<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-311/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CC0311</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:640">EU:C:2020:640</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>15</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>15</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia M. Szpunara – Sprawa C‑311/19</HT></P><P>BONVER WIN</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Macieja Szpunara</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20200903">3 września 2020 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑311/19</HT></P><P>BONVER WIN, a.s.</P><P>przeciwko</P><P>Ministerstvo financí ČR</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny, Czechy)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Swoboda świadczenia usług</KEYWORD><KEYWORD>Ograniczenia</KEYWORD><KEYWORD>Przepisy krajowe zakazujące prowadzenia działalności w zakresie gier losowych w niektórych miejscach</KEYWORD><KEYWORD>Możliwość zastosowania art. 56 TFUE</KEYWORD><KEYWORD>Element transgraniczny</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny, Czechy) świadczy o tym, że konkretne pytanie prawne występujące w sprawie skierowanej do Trybunału często wynika z pozornie mało istotnego – o ile nie banalnego – stanu faktycznego, który wyłonił się w postępowaniu głównym: konieczność zaprzestania dalszego prowadzenia działalności przez podmiot świadczący usługi polegające na organizowaniu gier losowych w związku z zarządzeniem gminy zakazującym świadczenia takich usług w określonej części miasta, w której podmiot ów jest usytuowany. Ów przedsiębiorca twierdzi, że jego klienci pochodzą z innego państwa członkowskiego. Czy okoliczność ta jest wystarczająca do zastosowania swobody świadczenia usług wynikającej z art. 56 TFUE?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Niniejsza sprawa dotyczy zatem bezpośrednio materialnego zakresu podstawowej swobody rynku wewnętrznego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Wyznaczenie takiego zakresu jest kwestią najwyższej wagi; jest to jedna z najstarszych kwestii prawa Unii, która nieustannie ulega kształtowaniu. Jakkolwiek okoliczności faktyczne tego typu spraw są bardzo zróżnicowane<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Na przykład: dyskryminacja lub przeszkoda, sposób sprzedaży lub dostęp do rynku, sytuacje wyłącznie wewnątrzkrajowe.</P></NOTE>, wszystkie one mają tę samą cechę wspólną, a mianowicie dotyczą samego charakteru rynku wewnętrznego i gospodarczej konstytucji Unii. Przedsiębiorcy i ich klienci kierują się odpowiedziami na te pytania w takim samym stopniu, jak państwa członkowskie. Zakres swobód podstawowych wyznacza zakres, w jakim państwa członkowskie są związane w swoich celach polityki (krajowej) prawem Unii dotyczącym rynku wewnętrznego i, odpowiednio, swobodą, z której korzystają przedsiębiorcy: jeżeli państwo członkowskie nie jest ograniczone na przykład swobodą świadczenia usług, to w danej sytuacji jego zakres potencjalnego działania jest znacznie szerszy niż w przypadku, gdyby podlegało ograniczeniom. I odwrotnie, jeśli państwo członkowskie jest objęte ograniczeniami, wówczas zakres potencjalnych działań usługodawców i usługobiorców jest znacznie szerszy.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Odpowiednim aspektem proceduralnym tego istotnego zagadnienia jest to, że sprawy prowadzone przez sądy krajowe, w których wszystkie okoliczności faktyczne będące przedmiotem postępowania ograniczają się do jednego państwa członkowskiego, są niedopuszczalne, jeśli chodzi o wykładnię swobód podstawowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny) zwraca się z pytaniem o zakres swobody świadczenia usług na gruncie art. 56 TFUE w sytuacji, w której element transgraniczny przejawia się w korzystaniu (o ile jest to właściwe określenie w odniesieniu do gier losowych) przez klientów przekraczających granicę z rozpatrywanych usług w Czechach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>W niniejszej opinii przedstawiam stanowisko, zgodnie z którym kwestia ta jest zasadniczo objęta swobodą świadczenia usług wynikającą z art. 56 TFUE. Tym samym zaproponuję Trybunałowi klasyczną interpretację swobody świadczenia usług i odpowiadającego jej orzecznictwa. W szczególności pragnę zwrócić uwagę Trybunału, że w chwili obecnej nie ma potrzeby ograniczania zakresu tej swobody podstawowej w sytuacjach, w których omawiane środki mają zastosowanie bez rozróżnienia pod względem prawnym i faktycznym. Zwracam się zatem do Trybunału z wnioskiem o odparcie ewentualnej pokusy dokonywania interpretacji zakresu ratione materiae art. 56 TFUE w węższym niż dotychczas zakresie. W moim przekonaniu nie ma tu miejsca na zastosowanie orzecznictwa w sprawie Keck do usług, a co za tym idzie, Trybunał nie powinien wyciągać z niej żadnych analogii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>Keck i Mithouard</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Na podstawie art. 50 ust. 4 zákon č. 202/1990 Sb., o loteriích a jiných podobných hrách (ustawy nr 202/1990 o loteriach i innych podobnych grach, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>ustawą o loteriach<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>), która obowiązywała w 2013 r., gmina może uchwalić powszechnie obowiązujące zarządzenie stanowiące, że gry losowe, loterie i inne podobne gry mogą być organizowane wyłącznie w miejscach i w godzinach wskazanych w tym zarządzeniu, albo postanowić, w których miejscach i w jakim czasie na terytorium gminy organizowanie takich loterii i innych gier jest zakazane, albo też w ogóle zakazać organizowania takich loterii i innych podobnych gier na całym terytorium gminy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Ustawa o loteriach zawiera również definicję pojęcia gry losowej, loterii i innych podobnych gier.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Na podstawie art. 50 ust. 4 ustawy o loteriach miasto Děčín (Czechy) wydało obecně závazná vyhláška č. 3/2013, o regulaci provozování sázkových her, loterií a jiných podobných her (zarządzenie gminy nr 3/2013 w sprawie uregulowania organizacji gier losowych, loterii i innych podobnych gier). Zarządzeniem tym zakazano organizacji gier losowych, loterii i innych podobnych gier na całym terytorium miasta, zgodnie z ustawą. Jednocześnie w załączniku 1 do tego zarządzenia wskazano konkretne adresy w mieście Děčín, pod którymi dozwolone jest prowadzenie kasyn.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne, postępowanie i pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>BONVER WIN, a.s., (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>BONVER WIN<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) jest czeską spółką handlową, która na podstawie zezwolenia wydanego przez Ministerstvo financí ČR (ministerstwo finansów, Czechy) organizowała gry losowe w mieście Děčín.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Wraz z wejściem w życie rozporządzenia gminy nr 3/2013 działalność spółki BONVER WIN stała się z nim sprzeczna, bowiem jej lokale nie znajdowały się pod jednym z adresów wymienionych w załączniku do zarządzenia.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Decyzją z dnia <DATE ISO="20131022">22 października 2013 r.</DATE> ministerstwo finansów cofnęło spółce BONVER WIN zezwolenie na prowadzenie gier losowych ze względu na niezgodność z rozporządzeniem gminy nr 3/2013.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Spółka BONVER WIN wniosła od tej decyzji odwołanie w postępowaniu administracyjnym, które zostało oddalone na mocy decyzji ministra finansów z dnia <DATE ISO="20140722">22 lipca 2014 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>W następnej kolejności spółka BONVER WIN wniosła skargę na powyższą decyzję, która została oddalona przez Městský soud v Praze (sąd rejonowy w Pradze, Czechy). W uzasadnieniu wyroku sąd między innymi oddalił zarzut niezgodności prawa krajowego z prawem Unii, uznając, że prawo Unii nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ skarżąca nie korzysta ze swobody świadczenia usług.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Spółka BONVER WIN nie zgodziła się z tą argumentacją i wniosła na ten wyrok skargę kasacyjną do sądu odsyłającego, a mianowicie do Nejvyšší správní soud (najwyższego sądu administracyjnego), zarzucając Městský soud v Praze (sądowi rejonowemu w Pradze) błąd co do prawa polegający na niezastosowaniu prawa Unii. Zdaniem BONVER WIN przepisy rozporządzenia gminy nr 3/2013 w związku z przepisami ustawy o loteriach są sprzeczne z prawem Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Zgodnie z krajowym prawem procesowym sprawę będącą przedmiotem postępowania głównego początkowo przydzielono piątej izbie Nejvyšší správní soud (najwyższego sądu administracyjnego), która uznała, że swoboda świadczenia usług wynikająca z prawa Unii znajduje zastosowanie do niniejszej sprawy, ponieważ niektórzy klienci BONVER WIN pochodzą z innych państw członkowskich. W związku z tym izba ta co do zasady nie dostrzega potrzeby przekazywania sprawy Trybunałowi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Jednakże, wobec tego, że w podobnych sprawach inne izby Nejvyšší správní soud (najwyższego sądu administracyjnego) doszły do wniosku, że prawo Unii w ogólności – a w szczególności swoboda świadczenia usług – nie mają zastosowania<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Jak się wydaje, bez przekazywania sprawy Trybunałowi.</P></NOTE>, piąta izba postanowiła, zgodnie z krajowym prawem procesowym, przekazać sprawę poszerzonemu składowi izby Nejvyšší správní soud (najwyższego sądu administracyjnego) w celu zmiany linii orzeczniczej pozostałych izb, która zdaniem piątej izby jest błędna.