<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-531/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CJ0531</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2022:316">EU:C:2022:316</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>10</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>10</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Wyrok z dnia <DATE ISO="20220428">28.4.2022 r.</DATE> – Sprawa C‑531/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">NovaText</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (dziesiąta izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20220428">28 kwietnia 2022 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: niemiecki.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Prawa własności intelektualnej</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 2004/48/WE</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 3</KEYWORD><KEYWORD>Ogólny obowiązek dotyczący środków, procedur i środków naprawczych niezbędnych do zapewnienia egzekwowania praw własności intelektualnej</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 14</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>rozsądnych i proporcjonalnych kosztów sądowych<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></KEYWORD><KEYWORD>Rzecznik patentowy (Patentanwalt)</KEYWORD><KEYWORD>Brak możliwości dokonania przez sąd krajowy oceny rozsądnego i proporcjonalnego charakteru kosztów obciążających stronę przegrywającą</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑531/20</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20200924">24 września 2020 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20201019">19 października 2020 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">NovaText GmbH</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),</P><P>w składzie: I. Jarukaitis, prezes izby, M. Ilešič (sprawozdawca) i D. Gratsias, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona,</P><P>sekretarz: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi, które przedstawili:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu NovaText GmbH – V. Feurstein, Rechtsanwalt,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej – G. Braun i S.L. Kalėda, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20211111">11 listopada 2021 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><?PAGE NO="2"?><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 1 i art. 14 dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE> w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="157" PAGE.FIRST="45" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 157, s. 45</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy NovaText GmbH a Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>uniwersytetem w Heidelbergu<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) w przedmiocie ustalenia kosztów wynikających ze wspólnego udziału adwokata i biegłego określonego jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>rzecznik patentowy<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> (<HT TYPE="ITALIC">Patentanwalt</HT>) w postępowaniu sądowym dotyczącym naruszenia unijnych znaków towarowych, których ten uniwersytet jest właścicielem.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Motywy 10 i 17 dyrektywy 2004/48 stanowią:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>(10)</NO.P><TXT>Celem niniejszej dyrektywy jest zbliżenie systemów prawnych w celu zapewnienia wysokiego, równoważnego i jednakowego poziomu bezpieczeństwa [ochrony własności intelektualnej] na rynku wewnętrznym.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(17)</NO.P><TXT>Przewidziane w niniejszej dyrektywie środki, procedury i środki naprawcze w każdym przypadku powinny być ustalane tak, aby w należyty sposób uwzględniały specyfikę sprawy, włączając szczególne cechy każdego prawa własności intelektualnej, i w stosownym przypadku umyślny lub nieumyślny charakter naruszenia<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 1 tej dyrektywy, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Przedmiot<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Niniejsza dyrektywa dotyczy środków, procedur i środków naprawczych, niezbędnych do realizacji [zapewnienia egzekwowania] praw własności intelektualnej. Do celów niniejszej dyrektywy, określenie <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>prawa własności intelektualnej<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="00AB" ID="QE0007"/> obejmuje prawa własności przemysłowej<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 2 tej dyrektywy, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Zakres<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>, stanowi w ust. 1:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Bez uszczerbku dla środków przewidzianych lub środków, które mogą być przewidziane w prawie wspólnotowym lub krajowym w zakresie, w jakim te środki mogą dawać właścicielom praw większe korzyści, przewidziane niniejszą dyrektywą [środki], procedury i środki naprawcze stosuje się, zgodnie z art. 3, do wszelkich naruszeń praw własności intelektualnej określonych w prawie wspólnotowym i/lub prawie wewnętrznym zainteresowanego państwa członkowskiego<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Rozdział II tej dyrektywy zawiera art. 3–15, dotyczące środków, procedur i środków naprawczych regulowanych przez dyrektywę 2004/48.