KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKAT ĠENERALI

TANCHEV

ippreżentati fis‑6 ta’ Ottubru 2021 ( 1 )

Kawża C‑881/19

Tesco Stores ČR a.s.

vs

Ministerstvo zemědělství

(Talba għal deċiżjoni preliminari mill-Krajský soud v Brně (il-Qorti Reġjonali, Brno, ir-Repubblika Ċeka))

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni tal-konsumaturi – Liġi tal-informazzjoni dwar l-ikel – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi – Ittikkettjar ta’ ikel – Prodotti tal-kawkaw u taċ-ċikkulata – Lista ta’ ingredjenti ta’ ikel intiż għal konsumaturi fi Stat Membru – Regolament (UE) Nru 1169/2011 – Direttiva 2000/36/KE”

1.

Din it-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Krajský soud v Brně (il-Qorti Reġjonali, Brno, ir-Repubblika Ċeka) tikkonċerna l-użu tal-isem ta’ ingredjent kompost fil-lista obbligatorja ta’ ingredjenti għal xi ikel ikkummerċjalizzat fi Stat Membru. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali kkummerċjalizzat ċerti prodotti fir-Repubblika Ċeka li kellhom, fost ingredjenti oħra, ingredjent kompost b’denominazzjoni speċifika iddefinita fid-Direttiva 2000/36/KE (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar iċ-Ċikkulata”) ( 2 ). Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali użat it-traduzzjoni tagħha stess fiċ-Ċek tal-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali Pollakki u/jew Ġermaniżi tad-denominazzjoni ta’ dan il-prodott, minflok id-denominazzjoni stabbilita fil-verżjoni Ċeka tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata.

2.

Fl-istadju preżenti tal-proċeduri, l-awtoritajiet kompetenti Ċeki huma tal-fehma li hija biss il-verżjoni Ċeka ta’ din id-denominazzjoni speċifikament iddefinita fid-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata li teżenta lir-rikorrenti milli tindika l-kontenut ta’ dan l-ingredjent kompost skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011(iktar ’il quddiem ir-“Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel”) ( 3 ) meta tikkummerċjalizza l-prodott fir-Repubblika Ċeka. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma taqbilx ma’ dan u tikkontendi li għandha titħalla tuża t-traduzzjoni tagħha stess fiċ-Ċek ta’ kwalunkwe verżjoni lingwistika uffiċjali tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata u li ma hijiex marbuta li tispeċifika l-ingredjenti tal-ingredjent kompost fil-lista ta’ ingredjenti għall-prodotti kkummerċjalizzati.

I. Il‑kuntest ġuridiku

A.   Id‑Direttiva 2000/36

3.

L-Artikolu 3 tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata jipprevedi li:

“Id-Direttiva 79/112/KEE [ ( 4 )] għandha tapplika għall-prodotti ddefiniti fl-Anness I, bla ħsara għall-kundizzjonijiet li ġejjin:

1.

L-ismijiet tal-bejgħ elenkati fl-Anness I għandhom japplikaw biss għall-prodotti rriferiti fih u jridu jiġu wżati fil-kummerċ sabiex jiddenominawhom.

[…]”

4.

L-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, intitolat “L-Ismijiet tal-Bejgħ, id-Definizzjonijiet u l-Karatteristiċi tal-Prodotti”, jipprovdi taħt Parti A. (L-ismijiet tal-bejgħ u d-definizzjonijiet), punt 2:

“[…]

(ċ) It-trab taċ-ċikkulata, iċ-ċikkulata fi trab

jagħtu l-isem lill-prodott li jikkonsisti minn taħlita ta’ trab tal-kawkaw ma’ tipi ta’ zokkor, u li jkun fihom [mhux] inqas minn 32 % ta’ trab tal-kawkaw (kokotina);

[…]”

5.

Il-verżjoni Ċeka ta’ din id-dispożizzjoni fiha d-denominazzjoni unika “čokoláda v prášku” għal dan l-istess prodott.

B.   Ir‑Regolament Nru 1169/2011

6.

L-Artikolu 2 tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, intitolat (“Definizzjonijiet”), jistipula li:

“[…]

2.   Għandhom japplikaw […] id-definizzjonijiet li ġejjin:

[…]

(h)

‘ingredjent kompost’ tfisser ingredjent li fih innifsu huwa r-riżultat ta’ aktar minn ingredjent wieħed;

[…]

(n)

‘isem ġuridiku’ tfisser l-isem ta’ xi ikel preskritt fid-dispożizzjonijiet tal-Unjoni applikabbli għalih jew, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet tal-Unjoni bħal dawn, l-isem previst fil-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi applikabbli fl-Istat Membru li fih jinbiegħ l-ikel lill-konsumatur finali jew lill-fornituri tal-massa;

[…]”

7.

Skont l-Artikolu 9 tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, intitolat “Lista ta’ dettalji obbligatorji”:

“1.   Konformement mal-Artikoli 10 sa 35 u skont l-eċċezzjonijiet li hemm f’dan il-Kapitolu, hija obbligatorja l-indikazzjoni tad-dettalji li ġejjin:

[…]

(b) il-lista ta’ ingredjenti;

[…]”

8.

L-Artikolu 15 tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, intitolat “Rekwiżiti lingwistiċi”, jipprevedi li:

“1.   Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 9(3), l-informazzjoni obbligatorja dwar l-ikel għandha tidher f’lingwa mifhuma faċilment mill-konsumaturi tal-Istati Membri fejn ikel qed jiġi kkummerċjalizzat.

[…]”

9.

Skont l-Artikolu 17 tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, intitolat “Isem tal-ikel”:

“1.   L-isem tal-ikel għandu jkun l-isem ġuridiku tiegħu. Jekk ma jkunx hemm dak l-isem, l-isem tal-ikel għandu jkun l-isem tradizzjonali tiegħu, jew, jekk ma jkollux isem tradizzjonali jew l-isem tradizzjonali ma jintużax, għandu jingħata l-isem deskrittiv tal-ikel.

[…]”

10.

L-Artikolu 18 tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, intitolat “Lista ta’ ingredjenti”, jistipula li:

“1.   Il-lista ta’ ingredjenti għandha tkun intitolata jew preċeduta minn titolu adattat li jkun magħmul minn jew jinkludi l-kelma ‘ingredjenti’. Għandu jinkludi l-ingredjenti kollha tal-ikel, f’ordni li tonqos skont l-użin, kif innotati meta ntużaw fil-fabbrikazzjoni tal-ikel.

2.   L-ingredjenti għandhom jiġu nnominati bl-isem speċifiku tagħhom, fejn japplika, skont ir-regoli stipulati fl-Artikolu 17 u fl-Anness VI.

[…]”

11.

Il-Parti E tal-Anness VII tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, intitolata “L-ispeċifikazzjoni ta’ ingredjenti komposti”, hija fformulata b’dan il-mod:

“1. Ingredjent kompost jista’ jiġi inkluż fil-lista ta’ ingredjenti, taħt l-isem tiegħu stess sakemm dan ikun stipulat bil-liġi jew stabbilit bit-tradizzjoni, fir-rigward tal-piż globali tiegħu, u jkun segwit immedjatament b’lista ta’ ingredjenti tiegħu.

2. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 21, il-lista ta’ ingredjenti għall-ingredjenti komposti m’għandhiex tkun obbligatorja:

(a)

fejn il-komposizzjoni tal-ingredjent kompost huwa definit fid-dispożizzjonijiet attwali tal-Unjoni, u sal-limitu li l-ingredjent kompost jikkostitwixxi anqas minn 2% tal-prodott finali; iżda, din id-dispożizzjoni m’għandhiex tapplika għall-addittivi tal-ikel, suġġett għall-punti (a) sa (d) tal-Artikolu 20;

[…]”

II. Il‑fatti, il‑proċedura u d‑domandi preliminari

12.

