Brussel, 18.12.2025

COM(2025) 773 final

2025/0407(COD)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot machtiging van Oostenrijk om zijn bilaterale overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer te wijzigen zodat cabotageactiviteiten worden toegestaan tijdens het verrichten van internationale personenvervoerdiensten over de weg per touringcar en autobus in de grensgebieden tussen beide landen


TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Onderwerp

De grensgebieden van Oostenrijk en Zwitserland zijn sterk geïntegreerd. Veel Oostenrijkers pendelen naar het werk in Zwitserland en omgekeerd, wat voor intensief grensoverschrijdend personenvervoer over de weg zorgt. De grensgebieden van de twee landen worden met elkaar verbonden door een aantal grensoverschrijdende autobus- en touringcardiensten.

Het tweerichtingsvervoer van personen en goederen over de weg tussen Zwitserland en de EU wordt geregeld door de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake het goederen- en personenvervoer per spoor en over de weg 1 (hierna “overeenkomst inzake vervoer over land”).

In artikel 20, lid 1, van de overeenkomst inzake vervoer over land is het volgende bepaald: “Vervoer tussen twee punten op het grondgebied van één overeenkomstsluitende partij door op het grondgebied van de andere overeenkomstsluitende partij gevestigde vervoerders, is krachtens deze overeenkomst niet toegestaan”. Vervoerders die grensoverschrijdende passagiersdiensten exploiteren, mogen dus alleen passagiers vervoeren over de grens of op het grondgebied van de overeenkomstsluitende partij waar ze gevestigd zijn. In Zwitserland gevestigde autobus- en touringcarexploitanten mogen geen passagiers vervoeren tussen twee punten aan de Oostenrijkse kant van de grens en in de EU gevestigde exploitanten mogen geen passagiers vervoeren tussen twee punten aan de Zwitserse kant van de grens.

Volgens artikel 20, lid 2, van de overeenkomst inzake vervoer over land kunnen eerder bestaande rechten die voortvloeien uit bilaterale overeenkomsten tussen afzonderlijke lidstaten en Zwitserland die van kracht waren op het moment dat de overeenkomst inzake vervoer over land werd gesloten, blijven worden uitgeoefend mits er geen discriminatie tussen vervoerders uit de EU en geen concurrentievervalsing is. Cabotage in het personenvervoer met touringcars en autobussen kan in Zwitserland dus mogelijk zijn als dat is opgenomen in een overeenkomst tussen een lidstaat en Zwitserland die op 21 juni 1999 van kracht was. In de praktijk was er in geen van de desbetreffende bilaterale overeenkomsten tussen lidstaten en Zwitserland die op dat moment van kracht waren, sprake van cabotagerechten voor personenvervoer met touringcars en autobussen 2 .

In een brief van 17 maart 2025 heeft Oostenrijk de Commissie laten weten dat het zou appreciëren als de Unie Oostenrijk overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU zou machtigen om zijn bilaterale overeenkomst met Zwitserland voor vervoer over de weg van 22 oktober 1958 3 te wijzigen zodat cabotage wordt toegestaan tijdens het verlenen van personenvervoerdiensten per touringcar en autobus in de grensgebieden van beide landen. Tijdens de vergadering van het bij de overeenkomst inzake vervoer over land ingestelde Comité vervoer over land EU/Zwitserland in juni 2025, heeft Zwitserland de Commissie meegedeeld dat het ook belangstelling heeft voor een wijziging van die overeenkomst.

Cabotage in het personenvervoer met touringcar en autobus kan het vervoer efficiënter maken omdat de benuttingsgraad van de voertuigen wordt verhoogd. De EU staat daarom in het algemeen positief ten aanzien van de opening van de cabotagemarkt, zoals in de EU reeds is gebeurd overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1073/2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels voor de toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten 4 (hierna “Verordening (EG) nr. 1073/2009”). Het verstrekken van vergunningen voor cabotage in het kader van het verlenen van internationale personenvervoerdiensten per touringcar en autobus in de grensgebieden van Oostenrijk en Zwitserland zou de betrokken vervoerders concurrentiëler en efficiënter maken.

Er moet worden opgemerkt dat in het verleden soortgelijke machtigingen zijn verleend aan Duitsland 5 en Italië 6 .

Bevoegdheid van de EU

In artikel 3, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) is het volgende bepaald: “De Unie is tevens exclusief bevoegd een internationale overeenkomst te sluiten indien een wetgevingshandeling van de Unie in die sluiting voorziet, indien die sluiting noodzakelijk is om de Unie in staat te stellen haar interne bevoegdheid uit te oefenen of wanneer die sluiting gemeenschappelijke regels kan aantasten of de strekking daarvan kan wijzigen.”