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Z kolei poszerzony skład izby postanowił przekazać sprawę Trybunałowi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Poszerzony skład izby wychodzi z założenia, że w niniejszej sprawie chodzi o ewentualne ograniczenie swobody klientów do korzystania z usług, a nie o ewentualne ograniczenie swobody świadczenia usług po stronie usługodawcy, którym jest czeska spółka mająca siedzibę w tym państwie członkowskim. Sąd odsyłający zauważył, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż usługi świadczone przez usługodawcę mającego siedzibę w państwie członkowskim bez konieczności przemieszczania się na rzecz usługobiorcy mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim stanowią transgraniczne świadczenie usług i że do takich usługobiorców zaliczają się również turyści lub osoby przemieszczające się w celach naukowych. Ponadto sąd ten uznał, że uregulowanie krajowe, takie jak uregulowanie czeskie w niniejszej sprawie, które stosuje się bez zróżnicowania do obywateli danego państwa członkowskiego i obywateli innych państw członkowskich, może podlegać zakresowi postanowień dotyczących zagwarantowanych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej swobód podstawowych co do zasady wyłącznie wtedy, gdy ma ono zastosowanie do sytuacji związanych z wymianą handlową między państwami członkowskimi.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Ponadto sąd odsyłający uważa, że o ile Trybunał objaśnił zastosowanie art. 56 TFUE w odniesieniu do sytuacji, w których usługodawca oferuje swoje usługi za pośrednictwem telefonu lub Internetu oraz do sytuacji dotyczących grup turystów będących usługobiorcami, o tyle nie rozstrzygnął jeszcze jednoznacznie, czy artykuł ten ma zastosowanie tylko dlatego, że grupa obywateli innego państwa członkowskiego może uzyskać lub uzyskuje w danym państwie członkowskim usługę, która jest świadczona głównie na rzecz obywateli tego państwa. W tym względzie sąd odsyłający wskazuje, że nie podziela stanowiska, zgodnie z którym sporadyczna wizyta już choćby jednego jedynego obywatela innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej w zakładzie świadczącym pewne usługi prowadzi automatycznie do zastosowania art. 56 TFUE w odniesieniu do jakichkolwiek krajowych przepisów prawnych, powszechnie regulujących tę krajową branżę usług.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Ponadto sąd odsyłający zwraca się z pytaniem, czy nie byłoby zasadne ustanowienie w dziedzinie swobody świadczenia usług zasady de minimis, opartej na istnieniu wystarczającego związku między spornymi przepisami a swobodą świadczenia usług. Jest on zdania, że niedyskryminacyjne przepisy mające zastosowanie na szczeblu gminnym nie są objęte zakresem stosowania art. 56 TFUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>W tym stanie faktycznym postanowieniem z dnia <DATE ISO="20190321">21 marca 2019 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20190416">16 kwietnia 2019 r.</DATE>, Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny) zwrócił się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>1)</NO.P><TXT>Czy art. 56 i nast. [TFUE] znajdują zastosowanie do krajowego uregulowania prawnego (powszechnie obowiązującego zarządzenia gminy), które zakazuje świadczenia określonej usługi w części jednej gminy, wyłącznie z tego powodu, że część klientów usługodawcy, do którego odnosi się to uregulowanie, może pochodzić lub pochodzi z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej?</TXT><P>Jeżeli tak, to czy dla zastosowania art. 56 [TFUE] wystarczające jest jedynie powołanie się na możliwość wystąpienia klientów z innego państwa członkowskiego, czy też usługodawca jest zobowiązany wykazać, że rzeczywiście świadczy usługi na rzecz klientów pochodzących z innych państw członkowskich?</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Czy dla udzielenia odpowiedzi na pierwsze przedłożone pytanie ma jakiekolwiek znaczenie to, że:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>potencjalne ograniczenie swobody świadczenia usług jest wyraźnie limitowane zarówno pod względem geograficznym, jak i pod względem przedmiotowym (ewentualne zastosowanie wyjątku de minimis);</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>brakuje podstaw do przyjęcia, że krajowe uregulowanie prawne reguluje w różny sposób, pod względem prawnym lub faktycznym, sytuację podmiotów świadczących usługi przede wszystkim na rzecz obywateli innych państw członkowskich Unii Europejskiej z jednej strony i podmiotów kierujących swoją ofertę do klientów krajowych z drugiej strony?<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie przedłożyła Republika Czeska, Węgry oraz Komisja Europejska. W rozprawie, która odbyła się w dniu <DATE ISO="20200312">12 marca 2020 r.</DATE>, udział wzięły BONVER WIN, Republika Czeska, Królestwo Niderlandów oraz Komisja.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ocena</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>W dwóch pytaniach zasługujących na jedną odpowiedź sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy swoboda świadczenia usług wynikająca z art. 56 TFUE znajduje zastosowanie do sytuacji, w której spółka mająca siedzibę w państwie członkowskim traci, po wejściu w życie przepisów lokalnych określających miejsca, w których może wykonywać swoją działalność, zezwolenie na wykonywanie tej<?PAGE NO="5"?> działalności ze względu na to, że niektórzy z jej klientów pochodzą z innego państwa członkowskiego niż państwo, w którym spółka ta ma siedzibę. W związku z tym sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy niedyskryminacyjny charakter tych uregulowań oraz istnienie zasady de minimis w dziedzinie swobody świadczenia usług mają znaczenie dla tej odpowiedzi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Z treści pytań wynika ponadto, że sąd odsyłający jest w pełni świadomy, że jeżeli niniejsza sprawa wchodzi w zakres art. 56 TFUE, to nie ma wątpliwości co do istnienia ograniczenia i że jego uzasadnienie należy do Republiki Czeskiej.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Analiza kwestii dopuszczalności</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Wbrew pozorom dopuszczalność niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>W celu wykazania powyższego i dotarcia do sedna pytania zadanego przez sąd odsyłający uważam, że konieczne jest krótkie zbadanie historii zjawiska, jakie obecnie funkcjonuje pod pojęciem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowej<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Zgodnie z dobrze znanym i ugruntowanym orzecznictwem postanowienia TFUE dotyczące swobody świadczenia usług nie mają zastosowania do sytuacji, która pod każdym względem ogranicza się do jednego państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161115">15 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ullens de Schooten</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:874">EU:C:2016:874</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W obszernym orzecznictwie Trybunału dotyczącym sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowej należy jednak rozróżnić dwie warstwy – merytoryczność i dopuszczalność.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie meritum</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Prawniczej genezy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Ten termin zaczerpnąłem z: A. Arena, The Wall Around EU Fundamental Freedoms: the Purely Internal Rule at the Forty-Year Mark, <HT TYPE="ITALIC">Yearbook of European Law</HT>, 2019, t. 38, s. 153–219, tu: s. 163.</P></NOTE> uregulowania wyłącznie wewnątrzkrajowego można doszukiwać się w licznych wyrokach wydanych przez Trybunał od końca lat siedemdziesiątych, w okresie, w którym rozpoznano sprawę Rewe-Zentral<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790220">20 lutego 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>120/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:42">EU:C:1979:42</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> (<QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Cassis de Dijon<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>): Koestler<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19781024">24 października 1978 r.</DATE> (<NO.CASE>15/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1978:184">EU:C:1978:184</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, Knoors<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790207">7 lutego 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>115/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:31">EU:C:1979:31</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, Auer<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790207">7 lutego 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>136/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:34">EU:C:1979:34</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, Debauve i in.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19800318">18 marca 1980 r.</DATE> (<NO.CASE>52/79</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1980:83">EU:C:1980:83</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> oraz Saunders<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790328">28 marca 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>175/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:88">EU:C:1979:88</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. O ile w sprawie Knoors<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790207">7 lutego 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>115/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:31">EU:C:1979:31</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>): <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>postanowienia traktatu odnoszące się do prowadzenia działalności gospodarczej i świadczenia usług nie mogą być stosowane w sytuacjach, które mają charakter wyłącznie wewnętrzny w państwie członkowskim<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</P></NOTE> <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>dictum wyrażono w bardzo wąskim kontekście<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zgodnie z opinią rzecznika generalnego J.