Il-grupp Tesco huwa bejjiegħ bl-imnut multinazzjonali li jopera supermarkets, inter alia, fir-Repubblika Ċeka. Is-sussidjarja Ċeka tiegħu, Tesco Stores ČR a.s. (iktar ’il quddiem “Tesco”) tikkummerċjalizza ċerti prodotti tal-ikel taħt l-isem tad-ditta “Monte” fil-ħwienet Ċeki tiegħu. Il-prodotti inkwistjoni ( 5 ) kienu ttikkettjati b’lista ta’ ingredjenti (rikjesti skont l-Artikolu 9(1)(b) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel), li elenkat “čokoládový prášek” mingħajr ma speċifikat iktar l-ingredjenti li minnhom kien magħmul dak l-ingredjent kompost. Dan it-terminu jew espressjoni, tradott liberalment, għandu tifsira simili għal “powder if chocolate” (“trab taċ-ċikkulata”) bl-Ingliż.

13.

Fis‑27 ta’ Mejju 2016, is-Státní zemědělská a potravinářská inspekce (inspektorát v Brně) (l-Awtorità Ċeka għall-Ispezzjoni tal-Agrikoltura u l-Ikel, l-Ispettorat ta’ Brno) ordnat li dawn il-prodotti jiġu rtirati mis-suq Ċek, peress li l-lista ta’ ingredjenti tagħhom kienet tinkludi t-terminu “čokoládový prášek” mingħajr ma ġiet ipprovduta lista ddettaljata ta’ ingredjenti għal dan l-ingredjent kompost, kif rikjest mill-punt (b) tal-Artikolu 9(1) flimkien mal-Artikolu 18(1) u (4) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel u pprojbixxiet li jitpoġġew iżjed prodotti bħal dawn fuq is-suq.

14.

Tesco ressqet oġġezzjoni kontra dawn il-miżuri fl‑1 ta’ Ġunju 2016. Fis‑6 ta’ Ġunju 2016, l-Awtorità Ċeka għall-Ispezzjoni tal-Agrikoltura u l-Ikel fil-bidu l-ewwel laqgħet ir-rikors ta’ Tesco u rrevokat dawn il-miżuri. Madankollu, sussegwentement, l-ispettorat ċentrali tal-Awtorità Ċeka għall-Ispezzjoni tal-Agrikoltura u l-Ikel qaleb id-deċiżjoni tas‑6 ta’ Ġunju 2016 permezz ta’ deċiżjonijiet tat‑2 ta’ Frar 2017, fejn ċaħad l-oġġezzjoni ta’ Tesco u kkonferma l-miżuri tas‑27 ta’ Mejju 2016. Tesco appellat minn dawn id-deċiżjonijiet tat‑2 ta’ Frar 2017. Dan l-appell ġie miċħud permezz tad-deċiżjonijiet tal-konvenuta tal‑21 ta’ April 2017.

15.

Tesco ressqet rikors kontra d-deċiżjonijiet tal-konvenuti tal‑21 ta’ April 2017 quddiem il-Krajský soud v Brně (il-Qorti Reġjonali, Brno). Din l-azzjoni ġiet miċħuda permezz ta’ sentenza tas‑26 ta’ Frar 2019. Abbażi tal-appell amministrattiv ta’ Tesco fuq punt ta’ liġi, in-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema, ir-Repubblika Ċeka) permezz tas-sentenza tagħha tal‑11 ta’ Lulju 2019 annullat is-sentenza tal-Krajský soud v Brně (il-Qorti Reġjonali f’Brno) tas‑26 ta’ Frar 2019 u rreferiet il-każ lura lil dik il-qorti.

16.

In-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema) essenzjalment qablet ma’ Tesco li setgħet tuża d-denominazzjoni “čokoládový prášek” minflok id-denominazzjoni “čokoláda v prášku” għall-ingredjent kompost inkwistjoni u li ma kienx rikjest li telenka l-ingredjenti li minnhom kien magħmul dak l-ingredjent kompost fil-lista ta’ ingredjenti għall-prodotti inkwistjoni.

17.

Il-Krajský soud v Brně (il-Qorti Reġjonali, Brno), li hija marbuta bl-opinjoni legali tan-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema), għandha dubji dwar il-korrettezza tal-analiżi tan-Nejvyšší správní soud fir-rigward ta’ ċerti elementi tad-dritt tal-Unjoni Ewropea. Għalhekk hija ressqet talba għal deċiżjoni preliminari u talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tipprovdilha gwida fir-rigward ta’ din id-domanda:

“Ir-regola li tinsab fil-punt 2(a) tal-Parti E tal-Anness VII tar-Regolament Nru [1169/2011] għandha tiġi interpretata fis-sens li, fir-rigward ta’ prodott tal-ikel, iddestinat għall-konsumatur finali fir-Repubblika Ċeka, ingredjent kompost inkluż fil-punt 2(ċ) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva [2000/36/KE] jista’ jiġi inkluż biss fil-lista ta’ ingredjenti tal-prodott mingħajr indikazzjoni ddettaljata tal-kompożizzjoni tiegħu meta dan l-ingredjent kompost jitniżżel fl-ittikkettjar eżattament kif previst fil-verżjoni lingwistika Ċeka tal-Anness I tad-Direttiva 2000/36/KE?”

18.

Osservazzjonijiet bil-miktub ġew sottomessi minn Tesco, mill-Ministeru għall-Agrikoltura Ċek, mill-Gvern Ċek u mill-Kummissjoni Ewropea. Ma ntalbet u ma nżammet ebda seduta. Il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet ċerti mistoqsijiet lill-partijiet sabiex iweġbuhom bil-miktub. Dawn il-partijiet kollha ressqu tweġibiet bil-miktub f’waqthom għall-mistoqsijiet indirizzati lilhom.

III. Analiżi

A.   Rimarki preliminari

19.

Fid-deċiżjoni tar-rinviju, il-qorti tar-rinviju tirrimarka li hija marbuta bl-opinjoni legali tan-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema). Għalkemm dan huwa minnu, il-qorti tar-rinviju tqis li ma hijiex prekluża milli teżerċita d-dritt minqux fl-Artikolu 267 TFUE li tressaq talba lill-Qorti tal-Ġustizzja għal deċiżjoni preliminari.

20.

Dan huwa bla dubju korrett. Kif iddeċidiet b’mod ċar il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha fil‑5 ta’ Ottubru 2010, Elchinov (C‑173/09, EU:C:2010:581), liema sentenza ġiet iċċitata mill-qorti tar-rinviju fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, qorti inferjuri mhux talli għandha d-dritt li tagħmel rinviju lill-Qorti tal-Ġustizzja għal deċiżjoni preliminari f’kull stadju tal-proċedura li hija tikkunsidra xieraq, iżda fl-eżerċizzju tad-diskrezzjoni mogħtija lilha mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE, tali qorti hija wkoll marbuta, għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali, bl-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja u għandha, jekk ikun il-każ, twarrab l-evalwazzjoni tal-qorti superjuri jekk tikkunsidra, fid-dawl ta’ din l-interpetazzjoni, li dawn ma jikkonformawx mad-dritt tal-Unjoni ( 6 ).

21.

L-Anness VII tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel fih “Parti E - L-ispeċifikazzjoni ta’ ingredjenti komposti”. Suġġett għal ċerti kundizzjonijiet, il-punt 1 ta’ Parti E jippermetti l-inklużjoni ta’ ingredjent kompost taħt id-denominazzjoni tiegħu stess fil-lista obbligatorja ta’ ingredjenti meħtieġa skont l-Artikolu 9(1)(b) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel fejn id-denominazzjoni tal-ingredjent kompost hija immedjatament segwita minn lista tal-ingredjenti tiegħu. Il-punt 2(a) tal-Parti E jipprevedi eċċezzjoni għal-lista ta’ ingredjenti, b’mod ieħor obbligatorja, għall-ingredjenti komposti “fejn il-komposizzjoni tal-ingredjent kompost huwa definit fid-dispożizzjonijiet attwali tal-Unjoni” u li l-ingredjent kompost jikkostitwixxi inqas minn 2 % tal-prodott finali (iktar ’il quddiem l-“eċċezzjoni għal-lista għall-ingredjent kompost”).