Volgens Verordening (EG) nr. 1073/2009 mag cabotagevervoer binnen de Unie onder bepaalde voorwaarden uitsluitend worden verricht door vervoerders die houder zijn van een communautaire vergunning. Internationale verbintenissen waarbij andere vervoerders, met name uit derde landen, dergelijke activiteiten mogen verrichten, beïnvloeden de bovengenoemde verordening in de zin van artikel 3, lid 2, VWEU 7 .

Bovendien hebben dergelijke internationale verbintenissen ook een invloed op de overeenkomst inzake vervoer over land, met name artikel 20. Volgens lid 1 van dat artikel zijn ze niet toegestaan, behalve voor zover in lid 2 anders is bepaald.

Bijgevolg valt een verbintenis zoals door Oostenrijk is bedoeld onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie. Overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU kan de Unie de lidstaten echter machtigen om op te treden op gebieden waarop de Unie exclusief bevoegd is.

Het doel van dit voorstel is Oostenrijk te machtigen om zijn huidige bilaterale overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer te wijzigen zodat cabotage wordt toegestaan tijdens het verlenen van internationale personenvervoerdiensten over de weg per autobus en touringcar in de respectieve grensgebieden van beide landen.

Procedure

Cabotagevervoer binnen de Unie door vervoerders uit derde landen die geen houder zijn van een communautaire vergunning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1073/2009, beïnvloedt de werking van de interne markt voor touringcar- en autobusdiensten zoals vastgesteld door de wetgever van de Unie bij Verordening (EG) nr. 1073/2009. Daarom moet elke machtiging op grond van artikel 2, lid 1, VWEU worden verleend door de wetgever van de Unie, overeenkomstig de wetgevingsprocedure van artikel 91, VWEU.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

De overeenkomst inzake vervoer over land staat momenteel geen cabotagevervoer toe in het personenvervoer over de weg per touringcar en autobus. Volgens artikel 20, lid 2, van de overeenkomst inzake vervoer over land kunnen eerder bestaande cabotagerechten evenwel blijven worden uitgeoefend mits er geen discriminatie tussen vervoerders uit de EU en geen concurrentievervalsing is. Een overeenkomst tussen Oostenrijk en Zwitserland waarbij cabotage tijdens het verlenen van internationale personenvervoerdiensten per touringcar en autobus wordt toegestaan, zou de rechten van Zwitserland in het kader van de overeenkomst inzake vervoer over land niet wijzigen. Een wijziging van de eerder bestaande bilaterale overeenkomst die beperkt is tot cabotage in de respectieve grensgebieden en die met betrekking tot discriminatie en concurrentievervalsing onderworpen is aan identieke voorwaarden als die in artikel 20, lid 2, van de overeenkomst inzake vervoer over land, is bovendien in overeenstemming met het beleid dat ten grondslag ligt aan de in die bepaling vervatte uitzondering.

Binnen de EU is cabotage in het passagiersvervoer over de weg per touringcar en autobus toegestaan in overeenstemming met de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1073/2009. Volgens artikel 15 van die verordening is cabotage binnen de EU toegestaan 1) voor ongeregeld vervoer, 2) voor bijzondere vormen van geregeld vervoer mits zulks onder een contract valt dat tussen de organisator en de vervoerder is gesloten en 3) voor geregeld vervoer in het kader van een internationale geregelde dienst, met uitzondering van vervoersdiensten die voorzien in de behoeften van een stedelijk centrum of een agglomeratie, of van het vervoer met de omliggende gebieden. De wijziging van de bilaterale overeenkomst inzake wegvervoer zoals door Oostenrijk wordt gevraagd, zou de toepassing van die verordening beïnvloeden, maar slechts in beperkte mate als de vergunning wordt verleend onder de hierboven beschreven voorwaarden.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Een wijziging van de huidige bilaterale overeenkomst tussen Oostenrijk en Zwitserland zodat cabotage wordt toegestaan tijdens het verlenen van internationale personenvervoerdiensten per touringcar en autobus in de respectieve grensgebieden van beide landen, zou niet in strijd zijn met andere beleidsmaatregelen van de Unie.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

De rechtsgrondslag van dit voorstel is artikel 2, lid 1, VWEU en artikel 91, VWEU.

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

Het voorstel betreft een gebied dat onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie valt.

•Evenredigheid

Het enige doel van dit voorstel is Oostenrijk overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU te machtigen om zijn huidige bilaterale overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer te wijzigen zodat cabotage wordt toegestaan tijdens het verlenen van internationale personenvervoerdiensten per autobus en touringcar in de grensgebieden van beide landen. Bijgevolg gaat het voorgestelde besluit van het Europees Parlement en de Raad niet verder dan nodig is om dit doel te bereiken.

