)

It-tielet, il-proċedura ta’ sejħa għall-offerti biex jintgħażel is-sieħeb tal-EMSA tikkonforma mar-rekwiżiti tal-kompetittività, it-trasparenza, u l-karattru mhux diskriminatorju u mhux kundizzjonat stabbiliti fil-prattika tal-Kummissjoni. Hija ġiet ippubblikata fil-livell tal-UE u se tispeċifika l-kriterji ta’ kwalifika (b’mod partikolari dwar is-saħħa finanzjarja u l-esperjenza operazzjonali tal-applikant). Għalhekk, jekk GEMS tintgħażel permezz tal-proċedura ta’ sejħa għall-offerti, din il-ħatra ta’ GEMS bħala sieħeb tal-EMSA tista’ titqies bħala proporzjonata. Engie argumentat ukoll li, f’każ li l-proċedura ta’ sejħa għall-offerti ma tirnexxix, u GEMS tinħatar bħala s-sieħeb tal-EMSA bħala soluzzjoni ta’ riżerva, il-kriterju ta’ proporzjonalità xorta waħda jiġi ssodisfat: GEMS se tiġi remunerata skont il-kundizzjonijiet tas-suq, bi prezz iddeterminat minn espert indipendenti fil-każ ta’ nuqqas ta’ qbil bejn il-partijiet, sabiex din ir-remunerazzjoni ma tmurx lil hinn minn dak li huwa strettament meħtieġ biex jintlaħaq l-iskop tal-EMSA. Barra minn hekk, Engie spjegat li din is-soluzzjoni ta’ riżerva tkun biss temporanja, u l-Istat Belġjan jerġa’ jibda minnufih l-organizzazzjoni ta’ sejħa għall-offerti kompetittiva ġdida.

(318)

Engie sostniet li l-ammont aggregat tal-Limitu Massimu tal-Iskart huwa biżżejjed biex ikopri kwalunkwe riskju addizzjonali li ma kienx jiġi kkunsidrat fil-kalkolu tal-ammont bażi. Engie tinnota wkoll li l-Limitu Massimu tal-Iskart huwa stabbilit biex jittrasferixxi ferm inqas riskji lill-Istat milli kien il-każ fil-preċedent Ġermaniż ivvalidat mill-Kummissjoni. B’mod partikolari, Engie sostniet dan li ġej:

(319)

Għalhekk, Engie kkonkludiet li l-ammont imħallas minn Electrabel skont il-ftehim dwar l-iskart se jkopri b’mod adegwat l-inċertezzi akkwiżiti minn BEGOV u, għalhekk, se jkun proporzjonat.