<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.21-20110601.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="ECRCJ2011PLB.0300175301.case.xml"><NO.CASE>C-275/09</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62009CC0275</NO.CELEX><NO.SEQ>0025.0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>I-1755</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>I-1767</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><LEFT>OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO P. MENGOZZIEGO — SPRAWA C-275/09</LEFT><RIGHT>BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST I IN.</RIGHT></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Paola Mengozziego</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20101117">17 listopada 2010 r.</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: włoski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><CONTENTS.CONCLUSION><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Jedno z najtrudniejszych zagadnień w kwestii oceny oddziaływania na środowisko dotyczy, jak wiadomo, wykładni wykazu czynności zawartych w załącznikach do właściwej dyrektywy, które mogą bądź muszą zostać poddane procedurze prowadzącej do przeprowadzenia takiej oceny. W niniejszej sprawie, dotyczącej portu lotniczego w Brukseli, zadaniem Trybunału będzie orzec w kwestii pojęcia budowy portu lotniczego. Należy w szczególności wyjaśnić, czy w pojęciu tym zawiera się także eksploatacja już istniejącej infrastruktury lotniskowej, przy braku jej fizycznej przebudowy w jakikolwiek sposób.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Dziedzina oceny oddziaływania na środowisko uregulowana jest dyrektywą 85/337/EWG<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="19850627">27 czerwca 1985 r.</DATE> w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="175" PAGE.FIRST="40" DATE.PUB="1985">Dz. U L 175, s. 40</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>dyrektywą<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>). W szczególności do okoliczności niniejszej sprawy znajduje zastosowanie wersja tej dyrektywy w brzmieniu nadanym jej dyrektywą 97/11/WE<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="19970303">3 marca 1997 r.</DATE> zmieniająca dyrektywę 85/337/EWG w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="073" PAGE.FIRST="5" DATE.PUB="1997">Dz.U. L 73, s. 5</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy zawiera następujące definicje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>[…]</P><P><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="00AB" ID="QE0003"/> oznacza:</P><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>wykonanie prac budowlanych lub innych instalacji lub systemów,</P></ITEM><ITEM><P>inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włącznie z wydobywaniem zasobów mineralnych;</P></ITEM></LIST></P><P>[…]</P><?PAGE NO="I-1756"?><P><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>zezwolenie na inwestycję<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="00AB" ID="QE0004"/> [oznacza]:</P><P>decyzję właściwej władzy lub władz, na podstawie której wykonawca otrzymuje prawo do wykonania przedsięwzięcia.</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>4.</NO.P><TXT>Załączniki I i II do dyrektywy zawierają szczegółowe wykazy różnych rodzajów przedsięwzięć. Artykuł 4 dyrektywy stanowi, że przedsięwzięcia wymienione w załączniku I należy zawsze poddawać ocenie oddziaływania na środowisko. W przypadku zaś przedsięwzięć zawartych w załączniku II państwa członkowskie określają te, które muszą być poddane ocenie oddziaływania na środowisko, poprzez indywidualne badanie każdej sprawy bądź poprzez wyznaczenie progów lub kryteriów.</TXT></NP><NP><NO.P>5.</NO.P><TXT>W załączniku I, zawierającym wykaz przedsięwzięć, dla których ocena oddziaływania na środowisko jest w każdym przypadku niezbędna, w pkt 7 lit. a) wymieniona jest <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>budowa […] portów lotniczych z głównym pasem startowym o długości <FT TYPE="NUMBER">2100</FT> m lub więcej<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Przypis do tekstu wyjaśnia, iż pojęcie portu lotniczego dla celów dyrektywy jest <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>zgodn[e] z definicją zawartą w Konwencji z Chicago z 1994 r. ustanawiającej Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>. W niniejszej sprawie żadna ze stron nie podważa jednak faktu, iż port lotniczy w Brukseli wchodzi w zakres definicji wskazanej powyżej.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>6.</NO.P><TXT>W załączniku II, odnoszącym się do przedsięwzięć, dla których ocena oddziaływania na środowisko jest możliwa, lecz nie jest konieczna, w pkt 10 lit. d) wymieniona jest <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>budowa lotnisk (przedsięwzięcia niewymienione w załączniku I)<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>, a w pkt 13 <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>[w]szelkie zmiany bądź rozbudowa przedsięwzięć wymienionych w załączniku I lub II, już zatwierdzonych, zrealizowanych lub będących w trakcie realizacji, które mogą [mieć] znaczące niekorzystne oddziaływanie na środowisko naturalne<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne, postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>7.