(1a)

Zakres dyrektywy (UE) 2015/637 należy również rozszerzyć, poza obywateli Unii, na wszystkie inne osoby prawnie upoważnione do ochrony konsularnej państwa członkowskiego, aby umożliwić im uzyskanie takiej ochrony od innego państwa członkowskiego na takich samych warunkach jak niereprezentowani obywatele. Ta kategoria osób może obejmować osoby uznane za uchodźców, bezpaństwowców oraz inne osoby, które nie posiadają obywatelstwa żadnego kraju, osoby przebywające legalnie w państwie członkowskim i posiadające dokument podróży wydany przez to państwo członkowskie oraz osoby korzystające z tymczasowej ochrony.

(2)

Częstotliwość występowania i skala kryzysów skutkujących wnioskami o ochronę konsularną jest coraz większa. Pandemia COVID-19, kryzys w Afganistanie, rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie, konflikt w Sudanie, repatriacje z Izraela i ze Strefy Gazy oraz inne podobne sytuacje kryzysowe pozwoliły zidentyfikować niedociągnięcia i przemyśleć sposoby dalszego ułatwienia korzystania z prawa do ochrony konsularnej. Opierając się na wnioskach z tych doświadczeń oraz dążąc do uproszczenia procedur dla obywateli i organów konsularnych, należy doprecyzować i usprawnić przepisy i procedury określone w dyrektywie (UE) 2015/637, aby zwiększyć skuteczność udzielania ochrony konsularnej niereprezentowanym obywatelom Unii, w szczególności w sytuacjach kryzysowych. Należy jak najlepiej wykorzystać zasoby dostępne na szczeblu państw członkowskich i Unii, zarówno na poziomie lokalnym w państwach trzecich, jak i na poziomie stolic.

(2)

Częstotliwość występowania i skala kryzysów skutkujących wnioskami o ochronę konsularną jest coraz większa. Pandemia COVID-19, kryzys w Afganistanie w 2021 r. , rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie, konflikt w Sudanie, repatriacje z Izraela i ze Strefy Gazy , mnożące się kryzysy humanitarne, klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka oraz inne podobne sytuacje kryzysowe pozwoliły zidentyfikować niedociągnięcia i przemyśleć sposoby dalszego ułatwienia korzystania z prawa do ochrony konsularnej . Należy wzmocnić zdolność Unii do reagowania na te mnożące się kryzysy, aby zaradzić wszelkim niedociągnięciom i wzmocnić nasze zdolności w zakresie gotowości, gromadzenia informacji i podejmowania decyzji przed sytuacjami kryzysowymi i w ich trakcie . Opierając się na wnioskach z tych doświadczeń oraz dążąc do uproszczenia procedur dla obywateli i organów konsularnych, należy doprecyzować i usprawnić przepisy i procedury określone w dyrektywie (UE) 2015/637, aby zwiększyć skuteczność udzielania ochrony konsularnej niereprezentowanym obywatelom Unii, w szczególności w sytuacjach kryzysowych. Należy jak najlepiej wykorzystać zasoby dostępne na szczeblu państw członkowskich i Unii, zarówno na poziomie lokalnym w państwach trzecich, jak i na poziomie stolic.

(4)

Mając na uwadze zwiększenie pewności prawa dla organów konsularnych i obywateli, należy określić bardziej szczegółowe kryteria, pomagające ocenić, czy obywatela Unii należy uznać za niereprezentowanego i w związku z tym za kwalifikującego się do otrzymania ochrony konsularnej od państwa członkowskiego, do którego organów konsularnych się zwrócono. Kryteria te powinny być dostatecznie elastyczne i należy je stosować w świetle uwarunkowań lokalnych, takich jak łatwość podróżowania lub sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w danym państwie trzecim. Istotnymi czynnikami powinny pozostać w tym kontekście dostępność i bliskość.

