ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.           ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

1.1.        Σκοπός της πρότασης

Η Επιτροπή προτείνει την έγκριση από την ΕΕ της Σύμβασης του 2005 για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας. Η Σύμβαση υπογράφηκε από την Ένωση την 1η Απριλίου 2009 βάσει της απόφασης 2009/397/ΕΚ του Συμβουλίου[1].

Στο σχέδιο δράσης για την εφαρμογή του προγράμματος της Στοκχόλμης ανακοινώθηκε η πρόθεση της Επιτροπής να προτείνει την έγκριση της Σύμβασης το 2012.

Η έγκριση της Σύμβασης από την ΕΕ θα μειώσει την έλλειψη ασφάλειας δικαίου για τις εταιρείες της ΕΕ με εμπορικές συναλλαγές εκτός της ΕΕ διασφαλίζοντας ότι οι συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις τους τηρούνται και ότι οι αποφάσεις που εκδίδονται από τα δικαστήρια τα οποία ορίζονται ως αρμόδια στις εν λόγω συμφωνίες μπορούν να αναγνωρίζονται και να εκτελούνται στα άλλα κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης.

Γενικά, η έγκριση της Σύμβασης από την ΕΕ θα συμπληρώσει την επίτευξη των στόχων που επιδιώκουν οι κανόνες της ΕΕ για την παρέκταση της δικαιοδοσίας, με τη δημιουργία εναρμονισμένης δέσμης κανόνων εντός της ΕΕ έναντι τρίτων κρατών που θα γίνουν συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης.

1.2.        Η Σύμβαση της Χάγης, της 30ής Ιουνίου 2005, για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας

Η Σύμβαση για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας συνήφθη την 30ή Ιουνίου 2005 στο πλαίσιο της συνδιάσκεψης της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο. Αποβλέπει στην παροχή μεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου και προβλεψιμότητας στα μέρη συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων και στα μέρη διεθνών νομικών διαφορών, με τη συγκρότηση ενός προαιρετικού, παγκόσμιας εμβέλειας δικαστικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών, εναλλακτικού σε σχέση με το υφιστάμενο σύστημα διαιτησίας.

Ειδικότερα, σκοπός της Σύμβασης είναι η προαγωγή του διεθνούς εμπορίου και των επενδύσεων με την ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας, μέσω της καθιέρωσης ομοιόμορφων κανόνων, αφενός, για τη διεθνή δικαιοδοσία με βάση συμφωνίες παρέκτασης της αποκλειστικής δικαιοδοσίας και, αφετέρου, για την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων που εκδίδουν τα επιλεγόμενα δικαστήρια στα κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης.

Η Σύμβαση επιδιώκει την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ: i) της ανάγκης να έχουν τα μέρη τη βεβαιότητα ότι μόνον τα δικαστήρια που τα ίδια έχουν επιλέξει θα εκδικάσουν την εκάστοτε υπόθεση και ότι η δικαστική απόφαση που θα προκύψει θα αναγνωρισθεί και εκτελεσθεί στην αλλοδαπή· και ii) της ανάγκης να δοθεί στα κράτη η δυνατότητα να αναλαμβάνουν δράση για την εξυπηρέτηση ορισμένων σκοπών δημόσιου συμφέροντος που τα ίδια επιδιώκουν, ιδίως σε σχέση με την προστασία των ασθενέστερων μερών, την παροχή προστασίας έναντι σοβαρών αδικιών σε ειδικές περιπτώσεις και την κατοχύρωση της συμμόρφωσης με ορισμένους λόγους αποκλειστικής αρμοδιότητας των κρατών.

1.3.        Σχέση της Σύμβασης με τον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι»

Στο επίπεδο της ΕΕ, η διεθνής δικαιοδοσία των δικαστηρίων της Ένωσης βάσει συμφωνιών παρέκτασης της δικαιοδοσίας διέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ο κανονισμός «Βρυξέλλες Ι»)[2] (ο οποίος θα αντικατασταθεί από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (αναδιατύπωση)[3] από την 10η Ιανουαρίου 2015). Ωστόσο, ο κανονισμός «Βρυξέλλες Ι» δεν διέπει την εκτέλεση στην Ένωση των συμφωνιών παρέκτασης της δικαιοδοσίας υπέρ δικαστηρίων τρίτων κρατών[4]. Αυτό θα επιτευχθεί μόλις εγκριθεί από την Ένωση η Σύμβαση για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας.

Οι πρόσφατες τροποποιήσεις του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι» [κανονισμός «Βρυξέλλες Ι» (αναδιατύπωση)] ενίσχυσαν την αυτονομία των μερών διασφαλίζοντας ότι οι συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας δεν μπορούν να καταστρατηγηθούν μέσω της προσφυγής των μερών σε άλλα δικαστήρια κατά παράβαση των εν λόγω συμφωνιών. Ταυτόχρονα, οι τροποποιήσεις αυτές διασφαλίζουν ότι η προσέγγιση των συμφωνιών παρέκτασης της δικαιοδοσίας για υποθέσεις εντός της ΕΕ συνάδει με την προσέγγιση που θα εφαρμόζεται σε υποθέσεις εκτός της ΕΕ βάσει της Σύμβασης, μόλις αυτή εγκριθεί από την Ένωση. Επομένως, ο κανονισμός «Βρυξέλλες Ι» (αναδιατύπωση) προετοιμάζει το έδαφος, ώστε η ΕΕ να προχωρήσει στην έγκριση της Σύμβασης.

Η σχέση μεταξύ των κανόνων που περιλαμβάνονται στη Σύμβαση και των υφιστάμενων και μελλοντικών κανόνων της Ένωσης καθορίζεται στο άρθρο 26 παράγραφος 6 της Σύμβασης, που προβλέπει τα εξής:

«Η παρούσα Σύμβαση δεν θίγει την εφαρμογή των κανόνων περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης που είναι συμβαλλόμενο μέρος της παρούσας Σύμβασης, είτε αυτοί θεσπίστηκαν πριν είτε μετά την παρούσα Σύμβαση:

α) εφόσον κανείς από τους διαδίκους δεν είναι κάτοικος συμβαλλόμενου κράτους το οποίο δεν είναι κράτος μέλος του περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης·

β) όσον αφορά την αναγνώριση ή την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων μεταξύ κρατών μελών του περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης.»

Συνεπώς, η Σύμβαση επηρεάζει την εφαρμογή του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι» αν τουλάχιστον ένα από τα μέρη κατοικεί σε συμβαλλόμενο κράτος της Σύμβασης. Η Σύμβαση θα υπερισχύει των κανόνων δικαιοδοσίας του κανονισμού εκτός αν αμφότερα τα μέρη κατοικούν στην ΕΕ ή προέρχονται από τρίτα κράτη, που δεν αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης. Όσον αφορά την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων, ο κανονισμός θα υπερισχύει όταν το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση και το δικαστήριο στο οποίο επιδιώκεται η αναγνώριση και η εκτέλεση ευρίσκονται αμφότερα στην Ένωση.

Επομένως, όταν η Σύμβαση εγκριθεί από την ΕΕ, θα μειώσει το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι». Ωστόσο, αυτή η μείωση του πεδίου εφαρμογής γίνεται δεκτή ενόψει της αύξησης του σεβασμού της αυτονομίας των μερών σε διεθνές επίπεδο και της ενίσχυσης της ασφάλειας του δικαίου για τις εταιρείες της ΕΕ που έχουν εμπορικές συναλλαγές με μέρη που ευρίσκονται σε τρίτα κράτη.

