<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-308/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CC0308</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:639">EU:C:2020:639</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>21</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>21</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Konklużjonijiet Pitruzzella – Kawża C‑308/19</HT></P><P><HT TYPE="SC">Whiteland Import Export</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Pitruzzella</HT></P><P>ippreżentati fit‑<DATE ISO="20200903">3 ta’ Settembru 2020</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: it-Taljan.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Kawża C‑308/19</HT></P><P>Consiliul Concurenţei</P><P>vs</P><P>Whiteland Import Export SRL</P><P><HT TYPE="NORMAL">(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja, ir-Rumanija))</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Kompetizzjoni</KEYWORD><KEYWORD>Akkordji</KEYWORD><KEYWORD>Deċiżjoni ta’ kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni li tikkonstata akkordju</KEYWORD><KEYWORD>Terminu ta’ preskrizzjoni għall-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet</KEYWORD><KEYWORD>Tipi ta’ atti interruttivi</KEYWORD><KEYWORD>Prinċipju ta’ effettività tal-azzjoni antitrust</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Leġiżlazzjoni nazzjonali interpretata fis-sens li l-aħħar att interruttiv tal-preskrizzjoni tal-azzjoni ta’ enforcement ta’ kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni jkun l-att formali ta’ ftuħ ta’ proċedura ta’ investigazzjoni dwar prattika antikompetittiva, mingħajr ma l-azzjonijiet ulterjuri mwettqa għall-finijiet ta’ din l-investigazzjoni jaqgħu fl-istess kategorija tal-atti interruttivi tal-preskrizzjoni, tista’ tiġi mwarrba mill-qorti nazzjonali minħabba li tmur kontra l-prinċipji ta’ kooperazzjoni leali u ta’ effettività tal-azzjoni antitrust?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Ir-risposta għad-domanda teħtieġ l-analiżi tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar diversi prinċipji tad-dritt tal-Unjoni li minnhom għandu jinsilet bilanċ ġust: il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali bejn l-Istati Membri u l-Unjoni, il-prinċipju ta’ effettività tal-azzjoni antitrust, il-prinċipju ta’ awtonomija proċedurali tal-Istati Membri u, ġaladarba dan huwa każ ta’ leġiżlazzjoni ta’ natura <HT TYPE="ITALIC">lato sensu</HT> punittiva, anki l-prinċipju ta’ nonretroattività tad-dispożizzjonijiet ta’ dritt sostantiv.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>L-Artikolu 4(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem it-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>TUE<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>) jipprevedi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>Skond il-prinċipju tal-koperazzjoni leali, l-Unjoni u l-Istati Membri għandhom, f’rispett reċiproku sħiħ, jgħinu lil xulxin fit-twettiq tal-kompiti li joħorġu mit-Trattati.</ALINEA><?PAGE NO="2"?><ALINEA>L-Istati Membri għandhom jieħdu kull miżura ġenerali jew partikolari xierqa sabiex jassiguraw li l-obbligi li joħorġu mit-Trattati jew li jirriżultaw mill-atti ta’ l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni jitwettqu.</ALINEA><ALINEA>L-Istati Membri għandhom jgħinu lill-Unjoni sabiex twettaq il-kompiti tagħha u joqogħdu lura minn kwalunkwe miżura li tista’ tqiegħed f’ periklu l-kisba ta’ l-objettivi ta’ l-Unjoni.<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>L-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem it-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>TFUE<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>) jipprevedi li:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="101.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Is-segwenti għandhom ikunu inkompatibbli mas-suq intern u għandhom ikunu projbiti: l-akkordji kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta’ deċiżjonijiet assoċjazzjonijiet bejn impriżi u l-prattiċi kollha miftiehma li jistgħu jolqtu l-kummerċ bejn l-Istati Membri u li jkollhom bħala għan jew riżultat tagħhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq intern, partikolarment dawk li jinvolvu:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>l-iffissar dirett jew indirett tal-prezzijiet ta’ l-akkwist jew tal-bejgħ, jew ta’ kondizzjonijiet oħra tan-negozju,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>il-limitazzjoni jew kontroll tal-produzzjoni, tas-swieq, ta’ l-iżvilupp tekniku jew ta’ l-investiment,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>it-taqsim tas-swieq jew it-taqsim ta’ fonti ta’ provvista,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>l-applikazzjoni ta’ kondizzjonijiet differenti għal transazzjonijiet ekwivalenti ma partijiet oħra, li b’ hekk jiġu mqiegħda fi żvantaġġ kompetittiv,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>is-suġġettar tal-konklużjoni ta’ kuntratt għall-aċċettazzjoni, mill-parti l-oħra, ta’ obbligi addizzjonali li, jew min-natura tagħhom jew skond l-użu kummerċjali, ma jkollhom l-ebda konnessjoni mas-suġġett ta’ dawk il-kuntratti.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="101.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>L-akkordji jew deċiżjonijiet projbiti bid-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu jkunu awtomatikament nulli.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="101.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>Madankollu, id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 jistgħu jiġu dikjarati inapplikabbli fil-każ ta’ xi wieħed milli ġejjin, jiġifieri:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>akkordji jew kategoriji ta’ akkordji bejn impriżi,</P></ITEM><ITEM><P>deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi jew kategoriji ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi,</P></ITEM><ITEM><P>prattiċi miftiehma jew kategoriji ta’ prattiċi miftiehma</P></ITEM></LIST><P>li jikkontribwixxu sabiex itejbu l-produzzjoni jew id-distribuzzjoni ta’ prodotti, jew sabiex jippromwovu progress tekniku jew ekonomiku waqt li fl-istess ħin, jassiguraw li l-konsumaturi jkollhom sehem ġust mill-benefiċċji li joħorġu minnhom, iżda li ma:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>jimponux fuq l-impriżi interessati restrizzjonijiet li ma jkunux indispensabbli għall-kisba ta’ l-għanijiet ta’ hawn fuq,</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="3"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>jagħtux lil dawn l-impriżi l-possibiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni f’parti sostanzjali tal-prodotti in kwistjoni<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>L-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas‑<DATE ISO="20021216">16 ta’ Diċembru 2002</DATE> fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205).</P></NOTE>, intitolat <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Preskrizzjoni għall-imposizzjoni tal-pieni<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/> jipprevedi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="025.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Il-poteri konferuti fuq il-Kummissjoni mil-Artikolu 23 u 24 ħa jkun suġġett għal perjodi ta’ preskrizzjoni li ġejjin:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>(a)</NO.P><TXT>tlett snin fil-każ ta’ ksur ta’ disposizzjonijiet li jikkonċernaw it-talba ta’ informazzjoni jew il-kondotta ta’ spezzjonijiet;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(b)</NO.P><TXT>ħames snin fil-każ ta’ kwalunkwe ksur ieħor.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="025.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>It-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri mill-ġurnata li fiha sar il-ksur. Madankollu, fil-każ li l-ksur ikun kontinwu jew ripetut, il-ħin jibda jiddekorri mill-ġurnata ta’ meta il-ksur intemm.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="025.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>Kwalunkwe azzjoni meħuda mil-Kummissjoni jew mill-awtorità tal-kompetizzjoni ta’ l-Istati Membri għall-għan ta’ l-investigazzjonijiet jew proċeduri b’rispett ta’ ksur tinterrompi t-terminu tal-preskrizzjoni għall-imposizzjoni ta’ multi jew perjodu ta’ pagamenti tal-pieni. L-interruzzjoni tal-preskrizzjoni tapplika b’effet mid-data li fiha l-azzjoni ġiet notifikata lil mill-anqas waħda mil-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta’ l-impriża li pparteċipaw fil-ksur. Azzjonijiet li jinterrompu l-preskrizzjoni ser jinkludu b’mod partikolari dawn li ġejjin:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>talba bil-miktub għal informazzjoni mil-Kummissjoni jew mill-awtorità tal-kompetizzjoni ta’ l-Istat Membru;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>awtorizzazzjoni bil-miktub biex jagħmlu xi spezzjonijiet maħruġa lill-uffiċjali tal-Kummissjoni jew l-awtorità tal-kompetizzjoni ta’ l-Istat Membru;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>il-bidu tal-proċeduri mil-Kummissjoni jew mill-awtorità tal-kompetizzjoni ta’ l-Istat Membru;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>notifika tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni jew ta’ l-awtorità tal-kompetizzjoni ta’ l-Istat Membru.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="025.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>L-interuzzjoni tal-preskrizzjoni ser tapplika għall-impriżi jew l-assoċjazzjonijiet ta’ l-impriżi kollha li pparteċipaw fil-ksur.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="025.005"><NO.PARAG>5.</NO.PARAG><ALINEA>Il-preskrizzjoni terġa’ tibda tiddekorri wara kull interruzzjoni. Madankollu, il-perjodu tal-preskrizzjoni jagħlaq ma l-aħħar ġurnata li jkun ugwali għad-dopju tal-perjodu tal-preskrizzjoni jkun għadda mingħajr ma l-Kummissjoni ma tkun imponiet xi multa jew pagamenti ta’ pieni perjodiċi. Dak il-perjodu għandu jiġi mtawwal mal-perjodu li fih il-preskrizzjoni tkun sospiża skond tl-paragrafu 6.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="025.006"><NO.PARAG>6.</NO.PARAG><ALINEA>Il-limitu tal-preskrizzjoni applikabbli għall-imposizzjoni ta’ multi jew ħlas ta’ penali ser jiġi sospiż sa kemm id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tkun is-suġġett ta’ proċeduri pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt nazzjonali</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>L-Artikolu 5(1) u l-Artikoli 61 u 62 tal-Legea concurenței n. 21/1996 (il-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni), fil-verżjoni applikabbli għall-kawża prinċipali, fis-seħħ fid-data tad-deċiżjoni Nru 13 tal-Consiliul Concurenței (il-Kunsill tal-Kompetizzjoni, ir-Rumanija, iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>Kunsill tal-Kompetizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>) tal‑<DATE ISO="20150414">14 ta’ April 2015</DATE>, jipprevedu s-segwenti:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="005.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>Artikolu 5 – (1)</NO.PARAG><ALINEA><P>Huma pprojbiti l-akkordji kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi u l-prattiki kollha miftiehma li jkollhom bħala għan jew effett il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew il-ħolqien ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq Rumen jew f’parti minnu:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>l-iffissar dirett jew indirett tal-prezzijiet tax-xiri jew tal-bejgħ, jew kundizzjonijiet kummerċjali oħra;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="061.001"><NO.PARAG>Artikolu 61 – (1)</NO.PARAG><ALINEA><P>Id-dritt tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi sanzjonijiet amministrattivi għall-ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi huwa suġġett għat-termini ta’ preskrizzjoni segwenti:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>tliet snin għall-ksur imsemmi fl-Artikoli 51 u 52;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>ħames snin għall-ksur l-ieħor previst minn din il-liġi.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="061.002"><NO.PARAG>(2)</NO.PARAG><ALINEA>It-terminu ta’ preskrizzjoni għad-dritt ta’ rikors quddiem il-Kunsill tal-Kompetizzjoni jibda jiddekorri mill-jum li fih twettaq il-ksur. F’każ ta’ ksur kontinwu jew repetut, it-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri mill-jum li fih jintemm l-aħħar att jew aġir antikompetittiv inkwistjoni.