22.

Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk id-dritt tal-Unjoni jirrrikjedix li ingredjent kompost li huwa prodott iddefinit fl-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata jissemma bid-denominazzjoni mogħtija lil dak il-prodott f’dak l-anness fil-lista ta’ ingredjenti rikjesta skont l-Artikolu 9(1)(b) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel sabiex tapplika l-eċċezzjoni għal-lista għall-ingredjent kompost.

23.

Skont it-tweġibiet ta’ Tesco għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja, l-ingredjent kompost inkwistjoni, li ser nirreferi għalih bħala “trab taċ-ċikkulata” f’dawn il-konklużjonijiet, kien fih it‑32 % ta’ trab tal-kawkaw meħtieġ għad-denominazzjoni skont il-punt 2(ċ) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata - jiġifieri, bħala “čokoláda v prášku” biċ-Ċek, “Schokoladenpulver” bil-Ġermaniż, “proszek czekoladowy” jew “czekolada w proszku” bil-Pollakk, “powdered chocolate” jew “chocolate in powder” bl-Ingliż.

24.

Barra minn hekk, skont it-tweġibiet ta’ Tesco, id-diversi prodotti “Monte” inkwistjoni kellhom biss 0.5 % (u għalhekk inqas minn 2 %) ta’ dan l-ingredjent kompost. Għall-finijiet ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser inqis dawn id-dikjarazzjonijiet bħali veritiera u korretti.

25.

Id-domanda għall-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk ma tikkonċernax il-kontenut attwali jew il-kompożizzjoni tal-ingredjenti fiżiċi tal-prodotti Monte. Pjuttost, id-domanda għall-Qorti tal-Ġustizzja tikkonċerna biss id-deskrizzjoni ta’ ingredjent kompost wieħed minn dawk il-prodotti u r-rekwiżiti fid-dritt tal-Unjoni dwar l-informazzjoni dwar l-ikel rigward kif tali ingredjent kompost għandu jiġi deskritt f’lista ta’ ingredjenti f’lingwa uffiċjali partikolari tal-Unjoni, f’dan il-każ iċ-Ċek. Il-qorti tar-rinviju f’dan ir-rigward staqsiet speċifikament jekk hijiex rikjesta lista ta’ ingredjenti għall-ingredjent kompost inkwistjoni f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali.

26.

Il-qorti tar-rinviju ma talbitx gwida dwar id-domanda jekk l-użu ta’ terminu għajr dak previst fl-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, “čokoláda v prášku”, huwiex ammissibbli taħt id-dritt tal-Unjoni dwar l-informazzjoni dwar l-ikel, iżda biss jekk għandhiex tiġi pprovduta lista ta’ ingredjenti għal dak l-ingredjent kompost jekk jintuża tali terminu ieħor. Madankollu, dawn iż-żewġ domandi jidher li huma intrinsikament marbuta mil-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni. Għaldaqstant ippruvajt nanalizza ż-żewġ domandi.

27.

Wasalt għall-konklużjoni li ingredjent kompost bħal dan irid jiġi deskritt f’lista ta’ ingredjenti bl-isem ġuridiku tiegħu, kif dan it-terminu huwa mfisser fl-Artikolu 2(2)(n) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, fejn jeżisti tali isem, u li l-ommissjoni ta’ lista ta’ ingredjenti għal tali ingredjent kompost hija ġġustifikata biss fejn il-kompożizzjoni ta’ dan l-ingredjent kompost hija ddefinita fid-dispożizzjonijiet attwali tal-Unjoni u l-isem jew id-denominazzjoni li taħtu huwa ddefinit dak l-ingredjent huwa wżat fil-lista ta’ ingredjenti għall-prodott tal-ikel inkwistjoni.

B.   Ekwivalenza tal‑verżjonijiet lingwistiċi

28.

Tesco ma użatx it-terminu għal trab taċ-ċikkulata kif stabbilit fil-verżjoni Ċeka tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, “čokoláda v prášku”, għall-prodotti Monte inkwistjoni. Minflok, Tesco ttraduċiet it-tikketti Pollakki u/jew Ġermaniżi għall-prodotti inkwistjoni fiċ-Ċek. Dawn it-tikketti użaw it-terminu stabbilit għal trab taċ-ċikkulata fil-Pollakk jew fil-Ġermaniż. Dan jew dawn it-traduzzjonijiet wasslu għall-użu tat-terminu “čokoládový prášek” għall-ingredjent kompost ikkonċernat fil-lista ta’ ingredjenti għal dawn il-prodotti fiċ-Ċek.

29.

Tesco targumenta, essenzjalment, li l-verżjonijiet lingwistiċi kollha tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata huma ugwalment awtentiċi, u li skont dan il-prinċipju tista’ tuża kwalunkwe verżjoni lingwistika bħala l-punt tat-tluq għal traduzzjoni preċiża fiċ-Ċek tat-tikketti tagħha abbozzati fi kwulunkwe lingwa uffiċjali oħra tal-Unjoni (f’dan il-każ, il-Ġermaniż u/jew il-Pollakk). Tesco tirrimarka li l-verżjonijiet lingwistiċi differenti tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata ma jikkorrispondux eżattament (litteralment) ma’ xulxin. Xi verżjonijiet lingwistiċi (bħall-verżjoni Ingliża u Pollakka) jippermettu l-użu ta’ żewġ jew anki tliet (il-verżjoni Olandiża) espressjonijiet differenti għal trab taċ-ċikkulata filwaqt li verżjonijiet oħra (inkluż dik Ċeka) jaċċettaw biss espressjoni waħda.

30.

Fil-fehma ta’ Tesco, l-obbligu li tuża l-verżjoni Ċeka tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata jikser il-prinċipju tal-ekwivalenza tal-verżjonijiet lingwistiċi tad-direttiva.

31.

Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, in-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema) hija essenzjalment tal-istess fehma. Dik il-qorti esprimiet il-fehma li l-impożizzjoni ta’ obbligu fuq Tesco li tuża d-denominazzjoni Ċeka għal trab taċ-ċikkulata prevista fil-punt 2(ċ) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata tistabbilixxi l-preżunzjoni li hija biss il-verżjoni Ċeka ta’ dik id-direttiva li tapplika f’dak l-Istat Membru. In-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema) ibbażat din il-fehma fuq in-natura ugwalment vinkolanti tal-verżjonijiet lingwistiċi kollha tal-atti legali tal-Unjoni, u ċaħdet l-idea li l-ittikkettjar ta’ prodotti taċ-ċikkulata fir-Repubblika Ċeka huwa rregolat esklużivament mill-verżjoni Ċeka tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata.

32.

Essenzjalment, in-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema) iddeċidiet li l-idea ma hijiex konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-ekwivalenza tal-verżjonijiet lingwistiċi u iżjed importanti minn hekk, mal-prinċipju ta’ moviment liberu ta’ merkanzija u l-iskop tal-armonizzazzjoni tal-ittikkettjar ta’ ikel. Hija esprimiet il-fehma li l-għan innifsu ta’ din l-armonizzazzjoni huwa sabiex jippermetti lil produttur jew fornitur juża l-informazzjoni li diġà tinsab imniżżla fuq il-prodott tiegħu skont id-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata sempliċement billi jittraduċi din l-informazzjoni f’lingwa mifhuma mill-konsumaturi li lilhom ser jiġi kkummerċjalizzat il-prodott.

33.

Ma naqbel mal-ebda waħda minn dawn il-fehmiet.

34.