1.4.        Οφέλη για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις

Η συμφωνία παρέκτασης της δικαιοδοσίας αποτελεί σημαντικό στοιχείο στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης διεθνών συμβάσεων, δεδομένου ότι διασφαλίζει την προβλεψιμότητα του δικαίου σε περίπτωση διαφοράς. Επομένως, συνιστά ουσιώδες στοιχείο της αξιολόγησης κινδύνου για τις εταιρείες που ασχολούνται με το διεθνές εμπόριο. Τα αριθμητικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια εκπόνησης της πρότασης της Επιτροπής για την υπογραφή της Σύμβασης και για τον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι» (αναδιατύπωση)[5] καταδεικνύουν τη σημασία των συμφωνιών παρέκτασης της δικαιοδοσίας για τις επιχειρήσεις της ΕΕ όσον αφορά τις σχέσεις τους με άλλες επιχειρήσεις.

Η αποτελεσματικότητα των συμφωνιών παρέκτασης της δικαιοδοσίας εντός της ΕΕ εξασφαλίζεται μέσω του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι». Η αυτονομία των μερών πρέπει να διασφαλίζεται όχι μόνο εντός της ΕΕ, αλλά και πέρα από τα σύνορά της. Η Σύμβαση θα προσφέρει στις επιχειρήσεις της ΕΕ την αναγκαία ασφάλεια δικαίου ως προς το γεγονός ότι οι συμφωνίες τους για παρέκταση της δικαιοδοσίας υπέρ δικαστηρίου εκτός της ΕΕ θα τηρούνται στην ΕΕ και ότι οι συμφωνίες τους υπέρ δικαστηρίου στην ΕΕ θα τηρούνται από τρίτα κράτη. Επίσης, χάρη στη Σύμβαση αυτή οι επιχειρήσεις της ΕΕ μπορούν να είναι βέβαιες ότι η απόφαση που εκδίδεται από επιλεγέν δικαστήριο στην ΕΕ θα μπορεί να αναγνωρίζεται και να εκτελείται σε τρίτα κράτη, τα οποία είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης, και αντίστροφα.

Η εκτίμηση επιπτώσεων της Επιτροπής για τη σύναψη της Σύμβασης από την ΕΕ (SEC/2008/2389 τελικό) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η έγκριση της Σύμβασης θα μπορούσε να ενισχύει την τάση των επιχειρήσεων να περιλαμβάνουν συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας σε διεθνείς συμβάσεις, λόγω της παρεχόμενης με αυτόν τον τρόπο μεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου. Συνολικά, η Σύμβαση θα μπορούσε να αποτελεί κίνητρο υπέρ του διεθνούς εμπορίου.

Τα οφέλη για τις επιχειρήσεις της ΕΕ που απορρέουν από την έγκριση της Σύμβασης από την ΕΕ θα αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των κυρώσεων της Σύμβασης, ιδίως από τους κύριους εμπορικούς εταίρους της Ένωσης.

2.           ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Η Επιτροπή εκπόνησε το 2008 εκτίμηση επιπτώσεων για τη σύναψη της Σύμβασης από την ΕΕ[6] πριν από την υποβολή πρότασης απόφασης του Συμβουλίου για την υπογραφή της Σύμβασης αυτής. Στην εκτίμηση επιπτώσεων διαπιστώθηκε ότι η σύναψη της Σύμβασης θα ήταν επωφελής όσον αφορά την προώθηση της ασφάλειας και της προβλεψιμότητας του δικαίου προς όφελος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι τρίτων κρατών.

Στην εκτίμηση επιπτώσεων, προτάθηκε η εξέταση από την ΕΕ, κατά την έγκριση της Σύμβασης, του ενδεχομένου υποβολής δηλώσεων δυνάμει του άρθρου 21 της Σύμβασης αυτής για να αποκλειστούν από το πεδίο εφαρμογής της, αφενός, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα (των οποίων η ισχύς αφορά τα κράτη μέλη) και, αφετέρου, οι συμβάσεις ασφάλισης (όταν ο αντισυμβαλλόμενος έχει τη νόμιμη κατοικία του στην ΕΕ και ο κίνδυνος ή το ασφαλισθέν συμβάν, αντικείμενο ή περιουσιακό στοιχείο σχετίζεται αποκλειστικά και μόνο με την ΕΕ). Λόγω των επιπτώσεων και στους δύο κλάδους και της διάστασης απόψεων των ενδιαφερομένων μερών στο παρελθόν, η Επιτροπή εξέτασε περαιτέρω την ανάγκη να προβεί σε ανάλογες δηλώσεις. Ειδικότερα, πριν από την απόφαση της Επιτροπής να προτείνει την έγκριση της Σύμβασης μαζί με δήλωση για το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης, είχαν διενεργηθεί διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου για υποθέσεις αστικού δικαίου (γενικές ερωτήσεις) την 28η Μαΐου 2013 (για περισσότερες πληροφορίες βλέπε το σημείο 3.2 κατωτέρω).

3.           ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

3.1.        Αρμοδιότητα της Ένωσης όσον αφορά τη Σύμβαση

Η Σύμβαση επιτρέπει σε περιφερειακό οργανισμό οικονομικής ολοκλήρωσης, ανάλογα με το πεδίο των αρμοδιοτήτων του επί των θεμάτων της Σύμβασης, να συνάψει τη Σύμβαση μαζί με τα κράτη μέλη του ή μόνος του, με συνέπεια τη δέσμευση των κρατών μελών του (άρθρα 29-30). Η σχετική δήλωση μπορεί να γίνει κατά την υπογραφή, αποδοχή, έγκριση ή προσχώρηση στη Σύμβαση.

Όταν η ΕΕ υπέγραψε τη Σύμβαση, δήλωσε, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 30 της Σύμβασης, ότι έχει αρμοδιότητα επί όλων των θεμάτων που υπάγονται στη Σύμβαση και ότι τα κράτη μέλη της δεν θα είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης, αλλά θα δεσμεύονται από αυτήν συνεπεία της σύναψής της από την ΕΕ. Επομένως, η ΕΕ δεν χρειάζεται να προβεί σε περαιτέρω δήλωση βάσει του άρθρου 30 όταν εγκρίνει τη Σύμβαση.

3.2.        Δηλώσεις δυνάμει της Σύμβασης που επηρεάζουν το καθ’ ύλη πεδίο εφαρμογής της

Η Σύμβαση, προκειμένου να είναι ευέλικτη και να διατηρεί την εν δυνάμει ευρεία έλξη που ασκεί, επιτρέπει στα συμβαλλόμενα μέρη να επεκτείνουν ή να μειώσουν το καθ’ ύλη πεδίο εφαρμογής της προβαίνοντας σε σχετικές δηλώσεις (άρθρα 19-22). Οι δηλώσεις μπορούν να γίνουν κατά την υπογραφή ή την έγκριση ή οποτεδήποτε μετά από αυτές και μπορούν να τροποποιηθούν ή να ανακληθούν οποτεδήποτε. Κατά την υπογραφή της Σύμβασης, η Ένωση δεν προέβη σε δηλώσεις δυνάμει αυτών των άρθρων. Όπως προαναφέρθηκε, η Επιτροπή διενήργησε περαιτέρω διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2013 σχετικά με την ανάγκη να προβεί στις δηλώσεις αυτές. Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων αυτών παρουσιάζονται κατωτέρω.

