Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Tríú Dlísheomra)
15 Deireadh Fómhair 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Limistéar saoirse, slándála agus ceartais – Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Coireacht eagraithe a chomhrac – Cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – Airteagal 325(1) CFAE – Coinbhinsiún ‘PIF’ – Airteagal 2(1) – Cinneadh Réime 2008/841/CGB – Airteagal 2(a) agus (b) – Calaois thromchúiseach i réimse na cánach breisluacha – Comhaontú chun cion a dhéanamh – Airteagal 3 – Oibleagáid ar na Ballstáit calaois a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais a chomhrac trí bhearta díspreagthacha agus éifeachtacha – Oibleagáid foráil a dhéanamh do phionóis choiriúla – Uasfhad na pianbhreithe – Prionsabal na comhréireachta – Tréimhse theorann – Riosca córasach go mbeidh saoirse ó phionós ann)
I gCás C‑321/25 [Gidzhinov] (i),
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Sofiyski gradski sad (Cúirt Chathair Shóifia, an Bhulgáir), trí bhreith an 2 Bealtaine 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 8 Bealtaine 2025, sna himeachtaí coiriúla i gcoinne
А,
B,
V,
G,
D,
idiragraithe:
Sofiyska gradska prokuratura,
tugann AN CHÚIRT (an Tríú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, N. Fenger, S. Rodin, N. Piçarra agus O. Spineanu-Matei, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Campos Sánchez-Bordona,
Cláraitheoir: V. Di Bucci,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtiolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
– V, ag P. Y. Galabov, advokat,
– Rialtas na hOstaire, ag J. Schmoll agus P. Thalmann, i gcáil Gníomhairí,
– an Coimisiún Eorpach, ag C. Valero, F. Blanc, I. Zaloguin agus M. Wasmeier, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 23 Aibreán 2026,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1 Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 325 CFAE, Airteagal 2(1) den Choinbhinsiún arna dhréachtú ar bhonn Airteagal K.3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint, arna shíniú sa Bhruiséil an 26 Iúil 1995 agus atá i gceangal le Gníomh ón gComhairle an 26 Iúil 1995 ( IO 1995 C 316, lch. 48, ‘Coinbhinsiún PIF’), agus Airteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841/CGB ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2008 maidir leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe (IO 2008 L 300, lch. 42).
2 Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí coiriúla arna dtionscnamh i gcoinne A, B, V, G agus D as eagraíocht choiriúil a stiúradh nó páirt a ghlacadh inti d’fhonn cionta cánach a dhéanamh agus, i gcás cuid acu, calaois cánach breisluacha (CBL) a dhéanamh.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Coinbhinsiún PIF
3 Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 1(3)(3) de Choinbhinsiún PIF, dar teideal ‘Forálacha ginearálta’:
‘Faoi réir Airteagal 2(2), glacfaidh gach Ballstát freisin na bearta is gá chun a áirithiú gur cion coiriúil é ráitis nó doiciméid atá bréagach, mícheart nó neamhiomlán a bhfuil an éifeacht a luaitear i mír 1 acu a bhunú nó a sholáthar d’aon ghnó mura bhfuil an méid sin inphionóis cheana mar phríomhchion, bíodh sin mar gheall ar chomhpháirteachas, gríosú nó iarracht calaois a dhéanamh [ar leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach] mar a leagadh amach i mír 1.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4 Foráiltear le hAirteagal 2 den Choinbhinsiún sin, dar teideal ‘Pionóis’:
‘1. Glacfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú go bhfuil an t‑iompar dá dtagraítear in Airteagal 1, agus comhpháirteachas, gríosú nó iarracht a bhaineann leis an iompar dá dtagraítear in Airteagal 1(1), inphionóis le pionóis choiriúla éifeachtacha, comhréireacha agus díspreagthacha, lena n‑áirítear, ar a laghad i gcás calaois thromchúiseach, pianbhreitheanna coimeádta a bhféadfadh eiseachadadh a bheith mar thoradh orthu, ar an tuiscint nach mór a mheas mar chalaois thromchúiseach gach calaois a bhaineann le híosmhéid atá le socrú i ngach Ballstát. Ní fhéadfar an t‑íosmhéid a shocrú ag méid is mó ná [EUR] 50 000.
2. Féadfaidh Ballstát foráil a dhéanamh, áfach, i gcásanna de mhionchalaois a bhaineann le méid iomlán atá níos lú ná [EUR] 4 000 agus nach bhfuil imthosca tromchúiseacha ar leith de réir reachtaíocht an Bhallstáit sin ag baint léi, do phionóis de chineál éagsúil ó na pionóis dá bhforáiltear i mír 1.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Cinneadh 2008/40/CGB
5 Faoi Airteagal 2(1) de Chinneadh 2008/40/CGB ón gComhairle an 6 Nollaig 2007 maidir le haontachas na Bulgáire agus na Rómáine leis an gCoinbhinsiún arna dhréachtú ar bhonn Airteagal K.3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint, le Prótacal an 27 Meán Fómhair 1996, le Prótacal an 29 Samhain 1996 agus leis an Dara Prótacal an 19 Meitheamh 1997 (IO 2008 L 9, lch. 23):
‘Tiocfaidh [Coinbhinsiún PIF], [Gníomh ón gComhairle an 27 Meán Fómhair 1996 ag dréachtú Prótacal a ghabhann leis an gCoinbhinsiún maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint (IO 1996 C 313, lch. 1)] agus [Gníomh na Comhairle an 29 Samhain 1996 ag dréachtú, ar bhonn Airteagal K.3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, an Phrótacail maidir le léiriú, trí réamhrialú, ag Cúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach ar an gCoinbhinsiún maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint (IO 1997 C 151, lch. 1)] i bhfeidhm do [Phoblacht] na Bulgáire agus don Rómáin ar an gcéad lá den chéad mhí tar éis dháta glactha an Chinnidh seo, mura mbeidh siad tagtha i bhfeidhm ina leith roimh an dáta sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir PIF:
6 Foráiltear le Treoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2017 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (IO 2017 L 198, lch. 29; ‘Treoir PIF’), in Airteagal 16, dar teideal ‘An Treoir seo a chur in ionad [Choinbhinsiún PIF]’, mar a leanas:
‘Leis seo, le haghaidh na mBallstát sin atá faoina ceangal, cuirtear an Treoir seo in ionad [Choinbhinsiún PIF] lena n‑áirítear Prótacal an 27 Meán Fómhair 1996, Prótacal an 29 Samhain 1996 agus Prótacal an 19 Meitheamh 1997 a ghabhann leis, le héifeacht amhail ón 6 Iúil 2019.
Le haghaidh na mBallstát a bhfuil an Treoir seo ina ceangal orthu, déanfar tagairtí don Choinbhinsiún a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo.’
Cinneadh Réime 2008/841
7 Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 1 go 3 de Chinneadh Réime 2008/841:
‘(1) Is é cuspóir Chlár na Háige feabhas a chur ar chumais choiteanna an Aontais [Eorpaigh] agus a Bhallstát chun, go háirithe, an choireacht eagraithe thrasnáisiúnta a chomhrac. Ní mór an cuspóir sin a shaothrú go háirithe trí dhlíthe a chomhfhogasú. Is gá an comhar idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh a neartú chun aghaidh a thabhairt ar an gcontúirt a bhaineann le heagraíochtaí coiriúla agus lena leathadh agus chun freagairt go héifeachtach d’ionchais na saoránach agus do riachtanais na mBallstát. I ndáil leis sin, luaitear i mír 14 de chonclúidí Chomhairle Eorpach na Bruiséile an 4 agus an 5 Samhain 2004 go bhfuil saoránaigh na hEorpa ag súil go nglacfaidh an tAontas Eorpach, agus urraim do chearta agus saoirsí bunúsacha á háirithiú ag an am céanna, cur chuige coiteann níos éifeachtaí i leith fadhbanna trasteorann amhail an choireacht eagraithe.
