Verordening nr. 1669/77 van de Commissie is gebaseerd op 's Raads verordening nr. 97/69, die volgens de considerans van wijzigingsverordening nr. 280/77 van de Raad (PB L 40 van 1977, blz. 1) haar rechtsgrondslag onder meer vindt in artikel 28 EEG-Verdrag. Volgens dit artikel beslist de Raad over alle autonome wijzigingen of schorsingen van de rechten van het GDT, terwijl de Commissie dienaangaande slechts gerechtigd is voorstellen te doen. Bij haar optreden in het kader van verordening nr. 97/69 is de Commissie gebonden aan de beginselen van artikel 29 EEG-Verdrag, dat in de eerste plaats bepaalt dat de Commissie zich moet laten leiden door de noodzaak het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en derde landen te bevorderen. Zij mag geen misbruik maken van haar bevoegdheid om toelichtingen te geven, door langs de omweg van het GDT handelspolitieke besluiten te nemen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de gemeenschappelijke marktordeningen.

Krachtens verordening nr. 97/69 kunnen de Commissie en het — bij artikel 1 ingestelde — Comité Nomenclatuur van het gemeenschappelijk douanetarief, dat belast is met het onderzoek van alle vraagstukken betreffende de nomenclatuur van het GDT, enkel bepalingen vaststellen die noodzakelijk zijn voor de toepassing van deze nomenclatuur. Volgens de considerans van de verordening kunnen deze bepalingen geen ander doel hebben dan de inhoud van de posten en postonderverdelingen van het gemeenschappelijk douanetarief nader aan te geven, zonder evenwel de tekst daarvan te wijzigen. De Commissie heeft dan ook slechts een beperkte speelruimte wanneer zij de strekking van een postonderverdeling toelicht, 's Hofs arrest van 11 november 1975 in zaak 37/75 (Jurispr. 1975, blz. 1339) staat niet in de weg aan deze zienswijze. Dit arrest heeft slechts betrekking op indelingen waarbij vraagstukken van bijzonder technische aard moeten worden opgelost en waarvoor de Commissie een ruimere beoordelingsvrijheid is gelaten. Dit geldt echter niet voor de vraag of post 02.02rechtens toepasselijk is op produkten als hier in geding. Deze vraag levert geen technische moeilijkheden op, doch moet worden opgelost door uitlegging van het woord slachtafvallen. Ten deze beschikt de Commissie niet over beoordelingsvrijheid.

Daarentegen wekt de considerans van verordening nr. 1669/77 de indruk dat de Commissie aanspraak maakt op het recht, naar believen te bepalen welke produkten onder een der beide hierbedoelde postonderverdelingen — delen van pluimvee (B) of slachtafvallen (C) — moeten worden ingedeeld. Zij neemt zelfs niet de moeite het woord slachtafvallen nader te omschrijven, om aan de hand van de omschrijving te kunnen vaststellen of van het karkas afgeschraapt vlees onder deze postonderverdeling valt. Reeds dit is een ernstig vormgebrek van verordening nr. 1669/77. Blijkens de considerans van deze verordening heeft de Commissie het beenschraapsel van post 02.02 BII c overgebracht naar post 02.02 B, om het vervolgens in te delen onder post 02.02 B I. Dit is echter geen toelichting op post 02.02 C en 02.02 B I, doch een herindeling, die buiten de in artikel 3 van verordening nr. 97/69 gegeven machtiging valt.

In de voorlaatste overweging van verordening nr. 1669/77 zijn bovendien twee onjuistheden geslopen. Enerzijds is zeker niet ontbewistbaar, zoals de Commissie beweert, dat de stukjes vlees die bij het uitsnijden van grotere delen ontstaan, moeten worden ingedeeld onder post 02.02 B I. Deze post omvat uitgebeend vlees van pluimvee, bij voorbeeld borsten of dijen van kalkoenen, dus vlees van pluimvee dat zijn structuur behoudt. Anderzijds bestaat tussen stukken afkomstig van edel vlees, en stukken die zijn verkregen door het afschrapen van het karkas of die pezen, vet en bindweefsel bevatten, een aanzienlijk verschil in kwaliteit en gebruiksmogelijkheden. Dit verschil kan voor de tariefindeling niet worden overbrugd door een toelichting van de Commissie, met name niet wanneer de Commissie op basis van de toelichting slachtafvallen plotseling indeelt onder een tariefpost waarvoor een ongeveer 700 % hogere heffing verschuldigd is, hetgeen leidt tot onaanvaardbare verliezen bij reeds verrichte importen en tot een invoerstop voor de toekomst.