(4)

Mając na uwadze zwiększenie pewności prawa dla organów konsularnych i obywateli, należy określić bardziej szczegółowe kryteria, pomagające ocenić, czy obywatela Unii należy uznać za niereprezentowanego i w związku z tym za kwalifikującego się do otrzymania ochrony konsularnej od państwa członkowskiego, do którego organów konsularnych się zwrócono. Kryteria te powinny być dostatecznie pragmatyczne, elastyczne i należy je stosować w świetle uwarunkowań lokalnych, takich jak łatwość podróżowania lub sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w danym państwie trzecim. Istotnymi czynnikami powinny pozostać w tym kontekście dostępność i bliskość oraz bezpieczeństwo .

(5)

Jako pierwsze kryterium organy konsularne powinny brać pod uwagę trudności obywateli w bezpiecznym dotarciu do ambasady lub konsulatu państwa członkowskiego, którego są obywatelami, lub trudności tych organów w dotarciu do obywateli, w terminie , który można uznać za rozsądny , uwzględniając przy tym charakter i pilność wnioskowanej pomocy oraz środki będące do dyspozycji organów konsularnych, zwłaszcza środki finansowe. Na przykład konieczność uzyskania unijnego tymczasowego dokumentu podróży w następstwie utraty dokumentów podróży powinna, co do zasady, prowadzić do uznania obywatela za niereprezentowanego, jeżeli dotarcie do ambasady lub konsulatu jego państwa członkowskiego wymagałoby podróży nocą lub podróży lotniczej, jako że nie można oczekiwać od niego podróży w takich okolicznościach.

(5)

Jako pierwsze kryterium organy konsularne powinny brać pod uwagę trudności obywateli w bezpiecznym dotarciu do ambasady lub konsulatu państwa członkowskiego, którego są obywatelami, lub trudności tych organów w dotarciu do obywateli, w terminie 48 godzin , uwzględniając przy tym charakter i pilność wnioskowanej pomocy oraz środki będące do dyspozycji organów konsularnych, zwłaszcza środki finansowe . Odpowiedni termin będzie zależał od specyfiki każdego wniosku o pomoc, ale czas na bezpieczne dotarcie obywateli do ambasady lub konsulatu ich państwa członkowskiego lub na dotarcie tych organów do obywateli nie powinien w żadnym wypadku przekraczać 48 godzin . Na przykład konieczność uzyskania unijnego tymczasowego dokumentu podróży w następstwie utraty dokumentów podróży powinna, co do zasady, prowadzić do uznania obywatela za niereprezentowanego, jeżeli dotarcie do ambasady lub konsulatu jego państwa członkowskiego wymagałoby podróży nocą lub podróży lotniczej, jako że nie można oczekiwać od niego podróży w takich okolicznościach.

(7)

Pojęcie braku reprezentacji należy interpretować w celu zapewnienia skuteczności prawa do ochrony konsularnej. Jeżeli w następstwie przekierowania obywatela do ambasady lub konsulatu jego państwa członkowskiego, zagrożona mogłaby zostać ochrona konsularna, w szczególności gdy pilny charakter sprawy wymaga natychmiastowego działania ze strony ambasady lub konsulatu, do których się zwrócono, takiego obywatela należy również uznać za niereprezentowanego. Jest to szczególnie istotne w sytuacjach kryzysowych, w których brak terminowej pomocy może mieć szczególnie negatywny wpływ na danego obywatela.

(7)

Pojęcie braku reprezentacji należy interpretować w celu zapewnienia skuteczności prawa do ochrony konsularnej. Jeżeli w następstwie przekierowania obywatela do ambasady lub konsulatu jego państwa członkowskiego, zagrożona mogłaby zostać ochrona konsularna, w szczególności gdy pilny charakter sprawy wymaga natychmiastowego działania ze strony ambasady lub konsulatu, do których się zwrócono, takiego obywatela należy również uznać za niereprezentowanego. Jest to szczególnie istotne w sytuacjach kryzysowych, w których brak terminowej pomocy może mieć szczególnie negatywny wpływ na danego obywatela. Ponadto należy wziąć pod uwagę znaczne zmniejszenie liczby personelu ambasady lub konsulatu, które może istotnie wpłynąć na skuteczność i efektywność ich działań, ponieważ może to jeszcze pogłębić wyzwania stojące przed obywatelami ubiegającymi się o pomoc konsularną.