(2) Ina Theachtaireacht an 29 Márta 2004 maidir le gníomhaíochtaí áirithe atá le glacadh sa chomhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta agus cineálacha eile coireachta tromchúisí, mheas an Coimisiún gur cheart na socruithe chun an choireacht eagraithe a chomhrac laistigh den Aontas Eorpach a neartú agus luaigh sé go dtarraingeodh sé suas Cinneadh Réime le cur in ionad Ghníomhaíocht Chomhpháirteach 98/733/CGB ón gComhairle an 21 Nollaig 1998 maidir le cion coiriúil a dhéanamh di a bheith rannpháirteach in eagraíocht choiriúil i mBallstáit an Aontais Eorpaigh [IO 1998 L 351, lch. 1].
(3) Faoi phointe 3.3.2 de Chlár na Háige, tá sé beartaithe le comhfhogasú an dlí choiriúil shubstaintigh aitheantas frithpháirteach breithiúnas agus cinntí breithiúnacha agus comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla a éascú agus baineann sé le réimsí coireachta fíorthromchúisí a bhfuil gné thrasteorann ag baint leo; de réir na míre céanna, ba cheart tosaíocht a thabhairt do na réimsí coireachta a luaitear go sonrach sna Conarthaí. Dá bhrí sin, ba cheart an sainmhíniú ar chionta a bhaineann le rannpháirtíocht in eagraíocht choiriúil a chomhchuibhiú sna Ballstáit. Dá bhrí sin, ba cheart cionta a dhéantar de ghnáth faoi chuimsiú eagraíocht choiriúil a chumhdach leis an gCinneadh Réime seo. Ba cheart foráil a dhéanamh ann freisin maidir le pionóis a fhorchur ar dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha a rinne cionta den sórt sin nó atá freagrach astu, i gcomhréir le tromchúis na gcionta sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8 Foráiltear le hAirteagal 1 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha an Chinnidh Réime seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1) ciallaíonn “eagraíocht choiriúil” grúpa struchtúrtha, a bunaíodh le himeacht ama, ina bhfuil níos mó ná beirt ag gníomhú de chomhbheart d’fhonn cionta is inphionóis le cailleadh saoirse nó ordú coinneála a dhéanamh ar feadh uastréimhse 4 bliana ar a laghad nó pionós níos tromchúisí, chun tairbhe airgeadais nó tairbhe ábhartha eile a fháil, go díreach nó go hindíreach;
(2) ciallaíonn “grúpa struchtúrtha” grúpa nach dtagann le chéile go randamach chun cion a dhéanamh láithreach agus nach gá dó róil fhoirmiúla a shainiú dá chuid comhaltaí ná nach gá leanúnachas dó maidir lena bhallraíocht ná struchtúr forbartha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9 Foráiltear le hAirteagal 2 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Cionta a bhaineann le rannpháirtíocht in eagraíocht choiriúil’:
‘Déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú go measfar gur cionta iad ceann amháin nó an dá cheann de na cineálacha iompair seo a leanas a bhaineann le heagraíocht choiriúil:
(a) iompar aon duine a ghlacann páirt ghníomhach i ngníomhaíochtaí coiriúla na heagraíochta, le hintinn, agus iad ar an eolas faoi aidhm agus gníomhaíocht ghinearálta na heagraíochta coiriúla nó ar an rún atá aici na cionta atá i gceist a dhéanamh, lena n‑áirítear faisnéis nó modhanna ábhartha a sholáthar, baill nua a earcú agus gach cineál maoinithe ar a cuid gníomhaíochtaí, agus fios aige go gcuideoidh an rannpháirtíocht sin le gníomhaíochtaí coiriúla na heagraíochta a bhaint amach;
(b) iompar aon duine arb é atá ann comhaontú a dhéanamh le duine amháin nó níos mó chun gníomhaíocht a dhéanamh arbh ionann í, dá n‑éireodh léi, agus na cionta dá dtagraítear in Airteagal 1 a dhéanamh, fiú mura bhfuil an duine sin rannpháirteach i bhfeidhmiú iarbhír na gníomhaíochta.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 3 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Pionóis’:
‘1. Glacfaidh gach Ballstát na bearta is gá ionas:
(a) gurb inphionóis an cion dá dtagraítear in Airteagal 2(a) le téarma uasta príosúnachta idir 2 bhliain agus 5 bliana ar a laghad; nó
(b) go mbeidh an cion dá dtagraítear in Airteagal 2(b) inphionóis leis an uastéarma príosúnachta céanna agus atá an cion a bhfuil an comhaontú tugtha i gcrích ina leith, nó le huastéarma príosúnachta idir 2 bhliain agus 5 bliana ar a laghad.
2. Déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú go bhféadfar a mheas gur imthoisc ghéaraitheach é go ndearnadh na cionta dá dtagraítear in Airteagal 2, arna sainiú ag an mBallstát i dtrácht, faoi chuimsiú eagraíocht choiriúil.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Bulgáire
Cód Coiriúil
11 Foráiltear le hAirteagal 23(1) den Nakazatelen kodeks (an Cód Coiriúil, DV Uimh. 26 an 2 Aibreán 1968), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘an Cód Coiriúil’):
‘Má dhéantar roinnt cionta in aon ghníomh amháin nó má rinne duine amháin roinnt cionta ar leithligh sular ciontaíodh é as ceann de na gníomhartha sin nach bhfuil faoi réir achomhairc, forchuirfidh an chúirt, tar éis di pionós a chinneadh ar leithligh i leith gach ciona, an pionós is airde ina measc. ’
12 Foráiltear le hAirteagal 80 den Chód sin:
‘(1) Beidh cosc ama ar imeachtaí coiriúla mura dtionscnófar iad laistigh de:
[...]
2. 15 bliana, i gcás gníomhartha is inphionóis le cailleadh saoirse ar feadh tréimhse is faide ná 10 mbliana;
3. 10 mbliana, i gcás gníomhartha is inphionóis le cailleadh saoirse ar feadh tréimhse is faide ná 3 bliana;
[...]
(3) Rithfidh an tréimhse theorann le haghaidh ionchúiseamh ó dhéanamh an chiona, i gcás iarracht ar an gcion a dhéanamh nó ullmhú lena dhéanamh, ón lá a rinneadh an gníomh deireanach, agus i gcás cionta gan bhriseadh agus cionta leanúnacha, óna scor.’
13 Foráiltear le hAirteagal 81 den Chód sin:
‘(1) Cuirfear an tréimhse theorann ar fionraí i gcás ina bhfuil tionscnamh nó ionchúiseamh imeachtaí coiriúla faoi réir réiteach réamhcheiste le cinneadh breithiúnach críochnaitheach.
(2) Brisfear an tréimhse theorann le haon ghníomh a dhéanfaidh na húdaráis inniúla chun críche imeachtaí agus i ndáil leis an duine a dtionscnaítear imeachtaí ina choinne agus leis an duine sin amháin. Nuair a bheidh deireadh leis an ngníomh lenar briseadh an tréimhse theorann, cuirfear tús le tréimhse theorann nua.
(3) D’ainneoin fionraí nó briseadh na tréimhse teorann, beidh urchosc ama ar imeachtaí coiriúla má tá tréimhse de bhreis ar leath na tréimhse dá dtagraítear san airteagal roimhe seo caite.’
14 Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 93 den Chód sin:
‘Úsáidtear na téarmaí agus na frásaí thíos sa Chód seo mar a leanas:
[...]
20. ciallaíonn “grúpa coiriúil eagraithe”: comhlachas marthanach agus struchtúrtha triúr nó níos mó chun cionta atá inphionóis le pianbhreith choimeádta is faide ná 3 bliana a dhéanamh ar bhealach comhbheartaithe, ar chríoch náisiúnta nó ar an gcoigríoch. Déantar an comhlachas a struchtúrú fiú in éagmais deighilt fhoirmiúil feidhmeanna idir na rannpháirtithe, rannpháirtíocht bhuan nó struchtúr forbartha. ’
15 Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 255 den Chód Coiriúil:
‘(1) aon duine a sheachnaíonn méideanna móra fiach cánach a shocrú nó a íoc tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:
[...]