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="062.001"><NO.PARAG>Artikolu 62 – (1)</NO.PARAG><ALINEA>Kwalunkwe azzjoni mwettqa mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni għall-finijiet tal-eżami preliminari jew il-ftuħ ta’ proċedura ta’ investigazzjoni dwar kwalunkwe ksur tal-liġi tinterrompi t-termini ta’ preskrizzjoni previsti mill-Artikolu 61. L-interruzzjoni tal-preskrizzjoni għandha effett mill-jum li fih il-miżura adottata mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni tiġi kkomunikata lil minn tal-inqas operatur ekonomiku wieħed jew assoċjazzjoni waħda ta’ operaturi ekonomiċi li pparteċipaw fil-ksur.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="062.002"><NO.PARAG>(2)</NO.PARAG><ALINEA><P>Il-miżuri li jistgħu jiġu adottati mill-Kunsill tal-kompetizzjoni u li jinterrompu l-perijodu ta’ preskrizzjoni huma prinċipalment is-segwenti:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>talbiet bil-miktub għal informazzjoni;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>id-deċiżjoni tal-President tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li tinfetaħ proċedura ta’ investigazzjoni;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>il-ftuħ ta’ proċedura ġudizzjarja.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="062.003"><NO.PARAG>(3)</NO.PARAG><ALINEA>L-interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni tapplika għall-operaturi ekonomiċi kollha jew l-assoċjazzjonijiet ta’ operaturi ekonomiċi li pparteċipaw fil-ksur.</ALINEA></PARAG><?PAGE NO="5"?><PARAG IDENTIFIER="062.004"><NO.PARAG>(4)</NO.PARAG><ALINEA>F’każ ta’ interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni, terminu ġdid ta’ preskrizzjoni tal-istess tul jibda jiddekorri mill-jum li fih il-Kunsill tal-Kompetizzjoni adotta waħda mill-miżuri skont il-paragrafu 2. Il-preskrizzjoni tiskadi l-iktar tard fil-jum li fih jiskadi terminu li jkun ekwivalenti għad-doppju tat-terminu ta’ preskrizzjoni applikabbli għall-ksur inkwistjoni mingħajr ma l-Kunsill tal-Kompetizzjoni jkun impona waħda mis-sanzjonijiet previsti minn din il-liġi<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 61 u 62 tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni, imsemmija fil-punt preċedenti, ġew emendati fit‑<DATE ISO="20150630">30 ta’ Ġunju 2015</DATE> mid-Digriet Liġi Nru 31/2015 li jemenda u jintegra l-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni u jintegra d-Digriet Liġi Nru 83/2014 dwar ir-Remunerazzjonijiet tal-Persunal Imħallsa b’Fondi Pubbliċi fl‑2015 u Miżuri Oħra Relatati mal-Infiq Pubbliku, saru, sussegwentement għal pubblikazzjoni mill-ġdid tal-Liġi, l-Artikoli 63 u 64, u issa huma fformulati kif ġej:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>Artikolu 63 (ex Artikolu 61) – (1) Id-dritt tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi sanzjonijiet amministrattivi għall-ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi huwa suġġett għat-termini ta’ preskrizzjoni segwenti:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>tliet snin għall-ksur imsemmi fl-Artikoli 53 u 54;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>ħames snin għall-ksur l-ieħor previst minn din il-liġi.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><PARAG IDENTIFIER="063.002"><NO.PARAG>(2)</NO.PARAG><ALINEA>It-terminu ta’ preskrizzjoni għad-dritt tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi sanzjonijiet jibda jiddekorri mill-jum li fih jitwettaq il-ksur. Għall-ksur kontinwu jew repetut, it-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri mill-jum li fih jintemm l-aħħar att jew aġir antikompetittiv inkwistjoni.</ALINEA><ALINEA>Artikolu 64 (ex Artikolu 62) – (1) Kwalunkwe azzjoni mwettqa mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni għall-finijiet tal-eżami preliminari jew għall-konstatazzjoni ta’ ksur ta’ liġi tinterrompi t-termini ta’ preskrizzjoni previsti mill-Artikolu 63. L-interruzzjoni tal-preskrizzjoni għandha effett mill-jum li fih il-miżura adottata mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni tiġi kkomunikata lil minn tal-inqas operatur ekonomiku wieħed jew assoċjazzjoni waħda ta’ operaturi ekonomiċi li pparteċipaw fil-ksur.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="064.002"><NO.PARAG>(2)</NO.PARAG><ALINEA><P>Il-miżuri li jistgħu jiġu adottati mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni u li jinterrompu l-perijodu ta’ preskrizzjoni huma prinċipalment is-segwenti:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>talbiet bil-miktub għal informazzjoni;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>id-deċiżjoni tal-President tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li tinfetaħ proċedura ta’ investigazzjoni;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>it-twettiq ta’ spezzjonijiet;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>il-komunikazzjoni tar-rapport tal-investigazzjoni.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="064.003"><NO.PARAG>(3)</NO.PARAG><ALINEA>L-interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni tapplika għall-operaturi ekonomiċi kollha jew l-assoċjazzjonijiet ta’ operaturi ekonomiċi li pparteċipaw fil-ksur.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="064.004"><NO.PARAG>(4)</NO.PARAG><ALINEA>F’każ ta’ interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni, terminu ġdid ta’ preskrizzjoni tal-istess tul jibda jiddekorri mill-jum li fih il-Kunsill tal-Kompetizzjoni jadotta waħda mill-miżuri skont il-paragrafu 2. Il-preskrizzjoni tiskadi l-iktar tard fil-jum li fih jiskadi terminu li jkun ekwivalenti<?PAGE NO="6"?> għad-doppju tat-terminu ta’ preskrizzjoni applikabbli għall-ksur inkwistjoni mingħajr ma l-Kunsill tal-kompetizzjoni jkun impona waħda mis-sanzjonijiet previsti minn din il-liġi.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="064.005"><NO.PARAG>(5)</NO.PARAG><ALINEA>It-terminu ta’ preskrizzjoni għall-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet huwa sospiż għaż-żmien kollu li fih id-deċiżjoni tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni tkun suġġetta għal proċedura pendenti quddiem qorti<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti, il-proċedura prinċipali u d-domanda preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Fis‑<DATE ISO="20090907">7 ta’ Settembru 2009</DATE> il-Kunsill tal-Kompetizzjoni fetaħ <HT TYPE="ITALIC">ex officio</HT> sensiela ta’ investigazzjonijiet fil-konfront ta’ diversi impriżi li jbigħu bl-imnut prodotti tal-ikel, fosthom Metro Cash &amp; Carry România SRL (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>Metro<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>), u fil-konfront tal-fornituri tagħhom, fosthom prinċipalment ir-rikorrenti Whiteland Import Export SRL (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>Whiteland<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>), sabiex jiġi kkonstatat ksur possibbli tad-dritt tal-kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Fit‑<DATE ISO="20140812">12 ta’ Awwissu 2014</DATE> il-Kunsill tal-Kompetizzjoni nnotifika r-rapport tal-investigazzjoni lil Whiteland u fit‑<DATE ISO="20141023">23 ta’ Ottubru 2014</DATE> saru s-seduti quddiem dan il-kunsill f’seduta plenarja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Id-deliberazzjonijiet tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni saru fid‑<DATE ISO="20141209">9 ta’ Diċembru 2014</DATE>, data li fiha ġie redatt il-verbal tad-deċiżjoni li kkonstatat il-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni minn Metro u t‑13‑il fornitur tagħha, fosthom Whiteland.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Permezz tad-deċiżjoni Nru 13 tal‑<DATE ISO="20150414">14 ta’ April 2015</DATE>, il-Kunsill tal-Kompetizzjoni kkonstata li Metro u l-fornituri tagħha, inkluż Whiteland, kisru l-Artikolu 5(1) tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni u l-Artikolu 101(1) TFUE, billi kkonkludew akkordji antikompetittivi intiżi li joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq, billi stabbilixxew il-prezz tal-bejgħ u tal-bejgħ mill-ġdid tal-prodotti tal-fornituri u f’dan il-każ ikkundanna lil Whiteland għal multa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Iktar fid-dettall, għal dak li jirrigwarda r-relazzjoni bejn Metro u Whiteland, il-Kunsill tal-Kompetizzjoni kkonstata l-eżistenza ta’ ġabra ta’ akkordji vertikali intiżi li jillimitaw il-kompetizzjoni fis-suq tal-bejgħ bl-imnut ta’ prodotti tal-ikel. Dawn l-akkordji jillimitaw il-libertà tax-xerrej (il-bejjiegħ bl-imnut), minn naħa, u tal-fornitur, min-naħa l-oħra, li jiddeterminaw il-politika tagħhom tal-prezzijiet. Il-limitazzjoni tal-prezzijiet tal-bejgħ u tal-bejgħ mill-ġdid ġiet stabbilita, bejn l‑2006 u l‑2009, permezz ta’ diversi dokumenti kuntrattwali konklużi bejn Whiteland, bħala fornitur, u l-bejjiegħ Metro, kif ukoll permezz ta’ kuntratti u offerti promozzjonali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Konformement mal-Artikolu 53(1)(a) tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni, Whiteland ġiet ikkundannata, għall-ksur tal-Artikolu 5(1)(a) tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni u tal-Artikolu 101(1) TFUE, għal multa ta’ 2 324.484 lei (RON) (madwar EUR 479.94), ugwali għal 0.55 % tad-dħul mill-bejgħ tagħha tal‑2013.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Permezz ta’ azzjoni ppreżentata fir-reġistru tal-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija, iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>Qorti tal-Appell<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>), Whiteland talbet l-annullament parzjali tad-deċiżjoni Nru 13 tal‑<DATE ISO="20150414">14 ta’ April 2015</DATE>, fil-parti li tirrigwardaha, minbarra l-eżenzjoni mis-sanzjoni, bl-invokazzjoni tal-preskrizzjoni tas-setgħa tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi kwalunkwe sanzjoni amministrattiva għal ksur tar-regoli dwar id-dritt tal-kompetizzjoni, billi diġà skada t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin imsemmi fl-Artikolu 61(1)(b) tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Permezz tas-sentenza Nru 92 tad‑<DATE ISO="20160119">19 ta’ Jannar 2016</DATE>, it-Tmien Awla għall-kontenzjuż amministrattiv u fiskali tal-Qorti tal-Appell laqgħet l-appell ippreżentat minn Whiteland u konsegwentement annullat id-deċiżjoni Nru 13 tal‑<DATE ISO="20150414">14 ta’ April 2015</DATE> fil-parti li tirrigwarda din tal-aħħar, minħabba li sar preskritt id-dritt tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi s-sanzjoni amministrattiva fuq ir-rikorrenti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Fil-fatt, il-Qorti tal-Appell qieset li, konformement mas-sistema ta’ preskrizzjoni tad-dritt tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi sanzjonijiet amministrattivi rregolata mill-Artikoli 61 u 62 tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni, l-aħħar att tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li seta’ jinterrompi d-dekorrenza tal-preskrizzjoni kien id-deċiżjoni li tinfetaħ l-investigazzjoni adottata mill-istess kunsill.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Fil-kawża inkwistjoni, il-Qorti tal-Appell iddeċidiet li l-aġir antikompetittiv kien ta’ natura kontinwa u li l-aħħar att antikompetittiv attribwit lil Whiteland seħħ fil‑<DATE ISO="20090715">15 ta’ Lulju 2009</DATE>, id-data li fiha beda jiddekorri l-perijodu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin previst mill-Artikolu 61(1)(b) tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni. Il-Kunsill tal-Kompetizzjoni sussegwentement adotta d-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-investigazzjoni fis‑<DATE ISO="20090907">7 ta’ Settembru 2009</DATE>, deċiżjoni li interrompiet it-terminu ta’ preskrizzjoni b’tali mod li f’din id-data beda jiddekorri terminu ġdid ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Peress li l-Qorti tal-Appell, bl-adozzjoni ta’ interpretazzjoni restrittiva tal-Liġi Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni, iddeċidiet li d-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-investigazzjoni kienet l-aħħar att tal-Kunsill tal-kompetizzjoni li huwa idoneu għall-interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni, hija kkonkludiet li t-terminu msemmi skada fis‑<DATE ISO="20140907">7 ta’ Settembru 2014</DATE>, jiġifieri f’data preċedenti kemm għad-deliberazzjonijiet suċċessivi fil-kwistjoni tal-Kunsill tal-kompetizzjoni (li saru fid‑<DATE ISO="20141209">9 ta’ Diċembru 2014</DATE>) u kemm għall-adozzjoni tad-deċiżjoni Nru 13 tal‑<DATE ISO="20150414">14 ta’ April 2015</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Il-Kunsill tal-Kompetizzjoni ppreżenta appell fil-kassazzjoni kontra s-sentenza Nru 92 tad‑<DATE ISO="20160119">19 ta’ Jannar 2016</DATE> tal-Qorti tal-Appell, li hija s-suġġett tal-proċedura prinċipali pendenti quddiem l-Înalta Curte de Casație și Justiție – Secția de contencios administrativ și fiscal (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja – Awla tal-Kontenzjuż Amministrattiv u Fiskali, ir-Rumanija, iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>Qorti Għolja<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>L-ewwel nett, dan jafferma li l-interpretazzjoni korretta tad-dispożizzjonijiet fis-seħħ hija dik li skontha t-terminu ta’ preskrizzjoni jista’ jiġi interrott minn kwalunkwe att proċedurali li għandu l-għan li jissopprimi l-ksur, u mhux dik restrittiva sostnuta mill-Qorti tal-Appell li skontha d-deċiżjoni tal-ftuħ ta’ investigazzjoni tikkostitwixxi l-aħħar att idoneu għall-interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>It-tieni nett, il-Kunsill tal-Kompetizzjoni ddikjara li l-interpretazzjoni li skontha d-deċiżjoni tal-ftuħ ta’ investigazzjoni hija l-aħħar att li jinterrompi l-perijodu ta’ preskrizzjoni twassal għal applikazzjoni mhux uniformi tad-dispożizzjonijiet rilevanti nazzjonali u Ewropej dwar is-suġġett.