-P. Warnera w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Saunders</NAME.CASE> (<NO.CASE>175/78</NO.CASE>, niepublikowaną, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:63">EU:C:1979:63</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, s. 1141).</P></NOTE> dotyczącym swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, a sprawy Koestler<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19781024">24 października 1978 r.</DATE> (<NO.CASE>15/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1978:184">EU:C:1978:184</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0003">3</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> i Auer<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790207">7 lutego 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>136/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:34">EU:C:1979:34</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> dotyczyły sytuacji transgranicznej, o tyle w sprawie Saunders<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790328">28 marca 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>175/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:88">EU:C:1979:88</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0010">10</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Trybunał zastosował uregulowanie wyłącznie wewnątrzkrajowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Ostatni z wyżej wymienionych wyroków dotyczył swobodnego przepływu pracowników w rozumieniu postanowienia, które obecnie stanowi art. 45 TFUE. Obywatela brytyjskiego, który przyznał się do popełnienia przestępstwa, skazano na karę polegającą na przeniesieniu się z Anglii do Irlandii Północnej oraz na zakazie powrotu do Anglii i Walii. Wszystkie fakty były zatem ograniczone do Zjednoczonego Królestwa. W takiej, dość oczywistej dla Trybunału, sytuacji orzekł on, że<?PAGE NO="6"?> art. 45 TFUE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Dawniej art. 48 Traktatu EWG.</P></NOTE> <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>nie ma na celu […] ograniczenia uprawnień państw członkowskich do wprowadzania na ich terytorium ograniczeń w swobodnym przepływie wszystkich osób podlegających ich jurysdykcji w ramach wykonywania krajowego prawa karnego<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790328">28 marca 1979 r.</DATE>, <NAME.CASE>Saunders</NAME.CASE> (<NO.CASE>175/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:88">EU:C:1979:88</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0010">10</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> oraz że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>postanowienia Traktatu o swobodnym przepływie pracowników nie mogą być zatem stosowane do sytuacji, które mają charakter wyłącznie wewnętrzny w państwie członkowskim, innymi słowy, gdy nie istnieje czynnik łączący je z żadną z sytuacji przewidzianych w prawie Unii<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790328">28 marca 1979 r.</DATE>, <NAME.CASE>Saunders</NAME.CASE> (<NO.CASE>175/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:88">EU:C:1979:88</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0011">11</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Interesujące jest przy tym to, że rzecznik generalny w tej sprawie odniósł się w swojej opinii do sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowych, ale doszedł do innego wniosku niż Trybunał, co doprowadziło go do analizy przedmiotowych aktów krajowych w ramach swobodnego przepływu pracowników; zob. opinia rzecznika generalnego J.-P. Warnera w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Saunders</NAME.CASE> (<NO.CASE>175/78</NO.CASE>, niepublikowana, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:63">EU:C:1979:63</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>To nowo wypracowane<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Na przykład w poprzednich sprawach, takich jak wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19640715">15 lipca 1964 r.</DATE>, <NAME.CASE>Costa</NAME.CASE> (<NO.CASE>6/64</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1964:66">EU:C:1964:66</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), wydaje się, że Trybunał nie dostrzegł potrzeby analizowania kwestii sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowych.</P></NOTE> ustalenie następnie zestawiono z innymi swobodami podstawowymi. Niedługo po wydaniu wyroku w sprawie Saunders<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790328">28 marca 1979 r.</DATE> (<NO.CASE>175/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:88">EU:C:1979:88</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Trybunał orzekł w sprawie Debauve i in.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19800318">18 marca 1980 r.</DATE> (<NO.CASE>52/79</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1980:83">EU:C:1980:83</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0009">9</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>postanowienia traktatu dotyczące swobody świadczenia usług nie mogą mieć zastosowania do działalności, której istotne elementy są ograniczone do jednego państwa członkowskiego<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>. Po raz kolejny w tym przypadku Trybunał stwierdził, że fakty w przedmiotowej sprawie dotyczą sytuacji transgranicznej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Zawsze było jasne i nie budziło wątpliwości, że te wcześniejsze sprawy dotyczyły kwestii <HT TYPE="ITALIC">merytorycznych</HT>: możliwość materialnego zastosowania swobód podstawowych określonych w traktacie wymaga tzw. elementu transgranicznego. Sytuacje wyłącznie wewnątrzkrajowe znajdują się poza zakresem ratione materiae swobód podstawowych, bowiem ich celem jest liberalizacja wymiany <HT TYPE="ITALIC">między</HT> państwami członkowskimi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie dopuszczalności</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Logiczną proceduralną konsekwencją sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowych, które nie wchodzą w zakres swobód podstawowych, jest brak właściwości Trybunału do udzielenia odpowiedzi na takie pytania, co skutkuje niedopuszczalnością odesłań prejudycjalnych wynikających ze spraw dotyczących sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Ryzykując nawet, że zostanę oskarżony o herezję, dla ułatwienia odwołuję się do pojęć <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>właściwość<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> i <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>dopuszczalność<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/> zamiennie. Nie oznacza to, że nie zdaję sobie sprawy z prawnej różnicy między tymi pojęciami: właściwość jest obiektywna i odnosi się do zdolności prawnej Trybunału do wydawania orzeczeń, podczas gdy dopuszczalność ma względem niej element subiektywny, ponieważ częściowo może o niej przesądzić sąd odsyłający. W rzeczywistości sprawa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy sąd krajowy przestrzegał odpowiednich przepisów proceduralnych przy przekazywaniu sprawy do Trybunału i należycie uzasadnił, dlaczego odesłanie jest konieczne. Ponadto w tym względzie w pełni podzielam opinię rzecznika generalnego N. Wahla w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Gullotta i Farmacia di Gullotta Davide &amp; C</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑497/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:168">EU:C:2015:168</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), w której podobnie podkreślono, że nie należy przeceniać różnicy między tymi dwoma pojęciami.</P></NOTE>. Prawo Unii zwyczajnie nie ma zastosowania do takiej sytuacji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Tymczasem z biegiem lat wyłoniły się liczne sprawy, w których Trybunał udzielał odpowiedzi na pytania wynikające z postępowań krajowych, w których wszystkie okoliczności faktyczne były ograniczone do jednego państwa członkowskiego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Nie ma już potrzeby dokonywania syntezy i streszczenia tego orzecznictwa, ponieważ nie tak dawno zostało ono streszczone i sklasyfikowane w wyroku w sprawie Ullens de Schooten<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161115">15 listopada 2016 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑268/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:874">EU:C:2016:874</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Pełne streszczenie orzecznictwa Trybunału w sprawie przed wydaniem tego wyroku znajduje się w opinii rzecznika generalnego N. Wahla w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Venturini i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑159/12 do C‑161/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:529">EU:C:2013:529</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>: sprawy wyłącznie wewnątrzkrajowe są mimo to <HT TYPE="ITALIC">dopuszczalne</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Zobacz w tym kontekście też moja opinia w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>X i Visser</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/15 i C‑31/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:397">EU:C:2017:397</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0115">115</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> do rozpatrzenia w trybie prejudycjalnym w czterech szczególnych sytuacjach, a mianowicie: (1) gdy nie można było wykluczyć, że obywatele<?PAGE NO="7"?