7. go n‑asbhaineann sé nó sí cáin ionchuir go míchuí,
tá sé inphionóis le pianbhreith choimeádta 1 bhliain go 6 bliana agus le fíneáil suas le BGN 2000.
[...]
(3) I gcás ina bhfuil an fiachas cánach an‑ard, is pianbhreith choimeádta idir 3 bliana agus 8 mbliana é an pionós agus coigistiú shócmhainní uile an chiontóra nó cuid díobh.’
16 Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 321 den Chód sin:
‘(1) Má chuirtear oiliúint ar ghrúpa coiriúil eagraithe nó má stiúrtar grúpa coiriúil eagraithe, beidh sé sin inphionóis le téarma príosúnachta idir 3 bliana agus 10 mbliana.
(2) Beidh rannpháirtíocht i ngrúpa den sórt sin inphionóis le téarma príosúnachta idir 1 bhliain agus 6 bliana.
(3) I gcás ina [...] mbunaítear an grúpa chun brabús a dhéanamh, [...] is é an pionós a bheidh ann:
1. maidir leis na cionta dá dtagraítear i mír 1: pianbhreith choimeádta idir 5 bliana agus 15 bliana;
2. maidir leis na cionta dá dtagraítear i mír 2: pianbhreith choimeádta 3 go 10 mbliana.’
An Cód Nós Imeachta Coiriúil
17 Foráiltear le hAirteagal 24(1) den Nakazatelno protsesualen kodeks (an Cód Nós Imeachta Coiriúil, DV Uimh. 86 an 28 Deireadh Fómhair 2005), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí:
‘Ní thionscnófar imeachtaí, nó dúnfar iad má tá siad tionscanta cheana féin, sna cásanna seo a leanas:
[...]
3. tá cosc ama ar dhliteanas coiriúil faoi dhul in éag na teorann ama reachtúla;
[...]’
Na príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
18 Tar éis díotáil a eisíodh sa bhliain 2015, tugadh A, B, V, G agus D chuig an gcúirt choiriúil inniúil i dtaca le roinnt cionta.
19 Go sonrach, cuirtear i leith A agus B, ar an gcéad dul síos, gur stiúir siad grúpa coiriúil eagraithe a bunaíodh chun brabús a dhéanamh, de réir bhrí Airteagal 321(3) den Chód Coiriúil. Tá an cion sin, a líomhnaítear gur thosaigh sé i mí an Mhárta 2011 agus gur chríochnaigh an 14 Samhain 2012, inphionóis le pianbhreith choimeádta 5 bliana go 15 bliana.
20 Ina dhiaidh sin, cuirtear i leith V, G agus D, ar bhonn na forála sin, gur ghlac siad páirt sa ghrúpa coiriúil eagraithe céanna. Tá an cion sin, ar cuireadh tús leis freisin i mí an Mhárta 2011 agus ar tháinig deireadh leis an 14 Samhain 2012, inphionóis le pianbhreith choimeádta idir 3 bliana agus 10 mbliana.
21 Ar deireadh, líomhnaítear go ndearna A, B, V agus D cionta éagsúla chalaois CBL idir mí an Mheithimh 2011 agus mí Dheireadh Fómhair 2012, ar fiú 1 239 070 leva na Bulgáire (BGN) (thart ar EUR 633 525), BGN 2 211 200 (thart ar EUR 1 130 568), BGN 2 000 000 (thart ar EUR 1 022 583) agus BGN 2 433 590 (thart ar EUR 1 244 274) iad faoi seach. Tá gach ceann de na cionta sin, dá dtagraítear in Airteagal 255(3) den Chód Coiriúil, inphionóis le pianbhreith choimeádta 3 bliana go 8 mbliana agus le coigistiú na sócmhainní go léir nó cuid díobh. É sin ráite, ní fhéadfaidh an phianbhreith choimeádta uasta a fhéadfar a fhorchur i leith na gcionta sin go léir a bheith níos faide ná 8 mbliana.
22 An 26 Samhain 2015, tar éis thaisceadh na díotála dá dtagraítear i mír 18 den bhreithiúnas seo, sannadh an cás do phainéal breithiúnach, comhdhéanta de bhreitheamh agus beirt ghiúróirí, a thionóil 48 n‑éisteacht idir 2015 agus 2021. Tar éis cheapadh an bhreithimh sin mar Ionchúisitheoir Tarmligthe Eorpach, b’éigean na himeachtaí a atosú ab initio, tar éis an cás sin a athshannadh don dara breitheamh agus do bheirt ghiúróirí eile. Idir 2022 agus 2025, thionóil an painéal breithiúnach sin 18 n‑éisteacht, gan aon fhíorbheart a ghlacadh chun fianaise a bhailiú. Tar éis don dara breitheamh sin dul ar scor an 14 Márta 2025, athshannadh an cás sin chuig tríú breitheamh agus beirt ghiúróirí nua, arb ionann iad agus an chúirt a rinne an tarchur.
23 Ar an gcéad dul síos, tugann an chúirt sin dá haire, faoi Airteagail 80 agus 81 den Chód Coiriúil, go bhfuil an tréimhse theorann is infheidhme maidir le cionta chalaois CBL agus rannpháirtíocht i ngrúpa coiriúil eagraithe ar tí dul in éag. I ndáil leis sin, sonraíonn sí gurb é 15 bliana an dearbhthréimhse theorann is infheidhme maidir leis na cionta sin. Dá bhrí sin, rachaidh an tréimhse theorann sin in éag in 2026 agus 2027, a mhéid a bhaineann le cionta chalaois CBL, ag brath ar an dáta a cuireadh isteach an tuairisceán CBL bréagach líomhainte, agus an 14 Samhain 2027, a mhéid a bhaineann leis an gcion rannpháirtíochta i ngrúpa coiriúil eagraithe, is é sin le rá, 15 bliana tar éis dhíscaoileadh an ghrúpa sin. De réir na cúirte a rinne an tarchur, ní féidir, go hoibiachtúil, sa chás seo, imeachtaí coiriúla a thabhairt chun críche os comhair trí leibhéal dlínse roimh dhul in éag na dteorainneacha ama sin.
24 Os a choinne sin, maidir leis na himeachtaí coiriúla a tionscnaíodh i gcoinne A agus B as an ngrúpa coiriúil eagraithe a stiúradh, tugann an chúirt sin dá haire, ós rud é go bhfuil an cion sin inphionóis le huastéarma príosúnachta 15 bliana, gurb ionann an dearbhthréimhse theorann is infheidhme agus 22 bhliain agus 6 mhí agus, dá bhrí sin, nach rachaidh sí in éag go dtí an 14 Bealtaine 2035. Dar léi, is leor tréimhse den sórt sin chun na himeachtaí coiriúla a thabhairt chun críche, lena n‑áirítear os comhair trí leibhéal dlínse.
25 Sa chomhthéacs sin, measann an chúirt sin go bhféadfadh ríomh na tréimhse teorann ar bhonn an phionóis uasta a thabhaítear amháin, gan beann ar chastacht dhlíthiúil agus fhíorasach an cháis agus ar imthosca gan choinne a d’fhéadfadh tarlú, a bheith ar neamhréir le dlí an Aontais. I ndáil leis sin, meabhraíonn sí, i mbreithiúnas an 24 Iúil 2023, Lin (C‑107/23 PPU, ‘an breithiúnas in Lin’, EU:C:2023:606), gur chinn an Chúirt nach mór do na Ballstáit a áirithiú go bhfágann na rialacha maidir le tréimhsí teorann a leagtar síos leis an dlí náisiúnta gur féidir cionta a bhaineann le calaois CBL a phionósú go héifeachtach agus nach féidir, ar chúiseanna a bhaineann leis an dlí náisiúnta sin, riosca sistéamach saoirse ó phionós a bheith ann, go háirithe i gcásanna ina n‑éilítear imscrúdú níos faide mar gheall ar a gcastacht.