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Artykuł 3 dyrektywy 2004/48, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>Obowiązki ogólne<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="003.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie zapewniają objęte niniejszą dyrektywą środki, procedury i środki naprawcze niezbędne do stosowania [zapewnienia egzekwowania] praw własności intelektualnej. Powyższe środki, procedury i środki naprawcze są sprawiedliwe i słuszne oraz nie są nadmiernie skomplikowane czy kosztowne, ani też nie pociągają za sobą nierozsądnych ograniczeń czasowych czy nieuzasadnionych opóźnień.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="003.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Powyższe środki, procedury i środki naprawcze są również skuteczne, proporcjonalne i odstraszające i stosowane w taki sposób, aby zapobiec tworzeniu ograniczeń handlu prowadzonego zgodnie z prawem i zapewnić zabezpieczenia przed ich nadużywaniem<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 14 tej dyrektywy, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Koszty sądowe<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>Państwa członkowskie zapewniają, że rozsądne i proporcjonalne koszty sądowe oraz inne wydatki poniesione przez stronę wygrywającą są pokrywane z reguły przez stronę przegrywającą, chyba że sprawiedliwość na to nie pozwala<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo niemieckie</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Paragraf 140 Gesetz über den Schutz von Marken und sonstigen Kennzeichen – Markengesetz (ustawy o ochronie znaków towarowych i innych oznaczeń odróżniających) z dnia <DATE ISO="19941025">25 października 1994 r.</DATE> (BGBl. 1994 I, s. 3082), w wersji mającej zastosowanie do postępowania głównego (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>MarkenG<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>), zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>Postępowanie sądowe w sprawie oznaczeń odróżniających<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>, przewiduje w ust. 3:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Spośród kosztów związanych z udziałem rzecznika patentowego w postępowaniu w przedmiocie oznaczeń odróżniających zwrotowi podlegają honoraria, o których mowa w § 13 [Rechtsanwaltsvergütungsgesetz (ustawy o wynagrodzeniach adwokatów) z dnia <DATE ISO="20040505">5 maja 2004 r.</DATE> (BGBl. 2004 I, s. 718)] a także niezbędne wydatki poniesione przez rzecznika patentowego<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Paragraf 140 ust. 3 MarkenG ma odpowiednie zastosowanie, na mocy § 125e ust. 5 MarkenG, w przypadku postępowań przed sądami właściwymi w sprawach unijnych znaków towarowych.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne i pytania prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Uniwersytet w Heidelbergu wytoczył przeciwko NovaText pozew o zaniechanie naruszeń jego unijnych znaków towarowych i wystąpił z dalszymi roszczeniami na podstawie prawa o znakach towarowych. Spór został zakończony ugodą sądową. Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20170523">23 maja 2017 r.</DATE> Landgericht Mannheim (sąd krajowy w Mannheim, Niemcy), jako sąd właściwy w sprawach unijnych znaków towarowych w pierwszej instancji, obciążył NovaText kosztami postępowania i ustalił wartość przedmiotu sporu na <FT TYPE="NUMBER">50000</FT> EUR. Wniesione przez NovaText zażalenie zostało oddalone.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Adwokat reprezentujący uniwersytet w Heidelbergu wskazał w pozwie na udział rzecznika patentowego, a w postępowaniu w sprawie ustalenia kosztów zapewnił, że rzecznik ten rzeczywiście uczestniczył w postępowaniu. Wskazał on, że każde pismo procesowe było<?PAGE NO="4"?> przedmiotem uzgodnień ze wspomnianym rzecznikiem i że w ten sposób brał on również udział w negocjacjach dotyczących zawarcia ugody, nawet jeśli rozmowy telefoniczne odbywały się wyłącznie między adwokatami stron.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20171208">8 grudnia 2017 r.</DATE> Landgericht Mannheim (sąd krajowy w Mannheim) ustalił wysokość kosztów podlegających zwrotowi na rzecz uniwersytetu w Heidelbergu, na kwotę <FT TYPE="DECIMAL">10528,95</FT> EUR, z czego 4867,70 EUR tytułem kosztów rzecznika patentowego w związku z postępowaniem w pierwszej instancji oraz 325,46 EUR tytułem udziału tego rzecznika w postępowaniu zażaleniowym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe, Niemcy), oddalił środek zaskarżenia wniesiony przez NovaText od tego postanowienia. Sąd ten uznał, że spór zawisły przed nim dotyczy znaków towarowych i oznaczeń odróżniających w rozumieniu § 140 ust. 3 MarkenG, w związku z czym, w przeciwieństwie do zwykłego systemu zwrotu kosztów w ramach postępowań cywilnych, nie ma potrzeby badania, czy udział rzecznika patentowego był <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>niezbędny dla właściwego dochodzenia roszczenia<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>, lub czy jego udział stanowił <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>wartość dodaną<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> w stosunku do usług świadczonych przez adwokata upoważnionego przez uniwersytet w Heidelbergu. Zdaniem tego sądu należało uznać, że brzmienie tego przepisu prawa krajowego jest zgodne z dyrektywą 2004/48 i że wykładnia tego przepisu, zgodnie z którą należałoby zbadać, czy skorzystanie z usług rzecznika patentowego było niezbędne, byłaby oczywiście sprzeczna z celem ustawodawcy krajowego, co wykluczałoby możliwość dokonania wykładni zgodnej § 140 ust. 3 MarkenG.