3.2.1.     Δηλώσεις βάσει των άρθρων 19, 20 και 22

Το άρθρο 19 επιτρέπει σε κράτος να προβεί σε δήλωση δυνάμει της οποίας τα δικαστήριά του έχουν την ευχέρεια να αρνούνται να επιληφθούν διαφορών οι οποίες υπόκεινται σε συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας σε υποθέσεις που δεν έχουν κανένα άλλο δεσμό με το κράτος τους εκτός από την επιλογή δικαστηρίου. Το άρθρο 20 επιτρέπει σε κράτος να προβεί σε δήλωση δυνάμει της οποίας τα δικαστήριά του έχουν την ευχέρεια να αρνηθούν να αναγνωρίσουν ή να εκτελέσουν δικαστική απόφαση εκδοθείσα από δικαστήριο άλλου συμβαλλόμενου κράτους εφόσον οι διάδικοι είχαν τη νόμιμη κατοικία τους στο κράτος στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση και η σχέση μεταξύ των διαδίκων, καθώς και όλες οι λοιπές περιστάσεις της διαφοράς, με εξαίρεση την τοποθεσία του επιλεγέντος δικαστηρίου, συνδέονται μόνο με το κράτος στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση. Επομένως, τα άρθρα 19 και 20 επιτρέπουν να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης ορισμένες υποθέσεις, οι οποίες, εκτός από την επιλογή δικαστηρίου, δεν παρουσιάζουν κανένα άλλο διεθνές στοιχείο.

Το άρθρο 22 παρέχει τη δυνατότητα σε ένα κράτος να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης για να καλύψει μη αποκλειστικές συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας όσον αφορά την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων. Λόγω της αρχής της αμοιβαιότητας, η υποχρέωση αναγνώρισης και εκτέλεσης αποφάσεων που βασίζονται σε μη αποκλειστική συμφωνία παρέκτασης της αρμοδιότητας επεκτείνεται μόνο σε αποφάσεις οι οποίες εκδίδονται από δικαστήρια άλλων συμβαλλόμενων μερών που έχουν προβεί ομοίως σε δηλώσεις του άρθρου 22.

Όσον αφορά τα άρθρα 19 και 20, θα πρέπει να σημειωθεί ότι το δίκαιο της Ένωσης αναγνωρίζει τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας σε περιπτώσεις που η επιλογή του δικαστηρίου αποτελεί τον μόνο σύνδεσμο με το κράτος του επιλεγέντος δικαστηρίου. Το δίκαιο της Ένωσης δεν απαιτεί πρόσθετο σύνδεσμο με το επιλεγέν κράτος, εκτός από την επιλογή δικαστηρίου. Επομένως, δεν φαίνεται να υπάρχει λόγος για τον αποκλεισμό αυτών των περιπτώσεων από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης. Αυτό επιβεβαιώθηκε στις διαβουλεύσεις που διενεργήθηκαν από την Επιτροπή μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις πιθανές δηλώσεις βάσει των άρθρων 19-20. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν προτείνει να προβεί σε δηλώσεις βάσει των άρθρων αυτών.

Όσον αφορά το άρθρο 22, αν το πεδίο της Σύμβασης επεκτεινόταν, η αναγνώριση και η εκτέλεση των αποφάσεων που θα εκδίδονταν με βάση τη μη αποκλειστική συμφωνία παρέκτασης της δικαιοδοσίας θα είχε ως αποτέλεσμα ότι τα δικαστήρια των κρατών μελών της ΕΕ, γενικά, δεν θα μπορούσαν να έχουν δικαιοδοσία σε περιπτώσεις όπου ένας από τους διαδίκους θα προσέφευγε σ’ αυτά μετά από απόφαση που βασίζεται σε μη αποκλειστική συμφωνία παρέκτασης της δικαιοδοσίας και η οποία είχε ήδη εκδοθεί από δικαστήριο άλλου συμβαλλόμενου μέρους το οποίο είχε προβεί σε δήλωση βάσει του άρθρου 22. Η Επιτροπή δεν προτείνει να προβεί σε δήλωση βάσει του άρθρου 22 κατά την έγκριση της Σύμβασης. Δεδομένου ότι το άρθρο βασίζεται στην αρχή της αμοιβαιότητας, η τυχόν δήλωση θα μπορούσε να εξεταστεί ενδεχομένως σε μεταγενέστερο στάδιο όταν γίνουν προφανή τα συμφέροντα άλλων συμβαλλόμενων μερών της Σύμβασης για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της βάσει του άρθρου 22. Οι απόψεις των κρατών μελών που απάντησαν στη διαβούλευση της Επιτροπής στηρίζουν καταρχήν την πρόταση της Επιτροπής να μην προβεί σε δηλώσεις προς το παρόν.

3.2.2.     Δηλώσεις βάσει του άρθρου 21

3.2.2.1.  Οι δηλώσεις γενικά

Το άρθρο 2 της Σύμβασης προβλέπει ήδη ορισμένες εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής της. Επιπλέον, το άρθρο 21 επιτρέπει στο συμβαλλόμενο μέρος να επεκτείνει τον κατάλογο των εξαιρούμενων θεμάτων προβαίνοντας σε δήλωση που να διευκρινίζει το θέμα το οποίο σκοπεύει να εξαιρέσει. Συνεπώς, η Σύμβαση δεν θα εφαρμόζεται σχετικά με το εν λόγω θέμα στο κράτος που προβαίνει σε δήλωση και, λόγω της αμοιβαιότητας, άλλα κράτη δεν θα εφαρμόζουν τη Σύμβαση στο εν λόγω θέμα όταν το επιλεγέν δικαστήριο ευρίσκεται στο κράτος που προέβη στη δήλωση. Περαιτέρω, πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθοι όροι για τη δήλωση: πρέπει να υπάρχει σοβαρό συμφέρον από την πλευρά του κράτους που δηλώνει ότι δεν θα εφαρμόζει τη Σύμβαση για ειδικό θέμα, η εμβέλεια της δήλωσης δεν μπορεί να είναι ευρύτερη από την αναγκαία και το εξαιρούμενο ειδικό θέμα πρέπει να προσδιορίζεται με σαφήνεια και ακρίβεια[7].

Το 2008, στην εκτίμηση επιπτώσεων της Επιτροπής, προτάθηκε να εξεταστεί το ενδεχόμενο η Ένωση να προβεί σε δήλωση δυνάμει του άρθρου 21 της Σύμβασης με την οποία να αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής της, θέματα που σχετίζονται αφενός, με τις συμβάσεις ασφάλισης - όταν ο αντισυμβαλλόμενος έχει τη νόμιμη κατοικία του στην ΕΕ και ο κίνδυνος ή το ασφαλισθέν συμβάν, αντικείμενο ή περιουσιακό στοιχείο σχετίζεται αποκλειστικά και μόνο με την ΕΕ - και, αφετέρου, με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα των οποίων η ισχύς αφορά κράτος μέλος. Οι δηλώσεις αυτές θα είχαν ως στόχο να προστατεύσουν το ασθενέστερο μέρος σύμβασης ασφάλισης (προστασία παρόμοια με τη διαθέσιμη προστασία βάσει του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι») και σύμβασης πνευματικής ιδιοκτησίας έναντι της υποχρεωτικής προσφυγής για την επίλυση της διαφοράς στο επιλεγέν δικαστήριο που μπορεί να του έχει επιβληθεί από τον άλλο συμβαλλόμενο ο οποίος ευρίσκεται σε ισχυρότερη θέση, και, ενδεχομένως, να διασφαλίσουν την εφαρμογή ορισμένων προτύπων για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα όπως θεσπίζονται στο δίκαιο της ΕΕ.

Όπως προαναφέρθηκε, η Επιτροπή διενήργησε περαιτέρω διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη για την ανάγκη τυχόν δηλώσεων βάσει του άρθρου 21, λαμβάνοντας υπόψη την πολιτική που αφορά τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας στο δίκαιο της Ένωσης και συνεκτιμώντας το γεγονός ότι, λόγω της αρχής της αμοιβαιότητας, ο αποκλεισμός συγκεκριμένου θέματος από το πεδίο εφαρμογής θα σήμαινε ότι οι ρήτρες παρέκτασης της δικαιοδοσίας υπέρ των δικαστηρίων της ΕΕ που ενδέχεται να ωφελούσαν τα μέρη της ΕΕ δεν θα εκτελούνταν σε τρίτα κράτη τα οποία είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης. Λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης, η Επιτροπή προτείνει τον περιορισμό της δήλωσης βάσει του άρθρου 21 μόνο σε εκείνα τα θέματα στα οποία το δίκαιο της Ένωσης περιορίζει εξίσου την αυτονομία των μερών. Αυτό ισχύει, όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης, μόνο για ορισμένα είδη συμβάσεων ασφάλισης οι οποίες συνάπτονται για σκοπούς που μπορεί να θεωρηθούν σχετικοί με τις δραστηριότητες ή το επάγγελμα που ασκούν τα μέρη. Αυτός ο περιορισμένος αποκλεισμός θα εξασφαλίσει συνεκτική προσέγγιση στην παρέκταση δικαιοδοσίας εντός και εκτός της Ένωσης.