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Fil-fatt, kieku l-Kunsill tal-Kompetizzjoni ma fetaħx, fil-kawża inkwistjoni, investigazzjoni anki fir-rigward tal-ksur possibbli tal-Artikolu 101 TFUE, u kieku l-Kummissjoni Ewropea nnifisha investigat dan il-punt, l-atti interruttivi tal-preskrizzjoni kienu jiġu identifikati konformement mal-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003, li skontu l-atti li jinterrompu l-preskrizzjoni huma dawk kollha relatati mas-soppressjoni tal-ksur.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Fil-proċedura pendenti quddiem il-Qorti Għolja, il-Kunsill tal-Kompetizzjoni talab li jsir rinviju għal deċiżjoni preliminari sabiex jiġi kkonstatat jekk id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni (jiġifieri l-Artikolu 4(3) TUE u l-Artikolu 101 TFUE, ikkunsidrati flimkien mal-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1/2003) jipprekludux li r-regoli tad-dritt nazzjonali jiġu interpretati fis-sens li l-att formali ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni dwar prattika antikompetittiva huwa l-aħħar att li jista’ jinterrompi l-preskrizzjoni u li għaldaqstant il-miżuri suċċessivi adottati mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni għall-finijiet tal-investigazzjoni ma jaqgħux fil-kategorija tal-atti interruttivi tal-preskrizzjoni, anki jekk dawn ir-regoli jistgħu jagħmluha impossibbli għall-Kunsill tal-Kompetizzjoni li japplika b’mod effettiv l-Artikolu 101 TFUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk interpretazzjoni restrittiva bħal din tal-Liġi Nazzjonali Nru 21/1996 dwar il-Kompetizzjoni, adottata f’din il-kawża mill-Qorti tal-Appell, twassalx għal applikazzjoni mhux uniformi tad-dispożizzjonijiet rilevanti fil-qasam tad-dritt tal-kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Hija ssostni li skont kurrent ġurisprudenzjali nazzjonali attwali, l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003 jirrigwarda biss is-setgħa tal-Kummissjoni li timponi sanzjonijiet għal allegat ksur tar-regoli tad-dritt tal-kompetizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, filwaqt li, madankollu, din id-dispożizzjoni ma hijiex applikabbli għall-Kunsill tal-Kompetizzjoni. Minkejja dan, il-Qorti Għolja nnotat l-eżistenza ta’ kurrent ġurisprudenzjali ieħor li skontu għandha teżisti korrispondenza bejn l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003 u r-regoli ta’ dritt nazzjonali dwar il-preskrizzjoni, billi huwa neċessarju li tiġi stabbilita koerenza bejn ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni u r-regoli ta’ dritt nazzjonali, b’mod partikolari fejn dawn tal-aħħar ikollhom l-għan li jittrasponu l-kontenut tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Għolja, għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>L-Artikolu 4(3) TUE u l-Artikolu 101 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jimponu fuq l-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri, li jagħtu, lir-regoli nazzjonali li jirregolaw il-preskrizzjoni tad-dritt tal-Kunsill tal-kompetizzjoni li jimponi sanzjonijiet amministrattivi, interpretazzjoni konformi mal-leġiżlazzjoni li tinsab fl-Artikolu 25(3) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 1 u li jipprekludu li r-regoli tad-dritt nazzjonali jiġu interpretati fis-sens li b’att li jinterrompi l-preskrizzjoni wieħed għandu jifhem biss l-att formali ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni dwar prattika antikompetittiva, mingħajr ma l-azzjonijiet ulterjuri mwettqa għall-finijiet tat-tkomplija ta’ din il-prattika jaqgħu fl-istess kategorija tal-atti li jinterrompu l-preskrizzjoni?<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/></P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiżi ġuridika</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Osservazzjonijiet preliminari</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Id-domanda preliminari u l-kwistjonijiet ġuridiċi magħmula</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Bl-għan ta’ ċarezza espożittiva huwa utli, anki fil-qalba tal-analiżi ġuridika, li titfakkar ċerta informazzjoni fattwali sabiex jinftiehmu sew il-kwistjonijiet ġuridiċi fil-bażi tad-domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Id-dispożizzjoni nazzjonali fis-seħħ fil-mument tas-sentenza prinċipali (l-Artikolu 62 tal-Liġi dwar il-Kompetizzjoni Rumena), bil-premessa li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>[k]walunkwe azzjoni mwettqa mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni <HT TYPE="ITALIC">għall-finijiet tal-eżami preliminari jew tal-ftuħ ta’ investigazzjoni</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Enfasi miżjuda minni. Ir-regola emendata, attwalment fis-seħħ, taqra minflok <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/><HT TYPE="ITALIC">għall-finijiet ta’ eżami preliminari jew għall-konstatazzjoni ta’ ksur ta’ liġi</HT><QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</P></NOTE> dwar kwalunkwe ksur tal-liġi tinterrompi t-termini ta’ preskrizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>, tistabbilixxi li l-atti li jistgħu jinterrompu l-perijodu ta’ preskrizzjoni jinkludu <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>prinċipalment<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>: a) talbiet bil-miktub għal informazzjoni; b) id-deċiżjoni tal-President tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jiftaħ investigazzjoni; c) il-ftuħ ta’ proċedura ġudizzjarja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Ir-regola emendata, attwalment fis-seħħ, taqra minflok: <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>a) talbiet bil-miktub għal informazzjoni; b) id-deċiżjoni tal-President tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jiftaħ investigazzjoni; c) it-twettiq ta’ spezzjonijiet; d) il-komunikazzjoni tar-rapport tal-investigazzjoni.<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/></P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>L-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni mill-Qorti tal-Appell (sussegwentement ikkontestata quddiem il-qorti tar-rinviju) kienet fis-sens li, fil-każ inkwistjoni, l-aħħar att li seta’ jinterrompi l-preskrizzjoni kien id-deċiżjoni tal-President tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni ta’ ftuħ tal-investigazzjoni u, għaldaqstant, fid-data tad-deċiżjoni definittiva, il-preskrizzjoni kienet iddekorriet bin-nullità konsegwenti tas-sanzjoni imposta mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni nnifsu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju (il-Qorti Għolja Rumena), adita mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni, għandha dubji dwar l-interpretazzjoni korretta tar-regola interna proposta mill-Qorti tal-Appell u tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja: 1) jekk l-Artikolu 4(3) TUE u l-Artikolu 101 TFUE jobbligawx lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali jinterpretaw il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi r-regoli dwar il-preskrizzjoni tad-dritt li jiġu imposti sanzjonijiet amministrattivi skont l-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1/2003; 2) jekk l-interpretazzjoni restrittiva ta’ regola bħall-Artikolu 62 imsemmi, li skontha l-aħħar att li jista’ jinterrompi l-preskrizzjoni huwa l-ftuħ formali tal-proċedura ta’ investigazzjoni mill-President tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni, jistax ikollha l-effett li tippreġudika l-applikazzjoni effettiva tal-Artikolu 101 TFUE, u b’hekk tikser il-prinċipju ta’ effettività bħala limitu għall-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri u l-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali msemmi fl-Artikolu 4(3) TUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Il-kwistjoni ġuridika li għandha tiġi solvuta tinkludi, għaldaqstant, l-identifikazzjoni tal-limiti għall-Istati Membri li jirregolaw il-preskrizzjoni tal-atti magħmula mill-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni, b’mod partikolari għal dak li jirrigwarda t-tipi ta’ atti interruttivi tal-preskrizzjoni nnifisha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Ir-riferiment inkluż fid-domanda preliminari għall-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003, jekk interpretat (kif jidher minn ċerti partijiet tad-deċiżjoni) fis-sens ta’ applikazzjoni diretta għal din il-kawża, hija ekwivoka għas-soluzzjoni tal-kwistjoni ġuridika.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Fil-fatt, dan jipprevedi li s-setgħa mogħtija lill-Kummissjoni skont l-Artikoli 23 u 24 tar-Regolament innifsu hija suġġetta għal termini speċifiċi ta’ preskrizzjoni u għal regoli speċifiċi li jirregolawlha l-iskadenza bħala kundizzjoni, prevista fil-paragrafu 3, li l-preskrizzjoni għall-impożizzjoni ta’ multi jew pagamenti ta’ penalità tiġi interrotta minn <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>kwalunkwe att tal-Kummissjoni jew ta’ Kunsill tal-Kompetizzjoni ta’ Stat Membru relatat mal-investigazzjoni jew mal-konstatazzjoni tal-ksur<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Mill-formulazzjonijiet tal-Artikolu 25 jirriżulta b’mod ċar li din id-dispożizzjoni tapplika biss għall-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija lill-Kummissjoni mir-Regolament Nru 1/2003 u mhux għall-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija lill-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Għaldaqstant inqis li ma għandha ebda rilevanza ċ-ċirkustanza invokata minn uħud mill-partijiet li l-leġiżlatur Rumen, fil-mument tad-dħul fis-seħħ tal-Liġi dwar il-Kompetizzjoni, ispira ruħu mill-imsemmi Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003 waqt ir-redazzjoni tar-regola.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Kif sostnut ukoll mill-Kummissjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Ara l-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, punt 19.</P></NOTE> it-test tal-Artikolu 62 tal-Liġi dwar il-Kompetizzjoni huwa differenti minn dak tal-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003. Ma jistax għalhekk jiġi sostnut li l-leġiżlatur Rumen irriproduċa testwalment dak inkluż fl-imsemmi Artikolu 25 u lanqas li dan jista’ jkollu applikazzjoni diretta fil-konfront tal-atti magħmula mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Minn dan isegwi li s-soluzzjoni tad-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju ma tistax tiddependi mill-applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 25 iżda mill-interpretazzjoni tal-imsemmi Artikolu 62 tal-Liġi dwar il-Kompetizzjoni fid-dawl tal-bilanċ ta’ diversi prinċipji tad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Ara s-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19830921">21 ta’ Settembru 1983</DATE>, <NAME.CASE>Deutsche Milchkontor <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>205/82‑215/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:233">EU:C:1983:233</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0017">17</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>: il-prinċipju ta’ awtonomija proċedurali tal-Istati Membri fl-assenza ta’ leġiżlazzjoni armonizzata, il-prinċipju ta’ effettività tal-azzjoni ta’ enforcement antitrust, il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali bejn l-Istati Membri u l-Unjoni u l-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività tad-dispożizzjonijiet ta’ liġi sostantiva li għandhom natura punittiva.