L-ewwel, fil-fehma tiegħi, l-ekwivalenza tal-verżjonijiet lingwistiċi tad-dritt tal-Unjoni manifestament ma tfissirx li operaturi ekonomiċi jistgħu jagħżlu liema verżjoni lingwistika ta’ leġiżlazzjoni sekondarja tal-Unjoni jridu, jittraduċuha kif jidhrilhom, u jużaw dik it-traduzzjoni ftit jew wisq fidila daqslikieku kienet parti mit-test uffiċjali tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni rilevanti.

35.

Kif irrimarkat in-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema), meta ċċitat inter alia s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑6 ta’ Ottubru 1982, Cilfit et (283/81, EU:C:1982:335, punt 18), il-verżjonijiet lingwistiċi differenti li bihom hija abbozzata l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni huma kollha awtentiċi b’mod ugwali.

36.

Għaldaqstant, kif kompliet il-Qorti tal-Ġustizzja fl-imsemmi punt tas-sentenza Cilfit et, “l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt [tal-Unjoni] […] tirrikjedi li jiġu mqabbla l-verżjonijiet lingwistiċi differenti”. Madankollu, kif irrimarkat il-Qorti tal-Ġustizzja f’punt 19 ta’ din is-sentenza, anki meta l-verżjonijiet lingwistiċi jaqblu eżattament flimkien, id-dritt tal-Unjoni juża terminoloġija tiegħu proprja. Kunċetti legali ma għandhomx neċessarjament l-istess tifsira fid-dritt tal-Unjoni bħalma għandhom fid-dritt nazzjonali tad-diversi Stati Membri. Fl-aħħar, kull dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni għandha tiġi kkunsidrata fil-kuntest tagħha u għandha tiġi interpretata fid-dawl tad-dispożizzjonijiet kollha tad-dritt Komunitarju, tal-għanijiet tiegħu u tal-istat ta’ żvilupp tiegħu fid-data li fiha tiġi applikata d-dispożizzjoni inkwistjoni.

37.

Il-verżjonijiet lingwistiċi ta’ att tal-Unjoni huma intiżi li jkunu sinonimi, kif inhuma intiżi illi jkunu. Eċċezzjonalment, fejn dawn il-verżjonijiet ivarjaw, iqumu kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni li jridu jiġu solvuti sabiex tiġi ppreżervata l-interpretazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni.

38.

Dawn il-kwistjonijiet ma jistgħux jissolvew permezz ta’ ġerarkija ta’ verżjonijiet lingwistiċi jew billi ssegwi l-maġġoranza tal-verżjonijiet. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk iddeċidiet b’mod konsistenti li f’każ bħal dan id-dispożizzjoni kkonċernata għandha tiġi interpretata skont l-għan u l-istruttura ġenerali tar-regoli li din tkun tifforma parti minnhom u li l-formulazzjoni użata f’waħda jew iżjed mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ att ma tistax isservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ dak l-att jew tingħata, f’dan ir-rigward, prijorità fil-konfront tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra. Approċċ bħal dan ikun inkompatibbli mar-rekwiżit ta’ uniformità ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni ( 7 ).

39.

Il-prinċipju ta’ awtentiċità ugwali u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja rigward diverġenzi fil-verżjonijiet lingwistiċi ta’ atti leġiżlattivi tal-Unjoni għalhekk bl-ebda mod ma jappoġġjaw dritt għal operatur ekonomiku li jagħżel liema verżjoni lingwistika ta’ direttiva jew regolament jippreferi u sussegwentement juża t-traduzzjonijiet tiegħu ta’ termini u denominazzjonijiet ddefiniti li jinsabu f’dik il-verżjoni bħallikieku dawk it-termini u denominazzjonijiet tradotti ttieħdu mill-verżjoni uffiċjali tal-lingwa korrispondenti.

40.

Barra minn hekk, li tippermetti l-użu ta’ verżjoni lingwistika waħda magħżula ta’ terminu jew denominazzjoni ddefinita bħala l-bażi għal traduzzjonijiet f’lingwi oħrajn ifisser li dik il-verżjoni tingħata grad ogħla mill-verżjonijiet l-oħra. Li tippermetti lill-operaturi ekonomiċi kollha jagħmlu għażliet bħal dawn u sussegwentement li kull wieħed minnhom jittraduċi liberalment il-verżjoni magħżula minnu inevitabbilment iwassal għal inkonsistenzi enormi peress li kull operatur ekonomiku privat jista’ joħloq sensiela ta’ verżjonijiet lingwistiċi ta’ dawn it-termini u denominazzjonijiet. Din hija l-antiteżi ta’ interpretazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni.

C.   Ebda kwistjoni reali ta’ diverġenza ta’ verżjonijiet lingwistiċi

41.

Fil-kawża preżenti, madankollu, fil-fehma tiegħi ma hemm ebda kwistjoni reali ta’ diverġenza bejn il-verżjonijiet lingwistiċi. Jeżisti nuqqas ta’ qbil dwar xi jfisser it-test tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel u tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata jew dak li jirrikjedi minn operatur ekonomiku bħal Tesco, iżda dan in-nuqqas ta’ qbil ma huwiex ikkawżat minn diverġenza fil-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dawn l-atti leġiżlattivi. Pjuttost, in-nuqqas ta’ qbil huwa dwar jekk operatur ekonomiku huwiex obbligat juża d-denominazzjoni ta’ ingredjent kompost partikolari kif indikat fil-verżjoni lingwistika rilevanti tal-leġiżlazzjoni sekondarja tal-Unjoni li tiddefinixxih (in casu d-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata) fil-lista ta’ ingredjenti li jrid jipprovdi skont l-Artikolu 9(1)(b) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, jew jekk jistax jissostitwixxi t-traduzzjoni tiegħu ta’ dik id-denominazzjoni minn verżjoni lingwistika uffiċjali oħra tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata fil-lingwa jew lingwi użati għal-lista ta’ ingredjenti skont l-Artikolu 15 tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel u jittratta dik it-traduzzjoni bħallikieku kellha l-effetti tal-verżjoni uffiċjali.

42.

Jidher li ma hemm ebda nuqqas ta’ qbil bejn il-partijiet rigward il-kriterji li għandu jissodisfa prodott taċ-ċikkulata sabiex jiġi kopert mid-denominazzjoni “ċikkulata tat-trab” jew “čokoláda v prášku”, jiġifieri, essenzjalment, li l-ingredjent għandu jkun magħmul minn taħlita ta’ zokkor u kawkaw u jkun fih tal-inqas 32 % trab tal-kawkaw.

43.

L-istess jgħodd għad-dispożizzjonijiet pertinenti tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel. Matul il-proċeduri ħadd ma ġibed l-attenzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja għal xi diskrepanza f’xi verżjoni lingwistika fir-rigward ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u qari sommarju tal-verżjonijiet lingwistiċi magħżula (il-Bulgaru, iċ-Ċek, id-Daniż, l-Ingliż, il-Franċiż, il-Ġermaniż u l-Pollakk) juri li kollha għandhom tifsira identika.

44.

Is-sempliċi fatt li verżjonijiet lingwistiċi differenti għandhom denominazzjonijiet differenti għal ikel partikolari ma jikkostitwixxix diverġenza fil-verżjonijiet lingwistiċi – hija kundizzjoni bażika tal-multilingwiżmu li oġġett partikolari għandu ismijiet jew denominazzjonijiet differenti f’verżjonijiet lingwistiċi differenti. Il-fatt li xi verżjonijiet lingwistiċi jipprevedu żewġ jew tliet denominazzjonijiet alternattivi għall-istess ikel u verżjonijiet lingwistiċi oħra jipprevedu biss waħda bl-ebda mod ma jbiddel din l-analiżi.

45.