3.2.2.2.  Η προτεινόμενη δήλωση για τις συμβάσεις ασφάλισης

Ο κανονισμός «Βρυξέλλες Ι» (Τμήμα 3) προβλέπει ειδική προστατευτική δικαιοδοσία σε θέματα ασφαλίσεων με στόχο την προστασία του ασθενέστερου μέρους (του αντισυμβαλλόμενου, του ασφαλισμένου ή δικαιούχου) και των οικονομικών συμφερόντων του ευρέος κοινού του τόπου όπου ευρίσκεται το ασθενέστερο μέρος. Επομένως, ο ασφαλισμένος, ως ενάγων, έχει την επιλογή να ασκήσει αγωγή κατά του ασφαλιστή σε διάφορους τόπους, συμπεριλαμβανομένου του τόπου όπου ο ασφαλισμένος έχει την κατοικία του. Ο ασφαλιστής, ως ενάγων, μπορεί να ασκήσει αγωγή κατά του ασφαλισμένου, κατ’ αρχήν, μόνο όπου ο τελευταίος έχει την κατοικία του. Αυτοί οι κανόνες προστατευτικής δικαιοδοσίας βασίζονται στην υπόθεση ότι ο ασφαλισμένος είναι πάντα το ασθενέστερο μέρος, ακόμα και όταν αυτός ενεργεί ως εμπορικός φορέας σε σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων. Στον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι» (αναδιατύπωση) δεν προβλέπεται αλλαγή αυτού του τεκμηρίου. Για τον λόγο αυτό, περιορίστηκε η δυνατότητα των μερών να συνάπτουν συμφωνία παρέκτασης της δικαιοδοσίας (άρθρο 13 του κανονισμού). Οι κανόνες προστατευτικής δικαιοδοσίας του τμήματος 3, σε υποθέσεις κατά του ασφαλιστή, εφαρμόζονται μόνο αν ο τελευταίος έχει την κατοικία του ή θεωρείται ότι έχει την κατοικία του (μέσω υποκαταστήματος, πρακτορείου ή οποιαδήποτε άλλης εγκατάστασης) στην ΕΕ. Δεν προβλέπεται αλλαγή αυτής της προστατευτικής πολιτικής στον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι» (αναδιατύπωση).

Από την πλευρά της, η Σύμβαση εφαρμόζεται σε υποθέσεις ασφάλισης χωρίς να περιορίζει την αυτονομία των μερών να συνάπτουν συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας. Ο μόνος ουσιαστικός περιορισμός απορρέει από το άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α) της Σύμβασης το οποίο εξαιρεί τις συμβάσεις ασφάλισης που συνάπτονται από ιδιώτες ως καταναλωτές. Ο περιορισμός αυτός είναι εν μέρει αντίθετος με το καθεστώς που θεσπίζεται στον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι» στο μέτρο που, για παράδειγμα, η Σύμβαση θα εφαρμόζεται σε συμβάσεις ασφάλισης που συνάπτονται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Ορισμένες συμβάσεις ασφάλισης οι οποίες, επί του παρόντος, εμπίπτουν στον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι», π.χ. συμβάσεις μεταξύ αντισυμβαλλομένου στην ΕΕ και υποκαταστήματος στην ΕΕ ασφαλιστή του οποία η έδρα ευρίσκεται εκτός της ΕΕ (άρθρο 9 παράγραφος 2 του κανονισμού), από την έγκριση της Σύμβασης θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της (άρθρο 26 παράγραφος 6 σε συνδυασμό με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της Σύμβασης). Επομένως, αν συναπτόταν η Σύμβαση χωρίς την εξαίρεση των συμβάσεων ασφάλισης, θα υπήρχε έλλειψη παραλληλισμού με την προστατευτική πολιτική που θεσπίστηκε στον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι» και η οποία επιτρέπει την άσκηση αγωγής του ασφαλισμένου κατά ασφαλιστή στην ΕΕ (ή κατά υποκαταστήματος στην ΕΕ ασφαλιστή τρίτου κράτους) στον τόπο κατοικίας του ασφαλισμένου ανεξαρτήτως από οποιαδήποτε άλλη δικαιοδοσία προβλεπόμενη βάσει συμφωνίας παρέκτασης της δικαιοδοσίας. Το μειονέκτημα της πλήρους εξαίρεσης των συμβάσεων ασφάλισης, από την πλευρά των ευρωπαίων ασφαλιστών, είναι ότι οι ρήτρες παρέκτασης της δικαιοδοσίας που έχουν αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης με μη ευρωπαίους αντισυμβαλλόμενους δεν θα αναγνωρίζονται και δεν θα εκτελούνται σε τρίτα κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης. Από την πλευρά των ευρωπαίων αντισυμβαλλομένων, αυτοί θα απολέσουν το πλεονέκτημα της αναγνώρισης και εκτέλεσης των αποφάσεων των δικαστηρίων της ΕΕ (που έχουν επιλεγεί από τα μέρη) εκτός της Ένωσης βάσει της Σύμβασης. Ωστόσο, τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από το γεγονός ότι τα ασθενέστερα μέρη της ΕΕ μπορούν να τύχουν, στο εξωτερικό της ΕΕ, του ίδιου καθεστώτος προστασίας με αυτό που παρέχεται από την εσωτερική νομοθεσία της ΕΕ, υπερτερούν των μειονεκτημάτων αυτών.

Σημειώθηκε διάσταση απόψεων των κρατών μελών που συμμετείχαν στη διαβούλευση της Επιτροπής σχετικά με το θέμα του αποκλεισμού των συμβάσεων ασφάλισης από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης, με σχεδόν ίσο αριθμό απαντήσεων υπέρ και κατά του αποκλεισμού αυτού. Επομένως, η Επιτροπή προτείνει, μετά την εκτίμηση επιπτώσεων και για να διασφαλιστεί η συνοχή με την προστατευτική νομοθεσία στο εσωτερικό της ΕΕ, τον αποκλεισμό ορισμένου είδους θεμάτων ασφάλισης από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης χωρίς να καθορίζει περαιτέρω προϋποθέσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 21 της Σύμβασης κάθε δήλωση πρέπει να αφορά μόνο ειδικό θέμα. Συνεπώς, τυχόν δήλωση βάσει του άρθρου 21 δεν θα μπορούσε να διατυπωθεί με τρόπο ώστε να ωφελεί μονομερώς τα μέρη που ευρίσκονται στην ΕΕ.