</NO.P><TXT>Spór przed sądem krajowym dotyczy portu lotniczego w Brukseli, wyposażonego w trzy pasy startowe i znajdującego się całkowicie na terytorium regionu flamandzkiego (Vlaamse Gewest).</TXT></NP><NP><NO.P>8.</NO.P><TXT>Zgodnie z obecnie obowiązującym w regionie flamandzkim ustawodawstwem eksploatacja portu lotniczego takiego jak omawiany w niniejszej sprawie wymaga uzyskania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>pozwolenia środowiskowego<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/> (milieuvergunning). Chodzi tu o zezwolenie administracyjne wydawane na czas określony, maksymalnie na okres dwudziestu lat, obowiązkowe dla portów lotniczych od 1999 r. Pozwolenie to nie jest przewidziane w prawie unijnym, stanowi więc instrument ochrony środowiska wprowadzony przez Belgię niezależnie.</TXT></NP><?PAGE NO="I-1757"?><NP><NO.P>9.</NO.P><TXT>Innymi słowy, niniejsza sprawa dotyczy dwóch oddzielnych postępowań o wydanie zezwolenia, mających na celu ochronę środowiska: <HT TYPE="ITALIC">pozwolenia środowiskowego</HT>, przewidzianego wyłącznie w prawie krajowym, oraz <HT TYPE="ITALIC">oceny oddziaływania na środowisko</HT>, przewidzianej w prawie unijnym, a w konsekwencji także przez prawo krajowe transponujące tę dyrektywę.</TXT></NP><NP><NO.P>10.</NO.P><TXT>Port lotniczy w Brukseli, istniejący od kilkudziesięciu lat, otrzymał pierwsze pozwolenie środowiskowe na okres pięciu lat w 2000 r. W 2004 r. pozwolenie to zostało przedłużone, <HT TYPE="ITALIC">bez żadnych zmian w metodach eksploatacji</HT>, na okres 20 lat. Jak wynika z postanowienia odsyłającego i co zostało potwierdzone na rozprawie, w trakcie postępowania administracyjnego rozważano możliwość wprowadzenia pewnych zmian<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>W szczególności spółka Bruxelles Airport Company, eksploatująca lotnisko, przywołała w swoich uwagach na piśmie fakt, iż w początkowej fazie procedury zobowiązano ją do budowy pasa do kołowania oraz instalacji radiowych systemów nawigacyjnych ILS na pasach już istniejących: oba wymogi zostały jednakże wycofane przed wydaniem decyzji końcowej. Wspomniana spółka złożyła ze swojej strony wniosek o poszerzenie powierzchni lotniska, wniosek ten został z kolei odrzucony. To właśnie z tych powodów, zdaniem organów krajowych, nie było potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.</P></NOTE>: możliwość ta została jednak wykluczona przez organy krajowe, które przedłużyły pozwolenie, pozostawiając bez zmian sposób eksploatacji portu lotniczego. Decyzja o przedłużeniu pozwolenia jest aktem zaskarżonym przed sądem krajowym.</TXT></NP><NP><NO.P>11.</NO.P><TXT>W ramach postępowania przed sądem krajowym głównym argumentem przywoływanym przez wielu skarżących był fakt, iż przedłużeniu pozwolenia środowiskowego powinna towarzyszyć ocena oddziaływania na środowisko wydana zgodnie z dyrektywą. W tych okolicznościach sąd krajowy postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>1.</NO.P><TXT>Jeśli dla prac nad infrastrukturą portu lotniczego z głównym pasem startowym o długości <FT TYPE="NUMBER">2100</FT> m lub więcej z jednej strony oraz dla eksploatacji takiego portu lotniczego z drugiej strony przewidziane są różne pozwolenia, a ostatnie pozwolenie – pozwolenie środowiskowe – wydane zostaje wyłącznie na określony czas, czy pojęcie budowy w rozumieniu pkt 7 lit. a) załącznika do [dyrektywy 85/337/EWG], w brzmieniu nadanym mu [dyrektywą 97/11/WE], należy rozumieć w ten sposób, że ocenę oddziaływania na środowisko należy przeprowadzić nie tylko dla prac nad infrastrukturą, lecz również dla eksploatacji portu lotniczego?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Czy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dotyczy także przedłużenia pozwolenia środowiskowego dla portu lotniczego, tj. przypadku, w którym przedłużenie nie jest związane z przebudową<?PAGE NO="I-1758"?> ani rozszerzeniem eksploatacji, podobnie jak i przypadku, gdy taka przebudowa albo rozszerzenie są zamierzone?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Czy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach przedłużenia pozwolenia środowiskowego dla portu lotniczego należy postrzegać inaczej, jeżeli taka ocena oddziaływania na środowisko została już wcześniej przeprowadzona, mianowicie przy okazji wydania pozwolenia na eksploatację, albo jeżeli port lotniczy w momencie wprowadzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przez prawodawcę krajowego lub wspólnotowego był już eksploatowany?<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>12.</NO.P><TXT>Postanowienie odsyłające wpłynęło do sekretariatu Trybunału w dniu <DATE ISO="20090721">21 lipca 2009 r.</DATE> Rozprawa odbyła się w dniu <DATE ISO="20101006">6 października 2010 r.</DATE></TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ocena prawna</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Uwagi wstępne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>13.</NO.P><TXT>Pomimo iż pytania nie zostały sformułowane przez sąd krajowy w ten sposób, ich lektura wyraźnie wskazuje, że pytania drugie i trzecie są podporządkowane pytaniu pierwszemu.</TXT></NP><NP><NO.P>14.