> państw członkowskich mający siedzibę w innych państwach członkowskich są lub byli zainteresowani korzystaniem z tych swobód w celu wykonywania działalności na terytorium państwa członkowskiego, które przyjęło omawiane przepisy krajowe, a w konsekwencji, że przepisy te, mające zastosowanie bez rozróżnienia do obywateli tego państwa członkowskiego i obywateli innych państw członkowskich, mogą wywołać skutki, które nie ograniczają się do tego państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161115">15 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ullens de Schooten</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:874">EU:C:2016:874</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>; (2) w przypadku gdy sąd krajowy zwróci się z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przepisów, które mają zastosowanie nie tylko do jego własnych obywateli, lecz również do obywateli innych państw członkowskich, orzeczenie sądu krajowego, które zostanie wydane w następstwie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Trybunału, będzie miało również skutki dla obywateli innych państw członkowskich<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161115">15 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ullens de Schooten</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:874">EU:C:2016:874</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>; (3) gdy wykładnia swobód podstawowych okazuje się istotna, w sytuacji, w której prawo krajowe wymaga od sądu krajowego przyznania obywatelowi własnego państwa członkowskiego takich samych praw, jakie przysługiwałyby obywatelowi innego państwa członkowskiego znajdującemu się w takiej samej sytuacji w świetle prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161115">15 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ullens de Schooten</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:874">EU:C:2016:874</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>; oraz (4) gdy przepisy prawa Unii zostały zastosowane przez ustawodawstwo krajowe, które w odniesieniu do sytuacji ograniczonych pod każdym względem do jednego państwa członkowskiego stosuje takie samo podejście jak to przewidziane w prawie Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161115">15 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ullens de Schooten</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑268/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:874">EU:C:2016:874</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zastosowanie w niniejszej sprawie: sytuacja BONVER WIN</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Przechodząc na grunt omawianej sprawy, niezmiernie kusząca jest odpowiedź, jaką proponuje Komisja, a mianowicie że to do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy w omawianej sprawie występuje element transgraniczny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Takie podejście byłoby jednak chybione.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający zmierza w swoich pytaniach do uzyskania dalszych odpowiedzi. Nie chodzi mu o ustalenie, czy Trybunał powinien udzielić odpowiedzi na to pytanie (co zresztą byłoby dziwnym pytaniem dla Trybunału), ale o ustalenie, czy swoboda świadczenia usług na podstawie art. 56 TFUE nie powinna mieć zastosowania w sytuacjach, w których wyraźnie występuje element transgraniczny. Innymi słowy, sąd odsyłający zwraca się o wskazówki co do <HT TYPE="ITALIC">zakresu</HT> art. 56 TFUE. Zamierza on dotrzeć do sedna sprawy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowej<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> i pyta, jak sądzę, czy sytuacje wyłącznie wewnątrzkrajowe należy rozumieć szerzej niż dotychczas.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Jest to zatem kwestia dotycząca meritum, a nie dopuszczalności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Na koniec chciałbym podkreślić, że dopuszczalność niniejszej sprawy wynika już chociażby z wyroku Trybunału w sprawie Trijber i Harmsen<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151001">1 października 2015 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑340/14 i C‑341/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:641">EU:C:2015:641</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W owej sprawie R.L. Trijber złożył wniosek o zezwolenie na organizację rejsów statkiem w Amsterdamie (Niderlandy). Trybunał uznał, że dla dopuszczalności sprawy wystarczy, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>z usługi tej <HT TYPE="ITALIC">mogą korzystać także obywatele innych państw członkowskich</HT> i że rozpatrywany system może utrudnić dostęp do rynku wszystkich usługodawców, w tym pochodzących z innych państw członkowskich, którzy zamierzają rozpocząć działalność w Niderlandach w celu oferowania takiej usługi<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151001">1 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Trijber i Harmsen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑340/14 i C‑341/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:641">EU:C:2015:641</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Wyróżnienie własne.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Innymi słowy, Trybunał oparł dopuszczalność sprawy między innymi na fakcie, że usługobiorcy pochodzili z innych państw członkowskich<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151001">1 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Trijber i Harmsen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑340/14 i C‑341/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:641">EU:C:2015:641</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) ma zatem interesujący wątek: po ustaleniu, że niektóre sytuacje <HT TYPE="ITALIC">nie</HT> mają charakteru wyłącznie wewnątrzkrajowego, Trybunał odmówił udzielenia odpowiedzi na pytania sądu odsyłającego co do istoty, który właśnie starał się ustalić, czy przepisy dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20061212">12 grudnia 2006 r.</DATE> dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="376" PAGE.FIRST="36" DATE.PUB="2006">Dz.U. 2006, L 376, s. 36</REF.DOC.OJ>) (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>dyrektywą usługową<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>) odnoszące się do swobody przedsiębiorczości usługodawców mają zastosowanie do sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowych. Dopiero w późniejszym okresie, w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180130">30 stycznia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>X i Visser</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/15 i C‑31/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:44">EU:C:2018:44</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Trybunał udzielił odpowiedzi twierdzącej na to pytanie.</P></NOTE>. Przyczyną dopuszczalności sprawy była okoliczność, że odbiorcy przedmiotowych usług nie pochodzili z państwa członkowskiego, w którym usługi te były oferowane. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Podsumowując dopuszczalność niniejszej sprawy, Trybunał nie może – i nie powinien – odwoływać się do wyroku w sprawie Ullens de Schooten<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161115">15 listopada 2016 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑268/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:874">EU:C:2016:874</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> w celu udzielenia odpowiedzi sądowi odsyłającemu, bowiem sprawa jest ewidentnie dopuszczalna.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Co do istoty</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Przejdźmy zatem do istoty sprawy oraz do zakresu stosowania art. 56 TFUE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Niniejszą sprawę należy zbadać w świetle postanowień traktatu. Dyrektywa usługowa nie ma zastosowania do działalności w zakresie gier losowych; zob. art. 2 ust. 2 lit. h) tej dyrektywy. Gdyby tego rodzaju działalność była objęta tą dyrektywą, wówczas nie powstałoby pytanie sądu odsyłającego, bowiem rozdział dotyczący przedsiębiorczości usługodawców stosuje się ratione materiae do sytuacji wyłącznie wewnątrzkrajowych; zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180130">30 stycznia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>X i Visser</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/15 i C‑31/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:44">EU:C:2018:44</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zakres stosowania art. 56 TFUE</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa dotyczy jedynie zakresu ratione materiae swobody świadczenia usług na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Nie dotyczy ona ogólnej zgodności środka krajowego ze swobodą świadczenia usług. Innymi słowy, jedyną kwestią, którą sąd odsyłający stara się ustalić z pomocą Trybunału, jest to, czy zachodzi <HT TYPE="ITALIC">ograniczenie</HT> na gruncie art. 56 TFUE (co miałoby miejsce, gdyby sytuacja była objęta zakresem stosowania tego postanowienia), a nie to, czy dodatkowo ograniczenie byłoby <HT TYPE="ITALIC">uzasadnione</HT> nadrzędnym interesem publicznym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 56 TFUE – w ramach postanowień rozdziału dotyczącego usług zawartego w traktacie FUE – ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są zakazane w odniesieniu do obywateli państw członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w państwie członkowskim innym niż państwo odbiorcy świadczenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Postanowienie to, które wprowadza podstawową zasadę, względnie <HT TYPE="ITALIC">Grundnorm</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Za terminologią P.-Ch. Müllera-Graffa, w: R. Streinz (red.), <HT TYPE="ITALIC">EUV/AEUV Kommentar</HT>, München, C.H. Beck, wyd. 3, 2018, Artikel 56 AEUV, pkt 1.