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>W skardze rewizyjnej wniesionej do sądu odsyłającego, Bundesgerichtshof (federalnego trybunału sprawiedliwości, Niemcy), NovaText wniosła o uchylenie postanowienia ustalającego koszty w zakresie, w jakim sąd ten obciążył ją kosztami rzecznika patentowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Sąd odsyłający zaznaczył, że powodzenie skargi rewizyjnej zależy, w istocie od wykładni art. 3 ust. 1 i art. 14 dyrektywy 2004/48. Wskazał on w tym względzie, że uznając, iż koszty rzecznika patentowego podlegają zwrotowi na podstawie § 140 ust. 3 MarkenG, Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) postąpił zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Bundesgerichtshof (federalnego trybunału sprawiedliwości) oraz z istotnie przeważającym poglądem doktryny krajowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>W tym stanie rzeczy, mając na względzie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160728">28 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>United Video Properties</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑57/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:611">EU:C:2016:611</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), sąd odsyłający ma wątpliwości co do zgodności § 140 ust. 3 MarkenG z art. 3 ust. 1 i art. 14 dyrektywy 2004/48. Na wstępie uważa on, że automatyczny zwrot kosztów związanych z czynnościami rzecznika patentowego, którego udział nie był w rzeczywistości <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>niezbędny dla właściwego dochodzenia roszczenia<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>, może okazać się niepotrzebnie kosztowny, w szczególności w sytuacji, gdy zadanie wykonane przez tego rzecznika mogło zostać wykonane w ten sam sposób przez adwokata specjalizującego się w sprawach własności przemysłowej już upoważnionego przez daną stronę. W tym względzie sąd odsyłający uściślił, że w odniesieniu do pozasądowego dochodzenia roszczeń, a w szczególności do udziału rzecznika patentowego w sporządzeniu wezwania w odniesieniu do prawa do znaków towarowych, orzekł on już, że § 140 ust. 3 MarkenG nie może być stosowany w drodze analogii, a w konsekwencji koszty związane z udziałem rzecznika patentowego podlegają zwrotowi tylko wtedy, gdy jego udział okazał się niezbędny.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Następnie, biorąc pod uwagę fakt, że dyrektywa 2004/48 ma na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony własności intelektualnej na rynku wewnętrznym, co wynika również z jej motywu 10, i że zgodnie z art. 3 ust. 2 tej dyrektywy przewidziane w niej procedury i środki naprawcze muszą mieć charakter odstraszający, wydaje się zatem uzasadnione wyłączenie zwrotu nadmiernych kosztów wynikających z faktu, że strona wygrywająca i jej adwokat uzgodnili niezwykle wysokie honoraria lub że adwokat świadczy usługi, które nie są uważane za konieczne dla zapewnienia egzekwowania danego prawa własności intelektualnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Wreszcie zwrot kosztów związanych z czynnościami rzecznika patentowego, którego interwencja nie była <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>niezbędna dla właściwego dochodzenia roszczenia<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, mógłby nie mieć charakteru proporcjonalnego w rozumieniu art. 14 dyrektywy 2004/48, ponieważ zwrot tych kosztów nie uwzględnia w wystarczającym stopniu szczególnych cech danego przypadku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>Czy art. 3 ust. 1 i art. 14 dyrektywy [2004/48] należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który nakłada na stronę przegrywającą sprawę obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez stronę wygrywającą powstałych w związku z udziałem rzecznika patentowego w postępowaniu sądowym w sprawie znaków towarowych, niezależnie od tego, czy udział rzecznika patentowego był niezbędny dla właściwego dochodzenia [roszczenia]?<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Na wstępie należy przypomnieć, że w ramach procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem ustanowionej w art. 267 TFUE zadaniem Trybunału jest udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania. Zadaniem Trybunału jest bowiem dokonanie wykładni wszelkich przepisów prawa Unii, jakie są niezbędne w celu rozstrzygnięcia przez sądy krajowe zawisłych przed nimi sporów, nawet jeżeli przepisy te nie są wyraźnie wskazane w pytaniach skierowanych do Trybunału przez te sądy (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210617">17 czerwca 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>M.I.C.M.