Definicja instalacji zawarta w art. 3 lit. e) dyrektywy 2003/87 charakteryzuję się czterema elementami. Jest tam mianowicie mowa, po pierwsze, o stacjonarnej jednostce technicznej, gdzie przeprowadzana jest jedna lub więcej czynności wymienionych w załączniku I, jak też, po drugie, o innych czynnościach bezpośrednio z nimi związanych, które, po trzecie, mają techniczne powiązania z czynnościami prowadzonymi na danym miejscu i, po czwarte, mogą mieć wpływ na emisje i zanieczyszczenia środowiska.

Między różnymi wersjami językowymi istnieją wprawdzie różnice dotyczące tego, czy inne czynności bezpośrednio związane z główną czynnością przeprowadzane są w obrębie jednostki technicznej czy też poza nią 6 –Komisja, Guidance on Interpretation of „Installation” and „Operator” for the Purposes of the IPPC Directive, wersja 1, kwiecień 2007 r., s. 1. , niemniej różnice te są mniejsze niż się wydaje.

Pojęcie „jednostki technicznej” nie jest bowiem zdefiniowane i dlatego można je interpretować swobodnie. Rozstrzygające muszą być w konsekwencji pozostałe elementy definicji, a więc bezpośrednie powiązanie innej czynności z czynnością wymienioną w załączniku, techniczne powiązania obu czynności oraz skutki dla środowiska.

Nie należy tych elementów definicji instalacji interpretować zwężająco, gdyż w przeciwnym razie istnieje ryzyko, że niektóre emisje gazów cieplarnianych zostaną wyłączone z danej instalacji a zarazem z systemu dyrektywy 2003/87.

Składowanie węgla na terenie elektrowni celem jego późniejszego spalenia w elektrowni nie jest wprawdzie wymienione w załączniku I do dyrektywy 2003/87, lecz już z definicji instalacji wynika, że również inne czynności należy przyporządkować do instalacji, jeżeli tylko związane są bezpośrednio z czynnością główną, tutaj spalaniem. W wypadku spornego składowania węgla występuje taki bezpośredni związek, gdyż składowane paliwo jest niezbędne dla funkcjonowania pieca elektrowni.

Ten bezpośredni związek zostaje skonkretyzowany przez element powiązania technicznego. Należy przyjąć, że takie powiązanie istnieje, gdy dana czynność jest zintegrowana we wspólnym procesie technicznym z czynnością główną, która otwiera zakres zastosowania dyrektywy 2003/87. Ma to miejsce w postępowaniu głównym już ze względu na przenośnik taśmowy do elektrowni. To że obie części instalacji oddzieloną są drogą i w pewnej odległości od siebie, ma natomiast znaczenie drugorzędne.

W końcu emisje CO2 spowodowane samozagrzewaniem pokazują, że składowanie może mieć wpływ na emisje i zanieczyszczenie środowiska. Nie można wykluczyć dalszych oddziaływań na środowisko spowodowanych odkrytym składowaniem węgla kamiennego przykładowo w postaci drobnego pyłu.

Stąd skład węgla taki jak w postępowaniu głównym stanowi część elektrowni.

Wniosek ten potwierdzają nieco bardziej specyficzne definicje instalacji w dziedzinie spalania śmieci zgodnie z art. 42 ust. 1 dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych i zgodnie z art. 3 pkt 8 tak zwanej dyrektywy Seveso III w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi 7 – Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/18/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi, zmieniająca, a następnie uchylająca dyrektywę Rady 96/82/WE (Dz.U. L 197, s. 1). .

W wypadku spalarni odpadów magazynowanie odpadów, czyli paliwa, jest wyraźnie określone jako część danej instalacji. Również na podstawie dyrektywy Seveso III instalacje obejmują składowiska, które są niezbędne dla ich działania.

Wprawdzie obie te definicje dostosowane są w pierwszym rzędzie do specyficznych celów danych regulacji, niemniej tak samo jak definicja dyrektywy 2003/87 mają na celu dążenie do uwzględnienia w szerokim zakresie regulowanych w danym wypadku skutków dla środowiska. W tym zakresie obie te szczególne definicje ilustrują, że instalacje co do zasady obejmują również niezbędne w każdym wypadku składowanie.

Szczególne znaczenie ma przy tym definicja w dziedzinie spalania odpadów, gdyż odnosi się ona do instalacji spalania, a elektrownia jest również instalacją spalania. Definicja ta pokazuje, że instalacje spalania zwykle posiadają skład paliwa.

EPZ reprezentuje jednakże stanowisko, że w świetle celów dyrektywy 2003/87 pojęcie instalacji należy interpretować w sposób zwężający. EPZ podkreśla w tym kontekście w szczególności, że prowadzący skład węgla nie może kontrolować emisji spowodowanych samozagrzewaniem ani im zapobiec.

Stanowisko to opiera się na poglądzie, że rynkowy mechanizm handlu uprawnieniami do emisji ma skłonić prowadzących instalacje do tego, by powstające przy ich działalności emisje CO2 zmniejszali na tyle, na ile to możliwe.