</P></NOTE>, swobody świadczenia usług w ramach rynku wewnętrznego i które uzupełniono szeregiem przepisów prawa wtórnego, w szczególności dyrektywą usługową, ma długą historię w orzecznictwie Trybunału. Chociaż zgodnie z traktatem zasada ta miała stanowić pozostałą swobodę podstawową<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Zobacz art. 57 TFUE, zgodnie z którym usługi należy uznać za usługi w rozumieniu traktatów, gdy są wykonywane zwykle za wynagrodzeniem <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">zakresie, w jakim nie są objęte</HT> postanowieniami o swobodnym przepływie towarów, kapitału i osób. Trybunał uznał w tym względzie, że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>usługi<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> obejmuje usługi, które nie są regulowane innymi swobodami, w celu zapewnienia, aby każda działalność gospodarcza mieściła się w zakresie swobód podstawowych, z czego wnioskuję, że nie jest to dodatkowa, ale pozostała swoboda podstawowa. Zobacz moja opinia w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>X i Visser</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/15 i C‑31/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:397">EU:C:2017:397</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0088">88</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, Trybunał już na wczesnym etapie określił ją jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>jedną z podstawowych zasad Traktatu<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19811217">17 grudnia 1981 r.</DATE>, <NAME.CASE>Webb</NAME.CASE> (<NO.CASE>279/80</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1981:314">EU:C:1981:314</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0017">17</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Ponadto uznał, że ta swoboda podstawowa ma bezpośredni skutek<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19741203">3 grudnia 1974 r.</DATE>, <NAME.CASE>van Binsbergen</NAME.CASE> (<NO.CASE>33/74</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1974:131">EU:C:1974:131</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, a także obejmuje środki stosowane bez<?PAGE NO="9"?> rozróżnienia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Swoboda świadczenia usług przewidziana w art. 56 TFUE wymaga nie tylko wyeliminowania wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową wobec usługodawców mających siedzibę w innych państwach członkowskich, ale także zniesienia jakichkolwiek ograniczeń, nawet gdy ograniczenia te są stosowane bez rozróżnienia zarówno w stosunku do krajowych usługodawców, jak i usługodawców z innych państw członkowskich. Stanowi to spójne orzecznictwo od czasu wydania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910725">25 lipca 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Säger</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑76/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:331">EU:C:1991:331</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0012">12</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz ponadto wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130718">18 lipca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Citroën Belux</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑265/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:498">EU:C:2013:498</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090908">8 września 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Liga Portuguesa de Futebol Profissional i Bwin International</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑42/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:519">EU:C:2009:519</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). W wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19951130">30 listopada 1995 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gebhard</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑55/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:411">EU:C:1995:411</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), chociaż sprawa ta dotyczyła swobody przedsiębiorczości, Trybunał odniósł się nie tylko do tej konkretnej swobody: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>mogące utrudniać lub czynić mniej atrakcyjnym korzystanie z jednej ze swobód <HT TYPE="ITALIC">podstawowych zagwarantowanych w traktacie</HT><QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>. Wyróżnienie własne.</P></NOTE>. Artykuł 56 TFUE, podobnie jak art. 34, 45 i 49 TFUE, ma zatem na celu usunięcie przeszkód w handlu, a nie tylko dyskryminacji między krajowymi i zagranicznymi podmiotami gospodarczymi. Jednocześnie Trybunał zezwolił państwom członkowskim na odwoływanie się do niepisanych przesłanek uzasadniających ograniczenie swobody świadczenia usług w postaci nadrzędnego interesu publicznego. Ponadto, co ma zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy, Trybunał orzekł, że swoboda świadczenia usług jest korzystna tak dla usługodawców, jak dla usługobiorców<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19840131">31 stycznia 1984 r.</DATE>, <NAME.CASE>Luisi i Carbone</NAME.CASE> (<NO.CASE>286/82 i 26/83</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1984:35">EU:C:1984:35</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0016">16</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090908">8 września 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Liga Portuguesa de Futebol Profissional i Bwin International</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑42/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:519">EU:C:2009:519</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Ta ewolucja swobody świadczenia usług następowała wraz z przechodzeniem gospodarek i społeczeństw państw członkowskich od produkcji do usług.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Stwierdzenie, czy istnieje sytuacja transgraniczna, jest trudniejsze w przypadku swobody świadczenia usług niż w przypadku swobodnego przepływu pracowników lub swobody przedsiębiorczości<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Stanowisko to podzielają również A. Randelzhofer i U. Forsthoff, w: E. Grabitz, M. Hilf i M. Nettesheim, <HT TYPE="ITALIC">Das Recht der Europäischen Union</HT>, 57, zaktualizowanym w lutym 2020, München, C.H. Beck, Art. 56, Art. 57 AEUV, pkt 3.</P></NOTE>; poza tym potrzeba czasu, aby zaistniały cztery powszechnie akceptowane możliwe sytuacje transgraniczne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Są one co do zasady analogiczne do definicji <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>handlu usługami<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> w rozumieniu Układu ogólnego w sprawie handlu usługami stanowiącego załącznik do Porozumienia ustanawiającego WTO (<QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>GATS<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>). Zgodnie z art. 1 ust. 2 GATS <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>handel usługami<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> jest zdefiniowany jako obejmujący cztery sposoby świadczenia usług: (1) dostawy transgraniczne nieobejmujące przepływu osób; (2) konsumpcja zagraniczna, która pociąga za sobą przepływ konsumenta na terytorium państwa członkowskiego WTO, w którym dostawca ma siedzibę; (3) obecność handlowa, tj. obecność filii lub oddziału na terytorium państwa członkowskiego WTO, w którym usługa ma być świadczona; (4) obecność osób fizycznych z państwa członkowskiego WTO, umożliwiająca dostawcy z jednego państwa członkowskiego świadczenie usług na terytorium innego państwa członkowskiego.</P></NOTE>, w których ma zastosowanie swoboda świadczenia usług. Po pierwsze, sytuacja, w której usługodawca przekracza granicę, aby móc oferować usługi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Jest to często określane jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>aktywny<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> swobodny przepływ usług.</P></NOTE>. Jest to niewątpliwie paradygmat<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Zobacz opinia rzecznika generalnego C.O. Lenza w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Cowan</NAME.CASE> (<NO.CASE>186/87</NO.CASE>, niepublikowana, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1988:526">EU:C:1988:526</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> art. 56 TFUE i znajduje wyraźne odzwierciedlenie w jego brzmieniu. Po drugie, sytuacja, w której usługobiorca przekracza granicę w celu otrzymania usługi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Jest to często określane jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>pasywny<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> swobodny przepływ usług. W tym kontekście zob. S. Völker, <HT TYPE="ITALIC">Passive Dienstleistungsfreiheit im Europäischen Gemeinschaftsrecht</HT>, Berlin, Duncker &amp; Humblot 1990 s. 61 i nast.</P></NOTE>. Po trzecie, sytuacje, w których zarówno usługodawca, jak i usługobiorca przekraczają granicę, a następnie usługa jest świadczona<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Do klasycznych przykładów zalicza się grupy turystyczne, które przekraczają granicę wraz z przewodnikiem.</P></NOTE>. I po czwarte, sytuacje, w których sama usługa przekracza granicę<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>W szczególności przez telekomunikację lub internet.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Ponadto, w przeciwieństwie do innych swobód podstawowych, takich jak swobodny przepływ pracowników, a nawet regulacji dotyczących obywatelstwa Unii, to nie obywatelstwo danych osób, ale miejsce prowadzenia przez nie działalności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Zobacz również brzmienie art. 56 TFUE.</P></NOTE> przesądza o istnieniu elementu transgranicznego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>W przeciwieństwie do swobodnego przepływu pracowników i swobody przedsiębiorczości swoboda świadczenia usług nie przesądza o istnieniu niezbędnego elementu transgranicznego poprzez odniesienie do posiadacza swobody, lecz do stosunku świadczenia usług. Swoboda świadczenia usług nie jest w szczególności wykluczona ze względu na to, że usługobiorcy lub usługodawcy mają to samo obywatelstwo. Zobacz bardziej szczegółowo A. Randelzhofer i U. Forsthoff, op.cit.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Jeśli chodzi w szczególności o drugą sytuację, w której usługobiorca przekracza granicę w celu skorzystania z usługi, oba ograniczenia dotyczące usługodawcy lub usługobiorcy wchodzą w zakres art. 56 TFUE. Jeśli chodzi o ograniczenia nakładane na usługodawcę, uzasadnieniem dla objęcia ich zakresem regulacji art. 56 TFUE jest to, że nieuchronnie pociągają one za sobą ograniczenia dla usługobiorców.