(11)

Wniosków nie należy przekazywać, jeżeli mogłoby to zagrozić ochronie konsularnej, w szczególności jeżeli pilny charakter sprawy wymaga natychmiastowego działania ze strony ambasady lub konsulatu państwa członkowskiego, do których się zwrócono. Może tak być na przykład w przypadku poważnych i nagłych sytuacji o charakterze medycznym lub aresztowań, które wydają się być arbitralne. Ponadto o każdym takim przekazaniu należy poinformować niereprezentowanego obywatela.

(11)

Wniosków nie należy przekazywać, jeżeli mogłoby to zagrozić ochronie konsularnej, w szczególności jeżeli pilny charakter sprawy wymaga natychmiastowego działania ze strony ambasady lub konsulatu państwa członkowskiego, do których się zwrócono. Może tak być na przykład w przypadku poważnych i nagłych sytuacji o charakterze medycznym lub aresztowań, które wydają się być arbitralne lub umotywowane politycznie . Ponadto o każdym takim przekazaniu należy poinformować niereprezentowanego obywatela.

(13)

Udzielając ochrony konsularnej niereprezentowanym obywatelom, państwa członkowskie powinny uwzględniać określone potrzeby grup szczególnie wrażliwych, takich jak małoletni bez opieki, kobiety w ciąży, osoby o ograniczonej możliwości poruszania się, osoby z niepełnosprawnościami lub osoby zagrożone dyskryminacją z jakichkolwiek względów, takich jak te, o których mowa w art. 21 karty.

(13)

Udzielając ochrony konsularnej niereprezentowanym obywatelom, państwa członkowskie powinny uwzględniać podejście intersekcjonalne do określonych potrzeb grup szczególnie wrażliwych, takich jak małoletni bez opieki, ofiary przymusowego małżeństwa i niewoli małżeńskiej, którym należy zapewnić wsparcie prawne i psychologiczne, kobiety w ciąży, osoby o ograniczonej możliwości poruszania się , osoby starsze , osoby z niepełnosprawnościami lub osoby zagrożone dyskryminacją z jakichkolwiek względów, takich jak te, o których mowa w art. 21 karty.

(19)

Aby zapewnić gotowość na wypadek ewentualnych kryzysów konsularnych wiążących się z koniecznością udzielenia pomocy niereprezentowanym obywatelom, lokalna współpraca konsularna między państwami członkowskimi i delegaturami Unii w państwach trzecich powinna przewidywać wymianę informacji dotyczących kwestii istotnych dla takich obywateli, w tym ich bezpieczeństwa, ustanowienie wspólnych konsularnych planów ewentualnościowych oraz organizację ćwiczeń konsularnych. W tym kontekście szczególnie istotne może być włączenie do takiej lokalnej współpracy – na etapie koordynowania gotowości na kryzysy konsularne i reagowania w przypadku takiego kryzysu – organów konsularnych niereprezentowanych państw członkowskich.

(19)

Aby zapewnić gotowość na wypadek ewentualnych kryzysów konsularnych wiążących się z koniecznością udzielenia pomocy niereprezentowanym obywatelom – w tym klęsk żywiołowych , niepokojów politycznych lub ataków terrorystycznych – lokalna współpraca konsularna między państwami członkowskimi i delegaturami Unii w państwach trzecich powinna przewidywać wymianę informacji dotyczących kwestii istotnych dla takich obywateli, w tym ich bezpieczeństwa, ustanowienie wspólnych konsularnych planów ewentualnościowych i mechanizmów szybkiego reagowania oraz organizację ćwiczeń konsularnych. W tym kontekście szczególnie istotne może być włączenie do takiej lokalnej współpracy – na etapie koordynowania gotowości na kryzysy konsularne i reagowania w przypadku takiego kryzysu – organów konsularnych niereprezentowanych państw członkowskich.