Nawet gdyby założyć, że prowadzący skład węgla rzeczywiście nie może uniknąć samozagrzewania, to EPZ nie dostrzega jednak, że w tym mechanizmie rynkowym przewidziano również, że w pewnych okolicznościach należy całkowicie zrezygnować z określonych działań, jeżeli z powodu kosztów niemożliwych do uniknięcia emisji przestają one być konkurencyjne.

W konsekwencji cele dyrektywy 2003/87 również potwierdzają przynależność składu węgla do elektrowni.

Chociaż rozporządzenie nr 601/2012 na pierwszy rzut oka nie odpowiada jednoznacznie na kwestię uwzględnienia emisji ze składu, to ostatecznie ich nie kwestionuje.

Wydaje się, że art. 20 rozporządzenia daje możliwość nieuwzględniania składu. Zgodnie z nim prowadzący instalację definiuje granice monitorowania dla każdej instalacji. Nie można jednak rozumieć tej regulacji w ten sposób, że prowadzący elektrownię węglową może wyłączyć należący do niej skład i w ten sposób nie uwzględniać go.

Uprawnienie do określenia granic dotyczy bowiem nie instalacji jako takiej, lecz tylko jej monitorowania. Ograniczenie monitorowania, które pozwalałby na nieuwzględnienie określonych emisji instalacji, byłoby jednak sprzeczne z celem monitorowania. Zgodnie z art. 5 rozporządzenia monitorowanie ma być bowiem kompletne i obejmować wszystkie emisje z procesów technologicznych oraz z procesów spalania, ze wszystkich źródeł emisji i strumieni materiałów wsadowych związanych z rodzajami działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87. Samozagrzewanie węgla na składzie jest jednak również źródłem emisji związanym z działalnością elektrowni i dlatego musi być objęte monitorowaniem.

EPZ zwraca się w tym kontekście, co zrozumiałe, o wyjaśnienie, czy inna organizacja składowania ewentualnie wyklucza jego włączenie do elektrowni. Dla udzielenia odpowiedzi na wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wyjaśnienie to nie byłoby wprawdzie nieodzowne, niemniej mogłoby to wesprzeć ostateczne rozstrzygnięcie sporu między EPZ a właściwymi jednostkami niderlandzkimi w przedmiocie uwzględnienia składu. Dlatego Trybunał powinien się zatem w tej kwestii wypowiedzieć.

Element powiązania technicznego pokazuje, że nie może się rozchodzić o gospodarczą organizację czynności, na przykład o to, czy wykonywana jest ona przez inny podmiot (outsourcing). Rozstrzygające jest raczej jej zintegrowanie w procesie technicznym z czynnością główną, która otwiera zakres zastosowania dyrektywy 2003/87.

Dlatego też ustawodawca w motywie 6 oraz art. 4 ust. 3 i art. 5 ust. 2 dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych, gdzie używane jest niemal to samo pojęcie instalacji, wziął pod uwagę możliwość występowania różnych operatorów, którzy prowadzą różne części jednej instalacji.

Potwierdzają to również specyficzne definicje instalacji w dziedzinie spalania odpadów i opanowania zagrożeń poważnymi wypadkami z udziałem substancji niebezpiecznych. Pokazują one, że instalacji nie można traktować w sposób wyizolowany, lecz że obejmują one regularnie proces techniczny, który należy oceniać w jego całości.

W konsekwencji wybór środków technicznych służących połączeniu części instalacji również nie może być rozstrzygający, dopóki części te są powiązane w instalacji w jednym procesie technicznym. Używany przenośnik taśmowy jest zatem tylko przykładem powiązania technicznego. Inne połączenia o mniej stacjonarnym charakterze, jak choćby ciężarówki, również można by sobie wyobrazić.

Odległość między składem paliwa a miejscem spalania może mieć przy ocenie takiego procesu technicznego jedynie walor poszlakowy. Im dalej są od siebie oddalone, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że chodzi o bezpośrednio powiązany proces techniczny. Niemniej skład przejściowy, który prowadzony jest wyłącznie celem zaopatrywania konkretnej elektrowni, również w dużej odległości należy uznać jeszcze za część elektrowni.

Podobnie rzecz ma się przy zaopatrywaniu innych odbiorców z tego samego składu. Byłoby ono poszlaką dla tego, że skład ten nie jest częścią instalacji elektrowni. Dopóki jednak głównym celem składu pozostawałoby zaopatrywanie elektrowni, nadal należałoby zakładać istnienie jednolitej instalacji. Przemawia za tym również art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 601/2012, który należy omówić w dalszej części. Ta regulacja zakłada bowiem wyraźnie, że z jednej instalacji można zaopatrywać w paliwo innych odbiorców.

Wynika z tego, że składu praktycznie nie można wyłączyć z instalacji poprzez inne formy organizacyjne. Przedsiębiorstwo musiałoby natomiast oddzielić składowanie węgla strukturalnie tak mocno od elektrowni, by wykluczony był techniczny związek z elektrownią.

Podsumowując, na pytanie pierwsze należy w konsekwencji odpowiedzieć w ten sposób, że elektrownię węglową i skład węgla służący jej zaopatrywaniu, w którym dochodzi do emisji CO2 wskutek samozagrzewania, należy przyporządkować tej samej instalacji w rozumieniu art. 3 lit. e) dyrektywy 2003/87, gdy są one połączone ze sobą jako części wspólnego procesu technicznego celem funkcjonowania elektrowni.