Τα άρθρα 13 και 14 του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι» δεν περιορίζουν την αυτονομία των μερών σε συμβάσεις ασφάλισης σε όλες τις περιπτώσεις. Υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις στις οποίες επιτρέπεται στα μέρη να ορίσουν το δικαστήριο που είναι αρμόδιο για την εκδίκαση των διαφορών τους. Η προτεινόμενη δήλωση διατυπώνεται με τρόπο που να επιτρέπει, στο μέτρο του δυνατού, στις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας οι οποίες αναγνωρίζονται στο δίκαιο της Ένωσης να αναγνωρίζονται εξίσου στο διεθνές επίπεδο μέσω της Σύμβασης για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας. Ωστόσο, ενόψει της διατύπωσης των εξαιρέσεων βάσει του δικαίου της Ένωσης, που έχουν σχεδιαστεί για την προστασία μόνο των αντισυμβαλλόμενων της ΕΕ, και της απαίτησης της Σύμβασης να αναφέρεται η δήλωση μόνο στο θέμα, δεν φαίνεται δυνατή η διασφάλιση πλήρους συνοχής μεταξύ, αφενός, της Σύμβασης και, αφετέρου, του δικαίου της Ένωσης. Ειδικότερα, το άρθρο 13 παράγραφος 4 του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι», αναγνωρίζει και εκτελεί τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας οι οποίες συνάπτονται με αντισυμβαλλόμενους που έχουν κατοικία εκτός της ΕΕ, εκτός αν πρόκειται για υποχρεωτική ασφάλιση ή για ασφάλιση ακινήτου που κείται σε κάποιο κράτος μέλος. Δεδομένου ότι δεν είναι δυνατό, βάσει της Σύμβασης, να γίνει διάκριση μεταξύ αντισυμβαλλομένων που κατοικούν εντός και εκτός της Ένωσης, η Επιτροπή προτείνει να μη λάβει υπόψη της, στη δήλωση, την εξαίρεση του άρθρου 13 παράγραφος 4. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα ότι οι συμβάσεις ασφάλισης που συνάπτονται από αντισυμβαλλόμενους οι οποίοι κατοικούν εκτός της Ένωσης δεν θα διέπονταν από τη Σύμβαση και θα συνέχιζαν να διέπονται από το εσωτερικό δίκαιο της Ένωσης. Ως εκ τούτου, θα εξασφαλιζόταν στις ευρωπαϊκές εταιρείες που συνάπτουν συμφωνίες με αντισυμβαλλόμενους εκτός της ΕΕ, ότι η συμφωνία τους για παρέκταση της δικαιοδοσίας θα γινόταν δεκτή από τα δικαστήρια της Ένωσης βάσει του άρθρου 13 παράγραφος 4. Οι ευρωπαίοι αντισυμβαλλόμενοι που συνάπτουν συμφωνίες με παρόχους ασφάλισης που ευρίσκονται εκτός της ΕΕ θα συνέχιζαν να έχουν πρόσβαση στα δικαστήρια της ΕΕ βάσει του τμήματος 3 του κεφαλαίου ΙΙ του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι».

Συνολικά, η προτεινόμενη δήλωση έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι:

· ο αποκλεισμός περιορίζεται στα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου της προστασίας των συμφερόντων των ασθενέστερων μερών των συμβάσεων ασφάλισης, όπως αντικατοπτρίζονται στους κανόνες προστατευτικής δικαιοδοσίας του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι». Θα επιτρέπεται στα δικαστήρια των κρατών μελών της ΕΕ (βάσει του δικαίου της ΕΕ ή του εθνικού δικαίου, κατά περίπτωση) να εκδικάζουν ασφαλιστική διαφορά παρά την ύπαρξη συμφωνίας παρέκτασης της δικαιοδοσίας υπέρ δικαστηρίων τρίτου κράτους το οποίο είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης

· συνάδει με τη Σύμβαση. Η δήλωση βασίζεται μόνο στο θέμα και είναι ουδέτερη·

· υπάρχει παραλληλισμός με τον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι», ο οποίος στα άρθρα του 13 και 14, καθορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπονται οι συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας στις συμβάσεις ασφάλισης·

· τόσο το αποκλεισθέν θέμα, δηλαδή οι συμβάσεις ασφάλισης, όσο και οι υποθέσεις στις οποίες δεν εφαρμόζεται ο αποκλεισμός προσδιορίζονται με σαφήνεια και ακρίβεια.

2014/0021 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Σύμβασης της Χάγης, της 30ής Ιουνίου 2005, για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 81 παράγραφος 2 σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 πρώτο εδάφιο στοιχείο α),

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[8],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)       Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταβάλλει προσπάθειες για την εγκαθίδρυση ενός κοινού χώρου δικαιοσύνης, βασισμένου στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων.

(2)       Η Σύμβαση για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας, που συνήφθη την 30ή Ιουνίου 2005 στο πλαίσιο της συνδιάσκεψης της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο (στο εξής «η Σύμβαση»), συμβάλλει αποτελεσματικά στην προώθηση της αυτονομίας των μερών στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές και στην ενίσχυση της δυνατότητας πρόβλεψης δικαιοδοτικών λύσεων στο πλαίσιο τέτοιων συναλλαγών. Ειδικότερα, η Σύμβαση παρέχει την αναγκαία ασφάλεια δικαίου στα μέρη όσον αφορά το γεγονός ότι η συμφωνία τους για παρέκταση της δικαιοδοσίας θα τηρείται και ότι η απόφαση που εκδίδεται από το επιλεγέν δικαστήριο θα μπορεί να αναγνωρίζεται και να εκτελείται σε διασυνοριακές υποθέσεις.

(3)       Το άρθρο 29 της Σύμβασης επιτρέπει στους περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, να υπογράψουν, να αποδεχθούν, να εγκρίνουν ή να προσχωρήσουν στη Σύμβαση. Η Ένωση υπέγραψε τη Σύμβαση την 1η Απριλίου 2009, υπό τον όρο της μεταγενέστερης σύναψής της, σύμφωνα με την απόφαση 2009/397/ΕΚ[9] του Συμβουλίου.

(4)       Η Σύμβαση έχει επίπτωση στο παράγωγο κοινοτικό δίκαιο σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία που βασίζεται στην επιλογή των μερών, καθώς και στην αναγνώριση και εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων, ιδιαίτερα δε στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις[10]. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 πρόκειται να αντικατασταθεί από την 10η Ιανουαρίου 2015 από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις[11].

(5)       Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 προετοίμασε την κύρωση της Σύμβασης διασφαλίζοντας τη συνοχή μεταξύ των κανόνων της Ένωσης για την παρέκταση δικαιοδοσίας σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις και των κανόνων της Σύμβασης. Επομένως, θα είναι σκόπιμο η έναρξη ισχύος της Σύμβασης να πραγματοποιηθεί την ίδια ημέρα με την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1215/2012.

(6)       Κατά την υπογραφή της Σύμβασης, η Ένωση δήλωσε βάσει του άρθρου 30 της Σύμβασης ότι έχει αρμοδιότητα επί όλων των θεμάτων που υπάγονται στη Σύμβαση. Συνεπώς, τα κράτη μέλη δεσμεύονται από τη Σύμβαση συνεπεία της έγκρισής της από την Ένωση.

(7)       Επιπλέον, η Ένωση θα πρέπει, κατά την έγκριση της Σύμβασης, να προβεί στη δήλωση που επιτρέπεται δυνάμει του άρθρου 21 για τον αποκλεισμό από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης των συμβάσεων ασφάλισης γενικά, με την επιφύλαξη συγκεκριμένων εξαιρέσεων. Η δήλωση αυτή αποβλέπει στη διατήρηση των κανόνων προστατευτικής δικαιοδοσίας που διατίθενται στον αντισυμβαλλόμενο, τον ασφαλισμένο ή δικαιούχο στο πλαίσιο συμβάσεων ασφάλισης βάσει του τμήματος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001. Η εξαίρεση αυτή θα πρέπει να περιορίζεται σε ό,τι είναι αναγκαίο για την προστασία των συμφερόντων των ασθενέστερων μερών στις συμβάσεις ασφάλισης.

(8)       Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεσμεύονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου και επομένως συμμετέχουν στην έκδοση της παρούσας απόφασης.