26 Cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl gur fadhb shistéamach é nach féidir, faoi dhlí na Bulgáire, tréimhse theorann níos faide a shocrú ná an dearbhthréimhse theorann 15 bliana is infheidhme maidir le cionta calaoise CBL, i gcásanna níos casta nó mar gheall ar theagmhas neamh-intuartha lenar gá na himeachtaí a atosú ab initio, a mhéid is dá chasta an ghníomhaíocht choiriúil is ábhar do na himeachtaí, is ea is deacra na himeachtaí coiriúla a thabhairt chun críche roimh dhul in éag na tréimhse sin.
27 Ar an dara dul síos, tugann an chúirt sin dá haire go ndearna reachtas na Bulgáire foráil maidir le pianbhreith choimeádta d’uastréimhse 8 mbliana i leith cionta calaoise cánach, ach go bhfuil rannpháirtíocht i ngrúpa coiriúil eagraithe agus bainistiú grúpa den sórt sin inphionóis, faoi seach, le pianbhreith choimeádta d’uastréimhse 10 mbliana agus 15 bliana, in ainneoin gurb é an t‑aon aidhm choiriúil atá ag an ngrúpa eagraithe sin calaois chánach a dhéanamh. Sna himthosca sin, fiafraíonn sí an bhfuil difríocht den sórt sin idir na pionóis uasta is infheidhme comhoiriúnach le hAirteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841.
28 I ndáil leis sin, cuireann an chúirt sin in iúl go bhforáiltear leis an bhforáil sin do rogha maidir leis na pionóis is infheidhme maidir le comhaontú chun cion a dhéanamh, de réir bhrí Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin. Féadfaidh na Ballstáit, i gcomhréir leis an gcéad rogha, foráil a dhéanamh maidir le pionós arb ionann a uasmhéid agus uasmhéid an phionóis a thabhaítear i leith na gcionta dár tugadh an comhaontú sin i gcrích. De réir an dara rogha, féadfaidh siad foráil a dhéanamh maidir le pianbhreith choimeádta uasta idir 2 bhliain agus 5 bliana ar a laghad. Dá bhrí sin, socraítear leis an dara rogha raon pionós nach bhfuil nasctha le huastréimhse na bpionós i leith na gcionta atá beartaithe ag an eagraíocht choiriúil. É sin ráite, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur an féidir an dara rogha a léiriú sa chaoi go gceadaítear do na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le pionóis níos déine ná na pionóis a thabhaítear i leith na gcionta sin.
29 Measann an chúirt sin nach bhfuil an comhaontú dá dtagraítear in Airteagal 2(b) de Chinneadh Réime 2008/841, as ar eascair bunú eagraíochta coiriúla de réir bhrí Airteagal 1(1) den Chinneadh Réime sin, de chineál coiriúil ach amháin de bharr a chuspóra, eadhon cionta áirithe a dhéanamh. Dá réir sin, measann an chúirt sin nach féidir leis an bpionós dá bhforáiltear faoi chomhaontú den sórt sin a bheith níos déine ná an pionós dá bhforáiltear i leith na gcionta is ábhar don chomhaontú sin, ós rud é go sárófaí prionsabal na comhréireachta murach sin.
30 Aithníonn an chúirt a rinne an tarchur, áfach, gur cosúil go leanann sé ó fhoclaíocht an rogha dá dtagraítear in Airteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841 go bhféadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh do phionós níos déine do chomhlachas coiriúil ná an pionós is infheidhme maidir leis na cionta atá beartaithe ag an gcomhlachas sin a dhéanamh.
31 Sa chomhthéacs seo, chinn Sofiyski gradski sad (Cúirt Chathrach Shóifia, an Bhulgáir) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1) An gcuireann Airteagal 325 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus Airteagal 2(1) den Choinbhinsiún maidir le Leasanna Airgeadais na gComhphobal Eorpach a Chosaint cosc ar dhlí náisiúnta lena bhforáiltear do thréimhse theorann chun cionta in aghaidh leasanna airgeadais an Aontais a ionchúiseamh, agus a chinneann an tréimhse theorann trí thagairt a dhéanamh don phionós uasta dá bhforáiltear don chion amháin agus ní trí thagairt a dhéanamh do chastacht fhíorasach agus dhlíthiúil an cháis, agus a dhéanann neamhaird den fhéidearthacht go dtarlódh teagmhas comhtharlaitheach a fhágann gur gá imeachtaí coiriúla a atosú, sa chaoi is go bhféadfadh cur i bhfeidhm an dlí náisiúnta a bheith ina chúis le saoirse ó phionós?
(2) An gcuireann Airteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841 cosc ar dhlí náisiúnta faoina bhfuil an cion dá dtagraítear in Airteagal 2(b) inphionóis le pianbhreith choimeádta a bhfuil pionós uasta níos airde aige ná an pionós dá bhforáiltear don chion a chuimsítear sa chomhaontú dá dtagraítear in Airteagal 2(b)? ’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
32 Mar réamhphointe, is léir, ar an gcéad dul síos, ón ordú tarchuir, faoi dhlí na Bulgáire, go mbraitheann an tréimhse theorann is infheidhme de ghnáth maidir le cion ar thromchúis an phionóis a thabhaítear agus gur féidir í a bhriseadh nó a chur ar fionraí. Tá an dearbhthréimhse theorann is infheidhme maidir leis an gcion sin, nach féidir a bhriseadh ná a chur ar fionraí, socraithe ag fad atá coibhéiseach le hoiread go leith na tréimhse teorann is infheidhme de ghnáth maidir leis an gcion sin. Murar tugadh aon chiontú críochnaitheach roimh dhul in éag na dearbhthréimhse teorann sin, ní mór a mheas go bhfuil na himeachtaí coiriúla i leith an chiona chéanna faoi urchosc ama cinntitheach.
33 Sa chomhthéacs sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le comhoiriúnacht reachtaíocht na Bulgáire le hAirteagal 325 CFAE agus le hAirteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF lena socraítear ag 15 bliana an dearbhthréimhse theorann is infheidhme maidir le cionta chalaois CBL agus rannpháirtíocht i ngrúpa coiriúil eagraithe chun cionta den sórt sin a dhéanamh.
34 Ar an dara dul síos, ós rud é go ndearnadh na gníomhartha is bonn leis na himeachtaí coiriúla in 2011 agus 2012, tá feidhm ag Coinbhinsiún PIF maidir leo ratione temporis. Ar an gcéad dul síos, leanann sé ó Airteagal 2 de Chinneadh 2008/40 gur tháinig an coinbhinsiún sin i bhfeidhm sa Bhulgáir an 1 Eanáir 2008 ar a dhéanaí. Ar an dara dul síos, níor scoir an Coinbhinsiún sin d’éifeacht a bheith aige go dtí an 6 Iúil 2019, an dáta ar cuireadh Treoir PIF ina ionad, mar a luaitear in Airteagal 16 den Treoir sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 16 Iúil 2026, Lin II, C‑280/25, ‘an breithiúnas in Lin II’, EU:C:2026:586, míreanna 67 agus 68).
35 Ar an tríú dul síos, ar thaobh amháin, is léir ón ordú tarchuir go meastar gur mó ná EUR 4 mhilliún an méid iomlán calaoise CBL a bhfuil amhras ann go ndearna na daoine atá i gceist sna príomhimeachtaí é. Dá bhrí sin, ní mór calaois den sórt sin a aicmiú mar chalaois ‘thromchúiseach’ de réir bhrí Airteagal 325 CFAE agus Airteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF (féach, chuige sin, na breithiúnais in Lin, míreanna 22 agus 79, agus Lin II, míreanna 73 agus 74).