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑597/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:492">EU:C:2021:492</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>W tym celu Trybunał może wyprowadzić z całości informacji przedstawionych przez sąd odsyłający, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, elementy rzeczonego prawa, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu w postępowaniu głównym (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210617">17 czerwca 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>M.I.C.M.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑597/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:492">EU:C:2021:492</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>W pierwszej kolejności, poza art. 14 dyrektywy 2004/48, sąd odsyłający odwołuje się w swoim pytaniu do art. 3 ust. 1 tej dyrektywy. Tymczasem należy zauważyć, że w odniesieniu do ogólnego obowiązku ciążącego na państwach członkowskich na mocy tego art. 3 w odniesieniu do kryteriów, które muszą spełniać środki, procedury i środki naprawcze niezbędne do zapewnienia egzekwowania praw własności intelektualnej, ust. 2 tego artykułu zawiera również elementy istotne dla analizy zadanego pytania. Jak wynika zresztą z pkt 18 niniejszego wyroku, sąd odsyłający również się do niego odnosi.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>W tym względzie, po pierwsze, zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/48 wspomniane środki, procedury i środki naprawcze powinny być w szczególności sprawiedliwe i słuszne oraz nie powinny być nadmiernie kosztowne. Po drugie, zgodnie z ust. 2 tego artykułu rzeczone środki, procedury i środki naprawcze muszą być skuteczne, proporcjonalne, jak również odstraszające i stosowane w taki sposób, aby zapewnić zabezpieczenia przed ich nadużywaniem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>W drugiej kolejności, co się tyczy <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>niezbędnego dla właściwego dochodzenia roszczenia<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> charakteru kosztów poniesionych przez stronę wygrywającą, do którego odnosi się sąd odsyłający, należy stwierdzić, że art. 14 dyrektywy 2004/48 nie przewiduje takiego kryterium. Zgodnie bowiem z tym art. 14 koszty sądowe i inne wydatki podlegające zwrotowi powinny być <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>rozsądne i proporcjonalne<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Tymczasem, ponieważ zawarte w tym przepisie wyrażenie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>rozsądne i proporcjonalne koszty sądowe<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> nie zawiera żadnego wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy co do zasady nadać mu w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, niezależnie od kwalifikacji stosowanych w państwach członkowskich, z uwzględnieniem brzmienia danego przepisu, jego kontekstu oraz celów regulacji, której część on stanowi (zob. analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20211130">30 listopada 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>LR Ģenerālprokuratūra</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑3/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:969">EU:C:2021:969</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0079">79</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>W trzeciej kolejności, jak wynika z postanowienia odsyłającego, Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) orzekł, że w niniejszej sprawie nie należy interpretować § 140 ust. 3 MarkenG w ten sposób, że do sądu krajowego należy zbadanie, czy skorzystanie z usług rzecznika patentowego jest niezbędne, zwłaszcza gdy taka wykładnia tego przepisu prawa krajowego byłaby wyraźnie sprzeczna z celem ustawodawcy krajowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Jednakże fakt wystąpienia z niniejszym wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, podobnie jak brak stanowiska sądu odsyłającego w tym względzie, można rozumieć w ten sposób, że ewentualna niezgodność danego przepisu prawa krajowego, w szczególności w świetle kryteriów wynikających z art. 14 dyrektywy 2004/48, przypomnianych w pkt 25 i 26 niniejszego wyroku, może wynikać nie z samego brzmienia tego przepisu, lecz z wykładni, która jest mu powszechnie nadawana w krajowym porządku prawnym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Wreszcie, w czwartej kolejności, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 27 opinii, wątpliwości sądu odsyłającego dotyczą zatem nie tyle kwalifikacji kosztów poniesionych w związku z czynnościami rzecznika patentowego, co bezwarunkowego i automatycznego obciążenia nimi strony przegrywającej. Tymczasem ten automatyzm wyłącza je spod kontroli sądowej w odniesieniu do ich rozsądnego i proporcjonalnego charakteru.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Mając na względzie powyższe rozważania, należy przeformułować przedstawione pytanie w ten sposób, że poprzez to pytanie sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 3 i 14 dyrektywy 2004/48 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu lub wykładni tego uregulowania, która nie pozwala sądowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu objętym zakresem tej dyrektywy na należyte uwzględnienie, w każdym przedstawionym mu przypadku, szczególnych jego cech w celu dokonania oceny, czy koszty sądowe poniesione przez stronę wygrywającą są rozsądne i proporcjonalne.