(9)       Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου (αριθ. 22) για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας απόφασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η Σύμβαση της Χάγης, της 30ής Ιουνίου 2005, για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας (στο εξής η «Σύμβαση»), εγκρίνεται εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το κείμενο της Σύμβασης περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου εξουσιοδοτείται να ορίσει το πρόσωπο που είναι αρμόδιο να καταθέσει, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το έγγραφο που αναφέρεται στο άρθρο 27 παράγραφος 4 της Σύμβασης προκειμένου να εκφραστεί η συναίνεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δεσμευτεί από τη συμφωνία.

Άρθρο 3

Κατά την κατάθεση του εγγράφου που αναφέρεται στο άρθρο 27 παράγραφος 4 της Σύμβασης, η Ένωση προβαίνει στη δήλωση που προβλέπεται στο άρθρο 21 σχετικά με τις συμβάσεις ασφάλισης.

Το κείμενο της δήλωσης αυτής περιλαμβάνεται στο παράρτημα II.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έκδοσής της.

Βρυξέλλες,

                                                                       Για το Συμβούλιο

                                                                       Ο Πρόεδρος

[1]               ΕΕ L 133 της 29.5.2009, σ. 1.

[2]               ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σ. 1.

[3]               ΕΕ L 351 της 20.12.2012, σ. 1.

[4]               Η εκτέλεση στην Ένωση των συμφωνιών παρέκτασης της δικαιοδοσίας υπέρ της Ελβετίας, της Ισλανδίας και της Νορβηγίας διέπεται από τη σύμβαση του Λουγκάνο του 2007 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

[5]               Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την υπογραφή εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της Σύμβασης για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας, SEC(2008) 2389 της 5.9.2008 και εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση της Επιτροπής για τον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι» (αναδιατύπωση), SEC (2010) 1547 τελικό της 14.12.2010.

[6]               Αναφέρεται στην υποσημείωση 5.

[7]               Όπως εξηγήθηκε περαιτέρω στην εισηγητική έκθεση της Σύμβασης: «πρόθεση της διπλωματικής συνόδου ήταν η διάταξη αυτή να εφαρμόζεται μόνο σε μεμονωμένους τομείς δικαίου, του είδους που αποκλείονται από το άρθρο 2 παράγραφος 2. Η δήλωση δεν μπορεί να χρησιμοποιεί άλλο κριτήριο εκτός από το θέμα. Θα μπορεί για παράδειγμα, να αποκλείει «συμβάσεις ναυτικής ασφάλισης» αλλά όχι «συμβάσεις ναυτικής ασφάλισης όπου το επιλεγέν δικαστήριο ευρίσκεται σε άλλο κράτος» (παράγραφος 235). Επομένως, το μόνο κριτήριο που επιτρέπεται είναι αυτό του θέματος.

[8]               ΕΕ C , , σ. .

[9]               ΕΕ L 133 της 29.5.2009, σ. 1.

[10]             ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σ. 1.

[11]             ΕΕ L 351 της 20.12.2012, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΠΑΡΕΚΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ

Τα συμβαλλόμενα κράτη της παρούσας Σύμβασης,

επιθυμώντας την προώθηση του διεθνούς εμπορίου και των επενδύσεων μέσω της ενίσχυσης της δικαστικής συνεργασίας,

φρονώντας ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να ενισχυθεί με τη θέσπιση ενιαίων κανόνων για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις,

φρονώντας ότι μια τέτοια ενισχυμένη συνεργασία προϋποθέτει ιδίως ένα διεθνές νομικό καθεστώς το οποίο να παρέχει ασφάλεια, να κατοχυρώνει την αποτελεσματικότητα των συμφωνιών παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών εμπορικών συναλλαγών και να διέπει την αναγνώριση και την εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων που προκύπτουν από δίκες διεξαχθείσες βάσει τέτοιων συμφωνιών,

αποφασίζουν να συνάψουν την παρούσα Σύμβαση και συμφωνούν επί των ακόλουθων διατάξεων:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

Άρθρο 1

Πεδίο εφαρμογής

1. Στην παρούσα Σύμβαση υπάγονται οι συμφωνίες παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας οι οποίες συνάπτονται σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις, εφόσον πρόκειται για διεθνή υπόθεση.

2. Για τους σκοπούς του κεφαλαίου II, μία υπόθεση θεωρείται διεθνής, εκτός αν οι συμβαλλόμενοι έχουν τη νόμιμη κατοικία τους στο ίδιο συμβαλλόμενο κράτος και η σχέση μεταξύ των συμβαλλομένων καθώς και όλες οι λοιπές περιστάσεις που αφορούν τη μεταξύ τους διαφορά συνδέονται αποκλειστικά και μόνο με το συγκεκριμένο κράτος, ανεξαρτήτως από τον τόπο του δικαστηρίου που επέλεξαν.

3. Για τους σκοπούς του κεφαλαίου ΙΙΙ, μία υπόθεση θεωρείται διεθνής όταν επιδιώκεται η αναγνώριση ή εκτέλεση αλλοδαπής δικαστικής απόφασης.

Άρθρο 2

Εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής

1. Δεν υπάγονται στην παρούσα Σύμβαση οι συμφωνίες παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας:

α) στις οποίες συμβαλλόμενο μέρος είναι ένα φυσικό πρόσωπο το οποίο ενεργεί πρωτίστως για προσωπικούς, οικογενειακούς ή οικιακούς λόγους (καταναλωτής)·

β) οι οποίες σχετίζονται με συμβάσεις απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των συλλογικών συμβάσεων.

2. Η παρούσα Σύμβαση δεν εφαρμόζεται στα ακόλουθα θέματα:

α) προσωπική κατάσταση και ικανότητα δικαίου των φυσικών προσώπων·

β) υποχρεώσεις διατροφής·

γ) άλλα θέματα οικογενειακού δικαίου, στα οποία περιλαμβάνονται οι περιουσιακές σχέσεις μεταξύ συζύγων και τα λοιπά δικαιώματα ή οι υποχρεώσεις που απορρέουν από γάμο ή παρόμοια σχέση·

δ) διαθήκες και κληρονομική διαδοχή·

ε) αφερεγγυότητα, πτωχευτικοί συμβιβασμοί και άλλες ανάλογες διαδικασίες·

στ) μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων·

ζ) θαλάσσια ρύπανση, περιορισμός ευθύνης για ναυτικές απαιτήσεις, γενική αβαρία και ρυμούλκηση και διάσωση εκτάκτου ανάγκης·

η) θέματα αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας (ανταγωνισμού)·

θ) ευθύνη για ζημίες από πυρηνική ενέργεια·

ι) αξιώσεις ένεκα σωματικής και ηθικής βλάβης εγειρόμενες από φυσικά πρόσωπα ή εξ ονόματος φυσικών προσώπων·

ια) εξωσυμβατικές αξιώσεις ένεκα ευθύνης εξ αδικοπραξίας, από την οποία προκλήθηκε βλάβη σε ενσώματα αγαθά·

ιβ) εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων και μισθώσεις ακινήτων·

ιγ) κύρος, ακυρότητα και λύση νομικών προσώπων, και κύρος αποφάσεων των οργάνων τους·

ιδ) κύρος δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας πλην των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων·

ιε) παραβίαση δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας πλην των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων, εκτός αν έχει κινηθεί ή θα μπορούσε να κινηθεί διαδικασία επί παραβάσει λόγω αθέτησης σύμβασης μεταξύ των μερών με αντικείμενο τέτοια δικαιώματα·

ιστ) κύρος καταχωρίσεων σε δημόσια μητρώα.

3. Παρά τις διατάξεις της παραγράφου 2, μία διαφορά δεν αποκλείεται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας Σύμβασης, εφόσον ένα θέμα το οποίο κανονικά αποκλείεται βάσει της εν λόγω παραγράφου ανακύπτει αποκλειστικά και μόνο ως προκαταρκτικό ζήτημα και όχι ως κύριο αντικείμενο της διαδικασίας. Ειδικότερα, το γεγονός και μόνο ότι ένα θέμα το οποίο κανονικά αποκλείεται βάσει της παραγράφου 2 ανακύπτει στο πλαίσιο αμυντικής επιχειρηματολογίας δεν συνεπάγεται τον αποκλεισμό της διαφοράς από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης, υπό την προϋπόθεση ότι το συγκεκριμένο θέμα δεν αποτελεί αντικείμενο της διαφοράς.