(23)

Aby zapewnić skuteczną koordynację pomocy konsularnej, należy, w stosownych przypadkach, uwzględnić we wspólnych konsularnych planach ewentualnościowych role i obowiązki państw wiodących, tj. państw członkowskich reprezentowanych w danym państwie trzecim, które odpowiadają za koordynację pomocy dla niereprezentowanych obywateli w okresie kryzysu i kierowanie taką pomocą. Ponadto wspólne konsularne plany ewentualnościowe powinny być poddawane corocznej ocenie w kontekście ćwiczeń konsularnych. Pozwoli to zagwarantować stałą adekwatność takich planów. Jednocześnie przez wspólne konsularne plany ewentualnościowe nie należy rozumieć planów, które zastępują istniejące krajowe plany ewentualnościowe poszczególnych państw członkowskich lub które mają wpływ na ich odpowiedzialność za udzielanie pomocy konsularnej swoim obywatelom.

(23)

Aby zapewnić skuteczną koordynację pomocy konsularnej, należy, w stosownych przypadkach, uwzględnić we wspólnych konsularnych planach ewentualnościowych role i obowiązki państw wiodących, tj. państw członkowskich reprezentowanych w danym państwie trzecim, które odpowiadają za koordynację pomocy dla niereprezentowanych obywateli w okresie kryzysu i kierowanie taką pomocą. Ponadto wspólne konsularne plany ewentualnościowe powinny być poddawane corocznej ocenie , lub częstszej, jeśli zaistnieją nadzwyczajne okoliczności, które tego wymagają, w kontekście ćwiczeń konsularnych. Pozwoli to zagwarantować stałą adekwatność takich planów. Jednocześnie przez wspólne konsularne plany ewentualnościowe nie należy rozumieć planów, które zastępują istniejące krajowe plany ewentualnościowe poszczególnych państw członkowskich lub które mają wpływ na ich odpowiedzialność za udzielanie pomocy konsularnej swoim obywatelom , ale spójne podejście, które może dodatkowo pomóc w koordynacji działań reprezentowanych państw członkowskich .

(25)

Zalecenia dla podróżnych, tj. informacje wydawane przez państwa członkowskie odnośnie do względnego bezpieczeństwa podróży do określonych państw trzecich, umożliwiają podróżnym podejmowanie świadomych decyzji o konkretnym miejscu docelowym podróży, w tym w państwach trzecich, w których ich państwo członkowskie obywatelstwa nie jest reprezentowane. Wydawanie zaleceń dla podróżnych należy do obowiązków państw członkowskich, powinny one jednak koordynować swoje działania w tym zakresie, zwłaszcza w kontekście sytuacji kryzysowych , mając na uwadze zagwarantowanie , w miarę możliwości, spójnego poziomu udzielanych zaleceń. Taka koordynacja mogłaby obejmować uzgodnienie wspólnej struktury poziomów ryzyka wskazywanych w zaleceniach dla podróżnych, z wykorzystaniem bezpiecznej platformy ESDZ. W miarę możliwości taka koordynacja powinna odbywać się na wczesnym etapie, gdy państwa członkowskie planują zmienić poziom zaleceń dla podróżnych.

(25)

Zalecenia dla podróżnych, tj. informacje wydawane przez państwa członkowskie odnośnie do względnego bezpieczeństwa podróży do określonych państw trzecich, należy regularnie aktualizować, aby umożliwić podróżnym podejmowanie świadomych decyzji o konkretnym miejscu docelowym podróży, w tym w państwach trzecich, w których ich państwo członkowskie obywatelstwa nie jest reprezentowane. Wydawanie zaleceń dla podróżnych należy do obowiązków państw członkowskich, powinny one jednak koordynować swoje działania w tym zakresie, zwłaszcza w kontekście kryzysów , mając na uwadze zagwarantowanie spójnego poziomu udzielanych zaleceń. Taka koordynacja mogłaby obejmować uzgodnienie wspólnej struktury poziomów ryzyka wskazywanych w zaleceniach dla podróżnych, z wykorzystaniem bezpiecznej platformy ESDZ. Taka koordynacja powinna odbywać się na wczesnym etapie, gdy państwa członkowskie planują zmienić poziom zaleceń dla podróżnych.

