Zalecenie ZALECENIE RADY w sprawie krajowego programu reform Estonii z 2013 r. oraz zawierające opinię Rady na temat przedstawionego przez Estonię programu stabilności na lata 2012-2017 /* COM/2013/0356 final - 2013/ () */
Zalecenie ZALECENIE RADY w sprawie krajowego programu reform Estonii z
2013 r.
oraz zawierające opinię Rady na temat przedstawionego przez
Estonię programu stabilności na lata 2012-2017 RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o
funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 121 ust. 2 i
art. 148 ust. 4, uwzględniając rozporządzenie
Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru
pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1], w szczególności
jego art. 5 ust. 2, uwzględniając zalecenie Komisji
Europejskiej[2], uwzględniając rezolucje Parlamentu
Europejskiego[3], uwzględniając konkluzje Rady
Europejskiej, uwzględniając opinię Komitetu
Zatrudnienia, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, a także mając na uwadze, co
następuje: (1) W dniu 26 marca 2010 r. Rada
Europejska przyjęła wniosek Komisji dotyczący wprowadzenia nowej
strategii na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego, zatytułowanej
„Europa 2020”, opartej na ściślejszej koordynacji polityki
gospodarczej, która skupiać się będzie na najważniejszych
obszarach wymagających podjęcia działań
służących pobudzeniu europejskiego potencjału w dziedzinie
zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności. (2) W dniu 13 lipca 2010 r. Rada
przyjęła zalecenie w sprawie ogólnych wytycznych polityk
gospodarczych państw członkowskich i Unii (na lata 2010–2014), a w
dniu 21 października 2010 r. – decyzję dotyczącą wytycznych
w sprawie polityki zatrudnienia państw członkowskich[4], które
razem stanowią „zintegrowane wytyczne”. Państwa członkowskie
zostały poproszone o uwzględnienie zintegrowanych wytycznych w swojej
krajowej polityce gospodarczej i polityce zatrudnienia. (3) W dniu 29 czerwca 2012 r.
szefowie państw i rządów przyjęli Pakt na rzecz wzrostu
gospodarczego i zatrudnienia, nakreślający spójne ramy działania
na poziomie krajowym, unijnym i w strefie euro z wykorzystaniem wszelkich
możliwych dźwigni, instrumentów i obszarów polityki. Podjęli oni
decyzje co do działań, które należy przedsięwziąć
w państwach członkowskich, i wyrazili przy tym pełną
gotowość do zdecydowanej realizacji celów strategii „Europa 2020”
oraz wdrożenia zaleceń dla poszczególnych krajów. (4) W dniu 6 lipca 2012 r. Rada
przyjęła zalecenie w sprawie krajowego programu reform Estonii na
2012 r. oraz wydała opinię na temat przedstawionego przez
Estonię zaktualizowanego programu stabilności na lata 2011-2015. (5) W dniu 28 listopada 2012 r.
Komisja przyjęła roczną analizę wzrostu gospodarczego[5],
rozpoczynając tym samym europejski semestr w 2013 r. na rzecz koordynacji
polityki gospodarczej. Również w dniu 28 listopada 2012 r. na podstawie
rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 w sprawie zapobiegania zakłóceniom
równowagi makroekonomicznej i ich korygowania Komisja przyjęła
sprawozdanie w ramach mechanizmu ostrzegania[6], w którym nie wskazała Estonii jako
jednego z państw członkowskich, dla których przeprowadzona zostanie
szczegółowa ocena sytuacji. (6) Dnia 14 marca 2013 r. Rada
Europejska zatwierdziła priorytety dotyczące zapewnienia stabilności
finansowej, konsolidacji fiskalnej i działań wspierających
wzrost gospodarczy. Rada Europejska podkreśliła potrzebę
kontynuacji zróżnicowanej konsolidacji fiskalnej sprzyjającej
wzrostowi gospodarczemu, przywrócenia gospodarce normalnych warunków udzielania
pożyczek, wspierania wzrostu i konkurencyjności, rozwiązania
problemu bezrobocia i społecznych skutków kryzysu, jak również
modernizacji administracji państwowej. (7) W dniu 30 kwietnia 2013 r.