4. Η παρούσα Σύμβαση δεν εφαρμόζεται σε διαδικασίες διαιτησίας και άλλες συναφείς διαδικασίες.

5. Μία διαφορά δεν αποκλείεται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας Σύμβασης για τον λόγο και μόνον ότι ένα κράτος, είτε πρόκειται για την κυβέρνηση, για κρατικό οργανισμό ή για οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο ενεργεί για λογαριασμό ενός κράτους, είναι διάδικος στην εν λόγω διαφορά.

6. Καμία διάταξη της παρούσας Σύμβασης δεν θίγει τα προνόμια και τις ασυλίες κρατών και διεθνών οργανισμών, όσον αφορά τα ίδια τα κράτη και τα περιουσιακά τους στοιχεία.

Άρθρο 3

Συμφωνίες παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας

Για τους σκοπούς της παρούσας Σύμβασης:

α) ο όρος «συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας» σημαίνει κάθε συμφωνία η οποία συνάπτεται μεταξύ δύο ή περισσοτέρων συμβαλλομένων, πληροί τις απαιτήσεις του στοιχείου γ) και ορίζει ως αρμόδια για την εκδίκαση νομικής διαφοράς που έχει ανακύψει ή ενδέχεται να ανακύψει στο πλαίσιο συγκεκριμένης έννομης σχέσης είτε τα δικαστήρια ενός συμβαλλομένου κράτους είτε ένα ή περισσότερα ειδικά δικαστήρια ενός συμβαλλόμενου κράτους, με αποκλεισμό της δικαιοδοσίας κάθε άλλου δικαστηρίου·

β) μία συμφωνία παρέκτασης με την οποία ορίζονται αρμόδια τα δικαστήρια ενός συμβαλλομένου κράτους ή ένα ή περισσότερα ειδικά δικαστήρια ενός συμβαλλόμενου κράτους λογίζεται ότι απονέμει αποκλειστική δικαιοδοσία, εκτός αν οι συμβαλλόμενοι συμφώνησαν ρητώς το αντίθετο·

γ) κάθε συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας πρέπει να συνάπτεται ή να τεκμηριώνεται·

i) εγγράφως· ή

ii) με οποιοδήποτε άλλο μέσο κοινοποίησης το οποίο καθιστά πληροφορίες προσιτές ώστε να είναι εφικτή η μεταγενέστερη πρόσβαση στο περιεχόμενό τους·

δ) συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας η οποία αποτελεί στοιχείο σύμβασης λογίζεται ως συμφωνία ανεξάρτητη από τους λοιπούς όρους της σύμβασης. Το κύρος μιας αποκλειστικής συμφωνίας παρέκτασης δεν είναι δυνατό να προσβληθεί για τον λόγο και μόνον ότι η σύμβαση δεν είναι έγκυρη.

Άρθρο 4

Λοιποί ορισμοί

1. Σύμφωνα με την παρούσα Σύμβαση, με τον όρο «δικαστική απόφαση» νοείται κάθε απόφαση επί της ουσίας μιας υπόθεσης η οποία εκδίδεται από δικαστήριο, οποιαδήποτε κι αν είναι η ονομασία της, όπως απόφαση ή διάταξη, καθώς και ο προσδιορισμός των εξόδων της δίκης ή των δαπανών από το δικαστήριο (μεταξύ άλλων από τον γραμματέα του δικαστηρίου), υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για απόφαση επί της ουσίας, η οποία είναι δυνατό να αναγνωρισθεί ή να εκτελεσθεί δυνάμει της παρούσας Σύμβασης. Τα ασφαλιστικά μέτρα δεν θεωρούνται δικαστικές αποφάσεις.

2. Για τους σκοπούς της παρούσας Σύμβασης, μία οντότητα ή ένα πρόσωπο, πλην των φυσικών προσώπων, θεωρείται ότι έχει την έδρα του στο κράτος:

α) όπου βρίσκεται η καταστατική του έδρα·

β) βάσει της νομοθεσίας του οποίου απέκτησε νομική προσωπικότητα ή συνεστήθη·

γ) όπου βρίσκεται η κεντρική του διοίκηση· ή

δ) όπου βρίσκεται η κύρια εγκατάστασή του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

Άρθρο 5

Δικαιοδοσία του επιλεγέντος δικαστηρίου

1. Το δικαστήριο ή τα δικαστήρια ενός συμβαλλόμενου κράτους που ορίζονται αρμόδια σε συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας είναι αρμόδια να εκδικάζουν διαφορά η οποία υπάγεται στην εν λόγω συμφωνία, εκτός αν η συμφωνία είναι άκυρη βάσει του δικαίου του εν λόγω κράτους.

2. Ένα δικαστήριο το οποίο έχει δικαιοδοσία βάσει της παραγράφου 1 δεν δύναται να αρνηθεί να την ασκήσει με το σκεπτικό ότι η διαφορά πρέπει να εκδικασθεί από δικαστήριο άλλου κράτους.

3. Οι προηγούμενες παράγραφοι δεν θίγουν την ισχύ των κανόνων:

α) περί της καθ’ ύλην αρμοδιότητας ή της αρμοδιότητας με βάση την αξία του αντικειμένου της διαφοράς·

β) περί της κατά τόπον αρμοδιότητας μεταξύ των δικαστηρίων ενός συμβαλλόμενου κράτους. Εντούτοις, οσάκις το επιλεγέν δικαστήριο διαθέτει διακριτική ευχέρεια για την παραπομπή της υπόθεσης, η επιλογή των συμβαλλομένων πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη.

Άρθρο 6

Υποχρεώσεις του μη επιλεγέντος δικαστηρίου

Όλα τα δικαστήρια ενός συμβαλλόμενου κράτους εκτός από το επιλεγέν δικαστήριο αναστέλλουν την έκδοση απόφασης ή διαπιστώνουν την έλλειψη δικαιοδοσίας τους, σε περίπτωση που έχουν επιληφθεί διαφοράς η οποία υπάγεται σε συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας, εκτός αν:

α) η συμφωνία είναι άκυρη βάσει της νομοθεσίας του κράτους του επιλεγέντος δικαστηρίου·

β) ένας εκ των συμβαλλομένων δεν είχε ικανότητα σύναψης της συμφωνίας βάσει της νομοθεσίας του κράτους του επιληφθέντος δικαστηρίου·

γ) η εφαρμογή της συμφωνίας θα οδηγούσε σε κατάφωρη αδικία ή θα ήταν προδήλως αντίθετη προς τη δημόσια τάξη του κράτους του επιληφθέντος δικαστηρίου·

δ) για εξαιρετικούς λόγους που διαφεύγουν τον έλεγχο των συμβαλλομένων, η εφαρμογή της συμφωνίας δεν είναι ευλόγως εφικτή· ή

ε) το επιλεγέν δικαστήριο έχει αποφασίσει να μην εκδικάσει την υπόθεση.