(26)

Skuteczna koordynacja ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skutecznego reagowania kryzysowego. Aby zapewnienie takiej koordynacji było możliwe, państwa członkowskie powinny być wspierane przez Centrum Reagowania Kryzysowego ESDZ oraz przez Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego Komisji. Skoordynowane reagowanie Unii w sytuacjach kryzysowych jest szczególnie ważne w przypadkach wymagających ewakuacji, ponieważ pozwala zapewnić skuteczne udzielanie dostępnego wsparcia oraz optymalne wykorzystanie dostępnych możliwości ewakuacji. Z tego powodu informacje na temat dostępnych możliwości ewakuacji powinny jak najszybciej wzajemnie przekazywane, również w przypadku operacji ratowniczych i ewakuacyjnych z wykorzystaniem zasobów wojskowych.

(26)

Skuteczna koordynacja ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skutecznego reagowania kryzysowego. Aby zapewnienie takiej koordynacji było możliwe, państwa członkowskie muszą być wspierane przez Centrum Reagowania Kryzysowego ESDZ oraz przez Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego Komisji i otrzymywać od nich terminowe informacje . Skoordynowane reagowanie Unii w sytuacjach kryzysowych jest szczególnie ważne w przypadkach wymagających ewakuacji, ponieważ pozwala zapewnić szybkie i skuteczne udzielanie dostępnego wsparcia oraz optymalne wykorzystanie dostępnych możliwości ewakuacji. Z tego powodu odpowiednie informacje z pierwszej ręki, np. na temat dostępnych możliwości ewakuacji , powinny być jak najszybciej wzajemnie przekazywane , aby umożliwić szybką i skuteczną reakcję , również w przypadku operacji ratowniczych i ewakuacyjnych z wykorzystaniem zasobów wojskowych. W związku z tym ESDZ powinna mieć możliwość otrzymywania od państw członkowskich automatycznych i bieżących informacji na temat sytuacji w państwach trzecich.

(28)

Wspólne zespoły konsularne powinny opierać się na zasadach dobrowolnego udziału, solidarności z reprezentowanymi państwami członkowskimi, równości w odniesieniu do decyzji w sprawie wewnętrznych struktur roboczych, prostoty pod względem składu zespołów, podziału kosztów – każde państwo członkowskie, instytucja lub organ Unii ponoszą własne koszty operacyjne, elastyczności, widoczności skoordynowanej reakcji Unii oraz otwartości w relacjach z danymi państwami trzecimi.

(28)

Wspólne zespoły konsularne powinny opierać się na zasadach solidarności z reprezentowanymi państwami członkowskimi, równości w odniesieniu do decyzji w sprawie wewnętrznych struktur roboczych, prostoty pod względem składu zespołów, podziału kosztów – każde państwo członkowskie, instytucja lub organ Unii ponoszą własne koszty operacyjne, elastyczności, widoczności skoordynowanej reakcji Unii oraz otwartości w relacjach z danymi państwami trzecimi.

(30)

Ważnym aspektem udzielania wsparcia obywatelom Unii znajdującym się w potrzebie, jest zapewnienie im wiarygodnych informacji o tym, jak korzystać z pomocy konsularnej w państwach trzecich. Służby Komisji i ESDZ powinny przyczyniać się do realizacji tego celu poprzez rozpowszechnianie istotnych informacji , w tym informacji , które państwa członkowskie powinny udostępniać na temat swoich sieci konsularnych i państw trzecich, w których dokonały one praktycznych ustaleń dotyczących podziału odpowiedzialności za udzielanie niereprezentowanym obywatelom ochrony konsularnej. Dla ułatwienia przetwarzania takich informacji, należy je przekazywać w formacie nadającym się do odczytu maszynowego.