</NO.P><TXT>Jak zostało przedstawione, w pierwszym pytaniu sąd krajowy zwraca się do Trybunału o wyjaśnienie, czy pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>budowa lotniska<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> obejmuje również zwykłą jego eksploatację. Przy założeniu, że na pytanie pierwsze udzielona zostałaby odpowiedź twierdzącej, przez co w przypadku takim jak w niniejszej sprawie niezbędne byłoby uzupełnienie pozwolenia środowiskowego wymaganego w prawie belgijskim przy eksploatacji portu lotniczego o ocenę oddziaływania na środowisko przewidzianą w dyrektywie, pytania drugie i trzecie zmierzają do ustalenia, czy znaczenie może mieć:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>fakt, iż wniosek o pozwolenie środowiskowe dotyczy jedynie jego przedłużenia, bez jakichkolwiek zmian w warunkach eksploatacji (pytanie drugie);</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>fakt, iż ocena oddziaływania na środowisko została przeprowadzona przy okazji wcześniejszego wniosku o pozwolenie środowiskowe (pytanie trzecie, część pierwsza);</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>fakt, iż port lotniczy był już eksploatowany w momencie wejścia w życie przepisów o ocenie oddziaływania na środowisko (pytanie trzecie, część druga).</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP><NP><NO.P>15.</NO.P><TXT>W przypadku odpowiedzi przeczącej na pierwsze pytanie prejudycjalne, a zatem jeśli należałoby wykluczyć możliwość, iż zwykła eksploatacja portu lotniczego wchodzi w zakres pojęcia budowy przewidzianego<?PAGE NO="I-1759"?> w załączniku I dyrektywy, nie będzie potrzeby udzielania odpowiedzi na pytania drugie i trzecie.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pierwszego pytania prejudycjalnego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Stanowiska stron</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>16.</NO.P><TXT>Główny argument przywoływany przez skarżących w celu doprowadzenia do unieważnienia pozwolenia zaskarżonego przed sądem krajowym dotyczy, jak zostało zaznaczone, twierdzenia, iż wydanie pozwolenia środowiskowego na eksploatację portu lotniczego powinno być poprzedzone oceną oddziaływania na środowisko. W tym celu zarówno przed sądem krajowym, jak i przed Trybunałem, skarżący przed sądem krajowym położyli szczególny nacisk na potwierdzony w utrwalonym orzecznictwie wymóg, aby dokonywać szerokiej wykładni dyrektywy w celu pełnej realizacji celów związanych z ochroną środowiska, do których dąży prawodawca. Tego rodzaju szeroka wykładnia teleologiczna umożliwiłaby uznanie za pozwolenie na <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>budowę<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/> portu lotniczego pozwolenia, które samo w sobie dotyczy jedynie jego eksploatacji.</TXT></NP><NP><NO.P>17.</NO.P><TXT>W tym kontekście skarżący odwołują się również do orzecznictwa Trybunału dotyczącego wymogu, aby ocena oddziaływania na środowisko nie była związana jedynie z konsekwencjami środowiskowymi danych czynności objętych pozwoleniem, ale również z tymi, które mogą z niego wynikać pośrednio.</TXT></NP><NP><NO.P>18.</NO.P><TXT>Strona przeciwna w sporze przed sądem krajowym, której argumenty zostały poparte przed Trybunałem przez rząd austriacki oraz włoski, a także w znacznej mierze przez Komisję, podkreśla fakt, że czynność <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>budowy<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> portu lotniczego implikuje wykonanie prac budowlanych w znaczeniu materialnym i z tego względu nie obejmuje zwykłej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>eksploatacji<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> infrastruktury lotniskowej.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Ocena</TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>W przedmiocie wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>19.</NO.P><TXT>Ogółem, aby ustalić, czy dana czynność powinna być poddana ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą, konieczne jest przeprowadzenie dwuetapowego testu. Po pierwsze, należy sprawdzić, czy dana czynność stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy. W przypadku<?PAGE NO="I-1760"?> odpowiedzi twierdzącej należy następnie upewnić się, czy czynność ta wchodzi w zakres czynności wymienionych w załączniku I i II do dyrektywy. Obowiązek oceny oddziaływania dotyczy w rzeczywistości jedynie czynności wyraźnie wskazanych, których lista ma charakter enumeratywny<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20080710">10 lipca 2008 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-156/07" PAGE.ECR="I-5215" YEAR="2008">C-156/07 Aiello i in., Zb.Orz. s. I-5215</REF.DOC.ECR>, pkt 34.</P></NOTE>.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT>W przedmiocie statusu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>przedsięwzięcia<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> czynności, na którą uzyskano pozwolenie</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>20.</NO.P><TXT>Należy przypomnieć, iż w niniejszej sprawie czynność stanowiąca przedmiot pozwolenia wydanego przez organy krajowe polega jedynie na <HT TYPE="ITALIC">eksploatacji</HT> portu lotniczego w Brukseli, nie zaś na dokonywaniu jakiejkolwiek fizycznej ingerencji polegającej na przebudowie istniejącej struktury lotniskowej.</TXT></NP><NP><NO.P>21.