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt applikabbli u l-emendi magħmula suċċessivament</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Qabel ma ngħaddu għall-analiżi tal-prinċipji msemmija iktar ’il fuq, jeħtieġ li jitfakkar, preliminarjament, li l-kwistjoni li bħalissa tinsab quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tilfet fid-dritt nazzjonali ta’ oriġini utilità prattika għall-futur.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Fil-fatt, il-leġiżlatur nazzjonali emenda l-Artikolu 62 imsemmi iktar ’il fuq, b’tali mod li għamlu uniformi mad-dispożizzjonijiet inklużi fl-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Digriet Governattiv ta’ Urġenza Nru 31/2015. Skont ir-rapport tad-digriet, l-emendi għall-Artikoli 61 u 62 tal-liġi <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>jimmiraw sabiex jeliminaw il-konfużjoni fir-rigward tal-preskrizzjoni tad-dritt ta’ rikors u tad-dritt tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi sanzjonijiet<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, p. 23, tat-talba għal deċiżjoni preliminari).</P></NOTE> u, għaldaqstant, ippreveda raġunijiet interruttivi tal-preskrizzjoni ulterjuri u suċċessivi fir-rigward tal-ftuħ tal-investigazzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Fosthom it-twettiq ta’ spezzjonijiet u l-komunikazzjoni tar-rapport tal-investigazzjoni (ara l-Artikolu 64 il-ġdid tal-Liġi dwar il-Kompetizzjoni Rumena).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Madankollu d-dispożizzjoni preċedenti tibqa’ applikabbli <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT> għall-kawża mressqa minn Whiteland quddiem il-qorti nazzjonali u, għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha toffri lill-qorti tar-rinviju l-kriterji sabiex din tiġi solvuta fid-dawl tal-interpretazzjoni korretta tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Fil-fehma tiegħi, l-emendi magħmula huma kompletament newtrali fir-rigward tas-soluzzjoni ta’ din il-kawża: fil-fatt, l-evalwazzjoni li għandha ssir mill-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata għall-kompatibbiltà ta’ interpretazzjoni (bħal dik indikata mill-qorti tar-rinviju u adottata mill-Qorti tal-Appell) tar-regola nazzjonali fis-seħħ fil-mument tal-fatti mad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Finalment, għandu jingħad ukoll li d-Direttiva 2019/1<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Direttiva 2019/1 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑<DATE ISO="20181211">11 ta’ Diċembru 2018</DATE> sabiex l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri jingħataw setgħat biex ikunu inforzaturi aktar effettivi, u biex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern (l-hekk imsejħa id-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>Direttiva ECN+<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>), li t-terminu ta’ implimentazzjoni tagħha huwa l‑<DATE ISO="20210204">4 ta’ Frar 2021</DATE>.</P></NOTE> tinkludi, fl-Artikolu 29, ċerti regoli dwar termini ta’ preskrizzjoni għall-impożizzjoni ta’ multi mill-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni li ma jirrigwardawx, madankollu, l-aspett suġġett ta’ din il-kawża<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Id-dispożizzjonijiet il-ġodda jirrigwardaw biss l-obbligu li jiġu sospiżi jew interrotti t-termini ta’ preskrizzjoni waqt il-proċeduri quddiem il-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni ta’ Stati Membri oħra jew quddiem il-Kummissjoni u l-obbligu li jiġu sospiżi jew interrotti dawn il-perijodi waqt il-perijodu li fih id-deċiżjoni tal-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernat tkun suġġetta għal proċedura pendenti quddiem organu ta’ appell.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Għalhekk, tidher li hija kkonfermata r-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li ma jiġix irregolat direttament l-aspett relatat mat-tul tat-termini ta’ preskrizzjoni u t-tipi ta’ atti interruttivi tal-preskrizzjoni stess b’riferiment għall-miżuri meħuda mill-kunsilli nazzjonali ta’ kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prinċipju ta’ awtonomija proċedurali tal-Istati Membri u prinċipju ta’ effettività tal-azzjoni antitrust</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>F’din il-kawża, bl-esklużjoni tal-applikabbiltà diretta tal-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003, jeħtieġ li wieħed jipproċedi għall-bilanċ ta’ ċerti prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li dwarhom il-Qorti tal-Ġustizzja diġà esprimiet ruħha f’numru ta’ okkażjonijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Fl-evalwazzjoni ta’ jekk dispożizzjoni leġiżlattiva bħal dik Rumena fis-seħħ fi żmien il-fatti (interpretata restrittivament kif għamlet il-Qorti tal-Appell) hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, jeħtieġ li wieħed jibda mill-preżunzjoni li l-azzjoni antitrust għandha tkun effettiva kemm meta tkun fir-responsabbiltà tal-Kummissjoni u kif ukoll meta tkun fir-responsabbiltà tal-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>L-Istati Membri, fil-fatt, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>għandhom jinnominaw l-awtorità jew l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni responsabbli għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE b’tali mod li d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament huma effettivament imħarsa. L‑awtoritajiet hekk maħtura għandhom, skontu, jiżguraw l-applikazzjoni effettiva tal-imsemmija artikoli fl-interess ġenerali (ara l-premessi 5, 6, 8, 34 u 35 tar‑Regolament)<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Ara s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101207">7 ta’ Diċembru 2010</DATE>, <NAME.CASE>VEBIC</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑439/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:739">EU:C:2010:739</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Huwa veru li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>skont il-prinċipju ta’ awtonomija proċedurali nazzjonali, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni f’dan il-qasam, huwa l-ordinament ġuridiku nazzjonali ta’ kull wieħed mill-Istati Membri li għandu jindika l-qrati li għandhom ġurisdizzjoni u jirregola l-modalitajiet proċedurali ta’ rikorsi ġudizzjarji intiżi sabiex jiżguraw il-ħarsien tad-drittijiet li għandhom l-individwi bis-saħħa tad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100914">14 ta’ Settembru 2010</DATE>, <NAME.CASE>Akzo Nobel Chemicals u Akcros Chemicals vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑550/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:512">EU:C:2010:512</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0113">113</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE><QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> u li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>fl-implimentazzjoni tar-regolamenti Komunitarji, sakemm id-dritt Komunitarju, inklużi l-prinċipji ġenerali tiegħu, ma jipprovdix regoli komuni għal dan il-għan, l-awtoritajiet nazzjonali għandhom isegwu r-regoli ta’ proċedura u r-regoli sostantivi tad-dritt nazzjonali tagħhom<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19830921">21 ta’ Settembru 1983</DATE>, <NAME.CASE>Deutsche Milchkontor <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>205/82 – 215/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:233">EU:C:1983:233</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0017">17</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE><QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> [traduzzjoni mhux uffiċjali].</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Madankollu, dan il-prinċipju dejjem fil-kliem ta’ tagħlim preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>għandu jiġi bbilanċjat mal-ħtieġa ta’ applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju, sabiex tiġi evitata disparità ta’ trattament bejn l-operaturi ekonomiċi<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 13 iktar ’il fuq.</P></NOTE> [traduzzjoni mhux uffiċjali].</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Dan ifisser li, kif ġie ċċarat b’mod konċiż f’interventi suċċessivi tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-diskrezzjoni tal-Istati Membri hija marbuta mal-osservanza tal-prinċipji tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110614">14 ta’ Ġunju 2011</DATE>, <NAME.CASE>Pfleiderer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:389">EU:C:2011:389</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) li taqra (punt 24) li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>għalkemm l-istabbiliment u l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri, huma għandhom jeżerċitaw din il-kompetenza b’osservanza tad-dritt tal-Unjoni<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>; ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091112">12 ta’ Novembru 2009</DATE>, <NAME.CASE>Il‑Kummissjoni vs Spanja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑154/08</NO.CASE>, mhux ippubblikata, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:695">EU:C:2009:695</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0121">121</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata fih).</P></NOTE> u, b’mod partikolari mal-prinċipju ta’ effettività. Id-dispożizzjonijiet nazzjonali ma jistgħux <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>jirrendu impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-implementazzjoni tad-dritt tal-Unjoni<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110614">14 ta’ Ġunju 2011</DATE>, <NAME.CASE>Pfleiderer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:389">EU:C:2011:389</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980716">16 ta’ Lulju 1998</DATE>, <NAME.CASE>Oelmühle u Schmidt Söhne</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑298/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:372">EU:C:1998:372</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata). Fl-istess sens ara wkoll is-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060704">4 ta’ Lulju 2006</DATE>, <NAME.CASE>Adeneler <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑212/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:443">EU:C:2006:443</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0095">95</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030918">18 ta’ Settembru 2003</DATE>, <NAME.CASE>Pflücke</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑125/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:477">EU:C:2003:477</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Dak indikat iktar ’il fuq japplika b’mod partikolari fis-settur tal-kompetizzjoni. Il-modernizzazzjoni tar-regoli u tal-proċeduri relatati mal-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, magħmula mir-Regolament Nru 1/2003, hija fondata, fil-fatt, fuq id-disinn ta’ sistema ddeċentralizzata ta’ applikazzjoni tar-regoli antitrust Ewropej, li fl-ambitu tagħhom jaġixxu f’konnessjoni stretta l-Kummissjoni Ewropea, il-kunsilli nazzjonali ta’ kompetizzjoni u l-qrati tal-Istati Membri. Dawn ingħataw setgħat ġodda fir-rigward tas-sistema preċedenti, b’tali mod li tiġi ffavorita effiċjenza ikbar tal-enforcement f’livell Ewropew, filwaqt li fl-istess ħin jiġu protetti l-koerenza u l-uniformità.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Sistema ddeċentralizzata mibnija hekk, li fiha l-kunsilli nazzjonali japplikaw direttament id-dritt tal-Unjoni, teħtieġ li, filwaqt li tiġi rrispettata l-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri, ir-regoli stabbiliti għall-enforcement antitrust ma joħolqux ostakolu għal applikazzjoni uniformi u effettiva tad-dritt antitrust.