(30)

Ważnym aspektem udzielania wsparcia obywatelom Unii znajdującym się w potrzebie, jest zapewnienie im wiarygodnych i łatwo dostępnych informacji o tym, jak korzystać z pomocy konsularnej w państwach trzecich , z uwzględnieniem możliwości kontaktu cyfrowego . Służby Komisji i ESDZ powinny rozpowszechniać w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi istotne informacje , w tym informacje , które państwa członkowskie powinny udostępniać na temat swoich sieci konsularnych i państw trzecich, w których dokonały one praktycznych ustaleń dotyczących podziału odpowiedzialności za udzielanie niereprezentowanym obywatelom ochrony konsularnej. Dla ułatwienia przetwarzania takich informacji, należy je przekazywać w formacie nadającym się do odczytu maszynowego.

(30a)

Państwa członkowskie powinny zapewnić obywatelom łatwy dostęp do aktualnych informacji dotyczących ochrony konsularnej. Obywatele UE powinni otrzymywać szybkie powiadomienia o przysługujących im prawach i procedurach korzystania z nich podczas pobytu w państwach trzecich, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych.

(31)

Państwa członkowskie powinny wprowadzić dodatkowe środki, aby dalej przyczyniać się do szerzenia wiedzy obywateli Unii na temat ich prawa do ochrony konsularnej, również z uwzględnieniem szczególnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Jednym z możliwych sposobów szerzenia wiedzy obywateli o prawie do ochrony przez organy dyplomatyczne i konsularne byłoby , biorąc pod uwagę ograniczone koszty, jakie są z tym związane, zamieszczenie treści art. 23 TFUE w paszportach wydawanych przez państwa członkowskie, co zostało już zarekomendowane w zaleceniu Komisji C(2007) 5841 (5). Państwa członkowskie mogłyby również udostępniać informacje na temat prawa do ochrony konsularnej, jakie przysługuje niereprezentowanym obywatelom, w zaleceniach dla podróżnych oraz w trakcie kampanii związanych z pomocą konsularną. Państwa członkowskie mogłyby ponadto nawiązać współpracę z dostawcami usług transportu pasażerskiego i węzłami transportowymi, za pośrednictwem których możliwe są podróże do państw trzecich, na przykład zwracając się do nich o dodawanie istotnych informacji na temat prawa do ochrony konsularnej w materiałach informacyjnych udostępnianych klientom.

(31)

Państwa członkowskie powinny wprowadzić dodatkowe środki, aby dalej przyczyniać się do szerzenia wiedzy obywateli Unii na temat ich prawa do ochrony konsularnej, również z uwzględnieniem szczególnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Szerzenie wiedzy obywateli o prawie do ochrony przez organy dyplomatyczne i konsularne, biorąc pod uwagę ograniczone koszty, jakie są z tym związane, powinno polegać na zamieszczaniu przez państwa członkowskie treści art. 23 TFUE w paszportach wydawanych przez państwa członkowskie, co zostało już zarekomendowane w zaleceniu Komisji C(2007) 5841 (5). Państwa członkowskie powinny również udostępniać informacje na temat prawa do ochrony konsularnej, jakie przysługuje niereprezentowanym obywatelom, w zaleceniach dla podróżnych oraz w trakcie kampanii związanych z pomocą konsularną. Państwa członkowskie powinny ponadto nawiązać współpracę z dostawcami usług transportu pasażerskiego i węzłami transportowymi, za pośrednictwem których możliwe są podróże do państw trzecich, na przykład zwracając się do nich o dodawanie istotnych informacji na temat prawa do ochrony konsularnej w materiałach informacyjnych udostępnianych klientom.

(32)

Przepisy finansowe dyrektywy (UE) 2015/637 należy dostosować w celu uproszczenia procedury zwrotu kosztów oraz utrzymania podziału obciążeń finansowych. W szczególności niereprezentowani obywatele powinni mieć możliwość bezpośredniego zwrotu kosztów za usługi świadczone przez państwo członkowskie udzielające pomocy, na takich samych warunkach jakie obowiązują obywateli tego państwa członkowskiego, co ma na celu uniknięcie obciążeń administracyjnych wynikających z ubiegania się o zwrot kosztów od państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada dany obywatel. Co więcej, państwa członkowskie powinny mieć również możliwość odstąpienia od obciążania takimi kosztami. W niektórych sytuacjach niereprezentowani obywatele mogą nie mieć możliwości uiszczenia opłaty w momencie składania wniosku o pomoc, zwłaszcza gdy skradziono im środki pieniężne i środki umożliwiające dostęp do środków finansowych, w związku z czym konieczne jest zapewnienie, aby organy konsularne państwa członkowskiego udzielającego pomocy mogły wymagać od nich podpisania zobowiązania do zwrotu. Na podstawie takiego zobowiązania organy państwa członkowskiego udzielającego pomocy mogą zwrócić się o zwrot kosztów po upływie czterech tygodni od chwili udzielenia pomocy.