•Keuze van het instrument

Cabotagevervoer binnen de Unie door vervoerders uit derde landen die geen houder zijn van een communautaire vergunning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1073/2009, beïnvloedt de werking van de interne markt voor touringcar- en autobusdiensten zoals vastgesteld door de wetgever van de Unie bij Verordening (EG) nr. 1073/2009. Daarom moet elke machtiging op grond van artikel 2, lid 1, VWEU worden verleend door de wetgever van de Unie, overeenkomstig de wetgevingsprocedure van artikel 91, VWEU. De voorgestelde handeling, vanwege de aard ervan een individuele machtiging, moet worden vastgesteld als reactie op een dienovereenkomstig verzoek van Oostenrijk. Ze moet daarom de vorm aannemen van een besluit dat gericht is tot Oostenrijk. Bijgevolg vormt het voorgestelde besluit van het Europees Parlement en de Raad een geschikt instrument om Oostenrijk overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU te machtigen ter zake op te treden.

3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

•Raadpleging van belanghebbenden

Dit voorstel is gebaseerd op een verzoek van Oostenrijk en heeft uitsluitend betrekking op deze lidstaat.

4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Unie.

2025/0407 (COD)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot machtiging van Oostenrijk om zijn bilaterale overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer te wijzigen zodat cabotageactiviteiten worden toegestaan tijdens het verrichten van internationale personenvervoerdiensten over de weg per touringcar en autobus in de grensgebieden tussen beide landen

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 2, lid 1, en artikel 91,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité 8 ,

Gezien het advies van het Comité van de Regio’s 9 ,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)Overeenkomstig artikel 20, lid 1, van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake het goederen- en personenvervoer per spoor en over de weg 10 (hierna “de overeenkomst inzake vervoer over land”) is personenvervoer met touringcars en autobussen tussen twee punten op het grondgebied van dezelfde overeenkomstsluitende partij door vervoerders die op het grondgebied van de andere overeenkomstsluitende partij zijn gevestigd (cabotage) niet toegestaan.

(2)Overeenkomstig artikel 20, lid 2, van de overeenkomst inzake vervoer over land kunnen bestaande cabotagerechten die voortvloeien uit bilaterale overeenkomsten die zijn gesloten tussen lidstaten en Zwitserland en die van kracht waren toen de overeenkomst inzake vervoer over land werd gesloten, namelijk op 21 juni 1999, blijven worden uitgeoefend mits er op geen enkele wijze tussen in de Unie gevestigde vervoerders wordt gediscrimineerd en er geen concurrentievervalsing is. Volgens de bilaterale overeenkomst inzake wegvervoer tussen Oostenrijk en Zwitserland van 22 oktober 1958 11 is cabotage tijdens het verlenen van personenvervoerdiensten per touringcar en autobus tussen beide landen niet toegestaan. Daarom behoort het recht op het verrichten van dergelijke activiteiten niet tot de rechten die vallen onder artikel 20, lid 2, van de overeenkomst inzake vervoer over land.

(3)Internationale verbintenissen op grond waarvan in Zwitserland gevestigde vervoerders cabotage mogen verrichten binnen de Unie kunnen gevolgen hebben voor artikel 20 van de overeenkomst inzake vervoer over land, voor zover die bepaling dergelijke activiteiten niet toestaat.

(4)Bovendien mag volgens Verordening (EG) nr. 1073/2009 van het Europees Parlement en de Raad 12 cabotage binnen de Unie onder bepaalde voorwaarden uitsluitend worden verricht door vervoerders die houder zijn van een communautaire vergunning. Internationale verbintenissen op grond waarvan vervoerders uit derde landen die geen houder zijn van een dergelijke vergunning activiteiten van die aard mogen uitvoeren, kunnen gevolgen hebben voor die verordening.

(5)Bijgevolg vallen dergelijke verbintenissen onder de exclusieve externe bevoegdheid van de Unie. De lidstaten mogen alleen over dergelijke verbintenissen onderhandelen of deze aangaan als zij daartoe door de Unie zijn gemachtigd overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU.

(6)Cabotageactiviteiten die worden verricht binnen de Unie door vervoerders uit derde landen die geen houder zijn van een communautaire vergunning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1073/2009, zijn nadelig voor het functioneren van de interne markt voor touringcar- en autobusdiensten, zoals die door die verordening tot stand is gebracht. Daarom moet elke machtiging op grond van artikel 2, lid 1, VWEU worden verleend door de wetgever van de Unie, overeenkomstig de wetgevingsprocedure van artikel 91, VWEU.

(7)In een brief van 17 maart 2025 heeft Oostenrijk de Unie verzocht het te machtigen om zijn overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer te wijzigen zodat cabotage wordt toegestaan tijdens het verlenen van internationale personenvervoerdiensten per touringcar en autobus in de respectieve grensgebieden van beide landen.