</NO.P><TXT>Moim zdaniem czynności takie nie stanowią <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>przedsięwzięcia<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> w rozumieniu dyrektywy. Samo pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> w świetle definicji z art. 1 implikuje wykonanie czynności modyfikującej materialną rzeczywistość danego miejsca. Wynika to również z orzecznictwa, zgodnie z którym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>pojęcie <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="00AB" ID="QE0020"/> odnosi się do robót i interwencji materialnych<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20080228">28 lutego 2008 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-2/07" PAGE.ECR="I-1197" YEAR="2008">C-2/07 Abraham i in., Zb.Orz. s. I-1197</REF.DOC.ECR>, pkt 23. Podkreślenie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>22.</NO.P><TXT>Niektóre ze stron wskazały, jako precedens pozwalający na przyjęcie szerszej interpretacji pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>, wyrok w sprawie C-127/02, zwanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>wyrokiem w sprawie Waddenzee<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, w którym Trybunał uznał, iż czynność polegająca na mechanicznym połowie muszli sercówek stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> w rozumieniu dyrektywy<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20040907">7 września 2004 r.</DATE> w sprawie Waddenvereniging e Vogelbeschermingsvereniging, Zb.Orz. s. I-7405, pkt 24, 25.</P></NOTE>. Pomimo że wyrok ten wydaje się na pierwszy rzut oka popierać stanowisko skarżących w postępowaniu przed sądem krajowym, nie zmienia on jednak moich obserwacji zawartych w poprzednim punkcie. Należy zaznaczyć, że w sprawie Waddenzee, dotyczącej zresztą nie dyrektywy o ocenie oddziaływania na środowisko, lecz tzw. dyrektywy siedliskowej<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia <DATE ISO="19920521">21 maja 1992 r.</DATE> w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz, <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="206" PAGE.FIRST="7" DATE.PUB="1992">U. L 206, s. 7</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, możliwość uznania mechanicznego połowu muszli sercówek za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w rozumieniu dyrektywy 85/337/EWG nie została zakwestionowana przez strony, jak się wydaje, z powodu oddziaływania tej czynności na dno morskie przypominającego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>wydobycie zasobów mineralnych<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>, wyraźnie wskazane w art. 1 ust. 2 dyrektywy<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Zobacz w tym względzie opinię rzecznik generalnej J. Kokott z dnia <DATE ISO="20040129">29 stycznia 2004 r.</DATE> w sprawie C-127/02 (ww. w pkt 8 wyrok w sprawie Waddenzee), pkt 31.</P></NOTE>. Mechaniczne połowy tego typu pociągały za sobą ponadto rzeczywiste modyfikacje materialne środowiska, jako że przeprowadzano je<?PAGE NO="I-1761"?> poprzez zeskrobywanie kilku centymetrów dna morskiego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Ibidem, pkt 10.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>23.</NO.P><TXT>Jak przedstawiono, nic podobnego nie występuje natomiast w niniejszej sprawie, w której pozwolenie nie powoduje żadnej materialnej przebudowy stanu faktycznego portu lotniczego w Brukseli ani też jego okolic<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Ponadto, jak wspomniano powyżej, nawet sposób eksploatacji tego portu lotniczego nie został zmieniony, gdyż pozwolenie środowiskowe zostało odnowione bez żadnej zmiany.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>24.</NO.P><TXT>W konsekwencji już na tym etapie byłoby możliwe udzielenie odpowiedzi przeczącej na pytanie pierwsze, jako że odnowienie pozwolenia środowiskowego na eksploatację portu lotniczego w Brukseli nie posiada cech umożliwiających uznanie go za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> w rozumieniu dyrektywy. Jednakże przez wzgląd na kompletność oraz na wypadek gdyby Trybunał nie podzielał pierwszej części moich argumentów, przejdę następnie do ustalenia, czy czynność polegająca na eksploatowaniu portu lotniczego może zostać zaklasyfikowana jako jedna z czynności wymienionych w załącznikach do dyrektywy.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="5"><TITLE><TI><NP><NO.P>ii)</NO.P><TXT>W przedmiocie możliwości objęcia czynności, na którą uzyskano zezwolenie, zakresem czynności wymienionych w załącznikach do dyrektywy</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>25.