36 Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go gcumhdaítear le hAirteagal 325(1) CFAE ní hamháin gníomhartha a dhéanann díobháil iarbhír do leasanna airgeadais an Aontais ach iarracht gníomhartha den sórt sin a dhéanamh freisin (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Nollaig 2021, Euro Box Promotion agus páirtithe eile, C‑357/19, C‑379/19, C‑547/19, C‑811/19 agus C‑840/19, EU:C:2021:1034, mír 187).
37 Ar an gcaoi chéanna, is léir ó Airteagal 1(3) agus ó Airteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF nach mór caitheamh le hiarracht ar chalaois a dhéanamh a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais ar an mbealach céanna le calaois den sórt sin de réir bhrí Airteagal 2(1) (féach, chuige sin, an breithiúnas in Lin II, mír 95).
38 Thairis sin, chinn an Chúirt cheana féin gurb ionann comhlachas coiriúil a bhunú d’fhonn cionta CBL a dhéanamh agus cás calaoise a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Meán Fómhair 2015, Taricco agus páirtithe eile, C‑105/14, EU:C:2015:555, mír 42).
39 Dá bhrí sin, dá suífí na fíorais a líomhnaítear i gcoinne na ndaoine atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní mór a mheas gurb ionann an cion chalaois CBL agus an cion rannpháirtíochta i ngrúpa coiriúil eagraithe d’fhonn an chalaois sin a dhéanamh, a bhfuil na daoine atá i gceist sna príomhimeachtaí á n‑ionchúiseamh ina leith os comhair na cúirte a rinne an tarchur, agus calaois thromchúiseach a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais, de réir bhrí Airteagal 325 CFAE agus Airteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF.
40 Dá bhrí sin, lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 325 CFAE agus Airteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhfuil cosc ama riachtanach ar imeachtaí coiriúla maidir le calaois thromchúiseach a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais mura nglactar aon chiontú críochnaitheach laistigh de 15 bliana ó rinneadh na cionta sin, gan beann ar aon fhoras a bheith ann chun an tréimhse theorann a bhriseadh nó a chur ar fionraí agus ar aon imthosca nárbh fhéidir a thuar, agus gan leibhéal castachta an cháis a chur san áireamh, ós rud é go bhféadfadh tréimhse den sórt sin, de réir na cúirte a rinne an tarchur, a bheith ina cúis le riosca sistéamach saoirse ó phionós i leith na calaoise sin.
41 Ar an gcéad dul síos, ba cheart a mheabhrú go gceanglaítear le hAirteagal 325(1) CFAE ar na Ballstáit calaois agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile lena ndéantar dochar do leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chomhrac trí bhíthin bearta éifeachtacha díspreagthacha. Cé go bhfuil saoirse rogha acu maidir leis na pionóis is infheidhme, a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm pionóis riaracháin, pionóis choiriúla nó meascán den dá rud, ní mór do na Ballstáit a áirithiú, mar sin féin, faoin bhforáil sin, go mbeidh cásanna de chalaois thromchúiseach nó de ghníomhaíocht neamhdhleathach thromchúiseach eile a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais inphionóis le pionóis choiriúla atá éifeachtach agus athchomhairleach (an breithiúnas in Lin II, mír 109 agus an cásdlí dá dtagraítear).
42 Ceanglaítear le hAirteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF ar na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go bhféadfar pionóis choiriúla atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach a ghearradh ar iompar arb ionann é agus calaois a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais, lena n‑áirítear, ar a laghad i gcásanna calaois thromchúiseach, pionóis lena mbaineann cailleadh saoirse a bhféadfadh eiseachadadh a bheith i gceist leo (féach, chuige sin, an breithiúnas in Lin II, mír 71).
43 Ar an dara dul síos, tráth fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí, ní raibh na rialacha maidir le tréimhsí teorann is infheidhme maidir le cionta coiriúla a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais comhchuibhithe ag reachtas an Aontais, rud nach ndearnadh ach comhchuibhiú páirteach air ina dhiaidh sin trí Threoir PIF a ghlacadh (an breithiúnas in Lin, mír 81 agus an cásdlí dá dtagraítear), treoir nach bhfuil infheidhme maidir leis an díospóid atá i gceist sna príomhimeachtaí, mar is léir ó mhír 34 den bhreithiúnas seo.
44 Dá bhrí sin, cumhdaíodh faoi inniúlacht na mBallstát, ar dháta na bhfíoras sna príomhimeachtaí, glacadh rialacha lena rialaítear rúradh an dliteanais choiriúil i leith cionta a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais. Mar sin féin, ceanglaítear ar na Stáit sin, agus an inniúlacht sin á feidhmiú acu, a n‑oibleagáidí faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh agus, go háirithe, faoi Airteagal 325 CFAE agus Airteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF (féach, chuige sin, an breithiúnas in Lin, mír 82).
45 I ndáil leis sin, ní mór do na Ballstáit, inter alia, a áirithiú go bhfágann na rialacha teorann a leagtar síos leis an dlí náisiúnta cionta calaoise tromchúisí a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais a phionósú go héifeachtach, ós rud é gurb ionann riosca sistéamach a bheith ann go mbeidh saoirse ó phionós i leith cionta den sórt sin agus cás neamhréireachta le ceanglais Airteagal 325(1) CFAE agus Airteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF (féach, chuige sin, na breithiúnais in Lin, mír 92, agus Lin II, mír 219 agus an cásdlí dá dtagraítear).
46 Ar an tríú dul síos agus ar deireadh, is léir ó chásdlí na Cúirte go rannchuidíonn dearbhthréimhse theorann, amhail an tréimhse atá i gceist sna príomhimeachtaí, le deimhneacht dhlíthiúil a neartú trí chosc a chur ar mhoill éiginnte a chur ar an tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí mar gheall ar atarlú gníomhartha lena gcuirtear isteach ar an tréimhse theorann sin nó lena gcuirtear ar fionraí í (féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Samhain 2025, Mikroregion Porta Bohemica, C‑539/24, EU:C:2025:919, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
47 É sin ráite, ní mór fad leordhóthanach a bheith i ndearbhthréimhse theorann den sórt sin ionas nach mbeidh sé dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chosaint (féach, de réir analaí, breithiúnais an 21 Eanáir 2021, Whiteland Import Export, C‑308/19, EU:C:2021:47, míreanna 48 agus 49, agus an 30 Eanáir 2025, Trenitalia, C‑510/23, EU:C:2025:41, mír 38). Chun measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil fad den sórt sin leordhóthanach, ní mór gnéithe uile na rialacha maidir le tréimhsí teorann lena mbaineann agus leibhéal castachta an nós imeachta is gá chun na cionta atá i gceist a shuí a chur san áireamh (féach, chuige sin, breithiúnais an 21 Eanáir 2021, Whiteland Import Export, C‑308/19, EU:C:2021:47, mír 50, agus an 30 Eanáir 2025, Trenitalia, C‑510/23, EU:C:2025:41, mír 39).
48 Dá réir sin, chinn an Chúirt cheana féin go gceanglaítear ar na Ballstáit a áirithiú go mbunófar tréimhse theorann leordhóthanach chun imeachtaí coiriúla a thionscnaítear i gcoinne déantóirí calaoise tromchúisí a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais a thabhairt chun críche, agus aird chuí á tabhairt ar fhad agus ar chastacht na n‑imeachtaí sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Meán Fómhair 2015, Taricco agus páirtithe eile, C‑105/14, EU:C:2015:555, míreanna 46 agus 47).
49 Sa chás seo, mar a cuireadh in iúl i mír 33 den bhreithiúnas seo, tá cosc ama, faoi dhlí na Bulgáire, ar chionta chalaois CBL agus ar rannpháirtíocht i ngrúpa coiriúil eagraithe, amhail iad siúd a líomhnaítear i gcoinne na ndaoine atá i gceist sna príomhimeachtaí, i gcás nár tugadh aon chiontú críochnaitheach laistigh de 15 bliana óna ndéanamh.