Zelfs wanneer de Commissie over een ruime beoordelingsbevoegdheid zou beschikken, kan redelijkerwijs toch niet worden aangenomen dat de Raad de Commissie bij verordening nr. 97/69 zo ruime bevoegdheden heeft willen toekennen.

Om deze redenen moet op de eerste vraag worden geantwoord, dat verordening nr. 1669/77 ongeldig is wegens strijd met verordening nr. 97/69.

Zou verordening nr. 1669/77 daarentegen wel rechtsgeldig zijn, dan kan er toch geen terugwerkende kracht aan worden toegekend zonder dat zich daardoor — althans in een aantal Lid-Staten — ernstige bezwaren zouden voordoen in verband met door een afwijkende tarifering verkregen rechtsposities.

's Hofs rechtspraak, die de terugwerkende kracht van verordeningen door de Commissie krachtens aan verordening nr. 97/69 ontleende bevoegdheden vastgesteld, verwerpt, laat zich leiden door het streven, de beginselen van rechtszekerheid en bescherming van het opgewekt vertrouwen van de handelaren te waarborgen, en door de noodzaak in de toekomst een uniforme tarifering binnen de Gemeenschap te verzekeren.

De twee genoemde beginselen zouden echter grotelijks worden miskend indien de door de Commissie in het kader van verordening nr. 97/69 vastgestelde verordeningen ter toelichting van de douanetarieven, ook terugwerkende kracht zouden hebben ten aanzien van verkregen rechtsposities. Dit zou op nationaal en communautair vlak niet enkel tot juridische, maar ook tot politieke moeilijkheden leiden.

In casu is terugwerkende kracht temeer ontoelaatbaar, omdat artikel 2 van verordening nr. 1669/77 bepaalt dat zij in werking treedt op de 21e dag volgende op die van haar bekendmaking. Dusdoende voert de verordening — althans indirect — een overgangsregeling in, die de mogelijkheid biedt lopende contracten na te komen en vooral om waren in te klaren die per schip onder weg zijn. Genoemd artikel 2 is dus het beste bewijs dat de verordening constitutief van aard is. Daaruit blijkt namelijk dat de Commissie gedurende de overgangsperiode uitdrukkelijk heeft afgezien van uniforme toepassing van artikel 1 in de Gemeenschap.

Op de tweede vraag moet daarom worden geantwoord, dat verordening nr. 1669/77 pas op de 21e dag volgende op die van haar bekendmaking in werking is getreden en dat de rechterlijke en bestuursinstanties van de Lid-Staten haar niet op voordien verrichte importen behoeven toe te passen.

Een eerste criterium voor het onderscheid tussen de tariefposten is te vinden in de omschrijving van de waren: blijkens de tekst hiervan vallen onder post 02.02 Bdelen van pluimvee (andere dan slachtafvallen), die uitgebeend (I) of niet uitgebeend (II) kunnen zijn. Ten aanzien van deze laatste blijkt uit de opsomming sub a-e dat de daaronder vallende produkten objectief bepaalbare en nauwkeurig bepaalde delen van pluimvee zijn, waarvan het vlees de oorspronkelijke structuur nog heeft behouden. Doorslaggevend hierbij is de kwaliteit als objectief kenmerk van het produkt, die bepaald wordt door de wijze waarop het produkt wordt verkregen, en door de vorm, de omvang en het gewicht ervan. Dat wat niet als een bijzonder deel van pluimvee kan worden beschouwd en toch eetbaar is, moet dus als slachtafvallen in de zin van post 02.02 C worden ingedeeld. Hierbij gaat het niet om vlees dat zijn oorspronkelijke structuur heeft behouden, maar om stukjes van verschillende herkomst en minder goede kwaliteit.