Iċ-ċirkustanzi fattwali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif deskritti mill-qorti tar-rinviju fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, ma jinvolvux sitwazzjoni fejn Tesco kienet użat denominazzjoni uffiċjali f’lingwa waħda u sussegwentement iltaqgħet ma’ verżjoni lingwistika oħra tad-dispożizzjoni rilevanti tad-dritt tal-Unjoni li kellha tifsira differenti. Dak li għamlet Tesco kien li ssostitwixxiet terminu ddefinit għal denominazzjoni partikolari f’lingwa speċifika (iċ-Ċek) b’terminu li ħolqot hija stess, u li siltet minn traduzzjoni litterali (ftit jew wisq fidila) fiċ-Ċek ta’ terminu jew termini ddefiniti għal dik id-denominazzjoni partikolari f’verżjoni jew f’żewġ verżjonijiet lingwistiċi oħra.

46.

Id-domanda rrinvijata għalhekk ma tikkonċernax verżjonijiet lingwistiċi li jvarjaw, iżda jekk l-użu ta’ terminu ddefinit partikolari huwiex rikjest għal skop partikolari skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni.

47.

Ir-risposta għal din id-domanda, fil-fehma tiegħi, tirriżulta mill-interpretazzjoni tal-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni, mill-kuntest li fih huma jinsabu dawn id-dispożizzjonijiet, u mill-għanijiet segwiti mil-leġiżlatur tal-Unjoni b’dawn id-dispożizzjonijiet kif ukoll mill-istruttura ġenerali tal-leġiżlazzjoni li minnha jiffurmaw parti dawn id-dispożizzjonijiet.

D.   Interpretazzjoni testwali tar‑Regolament dwar l‑Informazzjoni dwar l‑Ikel u d‑Direttiva dwar iċ‑Ċikkulata

1. L‑użu tad‑denominazzjoni “čokoláda v prášku” f’lista ta’ ingredjenti huwa obbligatorju għad‑deskrizzjoni, biċ‑Ċek, ta’ ingredjent kompost li jikkwalifika bħala trab taċ‑ċikkulata?

48.

L-Artikolu 18(1) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel jirrikjedi li l-lista ta’ ingredjenti “[t]inkludi l-ingredjenti kollha tal-ikel, f’ordni li tonqos skont l-użin […]”. L-Artikolu 18(2) ta’ dan ir-regolament jistipula li l-“ingredjenti għandhom jiġu nnominati bl-isem speċifiku tagħhom, fejn japplika, skont ir-regoli stipulati fl-Artikolu 17 […]”. Minn naħa tiegħu l-Artikolu 17(1) ta’ dak ir-regolament jipprevedi li l-“isem tal-ikel għandu jkun l-isem ġuridiku tiegħu. Jekk ma jkunx hemm dak l-isem, l-isem tal-ikel għandu jkun l-isem tradizzjonali tiegħu, jew, jekk ma jkollux isem tradizzjonali jew l-isem tradizzjonali ma jintużax, għandu jingħata l-isem deskrittiv tal-ikel”.

49.

L-Artikolu 17(1) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel għalhekk jistabbilixxi ġerarkija ċara li skontha għandha tingħata preferenza lill-isem ġuridiku tal-ikel u li skontha isem tradizzjonali jew deskrittiv jista’ jintuża biss fl-assenza ta’ isem ġuridiku għall-ikel inkwistjoni.

50.

L-Artikolu 2(2)(n) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel jipprevedi definizzjoni ta’ “isem ġuridiku” li fiha l-ġerarkija tagħha stess. L-isem ġuridiku ta’ ikel huwa l-isem preskritt fid-dispożizzjonijiet tal-Unjoni applikabbli għalih. Huwa biss fl-assenza ta’ tali dispożizzjonijiet tal-Unjoni li l-isem ġuridiku tal-ikel ikun l-isem stabbilit fil-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi applikabbli fl-Istat Membru fejn l-ikel jinbiegħ lill-konsumatur finali.

51.

Skont it-tweġiba ta’ Tesco għall-mistoqsijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-ingredjent kompost fil-prodotti Monte inkwistjoni huwa magħmul minn “kawkaw” u zokkor b’mhux inqas minn 32 % kawkaw u “jissodisfa kompletament ir-rekwiżiti tad-direttiva”. Qiegħed ninterpreta dan bħala li jfisser li “kawkaw” jikkwalifika bħala trab taċ-ċikkulata, kif iddefinit fil-punt 2(a) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, u li l-ingredjent kompost inkluż fil-prodotti Monte inkwistjoni tabilħaqq jissodisfa r-rekwiżiti għad-denominazzjoni bħala trab taċ-ċikkulata skont it-tifsira ta’ din id-direttiva.

52.

Dan ifisser li l-ingredjent kompost għandu isem ġuridiku biċ-Ċek fit-tifsira tar-Regolament dwar l-Informazzjoni tal-Ikel, ibbażat fuq l-ewwel parti tad-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 2(2)(n) ta’ dan ir-regolament. Dan l-isem ġuridiku huwa d-denominazzjoni mogħtija fil-punt 2(ċ) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, jiġifieri “čokoláda v prášku”.

53.

Għall-kuntrarju, “čokoládový prášek” ma jidhirx li għandha tifsira uffiċjali fil-kuntest legali tal-Unjoni. Ħadd mill-partijiet fil-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma ressaq xi tifsira uffiċjali bħal din għall-attenzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, u ma iniex konxju minn kwalunkwe element ieħor li jippermettilha tikkwalifika bħala isem ġuridiku għall-ingredjent kompost inkwistjoni abbażi tal-ewwel parti tad-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 2(2)(n) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel. Tfittxija fuq EUR-Lex, id-database onlajn uffiċjali għal dokumenti legali tal-Unjoni (https://eur-lex.europa.eu/advanced-search-form.html), għal “čokoládový prášek” biċ-Ċek bħala l-lingwa tat-tfittxija ma tagħti ebda riżultat, filwaqt li tfittxija simili għal “čokoláda v prášku” tagħti 12-il riżultat ( 8 ). Ebda definizzjoni legali Ċeka ta’ “čokoládový prášek” ma nġabet għall-attenzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja minn xi ħadd mill-partijiet waqt il-proċeduri. Fi kwalunkwe każ, definizzjoni legali Ċeka ta’ “čokoládový prášek”, kieku teżisti tali definizzjoni, ma tikkwalifikax bħala “isem ġuridiku” għall-finijiet tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, peress li jeżisti isem bħal dan – jiġifieri “čokoláda v prášku” – għall-prodott inkwistjoni abbażi ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni. It-tieni parti tad-definizzjoni ta’ “isem ġuridiku” fl-Artikolu 2(2)(n) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel għalhekk ma hijiex applikabbli.

54.

Għaldaqstant jien tal-fehma li analiżi testwali tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata u tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel twassal għall-konklużjoni li l-użu tad-denominazzjoni “čokoláda v prášku” fil-lista ta’ ingredjenti ta’ xi ikel hija obbligatorja għal deskrizzjoni biċ-Ċek ta’ ingredjent kompost li jikkwalifika bħala trab taċ-ċikkulata skont il-kriterji stabbiliti fil-punt 2(ċ) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata.

55.

Din il-konklużjoni hija sostnuta wkoll mill-Artikolu 3 tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, li jipprevedi li d-Direttiva 79/112/KEE ( 9 ) għandha tapplika għall-prodotti ddefiniti fl-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata (bit-trab taċ-ċikkulata jkun wieħed minn dawn il-prodotti), bla ħsara għall-kundizzjonijiet, inter alia, li “[l]-ismijiet tal-bejgħ elenkati f’[dak] l-Anness […] jridu jiġu wżati fil-kummerċ sabiex jiddenominawhom”. Din il-konklużjoni hija valida, fil-fehma tiegħi, kemm jekk tiġi pprovduta lista ta’ ingredjenti għal dak l-ingredjent kompost u kemm jekk le.

2. Hija rikjesta lista ta’ ingredjenti għat‑trab taċ‑ċikkulata jekk dan l‑ingredjent kompost jingħata d‑denominazzjoni “čokoládový prášek” f’lista ta’ ingredjenti biċ‑Ċek?