Estonia przedłożyła program stabilności z 2013 r.
obejmujący lata 2012-2017 oraz krajowy program reform z 2013 r. W celu
uwzględnienia powiązań między tymi dwoma programami poddano
je jednoczesnej ocenie. (8) Na podstawie oceny programu
stabilności z 2013 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1466/97
Rada jest zdania, że scenariusz makroekonomiczny będący
podstawą prognoz budżetowych przedstawionych w programie jest
realistyczny w latach 2013–2014, w których przewiduje się rzeczywisty
wzrost PKB w wysokości ok. 3,3 %. W prognozie Komisji z wiosny 2013 r.
przewidziano wzrost rzędu 3,5 % w latach 2013-2014. Deficyt nominalny
Estonii w 2012 r. wyniósł 0,3 % PKB. W programie potwierdza się
poprzedni średniookresowy cel budżetowy w postaci nadwyżki
strukturalnej. Jest on bardziej ambitny, niż cel określony w pakcie
stabilności i wzrostu. Jako że Estonia odnotowała w 2012 r.
nadwyżkę salda strukturalnego, państwo to
osiągnęło swój średniookresowy cel budżetowy rok
wcześniej, niż to przewidywano w jego poprzednim programie. Celem
strategii budżetowej opisanej w programie stabilności jest
zapewnienie zrównoważonej polityki fiskalnej wspierającej
zrównoważony wzrost poprzez pozostanie na poziomie średniookresowego
celu budżetowego przy jednoczesnym zapewnieniu wystarczających zabezpieczeń
fiskalnych i obniżeniu obciążeń podatkowych pracy. W
programie przewiduje się, że planowany deficyt nominalny, tj. 0,5 %
PKB w 2013 r., powinien poprawić się w okresie objętym
prognozą, osiągając równowagę w 2014 r., a następnie
przejść w nadwyżkę. Jak wynika z ogólnej oceny przeliczonego
salda strukturalnego, w tym analizy wartości odniesienia dotyczącej
wydatków, w 2013 r. Estonia nie oddala się znacząco od
średniookresowego celu budżetowego, powracając do nadwyżki
strukturalnej w 2014 r. Wskaźnik zadłużenia nie przekracza 60 % PKB
i zgodnie z programem prawdopodobnie zmaleje po 2013 r. osiągając
wartość około 9 % w latach 2015-2016. Estonia planuje
wprowadzić w 2013 r. regułę strukturalnego salda budżetu,
zgodnie z wymogami Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu.
Niezwłocznie po jej przyjęciu reguła powinna zostać
wzmocniona wiążącym charakterem wieloletnich celów w zakresie
wydatków. (9) Co się tyczy rynku
pracy, chociaż liczba miejsc pracy zwiększa się, to
wciąż istnieją istotne czynniki ograniczające wzrost
gospodarczy, takie jak utrzymujące się bezrobocie osób młodych i
bezrobocie długotrwałe, niedopasowanie umiejętności, czy
też coraz większy niedobór pracowników na rynku, w tym utrata
pracowników w wyniku przewlekłych problemów zdrowotnych. System
świadczeń społecznych powinien stać się bardziej
elastyczny i ukierunkowany, tak by świadczył usługi wsparcia i
oferował zachęty osobom bezrobotnym i nieaktywnym zawodowo, które
mogłyby zostać ponownie zatrudnione. Należy również
wzmocnić środki aktywizacji zawodowej, tak by mieć
pewność, że dotrą do najbardziej potrzebujących osób.