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Jak stanowi motyw 10 dyrektywy 2004/48, jej celem jest zbliżenie systemów prawnych państw członkowskich w zakresie środków egzekwowania praw własności intelektualnej w celu zapewnienia wysokiego, równoważnego i jednakowego poziomu ochrony własności intelektualnej na rynku wewnętrznym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>W tym celu dyrektywa 2004/48, zgodnie z brzmieniem jej art. 1, dotyczy wszelkich środków, procedur i środków naprawczych niezbędnych do zapewnienia egzekwowania praw własności intelektualnej. Artykuł 2 ust. 1 tej dyrektywy precyzuje, że środki, procedury i środki naprawcze stosuje się do wszelkich naruszeń praw własności intelektualnej określonych w prawie Unii i/lub prawie wewnętrznym zainteresowanego państwa członkowskiego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Jednakże przepisy dyrektywy 2004/48 nie służą uregulowaniu wszystkich aspektów związanych z prawami własności intelektualnej, lecz odnoszą się jedynie do tych aspektów, które są nierozłącznie związane, po pierwsze, z egzekwowaniem praw własności intelektualnej, a po drugie, z ich naruszaniem, poprzez ustanowienie skutecznych środków prawnych służących zapobieganiu naruszeniom, spowodowaniu ich zaprzestania lub zadośćuczynieniu za każde naruszenie istniejącego prawa własności intelektualnej (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150716">16 lipca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Diageo Brands</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑681/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:471">EU:C:2015:471</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0073">73</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Ponadto, przyjmując tę dyrektywę, prawodawca Unii zdecydował się na minimalną harmonizację w odniesieniu do egzekwowania praw własności intelektualnej w ogólności (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200709">9 lipca 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Constantin Film Verleih</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑264/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:542">EU:C:2020:542</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Tymczasem przepisy dotyczące kosztów sądowych zawarte w art. 14 dyrektywy 2004/48 należą do uregulowań dotyczących środków, procedur i środków naprawczych niezbędnych do zapewnienia egzekwowania praw własności intelektualnej, przewidzianych w rozdziale II tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>W szczególności, z jednej strony, artykuł 14 dyrektywy 2004/48 ustanawia zasadę, zgodnie z którą rozsądne i proporcjonalne koszty sądowe oraz inne wydatki poniesione przez stronę wygrywającą są pokrywane z reguły przez stronę ją przegrywającą.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>W ten sposób przepis ten ma na celu wzmocnienie poziomu ochrony własności intelektualnej poprzez zapobieżenie temu, by strona poszkodowana nie była odwodzona od wszczęcia postępowania sądowego mającego na celu ochronę tych praw (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150716">16 lipca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Diageo Brands</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑681/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:471">EU:C:2015:471</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Jest to zresztą zgodne zarówno z ogólnym celem dyrektywy 2004/48, którym jest dążenie do zbliżenia systemów prawnych państw członkowskich w celu zapewnienia wysokiego, równoważnego i jednakowego poziomu ochrony własności intelektualnej, jak i szczególnym celem tego przepisu, którym jest dążenie do zapobieżenia temu, by strona poszkodowana nie była odwodzona od wszczęcia postępowania sądowego mającego na celu ochronę jej praw własności intelektualnej. Zgodnie ze wspomnianymi celami sprawca naruszenia praw własności intelektualnej powinien ogólnie w całości ponieść skutki finansowe swojego zachowania (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111018">18 października 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Realchemie Nederland</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑406/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:668">EU:C:2011:668</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Z drugiej strony, zgodnie z art. 14 dyrektywy 2004/48 przewidziana w nim zasada podziału kosztów nie ma zastosowania, jeżeli zasada słuszności zabrania nakładania na stronę przegrywającą zwrotu kosztów poniesionych przez stronę wygrywającą, nawet jeśli są one rozsądne i proporcjonalne.