56.

L-Anness VII tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel fih Parti E bit-titolu “L-ispeċifikazzjoni ta’ ingredjenti komposti”. Il-punt 1 ta’ din il-parti jippermetti l-inklużjoni ta’ ingredjent kompost fil-lista ta’ ingredjenti “sakemm [id-denominazzjoni tal-ingredjent kompost] [t]kun stipulat[a] bil-liġi jew stabbilit[a] bit-tradizzjoni” u l-indikazzjoni tiegħu f’dik il-lista “[t]kun segwit[a] immedjatament b’lista ta’ ingredjenti tiegħu”. Il-punt 2 tal-istess parti jistipula li l-lista ta’ ingredjenti ma għandhiex tkun obbligatorja fejn “il-komposizzjoni tal-ingredjent kompost huwa definit fid-dispożizzjonijiet attwali tal-Unjoni” u l-ingredjent kompost jikkostitwixxi anqas minn 2 % tal-prodott finali.

57.

Fil-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ma ġiet ipprovduta ebda lista tal-ingredjent kompost u ntużat denominazzjoni li ma hijiex l-isem ġuridiku tal-ingredjent kompost. Anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-analiżi tiegħi fil-punti 48 sa 55 ta’ dawn il-konklużjonijiet u tadotta l-fehma li l-użu tad-denominazzjoni “čokoládový prášek” għal trab taċ-ċikkulata kien ammissibbli f’lista ta’ ingredjenti biċ-Ċek, l-ommissjoni tal-lista ta’ ingredjenti għal dan l-ingredjent kompost tkun ammissibbli biss jekk il-kompożizzjoni ta’ “čokoládový prášek” tkun “definit[a] fid-dispożizzjonijiet attwali tal-Unjoni” ( 10 ).

58.

Għalkemm l-ingredjent fiżiku deskritt fil-lista ta’ ingredjenti għall-prodotti Monte inkwistjoni permezz tal-espressjoni “čokoládový prášek” allegatament issodisfa l-kriterji għal trab taċ-ċikkulata, ebda definizzjoni ta’ kwalunkwe ikel jew ingredjent tal-ikel ma tidher li hija assoċjata mal-espressjoni “čokoládový prášek”.

59.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija l-fehma tiegħi li l-ommissjoni ta’ lista ta’ ingredjenti għall-ingredjent kompost trab taċ-ċikkulata, meta dak l-ingredjent huwa ttikkettjat “čokoládový prášek”, tikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni dwar l-informazzjoni dwar l-ikel kif stabbilit fir-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel.

E.   Għanijiet, kuntest u skema

60.

Fil-fehma tiegħi, l-għanijiet tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel u tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata joffru iżjed appoġġ għal din l-interpretazzjoni.

1. L‑għanijiet tar‑Regolament dwar l‑Informazzjoni dwar l‑Ikel

61.

Ir-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel, li l-bażi legali tiegħu huwa l-Artikolu 114 TFUE, isegwi l-għanijiet doppji li jassigura livell għoli ta’ protezzjoni għall-konsumatur b’rabta mal-informazzjoni dwar l-ikel, u jassigura li s-suq intern jiffunzjona mingħajr xkiel. Filwaqt li jagħmel dan, dan ir-regolament jieħu inkunsiderazzjoni d-differenzi fil-perċezzjoni tal-konsumaturi u l-bżonnijiet tagħhom għal informazzjoni ( 11 ).

62.

F’dan ir-rigward, wieħed mill-għanijiet tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel huwa li jipprovdi bażi għall-konsumaturi finali sabiex ikunu jistgħu jagħmlu għażliet infurmati ( 12 ). Dan ir-regolament għalhekk ifittex li jiżgura li l-konsumatur finali jifhem faċilment l-informazzjoni pprovduta fuq l-ittikkettjar ( 13 ). Rigward il-lingwi użati fl-ittikkettjar, l-Artikolu 15(1) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel jistipula li l-informazzjoni obbligatorja dwar l-ikel, inkluż listi ta’ ingredjenti, għandha tidher f’lingwa mifhuma faċilment mill-konsumaturi tal-Istati Membri fejn l-ikel ikun qiegħed jiġi kkummerċjalizzat.

63.

Konsumatur li jiltaqa’ ma’ lista ta’ ingredjenti li jkun fiha terminu mhux iddefinit minflok id-denominazzjoni proprja ta’ ingredjent kompost partikolari ma jistax ikun jaf minn xiex huwa magħmul dak l-ingredjent kompost, sakemm ma tiġix ipprovduta lista ta’ ingredjenti għalih. Anki jekk tiġi pprovduta lista ta’ ingredjenti għall-ingredjent kompost, huwa biss fejn din il-lista tipprovdi informazzjoni rigward il-proporzjonijiet tal-ingredjenti tal-ingredjent kompost li hija komparabbli għall-informazzjoni misjuba fid-definizzjoni tad-denominazzjoni li l-konsumatur ikun infurmat b’mod komparabbli. Fil-kawża preżenti, mhux biss ma ntużatx id-denominazzjoni proprja, iżda lanqas ġiet ipprovduta lista ta’ ingredjenti għall-ingredjent kompost inkwistjoni. Il-konsumatur għalhekk ma kienx f’qagħda li jifhem il-kontenut tal-prodotti Monte inkwistjoni, aħseb u ara li jagħmel dan faċilment. Interpretazzjoni tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel li tippermetti dan ir-riżultat ma sservix l-għan tal-protezzjoni tal-konsumatur.

2. L‑għan tad‑Direttiva dwar iċ‑Ċikkulata

64.

Id-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata ħassret u ssostitwixxiet id-Direttiva 73/241/KEE ( 14 ). Dik id-direttiva preċedenti kienet imfassla sabiex tistabbilixxi definizzjonijiet u regoli komuni rigward, inter alia, il-kompożizzjoni u l-ittikkettjar ta’ prodotti tal-kawkaw u taċ-ċikkulata sabiex tiżgura l-moviment liberu tagħhom fl-Unjoni. Id-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata parzjalment temenda dik id-direttiva preċedenti sabiex tqis, inter alia, l-avvanz teknoloġiku u sabiex iġġib definizzjonijiet u regoli f’konformità ma’ leġiżlazzjoni ġenerali tal-Unjoni dwar l-ikel, inkluż leġiżlazzjoni dwar l-ittikkettjar.

65.

Id-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata f’dan ir-rigward irrendiet id-Direttiva 79/112 (il-leġiżlazzjoni li ppreċediet ir-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel) applikabbli għal prodotti tal-kawkaw u taċ-ċikkulata “sabiex tipprovdi lill-konsumaturi b’tagħrif korrett”, u għamlet l-użu tal-ismijiet tal-bejgħ elenkati fl-Anness I obbligatorju fil-kummerċ għad-denominazzjoni tal-prodotti msemmija f’dan l-anness ( 15 ). Interpretazzjoni li tippermetti għadd kbir ta’ traduzzjonijiet privati tkun manifestament kuntrarja għal dawn l-għanijiet.

3. L‑użu tad‑denominazzjoni “čokoládový prášek” huwa qarrieqi għall-konsumaturi?

66.

L-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel jistabbilixxi l-prinċipju li l-informazzjoni dwar l-ikel ma għandhiex tiżgwida fir-rigward tal-proprjetajiet u l-kompożizzjoni tal-ikel.

67.

Dan iwassal għall-mistoqsija jekk l-użu tal-espressjoni “čokoládový prášek”, b’mod partikolari mingħajr lista ta’ ingredjenti għall-ingredjent kompost hekk indikat, jistax jitqies bħala qarrieqi għall-konsumaturi. Filwaqt li d-determinazzjoni ta’ din il-mistoqsija hija parzjalment kwistjoni fattwali li hija eventwalment ir-responsabbiltà tal-qorti tar-rinviju li tiddeċiedi, nemmen li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tkun kapaċi tipprovdi xi gwida utli.