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Ograniczenie może zatem pochodzić albo z państwa członkowskiego usługodawcy, albo z państwa członkowskiego usługobiorcy. Traktat traktuje oba ograniczenia w ten sam sposób, co jest w pełni logiczne. Podczas gdy na przykład w przypadku swobody przepływu towarów traktat słusznie wprowadza rozróżnienie między przywozem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Zobacz art. 34 TFUE.</P></NOTE> a wywozem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Zobacz art. 35 TFUE.</P></NOTE> i, w świetle orzecznictwa Trybunału, jest (zresztą słusznie) bardziej restrykcyjny w odniesieniu do przywozu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Nawiasem mówiąc, orzecznictwo w sprawie Keck, do którego wrócimy szczegółowo poniżej, odnosi się tylko do przywozu. Zostało ono wydane na mocy przepisu obecnie ustanowionego w art. 34 TFUE i ma zastosowanie jedynie w kontekście środków mających zastosowanie bez rozróżnienia pod względem prawnym i faktycznym. Natomiast art. 35 TFUE ma zastosowanie wyłącznie do środków dyskryminujących.</P></NOTE>, takie rozróżnienie nie istnieje w przypadku swobody świadczenia usług z tego prostego względu, że trudniej jest odróżnić koncepcję <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>przywozu<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> od <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>wywozu<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>. Jak zostanie ukazane poniżej, niniejsze odesłanie prejudycjalne stanowi przykład w tym zakresie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>W związku z powyższym Trybunał uznał, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>na swobodę świadczenia usług transportu morskiego między państwami członkowskimi […] może powołać się przedsiębiorstwo w stosunku do państwa członkowskiego, w którym ma ono siedzibę, gdy usługi są świadczone na rzecz świadczeniobiorców mających siedzibę w innym państwie członkowskim<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940517">17 maja 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Corsica Ferries</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑18/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:195">EU:C:1994:195</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Ponadto Trybunał orzekł w odniesieniu do praktyki powszechnie określanej mianem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>cold-calling<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> polegającej na kontaktowaniu się z osobami fizycznymi przez telefon bez ich uprzedniej zgody w celu zaoferowania im usług finansowych, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>wcześniejsze istnienie możliwego do zidentyfikowania odbiorcy nie jest przesłanką stosowania przepisów dotyczących swobody świadczenia usług<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19950510">10 maja 1995 r.</DATE>, <NAME.CASE>Alpine Investments</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑384/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:126">EU:C:1995:126</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0019">19</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Trybunał uzasadniał również swoje orzeczenie w następujący sposób: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>w tym względzie należy podnieść, że swoboda świadczenia usług stałaby się fikcją, gdyby uregulowania krajowe mogły ograniczać dowolnie oferowanie usług<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Ibidem.</P></NOTE>. Tym samym już samo przygotowanie świadczenia usługi wchodzi w zakres art. 56 TFUE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>W tym zakresie zobacz również P.-Ch. Müller-Graff, op.cit., oraz M. Holoubek, w: J. Schwarze, U. Becker, A. Hatje, J. Schoo (red.), <HT TYPE="ITALIC">EU-Kommentar</HT>, wyd. 4, Baden-Baden, Nomos 2019, Art. 57 AEUV, pkt 42.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Trybunał uznał również, że potencjalne ograniczenie wystarczy, aby sprawa wchodziła w zakres stosowania art. 56 TFUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Reasumując, chciałbym odesłać do opinii rzecznika generalnego Michala Bobeka w sprawie TÜV Rheinland LGA Products i Allianz IARD<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑581/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:77">EU:C:2020:77</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Wyróżnienie własne.</P></NOTE>, w której trafnie stwierdził on: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>możliwość wystąpienia elementu transgranicznego odnosi się do kategorii racjonalnie wyobrażalnej hipotezy: w związku z tym – w kontekście usług – okoliczność, że, przykładowo, niektórzy usługobiorcy mogą pochodzić z innego państwa członkowskiego, wystarcza do tego, aby postanowienia traktatu dotyczące usług znalazły zastosowanie<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zastosowanie w niniejszej sprawie: sytuacja BONVER WIN</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Powyższe rozważania prowadzą nas do rozpatrywanej sprawy oraz do kwestii wskazanych przez sąd odsyłający.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Na podstawie powyższej analizy wydaje się, że niniejsza sprawa wchodzi w zakres art. 56 TFUE: mamy bowiem do czynienia z usługodawcą z siedzibą w Czechach, świadczącym usługi między innymi na rzecz klientów, których siedziba co do zasady znajduje się w Niemczech i którzy przekraczają granicę czesko-niemiecką, aby skorzystać z tych usług.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Ponadto działalność BONVER WIN doznaje ograniczenia: okoliczność, że spółka ta nie może dłużej prowadzić działalności w tym samym miejscu co poprzednio, niewątpliwie spełnia warunki odpowiedniego orzecznictwa Trybunału w tym zakresie. Tym samym klienci BONVER WIN są również ograniczeni w zakresie możliwości korzystania z usług. Jeżeli spółka BONVER WIN musi zaprzestać prowadzenia działalności handlowej w części miasta, w którym ma siedzibę, klienci nie mogą dłużej korzystać z organizowanych tam gier losowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że ograniczenie zostało nałożone z perspektywy usługodawcy – BONVER WIN przez państwo członkowskie pochodzenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>W przeciwieństwie do przyjmującego państwa członkowskiego.</P></NOTE>. Trybunał może w tym miejscu przytoczyć swoje orzeczenie w sprawie Alpine Investments<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19950510">10 maja 1995 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑384/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:126">EU:C:1995:126</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, w którym doszedł do wniosku, że wynikająca z traktatu swoboda świadczenia usług <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>zakazuje ograniczania swobody świadczenia usług ogólnie wewnątrz [Unii]<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> oraz że w konsekwencji swoboda ta <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>dotyczy nie tylko ograniczeń wprowadzonych przez państwo przyjmujące, ale również ustanowionych w państwie pochodzenia<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>W świetle powyższego stwierdzenia mógłbym powiedzieć: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>sprawa zamknięta<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Potrzeba ograniczenia zakresu stosowania art. 56 TFUE?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Z niniejszą sprawą wiążą się jednak jeszcze dwa inne czynniki: po pierwsze, fakt, że adresatem ograniczenia nie jest usługobiorca przekraczający granicę, co prowadzi do zastosowania art. 56 TFUE, lecz usługodawca, oraz, po drugie, skupienie sądu odsyłającego na samej tylko możliwości niemieckich klientów i związanej z tym kwestii zasady de minimis.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">a)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Usługobiorca prowadzący do zastosowania art. 56 TFUE względem usługodawcy</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Nie dostrzegam, w jaki sposób okoliczność przekroczenia granicy właśnie przez usługobiorcę miałby wpłynąć na mój wniosek. Kwestia zakresu stosowania art. 56 TFUE jest obiektywna w tym znaczeniu, że albo ma on miejsce – przy spełnieniu określonych przesłanek – albo nie ma miejsca.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Kwestię tę należy odróżnić od kwestii, czy w takiej sytuacji usługodawca może <HT TYPE="ITALIC">powołać się</HT> na art. 56 TFUE względem własnego państwa członkowskiego, to znaczy, czy może wywieść prawo zbliżone do podstawowego prawa gospodarczego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Odpowiedź na to pytanie jest twierdząca.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Jak wykazano wcześniej, swoboda odbioru usług przez usługobiorcę jest jedynie drugą stroną medalu swobody świadczenia usług przez usługodawcę. W takiej sytuacji byłoby dość kuriozalne, gdyby tylko na przykład polscy czy niemieccy klienci BONVER WIN mogli powoływać się na art. 56 TFUE w postępowaniach przed sądami czeskimi, podczas gdy sama spółka BONVER WIN nie mogłaby tego uczynić. W tym względzie należy wyciągnąć analogię z orzeczenia Trybunału w dziedzinie swobodnego przepływu pracowników na podstawie art. 45 TFUE w sprawie Clean Car Autoservice<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980507">7 maja 1998 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑350/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:205">EU:C:1998:205</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, w którym Trybunał uznał, że pracodawca może powoływać się na swobodny przepływ pracowników na podstawie art. 45 TFUE również w celu zatrudnienia w państwie członkowskim, w którym ma on siedzibę, pracowników będących obywatelami innego państwa członkowskiego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="12"?