Een ander criterium voor het onderscheid is de wijze waarop de waar wordt verkregen. In dit opzicht kunnen slachtafvallen duidelijk worden onderscheiden van delen van pluimvee, daar van afval eerst dan sprake is nadat de meer waardevolle delen al afgesneden zijn.

Ten slotte kan ook onderscheid tussen beide posten worden gemaakt naar het gebruiksdoel van het produkt. Terwijl delen van pluimvee terstond eetbaar zijn, wordt slachtafval alleen voor verwerking gebruikt en kan het niet via de detailhandel aan de eindverbruiker worden verkocht.

De handelswaarde van het produkt biedt geen bruikbaar criterium voor het onderscheid. De handelswaarde wordt immers bepaald door vraag en aanbod, die allesbehalve objectieve criteria vormen.

Gezien het voorgaande moeten stukjes kalkoenvlees als bedoeld in de verwijzingsbeschikking, mitsdien worden ingedeeld onder post 02.02 C (slachtafvallen). Uiteindelijk is het echter de taak van de nationale rechter uitspraak over deze indeling te doen, aan de hand van door het Hof van Justitie aangegeven criteria.

Uit 's Hofs rechtspraak kan niet worden afgeleid dat verschillende maatstaven gelden naar gelang de tarifering dient voor de toepassing van douanerechten dan wel van door de gemeenschappelijke marktordening voorziene heffingen.

Uit artikel 11 van verordening nr. 2777/75 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector slachtpluimvee, blijkt duidelijk dat ook voor de tarifering van produkten die onder deze ordening vallen, in de eerste plaats het GDT bepalend is, zowel met het oog op de toepassing en berekening van de heffing als van de monetaire compenserende bedragen. Volgens de rechtspraak van het Hof mag bij de uitlegging van een tariefpost ten opzichte van een andere tariefpost niet uitsluitend rekening worden gehouden met het zuiver douanerechtelijke aspect; in twijfelgevallen moet ook worden gelet op de functie van het douanetarief in verband met de eisen van de gemeenschappelijke marktordening.

Met betrekking tot de gemeenschappelijke marktordening kunnen aan verordening nr. 1669/77 zelf geen criteria worden ontleend. De bij verordening nr. 2777/75 ingevoerde heffingen hebben een tweeledig doel; zij dienen namelijk zowel om rekening te houden met de invloed op de voederkosten van het verschil tussen de communautaire en de wereldprijs van voedergranen als met de noodzaak de verwerkende industrie in de Gemeenschap te beschermen.

Met deze beide doeleinden wordt voldoende rekening gehouden doordat op slachtafvallen de laagste heffing wordt toegepast, zoals ook geldt voor bij voorbeeld ruggen, halzen, staarten en vleugelspitsen. Aldus is voldoende rekening gehouden met de behoefte aan bescherming van de gemeenschappelijke pluimveemarkt. Zouden de hierbedoelde slachtafvallen worden ingedeeld onder post 02.02 B I, waarvoor de hoogste heffing geldt, met als gevolg dat de invoer van slachtafvallen die in beginsel slechts een geringe handelswaarde hebben, zou worden stopgezet, dan zou dit misbruik opleveren en in strijd zijn met de doelstellingen van artikel 39, 110 en 29 EEG-Verdrag.

Verordening nr. 2777/75 machtigt de Commissie hoogstens, over slachtafvallen een hogere (artikel 5) heffing te innen, uitgaande van de gemiddelde verhouding tussen de handelswaarde der betrokken produkten; gedurende het betrokken tijdvak echter was blijkbaar niet voldaan aan de daartoe te stellen voorwaarden.

Om bovenstaande redenen dient op de vierde vraag te worden geantwoord, dat bij de uitlegging van een tariefpost ten opzichte van een andere tariefpost behalve met het doel van die post ook rekening mag worden gehouden met de vereisten van de gemeenschappelijke marktordening. De tarifering mag niet worden misbruikt om met voorbijgaan aan de bepalingen van de gemeenschappelijke marktordening de import van bepaalde goederen te verhinderen.