50 I ndáil leis sin, ar an gcéad dul síos, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i mír 44 dá Thuairim, le tréimhse cúig bliana déag den sórt sin, i bprionsabal, tugtar tréimhse réasúnta ama d’údaráis choiriúla na Bulgáire chun na himeachtaí coiriúla arna dtionscnamh i gcoinne dhéantóirí na calaoise sin a thabhairt chun críche agus chun breithiúnas críochnaitheach a fháil, roimh dhul in éag na tréimhse teorann is infheidhme maidir leo, i leith na calaoise sin, lena n‑áirítear i gcás ina gceanglaítear leis an mbreithiúnas sin go ndéanfar scrúdú ar an gcás faoi thrí leibhéal dlínse.
51 Ar an dara dul síos, níor chuir an chúirt a rinne an tarchur fianaise leordhóthanach ar fáil don Chúirt chun a chinneadh, ar bhealach sistéamach, go raibh sé ródheacair, sa Bhulgáir, cinneadh, a bhfuil feidhm res judicata aige, a thabhairt i leith cionta calaoise tromchúisí a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais laistigh de 15 bliana ó rinneadh na cionta sin. Ba cheart a thabhairt faoi deara, go háirithe, i ndáil leis sin, nach leor athruithe a dhéanann difear do chomhdhéanamh an phainéil bhreithiúnaigh i gcásanna aonair chun a shuí gurb ann do riosca sistéamach go mbeidh saoirse ó phionós ann i leith na gcionta sin.
52 Leanann sé ó na breithnithe go léir roimhe seo gurb é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 325 CFAE agus Airteagal 2(1) de Choinbhinsiún PIF a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhfuil cosc ama riachtanach ar imeachtaí coiriúla i ndáil le calaois thromchúiseach a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais mura nglactar aon chiontú críochnaitheach laistigh de 15 bliana ó rinneadh na cionta sin, gan beann ar aon fhoras a bheith ann chun an tréimhse theorann a bhriseadh nó a chur ar fionraí agus ar aon imthosca nárbh fhéidir a thuar, ar choinníoll nach mbeidh baol sistéamach ann, sa Bhallstát lena mbaineann, go mbeidh saoirse ó phionós ann i leith na calaoise sin mar thoradh ar thréimhse den sórt sin.
An dara ceist
53 Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhfuil an cion arb é atá ann comhaontú a thabhairt i gcrích chun cion a dhéanamh, dá dtagraítear in Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin, atá inphionóis le pianbhreith choimeádta a bhfuil a huastréimhse níos faide ná fad na pianbhreithe coimeádta is infheidhme maidir leis an gcion lena mbaineann an comhaontú sin agus atá níos faide ná 5 bliana.
54 Mar is léir ó aithrisí 1 agus 3 den Chinneadh Réime sin, is toradh é an Cinneadh Réime sin ar chur chuige comhchoiteann maidir le fadhbanna trasteorann amhail an choireacht eagraithe agus ní mór, ar an gcéad dul síos, cionta a dhéantar de ghnáth faoi chuimsiú eagraíocht choiriúil a chuimsiú leis agus, ar an dara dul síos, foráil a dhéanamh, i gcoinne daoine nádúrtha agus dlítheanacha a rinne cionta den sórt sin nó atá freagrach astu, do phionóis a chomhfhreagraíonn do thromchúis na gcionta sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Iúil 2024, Volieva, C‑265/23, EU:C:2024:602, mír 38).
55 Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir go ndéantar na daoine atá i gceist sna príomhimeachtaí a ionchúiseamh, inter alia, faoi Airteagal 321 den Chód Coiriúil, as bheith i gceannas ar ghrúpa coiriúil eagraithe nó as páirt a ghlacadh ann, de réir bhrí Airteagal 93(20) den Chód sin, arb é is cuspóir dó calaois CBL a dhéanamh.
56 De réir na cúirte a rinne an tarchur, tagann stiúradh grúpa choiriúil eagraithe den sórt sin agus rannpháirtíocht sa ghrúpa sin faoi raon feidhme an chiona dá bhforáiltear in Airteagal 2(b) de Chinneadh Réime 2008/841, eadhon iompar a bhaineann le heagraíocht choiriúil arb é atá ann go ndéanann duine comhaontú le duine amháin eile nó níos mó chun gníomhaíocht a dhéanamh arb ionann í, dá n‑éireodh léi, agus ceann de na cionta dá dtagraítear in Airteagal 1 den Chinneadh Réime sin a dhéanamh, fiú i gcás nach bhfuil an chéad duine de na daoine sin rannpháirteach i bhfeidhmiú iarbhír na gníomhaíochta sin.
57 Measann an Coimisiún, áfach, go dtagann na cionta dá dtagraítear i mír 55 den bhreithiúnas seo níos mó faoi raon feidhme Airteagal 2(a) den Chinneadh Réime sin, eadhon iompar a bhaineann le heagraíocht choiriúil arb é atá ann go nglacann aon duine páirt ghníomhach, d’aon ghnó agus le heolas ar aidhm agus ar ghníomhaíocht ghinearálta na heagraíochta coiriúla nó ar a rún na cionta atá i gceist a dhéanamh, ina gníomhaíochtaí coiriúla, lena n‑áirítear trí fhaisnéis nó modhanna ábhartha a sholáthar, trí chomhaltaí nua a earcú, agus trí aon chineál maoinithe ar a gníomhaíochtaí, i gcás ina bhfuil an duine sin ar an eolas go rannchuideoidh a rannpháirtíocht le gníomhaíochtaí coiriúla na heagraíochta sin a bhaint amach.
58 I ndáil leis sin, ar an gcéad dul síos, is léir ó Airteagal 2 de Chinneadh Réime 2008/841 go bhfuil sé de rogha ag na Ballstáit an dá chineál iompair dá dtagraítear san fhoráil sin nó ceann amháin acu a choiriúlú. Ní fhágann an iarraidh ar réamhrialú gur féidir a dhéanamh amach cén rogha a rinne reachtas na Bulgáire ina leith sin. Ar an dara dul síos, ba cheart a mheabhrú go dtarchuireann cúirt náisiúnta ceisteanna maidir le léiriú dhlí an Aontais sa chomhthéacs fíorasach agus reachtach a bhfuil an chúirt sin freagrach as a shainiú, nach faoin gCúirt atá sé a chruinneas a fhíorú (breithiúnas an 22 Samhain 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aistriú-Cannabas teiripeach), C‑69/21, EU:C:2022:913, mír 44).
59 Is léir ón gcásdlí sin nach féidir leis an gCúirt Bhreithiúnais amhras a chaitheamh ar mheasúnú na cúirte a rinne an tarchur go dtagann na cionta maidir le stiúradh agus rannpháirtíocht i ngrúpa coiriúil eagraithe, a líomhnaítear i gcoinne na ndaoine atá i gceist sna príomhimeachtaí, faoi raon feidhme Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin. Is fíor, dá mba léir nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú atá á lorg ar an bhforáil sin le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, nach mór a dhearbhú go bhfuil an dara ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú do-ghlactha (féach, chuige sin, breithiúnas an 18 Meitheamh 2026, NTH Haustechnik, C‑484/24, EU:C:2026:496, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ní hamhlaidh atá sa chás seo, áfach.
60 In aon chás, cé go bhfuil an córas pionós dá bhforáiltear in Airteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841 i leith an chiona dá dtagraítear in Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin éagsúil leis an gcóras a bhunaítear le hAirteagal 3(1)(a) den Chinneadh Réime sin i leith an chiona dá dtagraítear in Airteagal 2(a) de, is amhlaidh fós go mbeadh an freagra ar an dara ceist a tharchuir an chúirt a rinne an tarchur fós comhionann, ar na cúiseanna a leagtar amach thíos, dá measfadh an chúirt sin, ar deireadh, go dtagann na cionta dá dtagraítear i mír 55 den bhreithiúnas seo faoi raon feidhme Airteagal 2(a) den Chinneadh Réime sin agus nach dtagann siad faoi raon feidhme Airteagal 2(b) de.