Skuteczność gospodarowania środkami w zakresie wydatków w ramach
polityki rodzinnej mogłaby zostać poprawiona w sposób neutralny dla
budżetu, w tym poprzez realokację finansowania ze świadczeń
rodzinnych do skuteczniejszych środków, takich jak usługi opieki nad
dziećmi, co dawałoby oczekiwany pozytywny efekt zwiększenia
zatrudnienia kobiet. Kwestią rozwoju gospodarczego regionów należy
zająć się w bardziej skoordynowany sposób, tak by uzyskać
bardziej widoczne rezultaty. (10) Estonia częściowo
wdrożyła zalecenia z 2012 r. w dziedzinie kształcenia i
szkolenia. W 2012 r. przyjęto reformę szkolnictwa wyższego, a w
2013 r. ma zostać przyjęta nowa całościowa reforma systemu
kształcenia i szkolenia. Ze szczególną uwagą trzeba będzie
zadbać o wystarczające uczestnictwo w tym procesie partnerów
społecznych, tak by zapewnić wystarczająco dużą
liczbę miejsc służących przyuczaniu do zawodu w ramach
edukacji zawodowej. Zracjonalizowany dostęp do kształcenia
średniego jest wciąż istotnym zobowiązaniem, które nie
zostało zrealizowane. W świetle dużej liczby osób bez
wykształcenia wyższego lub zawodowego konieczne jest zajęcie
się problemem nadal stosunkowo wysokiego bezrobocia osób młodych.
Wciąż jeszcze nie podjęto w wystarczającym stopniu tematu
dostępu pracowników o niskich kwalifikacjach do programów uczenia się
przez całe życie, a środki dla bezrobotnych osób młodych nie
zawsze właściwie odpowiadają potrzebom rynku pracy. Istniejący
brak powiązań między publicznym sektorem badań naukowych a
gospodarką w dalszym ciągu hamuje wzrostu wydajności i
wpływa na konkurencyjność Estonii. Ponadto
umiędzynarodowienie i określanie priorytetów systemu badań i
innowacji pozostaje wyzwaniem, biorąc pod uwagę niewielkie rozmiary
gospodarki. (11) Energochłonność
Estonii jest w dalszym ciągu bardzo duża. Mimo iż rząd
podjął pewne kroki, konieczne są dalsze, zwiększone
wysiłki, przy czym szczególny nacisk należy położyć na
odnawianie budynków mieszkalnych. Flota nowych samochodów w Estonii jest
najbardziej energochłonna w UE, a nawyki klientów nie zmieniają
się pomimo podniesienia podatku akcyzowego od paliw. W przypadku
niepodjęcia dodatkowych działań, Estonia prawdopodobnie nie
osiągnie swojego celu w zakresie emisji gazów cieplarnianych, w
szczególności jeśli nie zostaną wdrożone środki w
dziedzinie transportu i budownictwa mieszkaniowego. Rynek energetyczny Estonii
pozostaje stosunkowo odizolowany, jako że połączenia
transgraniczne nie są wystarczające. (12) Świadczenie usług,
do oferowania których samorządy są zobligowane przepisami prawa, jest
w większości sektorów nieefektywne, szczególnie w zakresie opieki
długoterminowej, usług pomocy dla rodzin, opieki zdrowotnej, edukacji
i transportu. Wynika to ze słabych zdolności administracyjnych
samorządów oraz niedopasowania ich dochodów do zakresu
odpowiedzialności, jakie im powierzono. Nie stworzono jeszcze
możliwego do realizacji planu poprawy administracji lokalnej. (13) W ramach europejskiego
semestru Komisja przeprowadziła wszechstronną analizę
estońskiej polityki gospodarczej. Komisja dokonała oceny programu
stabilności i krajowego programu reform. Wzięła pod uwagę
nie tylko ich znaczenie dla zrównoważonego charakteru polityki fiskalnej i
polityki społeczno-gospodarczej w Estonii, ale także stopień
poszanowania przepisów oraz wytycznych UE, ze względu na
konieczność wzmocnienia całościowego zarządzania