Volgens de Commissie blijkt het constitutieve karakter van deze verordening uit het feit dat bij de inwerkingtreding ervan de nationale instanties hun bevoegdheid verloren om de nomenclatuur autonoom uit te leggen door toepassing op het bijzondere geval, en zij wettelijk verplicht werden zich aan het voorgeschreven resultaat te houden.

Daar de tarifering steeds volgens de op het tijdstip van invoer geldende bepalingen geschiedt, heeft het Hof overigens uitgesloten dat een verordening als de onderhavige ook rechtskracht zou hebben voor de indeling van goederen die vóór de inwerkingtreding ervan zijn ingevoerd. Het Finanzgericht Münster is daarom niet wettelijk verplicht, in het hoofdgeding deze verordening toe te passen.

Al moet het Finanzgericht bij de indeling van de litigieuze produkten uitgaan van de geldende methoden en algemene beginselen voor de toepassing van het GDT, dit neemt niet weg dat verordening nr. 1669/77 inhoudelijk een officieel commentaar is van de instelling die de betrokken tariefposten heeft ingesteld en geformuleerd. Dus ook zonder verbindend te zijn, blijft de verordening een waardevol hulpmiddel voor een juiste uitlegging van het douanetarief, zodat het Finanzgericht daaraan evenmin voorbij kan gaan als aan de andere officiële toelichtingen, en ze niet buiten de beoordeling kan houden met het argument dat zij geen terugwerkende kracht heeft. De vraag of in deze verordening het douanetarief juist is uitgelegd, staat volstrekt los van de vraag of zij terugwerkende kracht heeft.

Uit de vaststelling van verordening nr. 1669/77 kan ook niet worden afgeleid dat alle vroeger ingevoerde kalkoen-chips per se en automatisch niet als delen.van pluimvee, maar als slachtafvallen moeten worden getarifeerd. De krachtens verordening nr. 97/69 gegeven voorschriften, zoals verordening nr. 1669/77, konden noch wilden wijziging brengen in de draagwijdte van de bestaande tariefteksten. Zij beperkten zich tot een toelichting op de desbetreffende posten, door vaste en bindende criteria op te stellen voor de juiste indeling van de betrokken produkten.

De voor de inwerkingtreding van de verordening bepaalde termijn van 21 dagen ten slotte is vastgesteld om de Lid-Staten gelegenheid te geven al hun douanediensten op de hoogte te stellen. Overwegingen van economische, handelspolitieke of commerciële aard hebben daarbij geen rol gespeeld, zulks temeer nu de douane-autoriteiten al lang te werk gingen op de wijze die verordening nr. 1669/77 voorschrijft.

In de eerste plaats kan uit de bewoordingen en de structuur van post 02.02 worden afgeleid dat bij de onderscheiding tussen delen van pluimvee en slachtafvallen moet worden uitgegaan van de objectieve kenmerken en het uiterlijke aspect van de waren op het tijdstip van invoer. De tekst van het douanetarief kent geen verschillende indeling van dezelfde waar naar gelang van de produktiewijze of het gebruiksdoel.

Voorts kan de term delen van pluimvee, uitgebeend worden gelijkgesteld met de term vlees in post 02.01 (vlees en eetbare slachtafvallen), zoals ook in de desbetreffende toelichtingen is geschied.

Voor de definitie van slachtafvallen kunnen de in de toelichtingen op de IDR-nomenclatuur genoemde voorbeelden als leidraad dienen, doordat men niet uitdrukkelijk genoemde delen die met de genoemde vergelijkbaar zijn of erop lijken, eveneens als slachtafvallen zou kunnen beschouwen. Grotere stukken spiervlees voldoen niet aan deze voorwaarde.

Voor verordening nr. 1669/77 was een algemene en uitputtende omschrijving van de begrippen delen van pluimvee en slachtafvallen niet noodzakelijk, daar deze verordening ervan uitgaat dat in de zin van het douanetarief grote stukken spiervlees niets anders zijn dan vlees van pluimvee.

Uit het voorgaande volgt dat verordening nr. 1669/77, voor wat de eraan ten grondslag liggende systematische gedachtengang en haar uitkomst betreft, gebleven is binnen de grenzen die verordening nr. 97/69 aan dergelijke toelichtingsverordeningen stelt, en dat zij bij gevolg geldig is.