68.

Hemm tal-inqas żewġ modi kif konsumaturi jistgħu jiġu żgwidati bl-użu ta’ denominazzjoni għajr l-isem ġuridiku biċ-Ċek għal trab taċ-ċikkulata. Il-konsumaturi jistgħu (i) jiġu żgwidati sabiex jemmnu li l-ingredjent kien magħmul minn xi ħaġa għajr il-komponenti reali tiegħu jew li l-proporzjonijiet ta’ dawn l-ingredjenti kienu differenti mill-kompożizzjoni attwali tal-ingredjent kompost, u l-konsumaturi jistgħu (ii) jiġu żgwidati sabiex jemmnu li l-kontenut ta’ dak l-ingredjent fil-prodott lest (il-perċentwali tiegħu fil-prodott lest) kien differenti (ogħla) minn kemm kien attwalment.

69.

L-espressjoni “čokoládový prášek” tidher li tfisser xi ħaġa simili għal “trab taċ-ċikkulata”. Madankollu, ma hemm ebda ċikkulata fit-trab taċ-ċikkulata skont kif inhu ddefinit dan il-prodott fil-punt 2(ċ) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata. Il-prodott hekk elenkat – l-ingredjent inkwistjoni fil-kawża prinċipali – huwa magħmul minn zokkor u trab tal-kawkaw, l-iżjed zokkor. Ma jikkonsistix minn ċikkulata mitħuna, kif jista’ jissuġġerixxi l-isem. Il-potenzjal li jiġu żgwidati konsumaturi huwa aggravat biss bir-rekwiżit tal-Anness VI, Parti A, punt 1, tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel li skontu l-isem tal-ikel għandu jinkludi jew ikollu jakkumpanjawh id-dettalji dwar il-kundizzjoni fiżika tal-ikel jew it-trattament speċifiku li jkun għadda minnu (pereżempju, b’mod speċifiku, “mitħun fi trab”).

70.

Wieħed jista’ jargumenta li dan l-argument japplika wkoll għad-denominazzjoni “čokoláda v prášku”. Din id-denominazzjoni tista’ wkoll tidher li qiegħda tindika li l-prodott inkwistjoni huwa magħmul minn ċikkulata li ngħatat xi trattament mekkaniku ( 16 ).

71.

Id-differenza determinattiva bejn id-denominazzjoni “čokoládový prášek” użata minn Tesco u d-denominazzjoni uffiċjali “čokoláda v prášku”, apparti mir-rekwiżit legali li għandha tintuża din tal-aħħar, kif diskuss fil-punti 48 sa 55 ta’ dawn il-konklużjonijiet, hija li din tal-aħħar għandha tifsira ddefinita filwaqt li tal-ewwel ma għandhiex. Konsumatur, organizzazzjoni tal-konsumaturi, jew anki awtoritajiet pubbliċi tal-ikel ma jistgħux ikunu jafu, abbażi tad-denominazzjoni “čokoládový prášek,” l-allegata kompożizzjoni ta’ dak l-ingredjent kompost. Huma biss Tesco u l-fornitur tagħha li jistgħu jkunu jafu dan.

72.

Kemm jekk wieħed jemmen li t-terminu jipprovdi deskrizzjoni preċiża u kemm jekk le, “čokoláda v prášku” għandu tifsira ddefinita b’mod ċar fid-dritt tal-Unjoni dwar l-informazzjoni dwar l-ikel, li kull persuna tista’ tfittex fid-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata. Għalkemm jista’ jkun sorprendenti li “čokoláda v prášku” huwa magħmul minn trab tal-kawkaw u zokkor minflok ċikkulata u jista’ jidher oġġezzjonabbli li prodott li jista’ jkollu biss tal-inqas 6.4 % ta’ butir tal-kawkaw jitħalla jissejjaħ “trab taċ-ċikkulata” jew “ċikkulata fi trab” (enfasi miżjuda), meta l-ammont minimu ta’ butir tal-kawkaw rikjest fiċ-ċikkulata huwa 18 % ( 17 ), it-tifsira ta’ “čokoláda v prášku” hija ddefinita tajjeb, filwaqt li “čokoládový prášek” jidher li ma għandha ebda tifsira indipendenti jew definizzjoni speċifika taħt id-dritt tal-Unjoni.

73.

Jekk konsumatur Ċek jiġix verament żgwidat bl-użu tal-espressjoni Ċeka “čokoládový prášek” għall-ingredjent kompost inkwistjoni mingħajr ma tiġi speċifikata l-kompożizzjoni tagħha f’lista ta’ ingredjenti hija kwistjoni fattwali li għandha tiddeċidiha l-qorti tar-rinviju.

4. Tħassib dwar is‑suq intern

74.

Il-qorti tar-rinviju tindika fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha li n-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema) parzjalment ibbażat id-deċiżjoni tagħha fuq tħassib dwar is-suq intern.

75.

Ma naqbilx li l-aċċess tal-operaturi ekonomiċi għas-suq intern jiġi mfixkel sakemm tali operaturi ekonomiċi ma jitħallewx jużaw it-traduzzjoni tagħhom stess ta’ denominazzjonijiet ta’ ingredjenti tal-ikel. Għall-kuntrarju, l-armonizzazzjoni ta’ ismijiet tal-bejgħ u ta’ regoli dwar l-ittikkettjar għandha l-għan li tiggarantixxi n-natura waħdiena tas-suq intern ( 18 ).

76.

Ir-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel għandu tal-inqas żewġ għanijiet ewlenin, li wieħed minnhom huwa l-protezzjoni tal-konsumaturi fl-Unjoni permezz ta’ regoli komuni dwar informazzjoni dwar l-ikel, u l-ieħor huwa sabiex jiżgura l-funzjonament mingħajr xkiel tas-suq intern ( 19 ). Tabilħaqq, ir-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel ġie ppromulgat abbażi tal-Artikolu 114 TFUE.

77.

Fir-rigward tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, il-moviment liberu tal-prodotti taċ-ċikkulata fis-suq komuni huwa bbażat fuq l-eżistenza ta’ regoli komuni u terminoloġija standardizzata li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi fis-suq intern kollu ( 20 ).

78.

Ir-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel isegwi dawn iż-żewġ għanijiet billi jipprevedi standards komuni għal informazzjoni dwar l-ikel u billi jipprevedi denominazzjonijiet komuni għal diversi ikel permezz ta’ integrazzjoni ta’ termini dderivati minn leġiżlazzjoni sekondarja tal-Unjoni oħra bħad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata.

79.

Dik is-sistema tipprovdi sett ta’ regoli u denominazzjonijiet standardizzati u faċilment aċċessibbli li l-operaturi ekonomiċi fl-Unjoni jistgħu – u għandhom – jużaw meta jikkummerċjalizzaw l-ikel fl-Unjoni, u b’hekk ittejjeb sostanzjalment il-faċilità tal-aċċess tagħhom għas-suq. Għalhekk is-sistema hekk stabbilita tiffaċilita b’mod sostanzjali l-kummerċjalizzazzjoni transkonfinali ta’ ikel fl-Unjoni meta mqabbla ma’ kwalunkwe alternattiva fattibbli.

80.

Fil-fehma tiegħi ma hemm ebda raġuni kredibbli għalfejn l-użu tad-denominazzjoni stabbilita fid-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, kif meħtieġ skont ir-Regolament dwar l-Infomazzjoni dwar l-Ikel, għandu jitqies iżjed oneruż fuq operatur ekonomiku bħal Tesco milli l-ħolqien ta’ terminu minnu stess għall-istess prodott.