</NO.P><TXT>Nawet przy założeniu per absurdum, że eksploatacja portu lotniczego w Brukseli może być uznana za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> w znaczeniu dyrektywy, jest moim zdaniem oczywiste, że nie może być ona objęta zakresem pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>budowa portów lotniczych<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> w rozumieniu załącznika I do dyrektywy<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>W niniejszej opinii pominę również możliwość, że eksploatacja lotniska może być sklasyfikowana według załącznika II: możliwość ta została właściwie wyraźnie wyłączona przez sąd krajowy w jego postanowieniu odsyłającym (pkt 6.11). Ponadto jedyną kategorią, która mogłaby mieć znaczenie w niniejszej sprawie, jest ta wymieniona w pkt 13, dotycząca m.in. <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>wszelkich zmian bądź rozbudowy przedsięwzięć wymienionych w załączniku I<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>: innymi słowami, skoro w niniejszej sprawie nie powstaje kwestia żadnej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>zmiany<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> bądź <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>rozbudowy<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> portu lotniczego, problem nadal polega tu na ustaleniu znaczenia pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>budowa<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> portów lotniczych, zawartego w załączniku I.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>26.</NO.P><TXT>Z jednej strony nie ma bowiem niejasności w terminologii stosowanej przez dyrektywę i również zestawienie różnych wersji językowych<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz np. zastosowanie francuskiego terminu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>construction<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>, angielskiego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>construction<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, niemieckiego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>Bau<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/> itd.</P></NOTE> wyraźnie pokazuje, że w pkt 7 lit. a) załącznika I intencją prawodawcy było odniesienie się do pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>budowa<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> w jego obiegowym znaczeniu. Mowa mianowicie o wykonywaniu wcześniej nieistniejących budowli bądź zmianie, w sensie materialnym, budowli już istniejących.</TXT></NP><NP><NO.P>27.</NO.P><TXT>Z drugiej strony analiza orzecznictwa ukazuje, że wykładnia tego przepisu udzielona przez Trybunał idzie w tym samym kierunku. Jest prawdą, że Trybunał nadał pojęciu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>budowa portów lotniczych<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> szerokie znaczenie, w praktyce jednak oznaczało to jedynie potwierdzenie przez Trybunał, iż oprócz robót dotyczących pasów startowych pojęcie<?PAGE NO="I-1762"?> to obejmuje również <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>wszystkie roboty dotyczące budynków, instalacji lub wyposażenia portu lotniczego<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Wyżej wymieniony w przypisie 7 wyrok w sprawie Abraham i in., pkt 36.</P></NOTE>. Jest zatem widoczne, iż również orzecznictwo pozostało silnie związane z koncepcją, iż w rzeczywistości pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>budowa<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/> nie może oznaczać niczego innego niż <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>budowa<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>. W innym wyroku, odnoszącym się do pkt 7 lit. b) i c) załącznika I do dyrektywy, w którym użyto identycznego pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>budowa<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>, Trybunał doprecyzował, że może ono oznaczać również zwykłe <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>przedsięwzięcie przebudowy<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> (aczkolwiek istotnej), utrzymał jednak pogląd o nieodłącznie materialnym charakterze czynności, na który pojęcie to wskazuje<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20080725">25 lipca 2008 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-142/07" PAGE.ECR="I-6097" YEAR="2008">C-142/07 Ecologistas en Acción-CODA, Zb.Orz. s. I-6097</REF.DOC.ECR>, pkt 36.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>28.</NO.P><TXT>Objęcie zwykłej eksploatacji portu lotniczego zakresem pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>budowa<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> oznaczałoby zatem zlekceważenie tekstu dyrektywy, a co więcej znaczenia nadawanego mu do tej pory przez Trybunał. Pomimo że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dyrektywa 85/337/EWG ma dosyć szeroki zakres<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Zobacz np. wyroki: z dnia <DATE ISO="19961024">24 października 1996 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-72/95" PAGE.ECR="I-5403" YEAR="1996">C-72/95 Kraaijeveld i in., Rec. s. I-5403</REF.DOC.ECR>, pkt 31; z dnia <DATE ISO="19990916">16 września 1999r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-435/97" PAGE.ECR="I-5613" YEAR="1999">C-435/97 WWF i in., Rec. s. I-5613</REF.DOC.ECR>, pkt 40; ww. w przypisie 16 wyrok w sprawie Ecologistas en Acción-CODA, pkt 28.</P></NOTE>, jej interpretacja teleologiczna nie może spowodować odrzucenia woli wyraźnie wyrażonej przez prawodawcę.</TXT></NP><NP><NO.P>29.