gospodarczego w Unii Europejskiej poprzez wnoszenie na poziomie UE wkładu
w przyszłe decyzje krajowe. Zalecenia Komisji w ramach europejskiego
semestru zostały przedstawione poniżej w pkt 1–5. (14) W świetle powyższej
oceny Rada zbadała program stabilności Estonii i jej opinia[7]
znalazła odzwierciedlenie zwłaszcza w pkt 1 niniejszego zalecenia. (15) W ramach europejskiego
semestru Komisja przeprowadziła również analizę polityki
gospodarczej strefy euro jako całości. Na tej podstawie Rada
wydała zalecenia skierowane do poszczególnych państw
członkowskich, których walutą jest euro. Estonia powinna również
zapewnić pełną i terminową realizację tych
zaleceń, NINIEJSZYM ZALECA Estonii podjęcie
w latach 2013-2014 działań mających na celu: 1. Realizowanie polityki fiskalnej
sprzyjającej wzrostowi gospodarczemu oraz utrzymanie przewidywanej
stabilnej sytuacji budżetowej, a równocześnie zapewnienie
zgodności ze średniookresowym celem budżetowym w okresie
objętym programem. Uzupełnienie planowanej reguły fiskalnej o
bardziej wiążące wieloletnie reguły wydatkowe w ramach
średniookresowych ram fiskalnych oraz dalszą poprawę
wydajności wydatków publicznych. 2. Zwiększenie zachęt do pracy w
drodze uspójnienia różnych istniejących systemów świadczeń
społecznych i zwiększenie elastyczności oraz ukierunkowanie
sposobu przyznawania świadczeń. Poprawę zasad świadczenia
usług socjalnych, w tym opieki nad dziećmi, przy równoczesnym
zwiększeniu skuteczności oraz opłacalności polityki
rodzinnej. Wzmocnienie środków aktywizacji zawodowej w celu
ułatwienia powrotu na rynek pracy długotrwale bezrobotnym i osobom
otrzymującym renty i świadczenia z tytułu niezdolności do
pracy. Opracowanie skoordynowanej strategii wspierania rozwoju gospodarczego w
regionach dotkniętych wysokim bezrobociem. 3. Kontynuowanie wysiłków w celu
lepszego dopasowania systemów kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku
pracy, w tym dalsze angażowanie partnerów społecznych i prowadzenie
ukierunkowanych działań służących walce z bezrobociem
osób młodych. Znaczące zwiększenie uczestnictwa osób o niskich
kwalifikacjach w procesie uczenia się przez całe życie. Zintensyfikowanie
wysiłków w celu określenia priorytetów i umiędzynarodowienia
systemów badań i innowacji oraz rozszerzenie współpracy między
przedsiębiorstwami oraz instytucjami szkolnictwa wyższego i
naukowymi. 4. Zwiększenie efektywności
energetycznej, w szczególności w sektorach budownictwa i transportu, a
także zwiększenie zachęt w zakresie ochrony środowiska
dotyczących pojazdów i odpadów poprzez rozważenie opodatkowania
samochodów lub podniesienia akcyzy na paliwa silnikowe. Przyspieszenie rozwoju
energetycznych połączeń transgranicznych w celu
zdywersyfikowania źródeł energii i promowania konkurencji na rynku
energii. 5. Zapewnienie większej równowagi
między dochodami samorządów a zakresem nakładanej na nie
odpowiedzialności. Poprawę skuteczności samorządów i
zapewnienie właściwej jakości świadczenia lokalnych
usług publicznych. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W
imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L
209 z 2.8.1997, s. 1. [2] COM(2013)
356 final. [3] P7_TA(2013)0052
i P7_TA(2013)0053. [4] Decyzja
Rady 2013/208/UE z dnia 22 kwietnia 2013 r. [5] COM(2012)
750 final. [6] COM(2012)
751 final. [7] Na
podstawie art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97.