><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">b)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Sprawa Keck w kontekście usług?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Oczywiste jest, że taki wniosek oznacza, iż w obecnym stanie prawnym zakres ratione materiae jest bardzo szeroki, co rodzi pytanie, czy Trybunał powinien rozważyć wprowadzenie ograniczenia, jak to miało miejsce w 1993 r. w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> w zakresie swobodnego przepływu towarów. Za takim ograniczeniem przemawiają następujące argumenty: podobnie jak w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, mamy tu do czynienia ze środkiem mającym zastosowanie bez rozróżnienia, tak pod względem prawnym, jak i faktycznym, w odniesieniu do swobody świadczenia usług i związanej z nią swobody korzystania z tych usług. W związku z tym nie występuje tu żaden element dyskryminacyjny: z perspektywy usługodawcy każde zagraniczne przedsiębiorstwo pragnące prowadzić działalność w mieście Děčín w celu oferowania gier losowych znajduje się dokładnie w takiej samej sytuacji jak spółka BONVER WIN i nie mogłoby prowadzić działalności w określonej części miasta. I odwrotnie, jeżeli chodzi o usługobiorcę, żaden odbiorca – czy to czeski, czy zagraniczny – nie może otrzymać usług w zakresie gier losowych w określonej części miasta. Przyjmując, że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>niektórych sposobów sprzedaży<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, wypracowane w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, ma w rzeczywistości oznaczać dostęp do rynku przedsiębiorstwa zamierzającego sprzedawać towary lub, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, oferować usługi, dlaczego nie wykluczyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE tych środków mających zastosowanie bez rozróżnienia pod względem prawnym i faktycznym, które nie utrudniają dostępu do rynku usługodawcom z innych państw członkowskich?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Pytanie to dotyczy sedna gospodarczego ustroju Unii oraz koncepcji określającej, co stanowi i co powinno stanowić ograniczenie dla handlu transgranicznego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Wszelkim rozważaniom dotyczącym samego pomysłu wprowadzenia takiej zasady w ramach swobody świadczenia usług na mocy art. 56 TFUE chciałbym się stanowczo sprzeciwić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Przede wszystkim w obecnym stanie orzecznictwa Trybunału nie dostrzegam żadnej przesłanki dla takich rozważań<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Celowo wykluczam w swojej analizie orzecznictwo dotyczące konkretnej kwestii podatków. W tym przypadku powszechnie wiadomo, że Trybunał całkiem słusznie stosuje podejście bliższe ograniczeniom wynikającym z dyskryminacji. Jest tak nawet w przypadku zawiłych spraw. Powód jest prosty: podatki z natury rzeczy mają zastosowanie bez rozróżnienia pod względem prawnym i faktycznym. Trudno byłoby uzasadnić, że automatycznie wchodzą one w zakres swobód podstawowych i że regułą jest, iż państwa członkowskie muszą je uzasadniać. Z tego powodu w pełni zgadzam się z Trybunałem, gdy w tej konkretnej dziedzinie stwierdza on, że jeżeli jedynym skutkiem podatków jest powstanie dodatkowych kosztów w związku z daną usługą i jeżeli wpływają one w ten sam sposób na świadczenie usług między państwami członkowskimi oraz w ramach jednego państwa członkowskiego, wówczas nie są objęte zakresem stosowania art. 56 TFUE. Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20050908">8 września 2005 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mobistar i Belgacom Mobile</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑544/03 i C‑545/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:518">EU:C:2005:518</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20050217">17 lutego 2005 r.</DATE>, <NAME.CASE>Viacom Outdoor</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑134/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:94">EU:C:2005:94</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Przy określaniu zakresu stosowania art. 56 TFUE Trybunał konsekwentnie przyjmuje stanowisko oparte na przeszkodach (w przeciwieństwie do stanowiska opartego na dyskryminacji). Jest to wyraźnie dostrzegalne w takich sprawach<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P>Na marginesie, niedługo po wydaniu wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>Keck i Mithouard</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Świadczy to o tym, że przynajmniej w tym czasie Trybunał nie widział potrzeby wprowadzania ograniczenia zakresu swobody świadczenia usług.</P></NOTE> jak przytoczone już przeze mnie sprawy Gebhard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19951130">30 listopada 1995 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑55/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:411">EU:C:1995:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> i Alpine Investments<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0068"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19950510">10 maja 1995 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑384/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:126">EU:C:1995:126</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Należy przyznać, że można by teraz postawić pytanie, czy ograniczenie do art. 56 TFUE w ślad za orzeczeniami w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0069"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>być może wciąż nie zostało przesądzone<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0070"><P>Zobacz opinia rzecznika generalnego M. Bobeka w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>TÜV Rheinland LGA Products i Allianz IARD</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑581/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:77">EU:C:2020:77</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W mojej ocenie nie ma powodu do dokonania takiego rozwoju orzecznictwa z podanych niżej względów.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Po pierwsze, wątpliwe jest, czy orzeczenie w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0071"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> nadal jest aktualne w zakresie swobodnego przepływu towarów. Obecnie Trybunał nie odnosi się do tej sprawy, a rzadko kiedy odwołuje się do jej podstawowej idei. Zdaję sobie sprawę z mojego wcześniejszego stwierdzenia, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>sprawa Keck pozostaje aktualna<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0072"><P>Zobacz moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Deutsche Parkinson Vereinigung</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑148/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:394">EU:C:2016:394</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, ale obecnie zastanawiam się, czy nie należałoby go uzupełnić słowami <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>teoretycznie, w trybie stand-by<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/>. A może należałoby raczej stwierdzić, że sprawa Keck przeobraziła się z lwa w kota domowego: być może udomowionego, ale nadal niedającego się pochwycić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Po drugie, rozumowanie w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0073"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> było wówczas trudne do zrozumienia i słusznie skrytykowano Trybunał, że wyrażenia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>niektóre sposoby sprzedaży<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> nie da się łatwo stosować w praktyce ze względu na brak jasnych kryteriów oceny konkretnego przypadku<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0074"><P>W tym zakresie zob. na przykład P.-Ch. Müller-Graff, w: H. von der Groeben, J. Schwarze, A. Hatje (red.), <HT TYPE="ITALIC">Europäisches Unionsrecht (Kommentar)</HT>, wyd. 7, Baden-Baden, Nomos, art. 34 AEUV, pkt 247.</P></NOTE>. W późniejszym czasie okazało się, że w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0075"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> tak naprawdę wcale nie chodziło o <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>niektóre sposoby sprzedaży<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>, ale o to, czy dostęp do rynku jest utrudniony, o ile nie niemożliwy. I nawet w takiej sytuacji określenie, czym dokładnie jest dostęp do rynku, jest trudnym zadaniem i jest problematyczne pod względem pewności prawnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Po trzecie, chociaż zasadniczo należy preferować równoległą interpretację swobód podstawowych, trudno jest dokonywać porównań między swobodnym przepływem towarów a swobodą świadczenia usług, jeśli chodzi o doktrynę sposobów sprzedaży i dostępu do rynku. Łatwiej jest kształtować taką doktrynę w kontekście dóbr (głównie)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0076"><P>Energia elektryczna, na przykład, jest godnym uwagi wyjątkiem, jeśli chodzi o wymóg materialności.</P></NOTE> materialnych. W przypadku usług sytuacja przedstawia się zgoła odmiennie: ze względu na niematerialny charakter usługi trudniej jest określić, co stanowi samą usługę, a co nie jest bezpośrednio z nią związane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Po czwarte, jeśli przyjąć, że wyrok w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0077"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> dotyczył (również) usystematyzowania w sprawach, które miały mniej wspólnego z samymi towarami niż ze swobodami handlowymi przedsiębiorców, co Trybunał chętnie przyznaje – i co może tłumaczyć jedną z ironii towarzyszących sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0078"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, a mianowicie tę, że okoliczności faktyczne ograniczały się do jednego państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0079"><P>Francuskie podmioty gospodarcze chciały sprzedać we Francji, ze stratą, produkt pochodzący z Francji Picon bière, co uniemożliwiło im francuskie prawo.