</NO.P><TXT>Ostatnia obserwacja, jaka wydaje mi się tu konieczna, dotyczy odwoływania się, w szczególności przez skarżących przed sądem krajowym, do wyroków Trybunału, w których potwierdzony został wymóg, aby ocena oddziaływania na środowisko nie dotyczyła wyłącznie bezpośredniego wpływu na środowisko czynności, które mają zostać wykonane, ale również pośrednich ich konsekwencji. Tak więc na przykład w przypadku robót związanych z podwojeniem ilości linii kolejowych ocena oddziaływania na środowisko powinna dotyczyć nie tylko skutków robót konstrukcyjnych samych w sobie, ale również długoterminowych skutków, jakie wzrost natężenia ruchu kolejowego może mieć na środowisko<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20040916">16 września 2004 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-227/01" PAGE.ECR="I-8253" YEAR="2004">C-227/01 Komisja przeciwko Hiszpanii, Zb.Orz. s. I-8253</REF.DOC.ECR>, pkt 49. Zobacz także ww. w przypisie 7 wyrok w sprawie Abraham i in., pkt 45; ww. w przypisie 16 wyrok w sprawie Ecologistas en Acción-CODA, pkt 39–42.</P></NOTE>. Z punktu widzenia skarżących przed sądem krajowym ponieważ odnowienie pozwolenia na eksploatację portu lotniczego może mieć znaczny wpływ na środowisko, również to pozwolenie zawsze powinno być poprzedzone oceną oddziaływania.</TXT></NP><NP><NO.P>30.</NO.P><TXT>Wydaje mi się jasne, iż stanowisko skarżących, poza tym iż – jak zostało wskazane – nie jest zgodne z tekstem dyrektywy, jest błędne co do istoty. W rzeczywistości myli ono dwa różne poziomy, mianowicie z jednej strony ten dotyczący <HT TYPE="ITALIC">przedmiotu oceny oddziaływania</HT>, a z drugiej ten dotyczący<?PAGE NO="I-1763"?> <HT TYPE="ITALIC">warunków, które wymagają oceny oddziaływania.</HT> Innymi słowy, jest oczywiste, że w przypadku budowy bądź znacznej przebudowy portu lotniczego powstanie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania, a przedmiotem tej oceny będzie należało uczynić nie tylko bezpośrednie skutki robót budowlanych, ale również skutki pośrednie, które mogą wpłynąć na środowisko z powodu późniejszej działalności portu lotniczego. Jeśli jednak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, brak jest podstawowych warunków dla przeprowadzenia oceny oddziaływania, gdyż nie została dokonana żadna czynność materialna budowy bądź przebudowy struktury lotniskowej, problem zakresu oceny oddziaływania nie może nawet powstać z powodu braku jej przedmiotu.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>W przedmiocie orzecznictwa dotyczącego pozwoleń <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>etapowych<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>31.</NO.P><TXT>Jedna specyficzna kwestia, która musi zostać omówiona i która została podniesiona zwłaszcza w uwagach na piśmie przedstawionych przez Komisję, dotyczy możliwości zastosowania w niniejszej sprawie orzecznictwa Trybunału w zakresie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>etapowych<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>. Zgodnie z tym orzecznictwem nawet decyzja zatwierdzająca, która nie dotyczy bezpośrednio czynności podlegającej ocenie oddziaływania środowiskowego zgodnie z załącznikami dyrektywy, może pociągać za sobą wymóg przeprowadzenia oceny oddziaływania, jeśli stanowi ona <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>etap<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>procedury zatwierdzającej<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Wyżej wymieniony w przypisie 7 wyrok w sprawie Abraham i in., pkt 25–26. Wyrok ten wyciąga w tym względzie logiczne konsekwencje z serii wcześniejszych orzeczeń Trybunału, a zwłaszcza wyroków: z dnia <DATE ISO="19980618">18 czerwca 1998 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-81/96" PAGE.ECR="I-3923" YEAR="1998">C-81/96 Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, Rec. s. I-3923</REF.DOC.ECR>, pkt 20; z dnia <DATE ISO="20040107">7 stycznia 2004 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-201/01" PAGE.ECR="I-723" YEAR="2004">C-201/01 Wells, Rec. s. I-723</REF.DOC.ECR>, pkt 52.</P></NOTE>. Rzeczywiście, jeśli prawo krajowe przewiduje, że procedura zatwierdzająca przeprowadzana jest w kilku etapach, z których jeden związany jest z główną decyzją, a drugi z decyzją wykonawczą, co do zasady to właśnie główna decyzja musi być uzupełniona oceną oddziaływania, nawet wówczas gdy decyzją zezwalającą na przeprowadzenie czynności mogących mieć wpływ na środowisko jest decyzja wykonawcza<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Wyżej wymieniony w przypisie 19 wyrok w sprawie Wells, pkt 52. Jednakże nie byłby zgodny z prawem unijnym przepis prawa krajowego wymagający, aby ocena oddziaływania na środowisko przeprowadzana była zawsze i wyłącznie na etapie początkowego zatwierdzenia, nigdy zaś na późniejszym etapie decyzji wykonawczej (zob. wyrok z dnia <DATE ISO="20060504">4 maja 2006 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-508/03" PAGE.ECR="I-3969" YEAR="2006">C-508/03 Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, Zb.Orz. s. I-3969</REF.DOC.ECR>, pkt 104, 105).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>32.</NO.P><TXT>Nie ma powodów, aby podawać w wątpliwość owo orzecznictwo Trybunału, jest więc bezsporne, iż do sądu krajowego należeć będzie ocena na podstawie analizy procedury zatwierdzającej przewidzianej w prawie krajowym, czy przesłanki jego zastosowania zostały spełnione.</TXT></NP><NP><NO.P>33.</NO.P><TXT>Niemniej jest moim zdaniem kwestią zasadniczą wyraźne wskazanie na istotny element, mogący wykluczyć możliwość zastosowania tego orzecznictwa w niniejszej sprawie. Chodzi o fakt, iż za każdym razem,<?PAGE NO="I-1764"?