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>Przede wszystkim, w odniesieniu do zakresu zawartego w art. 14 dyrektywy 2004/48 pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>kosztów sądowych<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>, jakie ma zwrócić strona przegrywająca, Trybunał orzekł już, że pojęcie to obejmuje między innymi honoraria adwokackie, ponieważ dyrektywa ta nie zawiera żadnego elementu pozwalającego stwierdzić, że koszty te, które co do zasady obejmują znaczną część kosztów poniesionych w ramach postępowania mającego na celu zapewnienie egzekwowania prawa własności intelektualnej, są wykluczone z zakresu zastosowania tego artykułu (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160728">28 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>United Video Properties</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑57/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:611">EU:C:2016:611</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Żaden przepis dyrektywy 2004/48 nie stoi również na przeszkodzie temu, by koszty pełnomocnika, takiego jak rzecznik patentowy, z którego usług właściciel praw korzystał indywidualnie lub wspólnie z usługami adwokata, były co do zasady uważane za wchodzące w zakres pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>kosztów sądowych<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>, o ile koszty te mają bezpośredni i ścisły związek z samym postępowaniem, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 26 opinii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Za mające taki charakter mogą być uznane koszty doradcy upoważnionego, na mocy prawa krajowego do reprezentowania przed sądem właścicieli praw własności intelektualnej w postępowaniach przed właściwymi sądami, o których mowa w dyrektywie 2004/48, które dotyczą, w szczególności, sporządzenia przez takiego doradcę pism procesowych lub jego stawiennictwa na rozprawach prowadzonych w stosownym wypadku w ramach tych postępowań. Nie jest również wykluczone, że za koszty o takim charakterze mogą być także uznane koszty związane z udziałem wspomnianego doradcy w działaniach zmierzających do polubownego rozwiązania, w szczególności zawisłego już przed sądem sporu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Prawdą jest, że Trybunał w pkt 39 i 40 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160728">28 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>United Video Properties</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑57/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:611">EU:C:2016:611</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), orzekł również w istocie, że w zakresie, w jakim usługi doradcy dysponującego wiedzą techniczną są bezpośrednio i ściśle związane z powództwem sądowym mającym na celu zapewnienie egzekwowania prawa własności intelektualnej, koszty związane z pomocą tego doradcy należą do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>innych wydatków<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> w rozumieniu art. 14 dyrektywy 2004/48.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Jednakże kwalifikacja ta wpisuje się w szczególny kontekst faktyczny sprawy zakończonej tym wyrokiem, w której nie było łatwo ustalić, czy spór w postępowaniu głównym dotyczył <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>kosztów poszukiwań i identyfikacji<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>, ponoszonych często przed postępowaniem sądowym i które w związku z tym nie są koniecznie objęte zakresem stosowania art. 14 wspomnianej dyrektywy, lecz raczej jej art. 13, który dotyczy odszkodowania za szkody poniesione przez właściciela praw, czy też kosztów związanych z usługami niezbędnymi do skutecznego wniesienia powództwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Następnie, po pierwsze art. 14 dyrektywy 2004/48 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia zwrotu jedynie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>rozsądnych<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> kosztów sądowych. Wymóg ten, który ma zastosowanie zarówno do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>kosztów sądowych<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>, jak i do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>innych wydatków<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> w rozumieniu tego przepisu, odzwierciedla ogólny obowiązek przewidziany w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/48, zgodnie z którym państwa członkowskie powinny czuwać w szczególności nad tym, aby środki, procedury i środki naprawcze niezbędne do zapewnienia egzekwowania praw własności intelektualnej, o których mowa w tej dyrektywie, nie były nadmiernie kosztowne (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160728">28 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>United Video Properties</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑57/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:611">EU:C:2016:611</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Trybunał orzekł zatem, że nie są rozsądne nadmierne koszty wynikające z niezwykle wysokich honorariów uzgodnionych między stroną wygrywającą a jej adwokatem lub będące wynikiem świadczenia przez adwokata usług, które nie są uważane za niezbędne do zapewnienia egzekwowania danego prawa własności intelektualnej (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160728">28 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>United Video Properties</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑57/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:611">EU:C:2016:611</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Po drugie, art. 14 dyrektywy 2004/48 przewiduje, że koszty sądowe i inne wydatki, jakie ma pokryć strona przegrywająca, powinny być <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>proporcjonalne<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>W