</P></NOTE>, wskutek czego zasada swobodnego przepływu towarów w tej sprawie i tak nie miała zastosowania, a tym samym sprawa nie mogła zostać uznana za dopuszczalną – to moim zdaniem nie ma potrzeby rozszerzania wniosków wyciągniętych w sprawie Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0080"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> na inne swobody podstawowe. Jeżeli chodzi o swobodę świadczenia usług, nie dostrzegam żadnej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>rosnącej tendencji<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0081"><P>Ibidem, pkt 14.</P></NOTE> usługodawców do powoływania się na prawa przysługujące im na gruncie art. 56 TFUE i nie znam innych, którzy dostrzegają taką tendencję. Jest wręcz odwrotnie. W rzeczywistości w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci ustawodawca Unii skoncentrował część swoich działań na wspieraniu swobody świadczenia usług w całej Unii, zwłaszcza poprzez przyjęcie dyrektywy usługowej. Uznano, że podmiotom gospodarczym należy zapewnić większą możliwość korzystania ze swobody świadczenia usług. Wprowadzenie zasady ograniczającej w prawie pierwotnym stałoby w ewidentnej sprzeczności z tą tendencją, a tym samym stanowiłoby niefortunny krok wstecz w tym zakresie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Ponadto, po piąte i najistotniejsze, Trybunał (całkiem słusznie) nie odwołał się do sprawy Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0082"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, gdy mógł to zrobić, interpretując swobodę przedsiębiorczości dostawcy usług w kontekście dyrektywy usługowej. W wyroku w sprawie X i Visser<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0083"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180130">30 stycznia 2018 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑360/15 i C‑31/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:44">EU:C:2018:44</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0097">97</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz też moja opinia w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>X i Visser</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/15 i C‑31/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:397">EU:C:2017:397</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0087">87</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0104">104</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Trybunał doszedł do wniosku, że środek, który niewątpliwie stanowiłby <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>sposób sprzedaży<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> w rozumieniu Keck i Mithouard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0084"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, wchodzi jednak w zakres swobody przedsiębiorczości przewidzianej w dyrektywie usługowej, a zatem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>stanowi odejście od koncepcji, które doprowadziły do wydania orzeczenia w sprawie Keck<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0085"><P>Zobacz J. Snell, Independence day for the Services Directive: Visser, <HT TYPE="ITALIC">Common Market Law Review</HT>, 2019, t. 56, s. 1119–1136, tu: s. 1129.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Nie ma zatem podstaw do stosowania uzasadnienia jednego z najbardziej kwestionowanych wyroków w dziedzinie swobodnego przepływu towarów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0086"><P>Zobacz m.in. A. Mattera, De l’arrêt <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>Dassonville<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> à l’arrêt <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/>Keck<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>: l’obscure clarté d’une jurisprudence riche en principes novateurs et en contradictions, <HT TYPE="ITALIC">Revue du marché unique européen</HT>, 1994, n<HT TYPE="SUP">o</HT> 1, s. 117–160; L. Gormley, Reasoning Renounced? The Remarkable Judgment in Keck &amp; Mithouard, <HT TYPE="ITALIC">European Business Law Review</HT>, 1994, s. 63–67; E. Steindorff, Unvollkommener Binnenmarkt, <HT TYPE="ITALIC">Zeitschrift für das gesamte Handelsrecht und Wirtschaftsrecht</HT>, 1994, s. 149–169; C.O. Lenz, Ein undeutlicher Ton, <HT TYPE="ITALIC">Neue juristische Wochenschrift</HT>, 1994, s. 1633, 1634. W przedmiocie obrony wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19931124">24 listopada 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>Keck i Mithouard</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑267/91 i C‑268/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:905">EU:C:1993:905</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) zob. R. Joliet (jeden z sędziów, którzy wydali ten wyrok), Der freie Warenverkehr: Das Urteil Keck und Mithouard und die Neuorientierung der Rechtsprechung, <HT TYPE="ITALIC">Gewerblicher Rechtsschutz und Urheberrecht, internationaler Teil</HT>, 1994, s. 979–987. Zobacz również moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Deutsche Parkinson Vereinigung</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑148/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:394">EU:C:2016:394</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.).</P></NOTE> poza zakresem tej konkretnej swobody podstawowej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">c)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zasada de minimis w przypadku art. 56 TFUE?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału nie wynika, by art. 56 TFUE – ani jakakolwiek inna swoboda podstawowa, jeśli o to chodzi – objęte były zasadą de minimis w ten sposób, że ze swobodą świadczenia usług mamy do czynienia tylko wtedy, gdy z usługi korzysta określona liczba usługobiorców.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Wprawdzie Trybunał uznał, że swoboda świadczenia usług nie ma zastosowania do określonej kategorii okoliczności faktycznych opisanych przez sąd odsyłający, jednak miało to miejsce raczej w sytuacjach, w których związek między przedmiotowym środkiem krajowym a swobodą podstawową był zbyt słaby.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Istnieje dobre uzasadnienie dla tego orzecznictwa i faktu, że Trybunał nie ucieka się do względów de minimis: zakres swobody świadczenia usług należy określić na podstawie kryteriów jakościowych, które można łatwo stosować w całej Unii. I odwrotnie, tego zakresu nie mogą i nie powinny określać kryteria ilościowe. Zupełnie niezależnie od tego niemożliwe byłoby określenie lub uzasadnienie progu ilościowego. Jaki próg należałoby zastosować na przykład w przypadku BONVER WIN? Dziesięciu, stu, czy tysiąc klientów? Określony procent klientów jako część <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0045" REF.END="QE0045"/>całego portfela<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/> klientów, na przykład 15%? A może należałoby to uzależnić od pieniędzy, którymi grają klienci? Czy klient, który stawia 1000 EUR, równa się dziesięciu klientom, z których każdy stawia po 100 EUR? Jeżeli te przykłady wydają się proste, to moim zdaniem doskonale świadczą o tym, iż to właśnie pojęcie de minimis w kontekście swobód podstawowych byłoby w przyszłości źródłem problemów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Fakt, że ilościowe pojęcie de minimis odnosi się bardziej do konkretnych faktów w danej sprawie niż do jej aspektów prawnych, doprowadziłby do bardziej podstawowego problemu. Nietrudno sobie wyobrazić, że ten sam środek może zostać uznany za de minimis w jednym państwie członkowskim Unii, a w innym nie. Taka sytuacja stanowiłaby zagrożenie dla równości podmiotów gospodarczych, która jest celem przepisów dotyczących rynku wewnętrznego. A może de minimis należy zdefiniować w sposób abstrakcyjny? Jeśli tak, to w jaki sposób i kto powinien to zrobić? Nie należy zapominać, że w niniejszej sprawie poruszamy się w obszarze nieobjętym harmonizacją, w którym środki państw<?PAGE NO="15"?> członkowskich należy oceniać w odniesieniu do swobody wynikającej z traktatu, oraz że rynek wewnętrzny pozostaje obszarem wspólnych kompetencji Unii. Sytuacji tej nie należy porównywać do sytuacji w zakresie unijnego prawa konkurencji, w którym samo prawodawstwo Unii określa pewne progi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Podsumowując argumentację przeciwko wprowadzeniu zasady de minimis w kontekście swobody świadczenia usług w świetle art. 56 TFUE, a nawet w świetle jakiejkolwiek innej swobody, należy podkreślić, że jest to kwestia faktyczna, nie zaś prawna. W ramach postępowania prejudycjalnego orzekanie w przedmiocie okoliczności faktycznych należy do sądu krajowego. Umożliwienie sądom krajowym wprowadzenie takiego uregulowania prowadziłoby do fragmentacji rynku wewnętrznego i stwarzałoby zagrożenie dla realizacji celu, jakim jest zapewnienie równości podmiotom gospodarczym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że zasadę de minimis w kontekście art. 56 TFUE należy co do zasady odrzucić.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, by na pytania przedstawione przez Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny, Czechy) odpowiedział w następujący sposób:</TXT><P>Swoboda świadczenia usług wynikająca z art. 56 TFUE – która nie obejmuje zasady de minimis – ma zastosowanie do sytuacji, w której przedsiębiorstwo mające siedzibę w państwie członkowskim traci, na mocy środka publicznego określającego warunki świadczenia usług, takie jak dokładna lokalizacja, zezwolenie na prowadzenie działalności, gdy niektórzy z jego klientów pochodzą z innego państwa członkowskiego niż państwo, w którym przedsiębiorstwo to ma siedzibę, niezależnie od tego, czy dany środek krajowy ma zastosowanie bez rozróżnienia (pod względem prawnym i faktycznym).</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>