(32)

Przepisy finansowe dyrektywy (UE) 2015/637 należy dostosować w celu uproszczenia procedury zwrotu kosztów oraz utrzymania podziału obciążeń finansowych. W szczególności niereprezentowani obywatele powinni mieć możliwość bezpośredniego zwrotu kosztów za usługi świadczone przez państwo członkowskie udzielające pomocy, na takich samych warunkach jakie obowiązują obywateli tego państwa członkowskiego, co ma na celu uniknięcie obciążeń administracyjnych wynikających z ubiegania się o zwrot kosztów od państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada dany obywatel. Co więcej, państwa członkowskie powinny mieć również możliwość odstąpienia od obciążania takimi kosztami. W niektórych sytuacjach niereprezentowani obywatele mogą nie mieć możliwości uiszczenia opłaty w momencie składania wniosku o pomoc, zwłaszcza gdy skradziono im środki pieniężne i środki umożliwiające dostęp do środków finansowych, w związku z czym konieczne jest zapewnienie, aby organy konsularne państwa członkowskiego udzielającego pomocy mogły wymagać od nich podpisania zobowiązania do zwrotu. Na podstawie takiego zobowiązania organy państwa członkowskiego udzielającego pomocy mogą zwrócić się o zwrot kosztów po upływie trzech miesięcy od chwili udzielenia pomocy.

(33)

W przypadkach gdy obywatel nie zwrócił bezpośrednio kosztów, tj. ani od razu w momencie składania wniosku, ani na późniejszym etapie, gdy o taki zwrot wystąpiło państwo członkowskie udzielające pomocy na podstawie zobowiązania do zwrotu, państwo członkowskie udzielające pomocy powinno być uprawnione do zażądania zwrotu należnych kosztów od państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada niereprezentowany obywatel. Aby uniknąć składania wniosków o zwrot kosztów po długim czasie, państwu członkowskiemu udzielającemu pomocy i państwu członkowskiemu obywatelstwa należy wyznaczyć rozsądny termin na – odpowiednio – złożenie wniosku i dokonanie zwrotu kosztów.

(33)

W przypadkach gdy obywatel nie zwrócił bezpośrednio kosztów, tj. ani od razu w momencie składania wniosku, ani na późniejszym etapie, gdy o taki zwrot wystąpiło państwo członkowskie udzielające pomocy na podstawie zobowiązania do zwrotu, państwo członkowskie udzielające pomocy powinno być uprawnione do zażądania zwrotu należnych kosztów od państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada niereprezentowany obywatel. Aby uniknąć składania wniosków o zwrot kosztów po długim czasie, państwu członkowskiemu udzielającemu pomocy i państwu członkowskiemu obywatelstwa należy wyznaczyć rozsądny termin na – odpowiednio – złożenie wniosku i dokonanie zwrotu kosztów. Termin ten powinien uwzględniać złożoność problemu, zaangażowanie personelu placówki oraz czas trwania pomocy.

(34a)

Oprócz dochodów ze zwrotów dokonywanych przez państwa członkowskie należy odpowiednio zwiększyć budżet i zasoby kadrowe ESDZ, aby zagwarantować właściwe wykonywanie obowiązków w zakresie udzielania pomocy lub ochrony obywatelom UE.