tym względzie Trybunał orzekł, że kwestii czy koszty te są proporcjonalne, nie można oceniać niezależnie od kosztów, jakie strona wygrywająca rzeczywiście poniosła z tytułu pomocy adwokata, w zakresie, w jakim są one <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>rozsądne<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> w rozumieniu pkt 45 niniejszego wyroku. O ile bowiem wymóg proporcjonalności nie oznacza, że strona przegrywająca powinna koniecznie zwrócić całość kosztów poniesionych przez drugą stronę, o tyle wynika z niego, że ta ostatnia strona ma prawo do zwrotu co najmniej znacznej i stosownej części rozsądnych kosztów rzeczywiście poniesionych przez stronę wygrywającą (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160728">28 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>United Video Properties</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑57/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:611">EU:C:2016:611</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Wreszcie, zgodnie z art. 14 dyrektywy 2004/48, w związku z jej motywem 17 właściwy sąd powinien być w stanie skontrolować w każdym przypadku rozsądny i proporcjonalny charakter kosztów sądowych poniesionych przez stronę wygrywającą z tytułu udziału przedstawiciela, takiego jak rzecznik patentowy, i to poza przypadkami, w których taka kontrola jest wymagana zgodnie z art. 14, ze względu na zasadę słuszności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Prawdą jest, że Trybunał orzekł, iż uregulowanie krajowe przewidujące stawki ryczałtowe jest co do zasady zgodne z art. 14 dyrektywy 2004/48. Jednakże Trybunał wyjaśnił, że nawet w takim przypadku stawki te powinny gwarantować, że koszty, którymi na podstawie tego uregulowania krajowego ma zostać obciążona strona przegrywająca, są rozsądne, a maksymalne kwoty, których można żądać z tytułu tych kosztów, również nie są zbyt niskie w porównaniu ze stawkami normalnie stosowanymi przez adwokata w dziedzinie własności intelektualnej (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160728">28 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>United Video Properties</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑57/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:611">EU:C:2016:611</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Z orzecznictwa tego nie można zatem wywnioskować, że przy korzystaniu z tego zakresu uznania państwa członkowskie mogą doprowadzić do wykluczenia pewnej kategorii kosztów sądowych lub innych wydatków z jakiejkolwiek kontroli sądowej co do ich rozsądnego i proporcjonalnego charakteru.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>W świetle powyższego, po pierwsze, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 39 opinii, automatyczne stosowanie przepisu krajowego takiego jak rozpatrywany w postępowaniu głównym może w niektórych przypadkach oznaczać, że naruszony zostanie ogólny obowiązek przewidziany w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/48, zgodnie z którym w szczególności procedury wdrożone przez państwa członkowskie nie powinny być nadmiernie kosztowne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Po drugie, takie stosowanie tego rodzaju przepisu może zniechęcić domniemanego właściciela praw do wniesienia powództwa zmierzającego do zapewnienia egzekwowania jego prawa z obawy przed koniecznością poniesienia, jeśli przegra sprawę, znacząco wysokich kosztów sądowych, co jest sprzeczne z celem dyrektywy 2004/48, polegającym w szczególności na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony własności intelektualnej na rynku wewnętrznym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Po trzecie, jak zauważył również w istocie rzecznik generalny w pkt 49 opinii, bezwarunkowe i automatyczne uwzględnienie kosztów w drodze zwykłego, złożonego pod przysięgą, oświadczenia przedstawiciela strony sporu, które to koszty nie mogą być przedmiotem oceny sądu krajowego co do ich rozsądnego i proporcjonalnego charakteru w stosunku do danego sporu, mogłoby otworzyć drogę do nadużywania takiego przepisu, naruszając ogólny obowiązek przewidziany w art. 3 ust. 2 dyrektywy 2004/48.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Mając na względzie całość powyższych rozważań odpowiedź na zadane pytanie brzmi następująco: art. 3 i 14 dyrektywy 2004/48 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu lub wykładni tego uregulowania, która nie pozwala sądowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu objętym zakresem tej dyrektywy, na należyte uwzględnienie w każdym przedstawionym mu przypadku szczególnych jego cech w celu dokonania oceny, czy koszty sądowe poniesione przez stronę wygrywającą są rozsądne i proporcjonalne.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Artykuły 3 i 14 dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE> w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu lub wykładni tego uregulowania, która nie pozwala sądowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu objętym zakresem tej dyrektywy, na należyte uwzględnienie, w każdym przedstawionym mu przypadku, szczególnych jego cech, w celu dokonania oceny, czy koszty sądowe poniesione przez stronę wygrywającą są rozsądne i proporcjonalne.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>