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>L-Istati Membri, għaldaqstant, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>għandhom jiżguraw li r-regoli huma jistabbilixxu jew li huma japplikaw ma jippreġudikawx l-applikazzjoni effettiva tal-Artikoli 101 TFUE u 102 tat-TFUE<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110614">14 ta’ Ġunju 2011</DATE>, <NAME.CASE>Pfleiderer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:389">EU:C:2011:389</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>l-metodi proċedurali tal-appelli quddiem qorti mid-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> ma għandhomx jippreġudikaw l-għan tar-Regolament Nru 1/2003 li huwa li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>tiġi żgurata l-applikazzjoni effettiva tal-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE mill‑imsemmija awtoritajiet<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Ara s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101207">7 ta’ Diċembru 2010</DATE>, <NAME.CASE>VEBIC</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑439/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:739">EU:C:2010:739</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>B’riferiment partikolari għall-preskrizzjoni, reċentement ġiet imressqa kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-dritt għal azzjoni għall-kumpens għad-danni kkawżati mill-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Id-dritt tal-Istat Membru llimita għal tliet snin it-terminu ta’ preskrizzjoni, li kien jibda jiddekorri indipendentement mill-fatt jekk il-persuna li ġarrbet il-ħsara kinitx taf l-identità tal-persuna responsabbli jew l-kobor komplessiv tad-danni, u ma kien jipprevedi ebda sospensjoni jew interruzzjoni tal-preskrizzjoni fil-mori ta’ proċedura quddiem il-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>F’dik l-okkażjoni l-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>l-Artikolu 102 TFUE u l-prinċipju ta’ effettività għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li, minn naħa, tipprevedi li t-terminu ta’ preskrizzjoni għall-azzjonijiet għad-danni huwa ta’ tliet snin u jibda mill-jum li fih il-persuna leża saret taf bid-dritt tagħha għal kumpens, anki jekk il-persuna<?PAGE NO="13"?> responsabbli tar-reat ma tkunx magħrufa u, min-naħa l-oħra, ma tipprevedi ebda possibbiltà ta’ sospensjoni jew interruzzjoni ta’ dak it-terminu fi proċedimenti quddiem awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190328">28 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:263">EU:C:2019:263</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja reġgħet tenniet ukoll il-prinċipju li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>leġiżlazzjoni nazzjonali li tiffissa d-data li minnha jibda jiddekorri t-terminu ta’ preskrizzjoni, it-tul u l-arranġamenti tas-sospensjoni jew tal-interruzzjoni tagħha għandha tiġi adattata għall-karatteristiċi tad-dritt tal-kompetizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190328">28 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:263">EU:C:2019:263</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> li jeħtieġ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>analiżi fattwali u ekonomika kumplessa<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190328">28 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:263">EU:C:2019:263</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Dawn il-prinċipji, sostnuti mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward ta’ każ azzjoni ta’ individwi sabiex jiksbu kumpens għal danni sostnuti minħabba aġir antikompetittiv (l-hekk imsejjaħ private enforcement), huma fil-fehma tiegħi applikabbli anki għal din il-kawża, li fiha l-azzjoni suġġetta għal preskrizzjoni hija dik ta’ kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni (l-hekk imsejjaħ public enforcement).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Dan minħabba l-fatt li l-private enforcement, bħala t-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>tieni pilastru<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Otis Gesellschaft <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑435/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:651">EU:C:2019:651</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> flimkien mal-public enforcement, illum sar <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>element issostitwibbli tas-sistema ddeċentralizzata ta’ implementazzjoni tal-leġiżlazzjoni fil-qasam tal-akkordji introdotta mir-Regolament (KE) Nru 1/2003<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Hekk ukoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:32">EU:C:2019:32</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0001">1</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Ara wkoll dwar din it-tema s-sentenza tal‑<DATE ISO="20010920">20 ta’ Settembru 2001</DATE>, Courage u <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Crehan</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑453/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:465">EU:C:2001:465</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); is-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060713">13 ta’ Lulju 2006</DATE>, <NAME.CASE>Manfredi <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑295/04 sa C‑298/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:461">EU:C:2006:461</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); is-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140605">5 ta’ Ġunju 2014</DATE>, <NAME.CASE>KONE <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑557/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1317">EU:C:2014:1317</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); u, reċentement, is-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191212">12 ta’ Diċembru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Otis <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑435/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1069">EU:C:2019:1069</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, b’mod partikolari l-punt 24).</P></NOTE>. L-azzjonijiet għad-danni għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jikkostitwixxu għalhekk <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>parti integrali mis-sistema tal-implimentazzjoni ta’ dawn ir-regoli, li hija intiża li trażżan l-aġir antikompetittiv tal-impriżi u li tiskoraġġihom milli jwettqu tali aġiri<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190314">14 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Skanska Industrial Solutions <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑724/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:204">EU:C:2019:204</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Ir-Regolament Nru 1/2003 diġà kien juri r-relazzjoni ta’ kumplimentarjetà bejn il-public u l-private enforcement li tikkaratterizza l-mudell Ewropew<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Mill-premessa 7 jinqara li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>Qrati nazzjonali għandhom parti essenżjali x’jilgħabu fl-applikazzjoni tal-liġijiet tal-kompettitività tal-Komunità. Meta qed tiġi deċiża kwistjoni bejn żewġt individwi, dawn għandhom jipproteġu d-drittijiet suġġettivi taħt il-liġi tal-Komunità, per eżempju l-għotija tad-danni lil vittma ta’ xi ksur. Ir-rwol tal-qrait nazzjonali hawnhekk għandu jikkomplimenta dak ta’ l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta’ l-Istati Membri. Dawn għalhekk għandhom jitħallew fis-sħiħ li japplikaw l-Artikolu 81 u 82 tat-Trattat<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/>.</P></NOTE>: tal-ewwel, permezz tas-setgħat effettivi ta’ investigazzjoni u ta’ sanzjonijiet attribwiti lill-awtoritajiet kompetenti, ingħata prinċipalment il-funzjoni ta’ repressjoni u deterrenza tal-illegalitajiet antikompetittivi; tat-tieni ngħata l-inkarigu li tiġi żgurata l-protezzjoni tad-drittijiet u l-kumpens għad-danni sostnuti mill-vittmi tal-illegalità. L-iktar direttivi reċenti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Direttiva 2014/104/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑<DATE ISO="20141126">26 ta’ Novembru 2014</DATE> dwar ċerti regoli li jirregolaw l-azzjonijiet għad-danni skont il-liġi nazzjonali għall-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-liġi tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri u tal-Unjoni Ewropea (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="349" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2014">ĠU 2014, L 349, p. 1</REF.DOC.OJ>) u l-hekk imsejħa Direttiva <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>ECN+<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> diġà ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 9 iktar ’il fuq.</P></NOTE> dwar din il-kwistjoni jsostnu dan l-approċċ, biż-żieda madankollu ta’ elementi li jidhru li jimbuttaw għal kumplimentarjetà dejjem ikbar.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Iktar milli nħarsu lejn żewġ sistemi konkorrenti ta’ <HT TYPE="ITALIC">enforcement</HT>, huwa xieraq li wieħed jirraġuna f’termini ta’ sistema unika, li tinkludi żewġ modalitajiet sabiex jintlaħaq l-istess riżultat<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wahl fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Skanska Industrial Solutions <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑724/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:100">EU:C:2019:100</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0076">76</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), fejn jinqara li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>l-infurzar pubbliku u privat tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni flimkien jiffurmaw sistema kompluta ta’ infurzar, għalkemm b’żewġ partijiet, li għandhom jiġu kkunsidrati bħala ħaġa waħda<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>.</P></NOTE>. Il-koordinament bejn tali modalitajiet ta’ enforcement għandu l-għan li jistimula interazzjoni virtwuża, b’mod li jinkiseb l-għan komuni tal-applikazzjoni effettiva tad-dritt tal-kompetizzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>R. Chieppa, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>Coordination between Private and Public Antitrust Enforcement in Italy and in the EU. Due modalità di un sistema bilanciato di enforcement<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>, f’<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>Il private antitrust enforcement in Italia e nell’Unione europea:scenari applicativi e le prospettive del mercato. Atti del VII Convegno Antitrust di Trento<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>, <DATE ISO="20190411">11</DATE>-<DATE ISO="20190413">13 ta’ April 2019</DATE> – Gian Antonio Benacchio, Michele Carpagnano (edituri) (2019).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>L-esperjenza konkreta tgħallem imbagħad li mhux biss l-azzjonijiet ċivili għad-danni jistgħu jirrappreżentaw okkażjoni konkreta sabiex jitressqu quddiem il-qorti każijiet ta’ antitrust li kieku jibqgħu mingħajr protezzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Ara f’dan is-sens il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wahl fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Skanska Industrial Solutions <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑724/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:100">EU:C:2019:100</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), fejn jinqara li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>l-infurzar privat permezz ta’ azzjonijiet għad-danni jipprovdi element komplementari ta’ dissważjoni għal imġiba antikompetittiva, dissważjoni li l-infurzar pubbliku waħdu ma jistax jikseb<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>.</P></NOTE>, iżda anki li d-dritt ta’ kwalunkwe persuna li titlob il-kumpens għad-dannu li jirriżulta minn aġir antikompetittiv <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>isaħħaħ in-natura operattiva tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni […] u b’hekk jikkontribwixx[i] għaż-żamma ta’ kompetizzjoni effettiva fl-Unjoni Ewropea<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190328">28 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:263">EU:C:2019:263</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). B’mod iktar ċar, b’riferiment speċifiku għall-Artikolu 101 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190314">14 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Skanska Industrial Solutions <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑724/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:204">EU:C:2019:204</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) speċifikat li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/>[d]-dritt ta’ kull persuna li titlob kumpens għad-dannu kkawżat minn akkordju jew minn prattika pprojbita mill-Artikolu 101 TFUE tiżgura l-<HT TYPE="ITALIC">effikaċja sħiħa</HT> ta’ dan l-artikolu, b’mod partikolari, l-<HT TYPE="ITALIC">effett utli</HT> tal-projbizzjoni msemmija fil-paragrafu 1 tiegħu<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/> (enfasi miżjuda minni).