IV. Konklużjoni

81.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda preliminari tal-Krajský soud v Brně (il-Qorti Reġjonali, Brno, ir-Repubblika Ċeka):

Ingredjent kompost b’denominazzjoni skont il-punt 2(ċ) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva 2000/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Ġunju 2000 rigward il-prodotti mill-kawkaw u miċ-ċikkulata maħsuba għall-konsum mill-bniedem għandu, skont l-Artikolu 18(1) u (2) tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2011 dwar l-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi, moqri flimkien mal-Artikolu 17(1) ta’ dan ir-regolament, jiġi elenkat f’lista ta’ ingredjenti tal-prodott tal-ikel li minnu jifforma parti b’dik id-denominazzjoni, li skont l-Artikolu 2(2)(n) tar-Regolament Nru 1169/2011 huwa wkoll l-isem ġuridiku tiegħu. Dak l-isem jeħtieġ li jiġi pprovdut fil-lingwa rikjesta skont l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 1169/2011.

Il-lista ta’ ingredjenti għal ingredjent kompost bħal dan tista’ titħalla barra biss, skont il-punt 2(1) tal-parti E tal-Anness VII tar-Regolament Nru 1169/2011, fejn dik id-denominazzjoni hija użata għall-ingredjent kompost fil-lista ta’ ingredjenti għall-prodott tal-ikel ikkummerċjalizzat.


( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.

( 2 ) Direttiva 2000/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Ġunju 2000 rigward il-prodotti mill-kawkaw u miċ-ċikkulata maħsuba għall-konsum mill-bniedem (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 25, p. 431).

( 3 ) Regolament (UE) Nru 1169/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2011 dwar l-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1924/2006 u (KE) Nru 1925/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar id- Direttiva tal-Kummissjoni 87/250/KEE, id-Direttiva tal-Kunsill 90/496/KEE, id-Direttiva tal- Kummissjoni 1999/10/KE, id-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kummissjoni 2002/67/KE u 2008/5/KE u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 608/2004 (ĠU 2011, L 304, p. 18, rettifiki fil-ĠU 2016, L 266, p. 7 u fil-ĠU 2014, L 331, p. 40) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel”).

( 4 ) Direttiva tal-Kunsill 79/112/KEE tat‑18 ta’ Diċembru 1978 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fir-rigward tat-tikkettjar, il-preżentazzjoni u r-reklamar ta’ l-oġġetti ta’ l-ikel li huma għall-bejgħ lill-konsumatur aħħari (ĠU 1979, L 33, p. 1). Id-Direttiva 79/112 ġiet imħassra u ssostitwita bid-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Marzu 2000 fuq l-approsimazzjoni ta’ liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ tikkettjar, preżentazzjoni u riklamar ta’ oġġetti ta’ l-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 5, p. 75), li min-naħa tagħha ġiet imħassra u ssostitwita bir-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel. Riferimenti għad-Direttiva 79/112 għandhom jinftiehmu bħala riferimenti għad-Direttiva 2000/13 u riferimenti għad-Direttiva 2000/13 għandhom jinftiehmu bħala riferimenti għar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel.

( 5 ) Monte, mléčný dezert čokoládový s lískovými oříšky (deżerta taċ-ċikkulata tal-ħalib bil-ġellewż) 220 g, Monte mléčný dezert čokoládový (deżerta taċ-ċikkulata tal-ħalib tal-Monte) 100 g, u Monte drink mléčný nápoj čokoládový s lískovými oříšky (xarba tal-ħalib taċ-ċikkulata bil-ġellewż tal-Monte) 200 ml.

( 6 ) Sentenza tal‑5 ta’ Ottubru 2010, Elchinov (C‑173/09, EU:C:2010:581, punti 25 sa 26 u 29 sa 30). Ara wkoll is-sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy (C‑107/19, EU:C:2021:722, punt 46).

( 7 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Frar 2018, Il‑Belġju vs Il‑Kummissjoni (C‑16/16 P, EU:C:2018:79, punti 49 sa 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 8 ) Dawn ir-riżultati jinkludu, apparti mid-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata, ir-Regolament (UE) 2016/792 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Mejju 2016 dwar l-indiċijiet armonizzati tal-prezzijiet għall-konsumatur u l-indiċi armonizzat tal-prezzijiet tad-djar, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2494/95 (ĠU 2016 L 135, p. 11) u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2015/1163 tal‑15 ta’ Lulju 2015 li jimplimenta r-Regolament (KE) Nru 1445/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill rigward il-lista ta’ intestaturi bażiċi li jintużaw għall-Paritajiet tas-Setgħa tal-Infiq (ĠU 2015, L 188, p. 6).

( 9 ) Kif indikat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, riferimenti għad-Direttiva 79/112 issa għandhom jinftiehmu bħala riferimenti għar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel.

( 10 ) Il-punt 2(a) tal-Parti E tal-Anness VII tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel.

( 11 ) L-Artikolu 1(1) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel.

( 12 ) Ara l-Artikolu 3(1) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel u l-premessi 3, 4 u 37 ta’ dan ir-regolament. Ara wkoll is-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2019, Organisation juive européenne u Vignoble Psagot (C‑363/18, EU:C:2019:954, punt 53).

( 13 ) Ara, rigward l-użu tat-terminu “melħ” minflok it-terminu “sodju” fuq l-ittikkettjar, il-premessa 37 tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel.

( 14 ) Direttiva tal-Kunsill tal‑24 ta’ Lulju 1973 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar il-kawkaw u prodotti ta’ ċikkulata maħsuba għall-konsum uman (ĠU 1973, L 228, p. 23). Ara l-Artikolu 7 tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata.

( 15 ) Il-premessa 8 tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata u l-Artikolu 3(1) tagħha.

( 16 ) L-istess argument japplika għad-denominazzjonijiet uffiċjali bil-Bulgaru, d-Daniż, l-Ingliż, il-Franċiż, il-Ġermaniż u l-Pollakk. Huma biss l-aħħar tnejn mit-tliet denominazzjonijiet alternattivi bl-Olandiż “Chocoladepoeder, gesuikerd cacaopoeder, gesuikerde cacao” li jidhru li jiddeskrivu l-prodott b’mod adegwat.

( 17 ) “Ċikkulata” jew “trab taċ-ċikkulata” jindikaw żewġ ingredjenti komposti differenti, kull waħda bid-definizzjoni distinta tagħha. “Ċikkulata”, kif iddefinita fil-punt 3(a) tal-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata (“čokoláda” biċ-Ċek), “tagħti l-isem lill-prodott miksub mill-prodotti mill-kawkaw u tipi ta’ zokkor li, bla ħsara għall-(b), ikun fih mhux inqas minn total ta’ 35 % solidi niexfa tal-kawkaw, inkluż mhux inqas minn 18 % ta’ butir tal-kawkaw u mhux inqas minn 14 % ta’ solidi niexfa mhux xaħmin”. It-“trab tal-kawkaw” jew il-“kawkaw”, kif iddefiniti fil-punt A tal-Anness I tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata (“kakaový prášek” jew “kakao” biċ-Ċek), “jagħtu l-isem lill-prodott miksub bil-bdil fi trab taż-żerriegħa tal-kawkaw li tkun ġiet imnaddfa, imneħħija mill-qoxra u nkaljata, u li jkun fiha mhux inqas minn 20 % ta’ butir tal-kawkaw, ikkalkolati skond l-użin tal-materjal niexef, u mhux iktar minn 9 % ilma”. Dan jimplika li l-perċentwali minimu permissibbli ta’ butir tal-kawkaw fit-“trab taċ-ċikkulata” huwa 6.4 % (it-trab taċ-ċikkulata għandu jikkonsisti minn tal-inqas 32 % trab tal-kawkaw, li min-naħa tiegħu għandu jkollu mhux inqas minn 20 % ta’ butir tal-kawkaw ibbażat fuq l-użin tal-materjal niexef).

( 18 ) Ara l-premessa 7 tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata.

( 19 ) Ara l-Artikolu 1(1) tar-Regolament dwar l-Informazzjoni dwar l-Ikel.

( 20 ) Ara, b’rabta ma’ dan, il-premessi 3, 4 u 7 tad-Direttiva dwar iċ-Ċikkulata.