> kiedy Trybunał ustalał, czy pozwolenie przyznane na podstawie prawa krajowego może być uznane za etap procedury zatwierdzającej przeprowadzanej w kilku etapach, czynił to zawsze w kontekście postępowania mającego na celu realizację, w końcowym etapie, czynności objętych definicją pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> bądź jedną z kategorii wymienionych w załącznikach do dyrektywy.</TXT></NP><NP><NO.P>34.</NO.P><TXT>Innymi słowy, pozwolenie, które musi być uzupełnione przez ocenę oddziaływania na środowisko, nie jest jakimkolwiek pozwoleniem, lecz pozwoleniem stanowiącym część procedury, <HT TYPE="ITALIC">której skutkiem finalnym jest czynność, na którą dyrektywa nakłada wymóg oceny oddziaływania</HT>. Sens dyrektywy byłby zupełnie wypaczony, gdyby poprzez zastosowanie orzecznictwa dotyczącego procedur zatwierdzających przeprowadzanych w kilku fazach wprowadzony został wymóg oceny oddziaływania na środowisko bez spełnienia tego materialnych przesłanek, a więc gdyby nie istniało żadne z przedsięwzięć, dla których dyrektywa wymaga oceny oddziaływania.</TXT></NP><NP><NO.P>35.</NO.P><TXT>Należy zauważyć, iż zasadniczym celem tego orzecznictwa jest zapobieżenie sytuacji, w której różnorodność krajowych procedur zatwierdzających powoduje powstanie prawdziwych luk w stosowaniu dyrektywy. Mogłoby to nastąpić, gdyby ocena oddziaływania: a) miała miejsce na etapie, w którym nie miałaby już żadnego znaczenia, gdyż decyzja o wykonaniu prac w praktyce została już wcześniej podjęta; b) była wręcz unikana w oparciu o twierdzenie, że dane pozwolenie na przedsięwzięcie objęte dyrektywą stanowi w rzeczywistości jedynie akt wykonawczy wcześniejszej decyzji, wydanej, kiedy dyrektywa nie miała jeszcze zastosowania<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Sytuacja taka była podstawą ww. w przypisie 19 wyroku w sprawie Wells.</P></NOTE>. Z tych powodów w przypadku procedur zatwierdzających dokonywanych w kilku fazach może zaistnieć konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na przykład już w trakcie wstępnego planowania, nawet jeśli właściwe pozwolenie ma być wydane później.</TXT></NP><NP><NO.P>36.</NO.P><TXT>Orzecznictwo dotyczące pozwoleń udzielanych w kilku fazach zgodne jest z linią orzecznictwa, w której Trybunał usiłował zapobiec możliwości omijania przepisów dyrektywy bądź też w inny sposób czynienia jej bezcelową. Inne typowe przykłady orzeczeń wpisujące się w tę linię orzecznictwa zawarte są w wyrokach dotyczących sztucznego podziału przedsięwzięć w celu uniknięcia przekroczenia wyznaczonych w dyrektywie bądź prawie krajowym progów wielkości<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz np. wyrok z dnia <DATE ISO="19990921">21 września 1999r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-392/96" PAGE.ECR="I-5901" YEAR="1999">C-392/96 Komisja przeciwko Irlandii, Rec. s. I-5901</REF.DOC.ECR>, pkt 76.</P></NOTE>, jak również w wyrokach wyjaśniających kwestię ograniczonego zakresu uznania w stosunku<?PAGE NO="I-1765"?> do przedsięwzięć wymienionych w załączniku II do dyrektywy<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Jak wiadomo, dla przedsięwzięć wymienionych w załączniku II dyrektywa przewiduje, iż państwa członkowskie powinny określić poprzez oddzielnie rozpatrywanie każdej sprawy bądź poprzez wyznaczenie progów lub kryteriów przypadki, w których niezbędna jest ocena oddziaływania na środowisko. W swoim orzecznictwie Trybunał wyjaśnił jednak, iż państwo członkowskie nie może ustanowić progów, biorąc pod uwagę jedynie rozmiar przedsięwzięć, bez rozważenia np. ich charakteru lub lokalizacji (zob. ww. w przypisie 22 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 65–67). Ponadto progi te nie mogą mieć takiego skutku, że całe klasy przedsięwzięć są z góry wyłączone spod obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania (zob. ww. w przypisie 17 wyrok w sprawie WWF i in., pkt 37).</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>37.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie jednakże, jak zaznaczono, pozwolenie środowiskowe udzielone na eksploatację portu lotniczego w Brukseli nie powodowało żadnej materialnej zmiany w porcie lotniczym jako takim, <HT TYPE="ITALIC">ani też nie stanowiło fazy w procedurze, która prowadziłaby do takiej zmiany</HT>. Port lotniczy w Brukseli istnieje od kilkudziesięciu lat, jeszcze zanim zostały przyjęte zarówno przepisy o ocenie oddziaływania na środowisko, jak i krajowe przepisy o pozwoleniu środowiskowym. W związku z tym nie ma żadnego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>przedsięwzięcia<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/>, dla którego byłoby niezbędne uzyskanie oceny oddziaływania w rozumieniu dyrektywy.</TXT></NP><NP><NO.P>38.</NO.P><TXT>W konsekwencji orzecznictwo dotyczące procedur zatwierdzających dokonywanych w kilku fazach nie znajdzie, moim zdaniem, zastosowania w niniejszym postępowaniu, gdyż kwestia pozwolenia środowiskowego będąca przedmiotem sporu nie jest związana z żadnym z przedsięwzięć wymienionych w dyrektywie w przeszłości, obecnie ani w przyszłości.</TXT></NP><NP><NO.P>39.