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Minħabba din il-kumplimentarjetà stretta bejn il-private u l-public enforcement<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0045" REF.END="QE0045"/>[L]-infurzar pubbliku u privat huwa kumplimentari u jikkostitwixxi partijiet komposti ta’ ħaġa waħda<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>, skont il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wahl fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Skanska Industrial Solutions <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑724/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:100">EU:C:2019:100</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, li t-tnejn jaħdmu jintlaħaq l-interess pubbliku ta’ kompetizzjoni effettiva u libera tas-suq uniku, jiena tal-fehma li l-prinċipji espressi iktar ’il fuq mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza ċċitata Cogeco jistgħu jiġu applikati anki għal din il-kawża.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Il-prinċipju ta’ effettività jeħtieġ, għaldaqstant, li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0046" REF.END="QE0046"/>d-dispożizzjonijiet nazzjonali ma għandhomx irendu prattikament impossibbli u eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:32">EU:C:2019:32</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) u diġà f’dan is-sens is-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060713">13 ta’ Lulju 2006</DATE>, <NAME.CASE>Manfredi <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑295/04 – C‑298/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:461">EU:C:2006:461</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), is-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130606">6 ta’ Ġunju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Donau Chemie <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑536/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:366">EU:C:2013:366</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), is-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140605">5 ta’ Ġunju 2014</DATE>, <NAME.CASE>KONE <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑557/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1317">EU:C:2014:1317</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Dan b’mod partikolari fil-qasam tal-kompetizzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190328">28 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:263">EU:C:2019:263</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> minħabba s-sistema deċentralizzata ta’ enforcement deskritta iktar ’il fuq, anki b’teħid inkunsiderazzjoni tal-fatt li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0047" REF.END="QE0047"/>l-evalwazzjoni legali korretta tal-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni teżiġi, f’diversi każijiet, l-evalwazzjoni ta’ sitwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi, kif ukoll ta’ dokumenti tal-kumpanniji interni li spiss joħorġu biss minħabba x-xogħol tal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:32">EU:C:2019:32</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0085">85</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, fil-qasam tal-preskrizzjoni r-regoli stabbiliti mill-Istati Membri speċifiċi għandhom jippermettu azzjoni antitrust effikaċi anki fil-każijiet ta’ kumplessità kbira.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Fl-analiżi tal-kawża li llum tinsab quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżultaw sensiela ta’ indikazzjonijiet li jistgħu jwasslu għal konstatazzjoni li l-interpretazzjoni tar-regola nazzjonali mill-Qorti tal-Appell ma hijiex konformi mal-prinċipju ta’ effettività: l-esklużjoni assoluta tal-possibbiltà ta’ atti interruttivi tal-preskrizzjoni wara l-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni ma hijiex idonea sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-kwistjonijiet proċedurali ta’ wara l-ftuħ stess, u t-tnaqqis eċċessiv konsegwenti tal-operabbiltà tat-terminu ta’ preskrizzjoni assolut ta’ għaxar snin, previst ukoll mill-istess regoli.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Ma hijiex l-estensjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni fiha nnifisha u lanqas ma hija l-ġurisprudenza speċifika tal-atti interruttivi li donnha qiegħda tikser id-dritt tal-Unjoni f’kawża bħal din inkwistjoni, iżda r-riġidità irraġonevoli tal-interpretazzjoni restrittiva proposta li ma tippermettix l-interruzzjoni tal-preskrizzjoni anki f’kawżi partikolarment kumplessi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Interpretazzjoni bħal din imbagħad tkun kważi tneħħi s-sinjifikat tat-terminu assolut ta’ għaxar snin, previst ukoll mill-istess leġiżlazzjoni flimkien ma’ dak <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0048" REF.END="QE0048"/>ordinarju<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> ta’ ħames snin: jekk ebda att wara l-ftuħ uffiċjali tal-proċedura ma jista’ jinterrompi l-preskrizzjoni, rari jistgħu jinqabżu l-ħames snin previsti mit-terminu ta’ preskrizzjoni relattiv u fi kwalunkwe każ, l-iktar l-iktar, jistgħu jinqabżu biss minn dak il-perijodu qasir ta’ żmien li jgħaddi bejn l-iskoperta tal-illegalità possibbli tal-kompetizzjoni u l-ftuħ tal-proċedura.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Huwa veru li qabel il-ftuħ tal-proċedura mill-Kulleġġ tal-Kunsill hemm attività preistruttorja mwettqa mid-direttorat kompetenti iżda f’dan il-perijodu ma jistgħux jitwettqu ħafna atti rilevanti għall-finijiet tal-proċedura bħal, pereżempju, l-ispezzjonijiet u fi kwalunkwe każ normalment ma jsirux dawk l-avvenimenti kollha proċesswali tipiċi ta’ smigħ realizzat bis-sħiħ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>L-Istati Membri jistgħu għaldaqstant jipprevedu termini u modalitajiet ta’ preskrizzjoni differenti meta mqabbla ma’ dawk previsti mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003, iżda bil-kundizzjoni li dawn jippermettu eżerċizzju tal-attività ta’ enforcement adegwat għall-kumplessità tal-analiżi ġuridika u ekonomika tal-kawżi quddiem il-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni. Hekk għandha tinftiehem, fil-fehma tiegħi, fil-qasam tal-kompetizzjoni, l-espressjoni <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0049" REF.END="QE0049"/>ma tiġix magħmula eċċessivament diffiċli l-implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/> użata f’diversi okkażjonijiet mill-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Għal dan l-għan, iktar milli t-tul assolut tat-terminu tal-preskrizzjoni, li ma għandux ikun eċċessiv sabiex jiġi evitat l-effett oppost ta’ azzjoni antitrust li ma ssirx fi żmien xieraq, huma l-atti interruttivi tal-preskrizzjoni li għandhom rwol kruċjali inkwantu jippermettu li jiġi ddefinit it-tul tal-proċeduri skont il-kumplessità effettiva tal-każ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Isegwi li dispożizzjoni legali bħal dik Rumena għandha tiġi interpretata mill-qrati nazzjonali, anki b’rispett lejn l-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri, b’teħid inkunsiderazzjoni ta’: a) l-apparat kollu ta’ regoli dwar il-preskrizzjoni fis-seħħ u mhux dispożizzjonijiet uniċi b’mod ifframmentat<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>F’dan is-sens ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190328">28 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Cogeco Communications</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑637/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:263">EU:C:2019:263</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>; b) il-kumplessità medja tal-kawżi ttrattati mill-kunsilli nazzjonali<?PAGE NO="16"?> tal-kompetizzjoni u ż-żminijiet neċessarji għal analiżi ġuridiko-ekonomika xierqa. Għal dan l-għan, kif issuġġerixxiet il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Ara l-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, punt 34.</P></NOTE>, jista’ jsir riferiment għat-test li ssuġġerixxiet il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0050" REF.END="QE0050"/>Taricco 1<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150908">8 ta’ Settembru 2015</DATE>, <NAME.CASE>Taricco <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑105/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:555">EU:C:2015:555</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ssuġġeriet lill-qorti nazzjonali biex tivverifika jekk <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0051" REF.END="QE0051"/>l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali fil-qasam tal-interruzzjoni tal-preskrizzjoni jkollha l-effett li, f’numru kunsiderevoli ta’ każijiet, il-fatti li jikkostitwixxu frodi serja ma jkunux issanzjonati kriminalment, sa fejn dawn il-fatti jkunu ġeneralment preskritti qabel ma s-sanzjoni kriminali prevista mil-liġi tkun tista’ tiġi imposta b’deċiżjoni ġudizzjarja effettiva<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/>. F’każ ta’ verifika pożittiva <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0052" REF.END="QE0052"/>ikun hemm lok li jiġi kkonstatat li l-miżuri previsti mid-dritt nazzjonali għall-ġlieda kontra l-frodi u kull attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, ma jistgħux jitqiesu li huma effettivi u dissważivi, li jkun inkompatibbli mal-Artikolu 325(1) TFUE, mal-Artikolu 2(1) tal-Konvenzjoni PIF kif ukoll mad-Direttiva 2006/112, moqrija flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Bl-applikazzjoni ta’ dan it-test għal din il-kawża, il-qorti nazzjonali għandha tivverifika jekk, mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali fil-qasam ta’ interruzzjoni tal-preskrizzjoni, kif interpretati mill-Qorti tal-Appell, tirriżultax, f’numru kunsiderevoli ta’ każijiet, l-impunità ta’ impriżi li wettqu illegalitajiet antitrust gravi, minħabba li dawn il-fatti jkunu jirriżultaw ġeneralment preskritti qabel ma s-sanzjoni antitrust prevista mil-liġi tista’ tiġi imposta. Fil-każ ta’ verifika pożittiva, il-qorti nazzjonali għandha tikkonstata li l-miżuri previsti mid-dritt nazzjonali għall-ġlieda kontra l-illegalitajiet antitrust ma jistgħux jitqiesu effettivi u dissważivi, liema fatt ikun kuntrarju għall-Artikolu 101 TFUE, ikkunsidrat flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni mhux biss in-numru effettiv ta’ każijiet ta’ impunità, li jirriżultaw mid-dekorrenza tat-terminu ta’ preskrizzjoni mqabbel man-numru totali tal-każijiet eżaminati mill-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni rispettiv, iżda anki l-fatt li, pereżempju, ċertu tip ta’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni jibqa’ sistematikament mingħajr sanzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180605">5 ta’ Ġunju 2018</DATE>, <NAME.CASE>Kolev <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑612/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:392">EU:C:2018:392</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190117">17 ta’ Jannar 2019</DATE>, <NAME.CASE>Dzivev</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑310/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:30">EU:C:2019:30</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> wara l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar l-interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Finalment, nosserva li fid-dawl ta’ evalwazzjoni tal-effetti tal-preskrizzjoni possibbli ta’ azzjoni ta’ enforcement tal-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni, jistgħu jkunu suġġetti għal analiżi mill-qorti nazzjonali anki l-interessi ta’ terzi li, mill-annullament minħabba preskrizzjoni tad-deċiżjoni tal-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni jġarrbu preġudizzju li, anki jekk ma jkunx għadu fis-seħħ, jista’ jitqies bħala rilevanti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Qiegħed nirreferi, b’mod partikolari, għall-konsumaturi li, wara li ġarrbu preġudizzju mill-aġir antikompetittiv tal-impriżi ssanzjonati, jistennew il-konferma legali tad-deċiżjoni tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni sabiex ikunu jistgħu jipproċedu għall-azzjonijiet għad-danni follow on.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Fil-fehma tiegħi, dan jirrappreżenta konferma ulterjuri ta’ dak li sostnejt fil-punti preċedenti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Ara l-punti 62 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>. ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE> dwar il-kumplimentarjetà tal-public u tal-private enforcement, li t-tnejn jaħdmu sabiex jintlaħaq l-interess pubbliku ta’ kompetizzjoni effettiva u libera fis-suq uniku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Din l-evalwazzjoni ulterjuri tippreżupponi r-rikorrenza ta’ kundizzjonijiet speċifiċi li jistgħu jinkludu anki l-interess tal-konsumaturi fl-evalwazzjoni komplessiva tal-qorti nazzjonali: a) id-deċiżjoni tal-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni ma għandhiex fuq eżami <HT TYPE="ITALIC">prima facie</HT> tidher illeġittima minn aspetti differenti minn dawk relatati mal-preskrizzjoni; b) id-deċiżjoni appellata tal-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni għandu jkollha kontenut astrattament idoneu sabiex jiġu fondati azzjonijiet follow on minn numru konsistenti ta’ konsumaturi li ġarrbu dannu minn aġir illegali tal-impriżi ssanzjonati.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-konstatazzjonijiet deskritti iktar ’il fuq, fil-fehma tiegħi, hija l-qorti nazzjonali li għandha twettaq evalwazzjoni finali: dik dwar il-konformità tad-dispożizzjoni nazzjonali mhux mat-test iżda mal-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0053" REF.END="QE0053"/>ispirtu<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/> tal-istruttura tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-preskrizzjoni tal-azzjoni ta’ enforcement tal-Kummissjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Dan ifisser li, anki jekk mhux vinkolanti fuq l-Istati Membri, dawn għandhom madankollu jirrappreżentaw <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0054" REF.END="QE0054"/>standard ta’ effiċjenza<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/> tal-azzjoni antitrust, li għandu jkun kemm jista’ jkun uniformi f’sistema ġuridika ta’ enforcement iddeċentralizzata, li fiha l-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni individwali jaġixxu b’dejjem iktar sinerġija mal-Kummissjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Minn dak indikat sa hawnhekk jirriżulta li, miċ-ċirkustanzi kollha li jinsiltu mill-proċess, interpretazzjoni restrittiva tal-atti interruttivi tal-preskrizzjoni, bħal dik proposta mill-Qorti tal-Appell, tista’ tkun ta’ ostakolu għall-azzjoni ta’ enforcement ta’ kunsill tal-kompetizzjoni nazzjonali, b’mod partikolari meta d-dettalji tal-każ kapaċi jirrikjedu approfondimenti ġuridiċi u ekonomiċi kumplessi (li jirriżultaw anki mill-muntanja tal-materjal li għandu jiġi eżaminat) u konstatazzjonijiet suċċessivi, anki permezz ta’ spezzjonijiet u modalitajiet oħra ta’ riċerka tal-prova.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Kif intqal, hija l-qorti nazzjonali li għandha tapplika l-kriterji msemmija iktar ’il fuq sabiex tevalwa jekk, fil-kawża inkwistjoni, id-dispożizzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-Qorti tal-Appell, tagħmilx eċċessivament diffiċli l-azzjoni ta’ enforcement antitrust mill-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni b’mod li tmur kontra l-prinċipju ta’ effettività.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>B’riżultat ta’ din il-konstatazzjoni, il-qorti tar-rinviju għandha tapplika l-prinċipju ta’ interpretazzjoni konformi li, kif indikat, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0055" REF.END="QE0055"/>jeżiġi li l-qrati nazzjonali jagħmlu dak kollu li jinsab fil-kompetenza tagħhom, billi jieħdu inkunsiderazzjoni d-dritt intern kollu u billi japplikaw metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti minn dan id-dritt, sabiex tiġi ggarantita l-effettività sħiħa tad-direttiva inkwistjoni u sabiex tinstab soluzzjoni konformi mal-għan imfittex minnha<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Ara, <HT TYPE="ITALIC">ex multis</HT>, is-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181106">6 ta’ Novembru 2018</DATE>, <NAME.CASE>Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑684/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:874">EU:C:2018:874</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Kif iċċarat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 60, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0056" REF.END="QE0056"/>ir-rekwiżit ta’ tali interpretazzjoni konformi jinkludi, b’mod partikolari, l-obbligu, għall-qrati nazzjonali, li jemendaw, jekk ikun il-każ, ġurisprudenza stabbilita jekk din tkun ibbażata fuq interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali inkompatibbli mal-għanijiet ta’ direttiva. Għaldaqstant, qorti nazzjonali ma tistax validament tikkunsidra li hija tinsab fl-impossibbiltà li tinterpreta dispożizzjoni nazzjonali b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni, sempliċement minħabba l-fatt li din id-dispożizzjoni, b’mod kostanti, ġiet interpretata f’sens li ma huwiex kompatibbli ma’ dan id-dritt<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Fil-każ li l-qorti nazzjonali kellha tikkunsidra impossibbli l-interpretazzjoni konformi u ma tapplikax ir-regola interna, huwa neċessarju konklużivament li wieħed jikkunsidra, kif issuġġerixxiet il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Ara l-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, punt 39.</P></NOTE>, il-konsegwenzi ġuridiċi fl-ambitu tas-sentenza prinċipali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Fil-fatt, jekk il-qorti nazzjonali kellha tikkunsidra inkompatibbli l-interpretazzjoni restrittiva tal-Artikolu 62 tal-Liġi dwar il-Kompetizzjoni Rumena mad-dritt tal-Unjoni, u konsegwentement ma tapplikax ir-regola interna, filwaqt li tikkunsidra li l-preskrizzjoni ġiet validament interrotta minn att ieħor suċċessiv għall-ftuħ tal-investigazzjoni, għandha tiġi evalwata s-sitwazzjoni ġuridika b’riferiment għall-prinċipju ta’ legalità u ta’ nuqqas ta’ retroattività tar-regoli dwar is-sanzjonijiet<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171205">5 ta’ Diċembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>M.A.S. u M.B.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑42/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:936">EU:C:2017:936</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Dan ladarba mill-proċess u, b’mod partikolari, mill-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Ara l-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, punt 41.</P></NOTE> jirriżulta li fl-ordinament ġuridiku Rumen, bħal f’dak Taljan li kien suġġett għas-sentenzi <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0057" REF.END="QE0057"/>Taricco 1<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150908">8 ta’ Settembru 2015</DATE>, <NAME.CASE>Taricco <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑105/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:555">EU:C:2015:555</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0058" REF.END="QE0058"/>Taricco 2<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Ara s-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171205">5 ta’ Diċembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>M.A.S. u M.B.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑42/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:936">EU:C:2017:936</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, ir-regoli dwar il-preskrizzjoni tal-illegalitajiet, kif ukoll ir-regoli dwar id-definizzjoni tar-reati u dwar id-determinazzjoni tal-pieni, huma bbażati fuq id-dritt kriminali sostantiv u huma għalhekk suġġetti, bħal dawn tal-aħħar, għall-prinċipju ta’ <HT TYPE="ITALIC">nullum crimen, nulla poena sine lege</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>ThyssenKrupp Nirosta vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑352/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:635">EU:C:2010:635</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0088">88</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0089">89</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), li fiha jinqara li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0059" REF.END="QE0059"/>F’dak li jikkonċerna r-regoli proċedurali, dawn huma kkunsidrati li japplikaw għall-kawżi pendenti kollha minn meta dawn jidħlu fis-seħħ […] Min-naħa l-oħra, dan ma jgħoddx għar-regoli sostantivi. Dawn ma japplikawx b’mod retroattiv, ħlief jekk ma jipprovdix mod ieħor il-leġiżlatur tal-Unjoni<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/>. Ara, f’dan is-sens (kif iċċitat fl-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19), id-deċiżjoni Nru 297/2018 tal-Curtea Constituțională a României (il-Qorti Kostituzzjonali, ir-Rumanija), li laqgħet l-eċċezzjoni tal-antikostituzzjonalità tal-Artikolu 155(1) tal-Kodiċi Kriminali Rumen, ippubblikata fil‑<DATE ISO="20180625">25 ta’ Ġunju 2018</DATE>.</P></NOTE>, stabbilit fl-Artikolu 49(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u fl-Artikolu 7(1) tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem. Is-sistema ta’ preskrizzjoni fil-qasam kriminali hija għalhekk suġġett għar-rekwiżiti ta’ prevedibbiltà, preċiżjoni u nuqqas ta’ retroattività inerenti għall-prinċipju ta’ <HT TYPE="ITALIC">nullum crimen, nulla poena sine lege</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat fis-sentenza <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0060" REF.END="QE0060"/>Taricco 2<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171205">5 ta’ Diċembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>M.A.S. u M.B.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑42/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:936">EU:C:2017:936</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> li, fil-mument li l-qorti nazzjonali tikkunsidra li l-obbligu li ma tapplikax id-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni huwa kuntrarju għall-prinċipju ta’ <HT TYPE="ITALIC">nullum crimen, nulla poena sine lege</HT>, li jimponi fuq il-liġi li tistabbilixxi b’mod prevedibbli, preċiż u nonretroattiv ir-reati u l-pieni kkastigati minnha, ma tkunx marbuta li tosserva dan l-obbligu, anki jekk l-osservazzjoni tiegħu jagħti rimedju għal sitwazzjoni nazzjonali inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Dan il-prinċipju jista’ jiġi kkunsidrat applikabbli anki għas-sitwazzjonijiet ta’ sanzjonijiet fil-qasam tal-kompetizzjoni minħabba ġurisprudenza kkonsolidata tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tuża tliet kriterji sabiex tistabbilixxi jekk akkuża taqax fl-ambitu kriminali, jiġifieri l-kwalifika ġuridika tal-ksur tad-dritt intern, in-natura ripressiva u dissważiva tas-sanzjoni, u l-grad tas-severità tas-sanzjoni li tista’, <HT TYPE="ITALIC">a priori</HT>, tiġi applikata fuq il-persuna kkonċernata (Qorti EDB, <DATE ISO="19760608">8 ta’ Ġunju 1976</DATE>, Engel <HT TYPE="ITALIC">et</HT> vs Il‑Pajjiżi l‑Baxxi, serje A Nru 22, punt 82. Għal <HT TYPE="ITALIC">excursus</HT> tal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-applikazzjoni ta’ dawn il-kriterji, ara Qorti EDB, <DATE ISO="20061123">23 ta’ Novembru 2006</DATE>, Jussila vs Il‑Finlandja, punti 29‑39). Din adottat dan ir-raġunament għal numru ta’ sanzjonijiet amministrattivi, fosthom is-sanzjonijiet imposti mill-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni (ara Qorti EDB, <DATE ISO="19900209">9 ta’ Frar 1990</DATE>, Melchers &amp; Co. vs Il‑Ġermanja, <DATE ISO="19910530">30 ta’ Mejju 1991</DATE>, Société Stenuit vs Franza, u <DATE ISO="20021203">3 ta’ Diċembru 2002</DATE>, Lilly vs Franza. Ara wkoll Qorti EDB, is-sentenzi ċċitati Jussila vs Il‑Finlandja, punt 43, u Dubus S.A. vs Franza, punt 35, kif ukoll, għal interpretazzjoni iżolata, Qorti EDB, <DATE ISO="20040603">3 ta’ Ġunju 2004</DATE>, OOO Neste <HT TYPE="ITALIC">et</HT> vs Ir‑Russja). Għal dawn ir-riferimenti kollha ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>ThyssenKrupp Nirosta vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑352/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:635">EU:C:2010:635</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, punti minn 48 sa 52 u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-għan tad-dritt tal-kompetizzjoni, tan-natura tas-sanzjonijiet (effett preventiv, dissważiv u ripressiv) u tal-gravità tagħhom (pieni pekunjarji ta’ ċertu ammont), dawn il-proċeduri għandhom ikunu suġġetti, skont il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, għall-garanziji previsti mill-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Ara Qorti EDB, <DATE ISO="20021203">3 ta’ Diċembru 2002</DATE>, Lilly vs Franza (rikors Nru 53892/00); <DATE ISO="20090611">11 ta’ Ġunju 2009</DATE>, Dubus S.A. vs Franza (rikors Nru 5242/04), punti 37‑38; <DATE ISO="20110927">27 ta’ Settembru 2011</DATE>, Menarini Diagnostics S.r.l. vs L‑Italja (rikors Nru 43509/08), punti 38‑44 u <DATE ISO="20181023">23 ta’ Ottubru 2018</DATE> Produkcija Plus Storitveno podjetje d.o.o. vs is‑Slovenja (rikors Nru 47072/15), punti 45 u 46.