61 I bhfianaise an tsoiléirithe sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, i gcomhréir le hAirteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841, nach mór an comhaontú dá dtagraítear in Airteagal 2(b) de a bheith inphionóis le pianbhreith choimeádta arb ionann a huastréimhse agus an uastréimhse a leagtar síos don chion dá dtugtar an comhaontú sin i gcrích, nó le pianbhreith choimeádta uasta idir 2 bhliain agus 5 bliana ar a laghad.
62 De réir cásdlí socair, leanann sé ón ngá atá le dlí an Aontais a chur i bhfeidhm go haonfhoirmeach agus ó phrionsabal an chomhionannais araon nach mór léiriú uathrialach agus aonfhoirmeach a thabhairt de ghnáth ar fhoráil de dhlí an Aontais nach ndéantar aon tagairt shainráite do dhlí na mBallstát inti chun brí agus raon feidhme na forála sin a chinneadh ar fud an Aontais Eorpaigh; ní mór a chur san áireamh sa léiriú sin ní hamháin foclaíocht na forála sin ach a comhthéacs agus na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid díobh í freisin (féach, chuige sin, breithiúnais an 18 Eanáir 1984, Ekro, 327/82, EU:C:1984:11, mír 11, agus an 18 Nollaig 2025, Slagelse Almennyttige Boligselskab, Afdeling Schackenborgvænge, C‑417/23, EU:C:2025:1017, mír 76).
63 Sa chéad áit, maidir le foclaíocht Airteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil foclaíocht na forála sin éagsúil ina leaganacha teanga éagsúla. Dá réir sin, ina leagan Iodáilise (‘o compresa tra due e cinque anni’), foráiltear leis go mbeidh an cion dá dtagraítear in Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin inphionóis le téarma príosúnachta uasta atá coibhéiseach leis an gceann a leagtar síos don chion dá dtugtar an comhaontú i gcrích nó idir 2 bhliain agus 5 bliana. Os a choinne sin, i leaganacha teanga eile, amhail an Spáinnis (‘con una pena máxima de reclusión de al menos entre dos y cinco años’), an Danmhairgis (‘med en maksimumsfrihedsstraf på mindst mellem to og fem år’), an Ghearmáinis (‘mit einer Freiheitsstrafe im Höchstmaß von mindestens zwei bis Fünf Jahren’), an Ghréigis (‘με ποινή στερητική της ελευθερίας το μέγιστο ύφος της οποίας είναι τουλάχιστο μεταξ δύοκαι πέντετετώ νετώ ν)’, an Béarla (‘by a maximum term of imprisonment of at least between two and five years’), an Ollainnis (‘met een maximal vrijheidsstraf van ten minste tussen de twee en de Vijf jaar’), an Phortaingéilis (‘coma pena de prisão com a duração máxima de, pelo menos, dois a cinco anos’) agus an Rómáinis (‘de o pedeapsă maximă privativă de libertate de cel puțin doi până la cinci ani’), foráiltear leis an bhforáil sin nach mór téarma príosúnachta atá coibhéiseach leis an téarma a leagtar síos don chion a dtugtar an comhaontú sin i gcrích ina leith nó téarma príosúnachta idir 2 bhliain agus 5 bliana ar a laghad a bheith ag gabháil leis.
64 Is amhlaidh atá i gcás fhoclaíocht Airteagal 3(1)(a) de Chinneadh Réime 2008/841. Dá réir sin, sa leagan Iodáilise (‘di durata massima compresa tra due e cinque anni’), foráiltear leis an bhforáil sin do théarma príosúnachta uasta idir 2 bhliain agus 5 bliana, ach, go háirithe, sa Spáinnis (‘una pena máxima de reclusión de al menos entre dos y cinco años’), sa Danmhairgis (‘med en maksimumsfrihedsstraf på mindst mellem to og fem år’), sa Ghearmáinis (‘mit einer Freiheitsstrafe im Höchstmaß von mindestens zwei bis Fünf Jahren’), sa Ghréigis (‘η αξιόπονη πράξη τηνοία αναφέρει το στοιχείο α) του του ρθρου 2 να τιμωρείται με μέγιστη ποινή στερητική της ελευθερίας τουλάχιστον μεταξύ δύο και πέντε ετών’), i mBéarla (‘a maximum term of imprisonment of at least between two and five years’), sa Fhraincis (‘une peine d’emprisonnement maximale comprise entre deux ans et cinq ans au moins’), san Ollainnis (‘een maximum vrijheidsstraf die ten minste tussen de twee en de Vijf ja bedraagt’), sa Phortaingéilis (‘a pena de prisão com a duração máxima de, pelo menos, dois a cinco anos’) agus sa Rómáinis (‘de o pedeapsă maximă privativă de libertate de cel puțin doi până la cinci ani’), foráiltear leis an bhforáil sin do théarma príosúnachta uasta idir 2 bhliain agus 5 bliana ar a laghad.
65 Ní féidir leis an bhfoclaíocht a úsáidtear i leagan teanga amháin d’fhoráil de dhlí an Aontais a bheith mar bhonn aonair do léiriú na forála sin ná ní féidir tosaíocht a thabhairt di ar na leaganacha teanga eile. Is deimhin go bhfuil forálacha dhlí an Aontais le léiriú agus le cur i bhfeidhm go haonfhoirmeach, i bhfianaise na leaganacha arna ndréachtú i dteangacha uile an Aontais. Dá bhrí sin, i gcás ina bhfuil éagsúlacht idir na leaganacha teanga éagsúla de théacs de dhlí an Aontais, ní mór an fhoráil atá i gceist a léiriú de réir chuspóir agus scéim ghinearálta na rialacha ar cuid díobh í (féach, chuige sin, breithiúnais an 27 Deireadh Fómhair 1977, Bouchereau, 30/77, EU:C:1977:172, mír 14, agus an 21 Bealtaine 2026, Höldermann, C‑447/24, EU:C:2026:417, mír 71).
66 Sa dara háit, ba cheart a thabhairt faoi deara gur glacadh Cinneadh Réime 2008/841 ar bhonn, inter alia, Airteagal 31(1) CAE, a bhfuil a fhorálacha leagtha amach anois sa chéad fhomhír d’Airteagal 83(1) CFAE. Le hAirteagal 31(1), tugadh an chumhacht do reachtas an Aontais comhchuibhiú íosta a dhéanamh ar phionóis choiriúla. Dá réir sin, ní fhéadfaidh a bheith in Airteagal 3 den Chinneadh Réime sin ach forálacha íosta maidir le pionóis is infheidhme maidir le cionta coiriúla i réimse na coireachta eagraithe (féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Samhain 2024, PT (Comhaontú idir an t‑ionchúisitheoir agus an ciontóir), C‑432/22, EU:C:2024:987, mír 38).
67 Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i míreanna 61 go 64 dá Thuairim, deimhnítear léiriú den sórt sin le conclúidí chruinniú na Comhairle an 24 agus an 25 Aibreán 2002 maidir leis an gcur chuige atá le leanúint d’fhonn pionóis a chomhchuibhiú. Dá bhrí sin, ní chuirtear cosc leis an tagairt a rinne reachtóir an Aontais do ‘phianbhreitheanna uasta príosúnachta 2 bhliain go 5 bliana ar a laghad’ ar na Ballstáit foráil a dhéanamh, ina reachtaíocht náisiúnta, do phianbhreitheanna uasta níos airde.