</NO.P><TXT>Podsumowując zatem moją analizę pierwszego pytania prejudycjalnego, proponuję Trybunałowi, aby udzielił na nie odpowiedzi, iż w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie pozwolenie na eksploatację portu lotniczego, które nie przewiduje żadnej materialnej zmiany w jego infrastrukturze, nie wchodzi w zakres zastosowania dyrektywy o ocenie oddziaływania na środowisko.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>C —</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie drugiego i trzeciego pytania prejudycjalnego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>40.</NO.P><TXT>Mając na uwadze odpowiedź przeczącą na pierwsze pytanie prejudycjalne, zarówno z tego powodu, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>przedsięwzięcie<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/> w rozumieniu dyrektywy nie miało miejsca, jak i dlatego, że nie można zaliczyć zwykłej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>eksploatacji<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/> do zakresu pojęcia budowy portu<?PAGE NO="I-1766"?> lotniczego, moim zdaniem nie ma potrzeby rozpatrywać pytania drugiego i trzeciego.</TXT></NP><NP><NO.P>41.</NO.P><TXT>W rzeczywistości oba te pytania, jak zaznaczono, nie mają już znaczenia po przyjęciu założenia, że samo eksploatowanie portu lotniczego, niepołączone z żadną jego materialną modyfikacją, nie stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>budowy<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> portu lotniczego w rozumieniu pkt 2 załącznika I do dyrektywy.</TXT></NP><NP><NO.P>42.</NO.P><TXT>Niemniej gdyby jednak udzielono odmiennej odpowiedzi na pytanie pierwsze, rozwiązanie dwóch pozostałych kwestii można z łatwością znaleźć w orzecznictwie Trybunału.</TXT></NP><NP><NO.P>43.</NO.P><TXT>W szczególności fakt, iż dana czynność stanowiąca przedsięwzięcie w rozumieniu dyrektywy, stanowi przedmiot pozwolenia okresowego, generalnie nie stanowi przeszkody do przeprowadzania, przy każdorazowym odnowieniu pozwolenia, koniecznej oceny oddziaływania na środowisko omawianej czynności<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Zobacz podobnie ww. w przypisie 8 wyrok w sprawie Waddenzee, pkt 28.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>44.</NO.P><TXT>Ponadto jeśli przyzwoliłoby się na interpretację, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>eksploatacja<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/> portu lotniczego stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>budowę<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/> w rozumieniu dyrektywy, fakt, iż port lotniczy funkcjonował, zanim zaczęły obowiązywać normy dotyczące oceny oddziaływania na środowisko, byłby bez znaczenia: w rzeczywistości decydujące znaczenie miałby fakt, iż odnowienie pozwolenia na daną czynność wymagające oceny oddziaływania (w niniejszej sprawie czynnością tą byłaby eksploatacja portu lotniczego) nastąpiło po chwili wejścia w życie przepisów w tej dziedzinie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Zobacz wyroki: z dnia <DATE ISO="19950811">11 sierpnia 1995</DATE>, w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-431/92" PAGE.ECR="I-2189" YEAR="1995">C-431/92, Komisja przeciwko Niemcom, Rec. s. I-2189</REF.DOC.ECR>, pkt 32 oraz ww. w przypisie 19 w sprawie Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, pkt 27.</P></NOTE>. Z drugiej jednak strony, jeśli dyrektywa byłaby interpretowana (jak zaproponowano powyżej) w ten sposób, że jedynie czynność polegająca na materialnej modyfikacji może stanowić <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>budowę<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/> portu lotniczego, fakt, iż dana infrastruktura już istniała przed wejściem w życie przepisów o ocenie oddziaływania, automatycznie wyłączałby ją spod tego obowiązku. Naturalnie będzie to miało miejsce jedynie dopóty, dopóki infrastruktura sama w sobie nie zostanie poddana żadnym pracom budowlanym lub przebudowie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Orzecznictwo Trybunału w kwestii granic czasowych stosowania przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko jest utrwalone. Zobacz np. wyroki: z dnia <DATE ISO="19940809">9 sierpnia 1994 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-396/92" PAGE.ECR="I-3717" YEAR="1994">C-396/92 Bund Naturschutz in Bayern i in, Rec. s. I-3717</REF.DOC.ECR>, oraz ww. w przypisie 19 w sprawie Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, pkt 23. Ponadto zgodnie z informacjami dostarczonymi na rozprawie, port lotniczy w Brukseli był już poddany ocenie oddziaływania na środowisko w związku z wcześniejszymi zmianami w jego infrastrukturze.</P></NOTE>.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="I-1767"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV —</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>45.</NO.P><TXT>Na podstawie przedstawionych rozważań proponuję Trybunałowi udzielenie następującej odpowiedzi na pytania prejudycjalne przedstawione przez Raad van State:</TXT><P>Dyrektywa Rady z dnia <DATE ISO="19850627">27 czerwca 1985 r.</DATE> w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG nie obejmuje swym zakresem pozwolenia na eksploatację portu lotniczego, które nie prowadzi do żadnej zmiany materialnej w jego infrastrukturze.</P></NP></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>