(41)

Przetwarzając takie szczególne kategorie danych osobowych, właściwe organy państw członkowskich oraz instytucje i organy Unii powinny zapewnić odpowiednie i konkretne środki służące zapewnieniu ochrony interesów osób, których dane dotyczą. Takie środki powinny w miarę możliwości obejmować szyfrowanie tego typu danych osobowych oraz przyznawanie szczególnych praw dostępu pracownikom, którzy mają dostęp do określonych rodzajów szczególnych kategorii danych osobowych.

(41)

Przetwarzając takie szczególne kategorie danych osobowych, właściwe organy państw członkowskich oraz instytucje i organy Unii powinny zapewnić odpowiednie i konkretne środki służące zapewnieniu ochrony interesów i praw osób, których dane dotyczą. Takie środki powinny w miarę możliwości obejmować szyfrowanie tego typu danych osobowych oraz przyznawanie szczególnych praw dostępu pracownikom, którzy mają dostęp do określonych rodzajów szczególnych kategorii danych osobowych.

-1)

w art. 4 dodaje się akapit 1a w brzmieniu:

a)

trudności zainteresowanego obywatela w bezpiecznym dotarciu do ambasady lub konsulatu państwa członkowskiego swojego obywatelstwa lub trudności tych organów w dotarciu do obywatela, w rozsądnym terminie, z uwzględnieniem charakteru i pilności wnioskowanej pomocy oraz środków będących do dyspozycji obywatela ;

a)

trudności zainteresowanego obywatela w bezpiecznym dotarciu do ambasady lub konsulatu państwa członkowskiego swojego obywatelstwa lub trudności tych organów w dotarciu do obywatela, w rozsądnym terminie, z uwzględnieniem charakteru i pilności wnioskowanej pomocy oraz środków będących do dyspozycji obywatela . Odpowiedni termin będzie zależał od specyfiki każdego wniosku o pomoc, ale czas na bezpieczne dotarcie obywateli do ambasady lub konsulatu ich państwa członkowskiego lub na dotarcie tych organów do obywateli w żadnym wypadku nie przekracza 48 godzin.

2)

w art. 9 lit. e) i f) otrzymują brzmienie :

2)

w art. 9 dodaje się literę w brzmieniu :

„e)

udzielenie pomocy, ewakuacja i repatriacja w sytuacji nadzwyczajnej;

f)

potrzeba wydania unijnego tymczasowego dokumentu podróży ustanowionego dyrektywą (UE) 2019/997 (*).

fa)

postępowanie sądowe w pilnych sprawach wymagających natychmiastowej uwagi.

a)

analizę sytuacji konsularnej w danym państwie, w tym przegląd ambasad lub konsulatów państw członkowskich, szacunkową liczbę i miejsce pobytu obywateli Unii oraz ocenę ryzyka w najbardziej prawdopodobnych scenariuszach mających wpływ na obywateli Unii;

a)

analizę sytuacji konsularnej w danym państwie, w tym przegląd ambasad lub konsulatów państw członkowskich, szacunkową liczbę i miejsce pobytu obywateli Unii oraz ocenę ryzyka w najbardziej prawdopodobnych scenariuszach mających wpływ na obywateli Unii; takich jak m.in. zagrożenia o charakterze wojskowym, politycznym, przestępczym, zagrożenia dla zdrowia i klęski żywiołowe;

a)

zamieszczaniu pierwszego zdania art. 23 TFUE w paszportach krajowych;

ca)

wdrażanie technologii cyfrowych i zautomatyzowanych systemów powiadamiania, takich jak wiadomości SMS za pośrednictwem sieci telefonicznych, w celu zapewnienia obywatelom UE podstawowych danych kontaktowych do celów ochrony konsularnej przy wjeździe do państwa trzeciego, a także komunikatów alarmowych w sytuacjach kryzysowych.

fa)

zapewnienie zgodności z przepisami art. 13 ust. 4 dotyczącymi rejestracji i powiadamiania o podróżach obywateli do państw trzecich lub o pobycie w tych państwach.

fb)

przekazania informacji i komunikatów ostrzegawczych, o których mowa w art. 13c ust. 1 lit. -a).

fc)

przetwarzania informacji udzielonych podczas rejestracji podróży lub pobytu zgodnie z art. 13 ust. 4.