68 Dá bhrí sin, leanann sé ó bhunús dlí, ó scéim ghinearálta agus ó chuspóir Chinneadh Réime 2008/841 nach gcuireann Airteagal 3(1)(b) de cosc ar Bhallstát pionós a ghearradh ar an gcion dá dtagraítear in Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin le pianbhreith choimeádta ar faide ná 5 bliana a huastréimhse. Ní mór an léiriú céanna a dhéanamh ar Airteagal 3(1)(a) den Chinneadh Réime sin maidir leis an bpionós is infheidhme maidir leis an gcion dá dtagraítear in Airteagal 2(a) de.
69 Sa tríú háit, ní chuirtear cosc le hAirteagal 3(1)(b) ar Bhallstát pianbhreith choimeádta a fhorchur, i leith an chiona dá dtagraítear in Airteagal 2(b) de Chinneadh Réime 2008/841, ar faide a fad uasta ná an fad a leagtar síos don chion dá dtugtar an comhaontú sin i gcrích.
70 Ar an gcéad dul síos, is léir ó Airteagal 2(b) nach mór gurb é cuspóir an chomhaontaithe sin na cionta dá dtagraítear in Airteagal 1(1) den Chinneadh Réime sin a dhéanamh, eadhon cionta is inphionóis le cailleadh saoirse ar feadh uastréimhse 4 bliana ar a laghad nó le pionós níos déine. Dá bhrí sin, bheartaigh reachtóir an Aontais féin an cás ina ngearrfadh Ballstát pionós ar an gcion a dtugtar comhaontú den sórt sin i gcrích ina leith le pianbhreith choimeádta d’uastréimhse 4 bliana, agus d’údaraigh sé, faoi Airteagal 3(1)(b), don Bhallstát sin pionós a ghearradh as rannpháirtíocht sa chomhaontú sin le pianbhreith choimeádta d’uastréimhse níos faide ná 4 bliana.
71 Ar an dara dul síos, is ionann comhaontú den sórt sin agus iompar a bhaineann le heagraíocht choiriúil, de réir bhrí Airteagal 1(1) den Chinneadh Réime sin, eadhon grúpa struchtúrtha, a bunaíodh le himeacht ama, ina bhfuil níos mó ná beirt ag gníomhú de chomhbheart d’fhonn cionta ar léir iad a bheith tromchúiseach a dhéanamh chun tairbhe airgeadais nó ábhartha a bhaint astu, go díreach nó go hindíreach.
72 Mar a luaitear in aithrisí 1 agus 2 de Chinneadh Réime 2008/841, glacadh an Cinneadh Réime sin chun an sásra chun an choireacht eagraithe a chomhrac laistigh den Aontas Eorpach a neartú agus chun aghaidh a thabhairt ar an mbaol ar leith a bhaineann le heagraíochtaí coiriúla agus leathadh na n‑eagraíochtaí sin.
73 Dá bhrí sin, i bhfianaise a thábhachtaí atá an comhrac i gcoinne na coireachta eagraithe do reachtas an Aontais, a dheacra atá sé eagraíochtaí coiriúla den sórt sin a bhrath agus thromchúis na n‑iarmhairtí a eascraíonn as a ngníomhaíocht, ní féidir a mheas go gcuirtear cosc le hAirteagal 3(1) de Chinneadh Réime 2008/841 ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear, maidir leis an iompar dá dtagraítear in Airteagal 2 den Chinneadh Réime sin, do phianbhreith choimeádta a bhfuil a huastréimhse níos faide ná an tréimhse a leagtar síos do na cionta atá beartaithe leis an iompar sin a dhéanamh.
74 Sa cheathrú háit agus ar deireadh, ní mór a mheabhrú go bhfuil feidhm ag prionsabal chomhréireacht na bpionós, a chumhdaítear in Airteagal 49(3) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, ní hamháin maidir leis na heilimintí a chomhdhéanann cion a chinneadh, ach freisin maidir leis na rialacha a bhaineann le déine na bpionós a chinneadh agus measúnú a dhéanamh ar na tosca a d’fhéadfaí a chur san áireamh agus na pionóis sin á socrú (féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Eanáir 2026, AK Dlhopolec agus páirtithe eile, C‑590/24, EU:C:2026:41, mír 106 agus an cásdlí dá dtagraítear).
75 Ceanglaítear leis an bprionsabal sin, i measc rudaí eile, nach mór déine pionóis a bheith comhfhreagrach le tromchúis an chiona lena mbaineann, go háirithe trí fhíoréifeacht dhíspreagthach a áirithiú, gan, áfach, teorainneacha an mhéid is gá chun na cuspóirí a shaothraítear go dlisteanach leis an gcoiriúlú sin a bhaint amach a shárú (féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Eanáir 2026, AK Dlhopolec agus páirtithe eile, C‑590/24, EU:C:2026:41, míreanna 105 agus 107 agus an cásdlí dá dtagraítear).
76 Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir, ar an gcéad dul síos, go bhfuil na daoine atá i gceist sna príomhimeachtaí a ionchúisítear as grúpa coiriúil eagraithe a stiúradh arb é is cuspóir dó calaois CBL a dhéanamh inphionóis le pianbhreith choimeádta ó 5 go 15 bliana agus, ar an dara dul síos, go bhfuil na daoine a ionchúisítear as páirt a ghlacadh sa ghrúpa coiriúil eagraithe sin inphionóis le pianbhreith choimeádta 3 go 10 mbliana.
77 Is cosúil nach dtéann raon pionós den sórt sin, ann féin, thar na teorainneacha maidir leis an méid is iomchuí agus is gá chun an cuspóir a bhaint amach maidir leis an gcoireacht eagraithe a chomhrac, a shaothraítear go dlisteanach le reachtaíocht na Bulgáire atá i gceist sna príomhimeachtaí.
78 Leanann sé ó na breithnithe go léir roimhe seo gurb é an freagra ar an dara ceist nach mór Airteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhfuil an cion arb é atá ann comhaontú a thabhairt i gcrích chun cion a dhéanamh, dá dtagraítear in Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin, atá inphionóis le pianbhreith choimeádta a bhfuil a huastréimhse níos faide ná fad na pianbhreithe coimeádta is infheidhme maidir leis an gcion dá dtugtar an comhaontú sin i gcrích agus níos faide ná 5 bliana.
Costais
79 Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Tríú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1. Maidir le hAirteagal 325 CFAE agus Airteagal 2(1) den Choinbhinsiún arna dhréachtú ar bhonn Airteagal K.3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint, a síníodh sa Bhruiséil an 26 Iúil 1995 agus atá i gceangal le Gníomh an 26 Iúil 1995 ón gComhairle,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhfuil cosc ama riachtanach ar imeachtaí coiriúla i ndáil le calaois thromchúiseach a dhéanann díobháil do leasanna airgeadais an Aontais mura nglactar aon chiontú críochnaitheach laistigh de 15 bliana ó rinneadh na cionta sin, gan beann ar aon fhoras a bheith ann chun an tréimhse theorann a bhriseadh nó a chur ar fionraí agus ar aon imthosca nárbh fhéidir a thuar, ar choinníoll nach mbeidh baol sistéamach ann, sa Bhallstát lena mbaineann, go mbeidh saoirse ó phionós ann i leith na calaoise sin mar thoradh ar thréimhse den sórt sin.
2. Maidir le hAirteagal 3(1)(b) de Chinneadh Réime 2008/841/CGB ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2008 maidir leis an gcomhrac i gcoinne na coireachta eagraithe,
ní mór léiriú a dhéanamh air mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhfuil an cion arb é atá comhaontú a thabhairt i gcrích chun cion a dhéanamh, dá dtagraítear in Airteagal 2(b) den Chinneadh Réime sin, atá inphionóis le pianbhreith choimeádta a bhfuil a huastréimhse níos faide ná fad na pianbhreithe coimeádta is infheidhme maidir leis an gcion dá dtugtar an comhaontú sin i gcrích agus níos faide ná 5 bliana.
Sínithe
* Teanga an cháis: an Bhulgáiris.
i Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.