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="19"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Anki l-Qorti tal-Ġustizzja, f’diversi okkażjonijiet, imxiet skont dan l-orjentament: fis-sentenza Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet l-applikabbiltà tal-prinċipju ta’ responsabbiltà personali għar-regoli fil-qasam tal-kompetizzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990708">8 ta’ Lulju 1999</DATE>, <NAME.CASE>Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑49/92 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:356">EU:C:1999:356</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0078">78</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Din il-ġurisprudenza ġiet ikkonfermata fis-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090910">10 ta’ Settembru 2009</DATE>, <NAME.CASE>Akzo Nobel <HT TYPE="ITALIC">et</HT> vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑97/08 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:536">EU:C:2009:536</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>; fis-sentenza Hüls vs Il‑Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza ggarantita permezz tal-Artikolu 6(2) tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990708">8 ta’ Lulju 1999</DATE>, <NAME.CASE>Hüls vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑199/92 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:358">EU:C:1999:358</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li, b’teħid inkunsiderazzjoni tan-natura tal-ksur inkwistjoni, u n-natura u l-grad ta’ severità tas-sanzjonijiet li huma marbuta miegħu, il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza japplika għall-proċeduri dwar ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi li jistgħu jirriżultaw fl-impożizzjoni ta’ multi.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Sabiex ngħidha fil-kliem tal-Avukat Ġenerali Bot, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0061" REF.END="QE0061"/>il-multi msemmija fl-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1/2003<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>U għaldaqstant, ipotetikament, anki dawk imposti mill-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni individwali fuq il-bażi ta’ setgħat iddeċentralizzati favurihom mill-istess Regolament Nru 1/2003.</P></NOTE> huma, minħabba n-natura u l-ammont tagħhom, paragunabbli ma’ piena kriminali<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> u l-proċedura relatata <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0062" REF.END="QE0062"/>tifforma parti mill-<QUOT.START CODE="2018" ID="QS0063" REF.END="QE0063"/>akkuża kriminali<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="2019" ID="QE0063"/> fis-sens tal-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-Kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>ThyssenKrupp Nirosta vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑352/09 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:635">EU:C:2010:635</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>Ma għandux għalhekk jiġi eskluż, jekk jissussistu l-kundizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq, li dispożizzjoni legali, suċċessivament ikkunsidrata bħala mhux konformi mal-prinċipji tad-dritt tal-Unjoni, tista’ tkompli torbot lill-partijiet bil-prinċipju ta’ legalità u ta’ nuqqas ta’ retroattività tad-dispożizzjonijiet kriminali jew <HT TYPE="ITALIC">latu sensu</HT> punittivi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>Raġunament simili jista’ japplika fil-każ ta’ interpretazzjoni kkonsolidata ta’ regola fis-seħħ. Presuppost neċessarju sabiex din is-sitwazzjoni tista’ ssib applikazzjoni huwa li tkun tinvolvi interpretazzjonijiet ġurisprudenzjali univoċi u kkonsolidati, li jistgħu għalhekk jiġu kkunsidrati f’dak l-ordinament nazzjonali speċifiku ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0064" REF.END="QE0064"/>dritt ħaj<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>Huwa biss f’dan il-każ li l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni legali li għandha natura punittiva, bħala <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0065" REF.END="QE0065"/>dritt ħaj<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/>, tista’ tkompli torbot lill-partijiet anki jekk suċċessivament tiġi kkunsidrata mhux konformi mad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>F’din il-kawża, skont dak li jirriżulta mill-proċess, ma jidhirlix li jista’ jiġi meqjus li teżisti sitwazzjoni bħal din, minħabba li l-interpretazzjonijiet ġurisprudenzjali fl-Istat Membru jidher li huma diskordanti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju tiċċara li, skont id-deċiżjoni Nru 13 tal‑<DATE ISO="20150414">14 ta’ April 2015</DATE>, ġew iddepożitati għaxar proċessi quddiem il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, li għal ħamsa minnhom ġiet indikata l-preskrizzjoni tad-dritt ta’ applikazzjoni tas-sanzjoni, filwaqt li għall-ħamsa l-oħra ġiet ikkonfermata d-deċiżjoni appellata<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Ara l-punt 36 tat-talba għal deċiżjoni preliminari.</P></NOTE>: dan jikkonferma l-eżistenza ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0066" REF.END="QE0066"/>prassi mhux uniformi ta’ dawn il-qrati f’din il-kwistjoni<QUOT.END REF.START="QS0066" CODE="201D" ID="QE0066"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Ara l-punt 70 tat-talba għal deċiżjoni preliminari.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="20"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Il-Kunsill tal-Kompetizzjoni jfakkar li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0067" REF.END="QE0067"/>dawn il-qrati li eżaminaw il-leġittimità tad-deċiżjoni Nru 13/2015 interpretaw u applikaw b’mod differenti r-regoli applikabbli fil-qasam tal-preskrizzjoni għall-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet fil-qasam tal-kompetizzjoni f’dak li jirrigwarda l-atti li jinterrompu l-preskrizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0067" CODE="201D" ID="QE0067"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Ara l-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni, nota ta’ qiegħ il-paġna 37 fejn ġie speċifikat li: a) ċerti qrati kkunsidraw li d-deċiżjoni li tinfetaħ l-investigazzjoni hija l-aħħar att tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jista’ jinterrompi l-perijodu ta’ preskrizzjoni; il-miżuri suċċessivi adottati mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni għall-finijiet ta’ proċedura ta’ investigazzjoni dwar il-ksur ma għandhomx l-effett ta’ interruzzjoni; l-investigazzjoni tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni għandha tkun lesta fi żmien ħames snin mid-data tal-ftuħ tal-investigazzjoni; huwa biss wara l-emendi magħmula mill-UGG Nru 31/2015 li l-Liġi dwar il-Kompetizzjoni ġiet armonizzata bid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1/2003, minħabba li t-terminu ta’ preskrizzjoni jista’ jiġi interrott minn kwalunkwe azzjoni mwettqa mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni għall-finijiet tal-konstatazzjoni tal-ksur; filwaqt li b) ġurisdizzjonijiet oħra adottaw il-pożizzjoni segwenti: id-deċiżjoni tal-ftuħ tal-investigazzjoni ma hijiex l-aħħar att tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jinterrompi l-perijodu ta’ preskrizzjoni; kwalunkwe azzjoni mwettqa mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni għall-finijiet ta’ investigazzjoni dwar il-ksur għandha effett ta’ interruzzjoni; l-impożizzjoni tas-sanzjoni hija suġġetta għal perijodu ta’ għaxar snin mid-data li fiha l-fatti waqfu jeżistu (perijodu ta’ preskrizzjoni speċjali), li huwa għalhekk il-limitu superjuri tal-perijodu ta’ investigazzjoni; l-emendi magħmula mill-UGG Nru 31/2015 huma esklużivament emendi formali, minħabba li l-Liġi dwar il-Kompetizzjoni ġiet armonizzata permezz tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1/2003 mill-UGG Nru 121/2003, li skontu l-azzjonijiet li jinterrompu l-perijodu ta’ preskrizzjoni huma dawk magħmula għall-finijiet tal-investigazzjoni tal-ksur, inklużi t-talbiet għal informazzjoni u l-komunikazzjoni tal-ilmenti, bħal atti proċedurali suċċessivi għall-adozzjoni tad-deċiżjoni għall-ftuħ tal-investigazzjoni.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Madankollu, hija l-qorti nazzjonali li għandha tipproċedi għal konstatazzjoni tal-eżistenza tal-kundizzjonijiet previsti f’<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0068" REF.END="QE0068"/>Taricco 2<QUOT.END REF.START="QS0068" CODE="201D" ID="QE0068"/> u ċċarati mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem u mill-Qorti tal-Ġustizzja, billi jiġu applikati l-kriterji esposti iktar ’il fuq.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet premessi, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju fit-termini segwenti:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0069" REF.END="QE0069"/>1)</NO.P><TXT>L-Artikolu 4(3) TUE u l-Artikolu 101 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jimponu fuq l-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri l-obbligu li jinterpretaw ir-regoli nazzjonali, li jirregolaw il-preskrizzjoni tas-setgħa tal-Kunsill tal-Kompetizzjoni li jimponi sanzjonijiet amministrattivi, konformement mal-prinċipji ta’ kooperazzjoni leali bejn l-Istati Membri u l-Unjoni u tal-effettività tal-azzjoni antitrust.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>L-Istati Membri jistgħu, fil-kuntest tal-awtonomija proċedurali tagħhom, jipprevedu regoli ta’ preskrizzjoni tas-setgħa li jiġu imposti sanzjonijiet mogħtija lill-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni differenti meta mqabbla ma’ dawk previsti għall-Kummissjoni mill-Artikolu 25 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas‑<DATE ISO="20021216">16 ta’ Diċembru 2002</DATE> fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat, iżda bil-kundizzjoni li dawn jippermettu, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ effettività, eżerċizzju ta’ attività ta’ enforcement adattat għall-kumplessità tal-analiżi ġuridika u ekonomika tal-kawżi mressqa quddiem il-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>L-interpretazzjoni ta’ regola ta’ dritt intern fis-sens li l-aħħar att interruttiv tal-preskrizzjoni jkun l-att tal-ftuħ tal-investigazzjoni dwar prattika antikompetittiva, mingħajr ma l-azzjonijiet suċċessivi mwettqa għall-finijiet ta’ din l-investigazzjoni jaqgħu fl-istess kuntest tal-atti interruttivi tal-preskrizzjoni, tista’ ma tkunx konformi mal-prinċipji ċċitati iktar ’il fuq ta’ kooperazzjoni leali u tal-effettività tal-azzjoni antitrust jekk il-qorti nazzjonali tikkonstata li jeżistu kundizzjonijiet speċifiċi li jagħmlu eċċessivament diffiċli l-azzjoni tal-kunsill nazzjonali tal-kompetizzjoni. Fl-evalwazzjoni tagħha l-qorti nazzjonali għandha tieħu inkunsiderazzjoni: a) il-karatteristiċi speċifiċi tad-dritt tal-kompetizzjoni, li normalment jeħtieġu analiżi fattwali<?PAGE NO="21"?> u ekonomika kumplessa; b) l-istruttura sħiħa ta’ regoli dwar il-preskrizzjoni fis-seħħ; c) il-funzjoni mwettqa mill-atti interruttivi tal-preskrizzjoni, li jippermettu li jiġi ddefinit it-tul tal-proċeduri skont il-kumplessità effettiva tal-każ; d) tal-kumplessità medja tal-każijiet ittrattati mill-kunsilli nazzjonali tal-kompetizzjoni, b’riferiment ukoll għat-test propost mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza li ddeċidiet il-Kawża C‑105/14.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Fil-każ li jissussistu l-kundizzjonijiet imsemmija, il-qorti tar-rinviju għandha tapplika l-prinċipju ta’ interpretazzjoni konformi u, biss fil-każ li dan ikun impossibbli, tipproċedi billi ma tapplikax ir-regola nazzjonali, filwaqt li tikkonstata l-konformità ta’ dan in-nuqqas ta’ applikazzjoni mal-prinċipju ta’ <HT TYPE="ITALIC">nullum crimen, nulla poena sine lege</HT>, fit-termini speċifikati mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza li ddeċidiet il-Kawża C‑42/17<QUOT.END REF.START="QS0069" CODE="201D" ID="QE0069"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>