(8)Cabotage maakt de diensten economisch efficiënter omdat de benuttingsgraad van de voertuigen wordt verhoogd. Het is daarom aangewezen dergelijke activiteiten toe te staan tijdens het verlenen van internationale personenvervoerdiensten per touringcar en autobus in de respectieve grensgebieden van Zwitserland en Oostenrijk. Dit kan de nauwe integratie van deze grensregio's verder versterken.

(9)Om te waarborgen dat de desbetreffende cabotageverrichtingen de werking van de interne markt voor touringcar- en busdiensten, zoals vastgesteld in Verordening (EG) nr. 1073/2009, niet al te sterk wijzigen, mag de toestemming alleen worden gegeven op voorwaarde dat er geen discriminatie tussen in de Unie gevestigde vervoerders en geen concurrentievervalsing is.

(10)Om dezelfde reden mogen cabotageactiviteiten alleen worden toegestaan in de grensregio’s van Oostenrijk tijdens het verrichten van personenvervoerdiensten per touringcar en autobus tussen Oostenrijk en Zwitserland. Daartoe moeten de grensgebieden van Oostenrijk in de zin van dit besluit op zodanige wijze worden vastgesteld dat rekening wordt gehouden met de werking van Verordening (EG) nr. 1073/2019, terwijl tegelijk de efficiëntie van de desbetreffende verrichtingen kan worden verhoogd,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Oostenrijk wordt hierbij gemachtigd om zijn bilaterale overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer van 22 oktober 1958 te wijzigen zodat cabotageactiviteiten in de respectieve grensgebieden van Oostenrijk en Zwitserland worden toegestaan tijdens het verrichten van personenvervoerdiensten per touringcar en autobus tussen beide landen, mits er niet tussen in de Unie gevestigde vervoerders wordt gediscrimineerd en er geen concurrentievervalsing is.

De districten Bludenz, Bregenz, Dornbirn, Feldkirch in de regio Vorarlberg en het district Landeck in de regio Tirol worden beschouwd als grensregio’s van Oostenrijk in de zin van de eerste alinea.

Artikel 2

Oostenrijk stelt de Commissie in kennis van de overeenkomstig artikel 1 van dit besluit uitgevoerde wijziging van zijn bilaterale overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer van 22 oktober 1958 en van de tekst van de gewijzigde overeenkomst. De Commissie stelt de Raad en het Europees Parlement daarvan in kennis.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot de Republiek Oostenrijk.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement    Voor de Raad

De voorzitter    De voorzitter

(1)    PB L 114 van 30.4.2002, blz. 91, ELI:  http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/309(3)/oj .
(2)    Hoewel in de laatste zin van artikel 20, lid 2, van de overeenkomst inzake vervoer over land wordt aangegeven dat de overeenkomstige rechten worden opgesomd in bijlage 8 bij die overeenkomst, bevat bijlage 8 momenteel alleen rechten voor personenvervoer in het kader van driehoeksvervoer (krachtens artikel 19, lid 2, van de overeenkomst inzake vervoer over land) en geen cabotagerechten.
(3)    Oostenrijks federaal staatsblad nr. 123/1959, 1959_123_0.pdf .
(4)    Verordening (EG) nr. 1073/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels voor toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 (PB L 300 van 14.11.2009, blz. 88, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1073/oj ).
(5)    Besluit (EU) 2020/853 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2020 tot machtiging van Duitsland om zijn bilaterale overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer te wijzigen zodat cabotageactiviteiten worden toegestaan tijdens het verrichten van internationale personenvervoerdiensten over de weg per touringcar en autobus in de grensgebieden tussen beide landen (PB L 198 van 22.6.2020, blz. 44, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2020/853/oj ).
(6)    Besluit (EU) 2020/854 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2020 tot machtiging van Italië tot het onderhandelen over en het sluiten van een overeenkomst met Zwitserland inzake wegvervoer waarbij cabotageactiviteiten worden toegestaan in het internationale personenvervoer over de weg per touringcar en autobus in de grensgebieden tussen beide landen (PB L 198 van 22.6.2020, blz. 47, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2020/854/oj ).
(7)    Zie voor een soortgelijke situatie Advies 2/15 van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 16 mei 2017, EU:C:2017:376, punten 189 en 190.
(8)    PB C […] van […], blz. […].
(9)    PB C […] van […], blz. […].
(10)    PB L 114 van 30.4.2002, blz. 91, ELI:  http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/309(3)/oj .
(11)    Oostenrijks federaal staatsblad nr. 123/1959.
(12)    Verordening (EG) nr. 1073/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels voor toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 (PB L 300 van 14.11.2009, blz. 88, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1073/oj ).