Άρθρο 7

Ασφαλιστικά μέτρα

Τα ασφαλιστικά μέτρα δεν διέπονται από την παρούσα Σύμβαση. Η παρούσα Σύμβαση ούτε επιβάλλει ούτε αποκλείει τη διάταξη, την απόρριψη ή την άρση των ασφαλιστικών μέτρων από δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους. Δεν θίγει την ευχέρεια ενός συμβαλλομένου να ζητήσει τη λήψη τέτοιων μέτρων ούτε την εξουσία ενός δικαστηρίου να προβεί στη διάταξη, απόρριψη ή άρση τέτοιων μέτρων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Άρθρο 8

Αναγνώριση και εκτέλεση

1. Δικαστική απόφαση η οποία έχει εκδοθεί από το προσδιοριζόμενο σε συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας δικαστήριο ενός συμβαλλόμενου κράτους αναγνωρίζεται και εκτελείται στα άλλα συμβαλλόμενα κράτη σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου. Η αναγνώριση ή η εκτέλεση είναι δυνατό να απορριφθεί μόνο για τους λόγους που ορίζονται στην παρούσα Σύμβαση.

2. Με την επιφύλαξη κάθε αναγκαίου μέτρου για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κεφαλαίου, δεν εξετάζεται επί της ουσίας η απόφαση την οποία έχει εκδώσει το δικαστήριο προέλευσης. Το επιληφθέν δικαστήριο δεσμεύεται από τις πραγματικές διαπιστώσεις στις οποίες το δικαστήριο προέλευσης θεμελίωσε τη δικαιοδοσία του, εκτός αν η δικαστική απόφαση εκδόθηκε ερήμην.

3. Μία δικαστική απόφαση αναγνωρίζεται μόνον εφόσον παράγει αποτελέσματα στο κράτος προέλευσης, η δε εκτέλεση δικαστικής απόφασης είναι δυνατή μόνον εφόσον αυτή είναι εκτελεστή στο κράτος προέλευσης.

4. Η αναγνώριση ή η εκτέλεση δικαστικής απόφασης είναι δυνατό να ανασταλεί ή να απορριφθεί, αν κατά της απόφασης έχει ασκηθεί ένδικο μέσο στο κράτος προέλευσης ή αν δεν έχει εκπνεύσει η προθεσμία για την άσκηση των τακτικών ένδικων μέσων. Τυχόν απόρριψη δεν εμποδίζει τη μεταγενέστερη υποβολή αίτησης για αναγνώριση ή εκτέλεση της δικαστικής απόφασης.

5. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται επίσης στις δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται από δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους κατόπιν παραπομπής της υπόθεσης από το επιλεγέν δικαστήριο σε αυτό το συμβαλλόμενο κράτος δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 3. Εντούτοις, σε περίπτωση που το επιλεγέν δικαστήριο διέθετε διακριτική ευχέρεια να παραπέμψει την υπόθεση σε άλλο δικαστήριο, η αναγνώριση ή η εκτέλεση της δικαστικής απόφασης μπορεί να απορριφθεί έναντι του διαδίκου που αντιτάχθηκε στην παραπομπή της υπόθεσης εγκαίρως στο κράτος προέλευσης.

Άρθρο 9

Άρνηση αναγνώρισης ή εκτέλεσης

Η αναγνώριση ή η εκτέλεση επιτρέπεται να απορριφθεί εφόσον:

α) η συμφωνία ήταν άκυρη βάσει της νομοθεσίας του κράτους του επιλεγέντος δικαστηρίου, εκτός αν το επιλεγέν δικαστήριο την έχει κρίνει έγκυρη·

β) ένας εκ των συμβαλλομένων δεν διέθετε την ικανότητα σύναψης της συμφωνίας βάσει της νομοθεσίας του κράτους στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση·

γ) το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο που περιέχει τα σημαντικά στοιχεία της αγωγής:

i) δεν επιδόθηκε ή δεν κοινοποιήθηκε στον εναγόμενο εγκαίρως και κατά τρόπον ώστε να μπορεί αυτός να προετοιμάσει την άμυνά του, εκτός αν ο εναγόμενος παρέστη ενώπιον του δικαστηρίου προέλευσης και παρουσίασε την άμυνά του χωρίς να αμφισβητήσει την επίδοση ή κοινοποίηση, υπό την προϋπόθεση ότι η νομοθεσία του κράτους προέλευσης προβλέπει τη δυνατότητα αμφισβήτησης της επίδοσης ή κοινοποίησης· ή

ii) επιδόθηκε ή κοινοποιήθηκε στον εναγόμενο στο κράτος στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση κατά τρόπο ασυμβίβαστο προς τις θεμελιώδεις αρχές που ισχύουν στο εν λόγω κράτος για την επίδοση ή κοινοποίηση δημόσιων εγγράφων·

δ) η δικαστική απόφαση είναι απόρροια απάτης σε σχέση με δικονομικό θέμα·

ε) η αναγνώριση ή η εκτέλεση είναι προδήλως ασυμβίβαστη με τη δημόσια τάξη του κράτους στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση, ιδίως σε περιπτώσεις όπου η διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της δικαστικής απόφασης ήταν ασυμβίβαστη με τις θεμελιώδεις αρχές του εν λόγω κράτους σχετικά με τον δίκαιο χαρακτήρα των διαδικασιών·

στ) η δικαστική απόφαση αντιφάσκει με δικαστική απόφαση εκδοθείσα για διαφορά μεταξύ των ίδιων διαδίκων στο κράτος στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση· ή

ζ) η δικαστική απόφαση αντιφάσκει με προγενέστερη δικαστική απόφαση εκδοθείσα σε άλλο κράτος μεταξύ των ίδιων διαδίκων και για το ίδιο αντικείμενο και την ίδια αιτία, υπό τον όρο ότι η προγενέστερη δικαστική απόφαση πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις αναγνώρισης στο κράτος στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση.

Άρθρο 10

Προδικαστικά ζητήματα

1. Οσάκις ένα θέμα το οποίο εξαιρείται βάσει του άρθρου 2 παράγραφος 2 ή βάσει του άρθρου 21 ανακύπτει ως προδικαστικό ζήτημα, η απόφαση επί του ζητήματος αυτού δεν αναγνωρίζεται ούτε εκτελείται δυνάμει της παρούσας Σύμβασης.

2. Η αναγνώριση ή η εκτέλεση δικαστικής απόφασης μπορεί να απορριφθεί εφόσον και στον βαθμό που η εν λόγω δικαστική απόφαση στηρίχτηκε σε απόφαση επί θέματος το οποίο αποκλείεται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας Σύμβασης βάσει του άρθρου 2 παράγραφος 2.

3. Εντούτοις, αν πρόκειται για απόφαση σχετικά με το κύρος δικαιώματος διανοητικής ιδιοκτησίας πλην των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων, η αναγνώριση ή η εκτέλεση δικαστικής απόφασης μπορεί να απορριφθεί ή να ανασταλεί δυνάμει της προηγούμενης παραγράφου μόνον εφόσον:

α) αυτή η απόφαση δεν συνάδει με δικαστική απόφαση ή απόφαση αρμόδιας αρχής επί του συγκεκριμένου θέματος εκδοθείσα στο κράτος βάσει της νομοθεσίας του οποίου συνεστήθη το συγκεκριμένο δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας· ή

β) εκκρεμεί στο προαναφερθέν κράτος διαδικασία με αντικείμενο το κύρος του δικαιώματος διανοητικής ιδιοκτησίας.

4. Η αναγνώριση ή η εκτέλεση δικαστικής απόφασης επιτρέπεται να απορριφθεί εφόσον και στον βαθμό που η εν λόγω δικαστική απόφαση στηρίχτηκε σε απόφαση επί θέματος το οποίο αποκλείεται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας Σύμβασης βάσει δήλωσης του κράτους στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 21.

Άρθρο 11

Αποζημίωση

1. Η αναγνώριση ή η εκτέλεση δικαστικής απόφασης μπορεί να απορριφθεί εφόσον και στον βαθμό που με τη δικαστική απόφαση επιδικάζεται αποζημίωση, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης που επιβάλλεται για λόγους παραδειγματισμού ή τιμωρίας, με την οποία δεν αποζημιώνεται ένας διάδικος για πραγματική ζημία ή βλάβη την οποία έχει υποστεί.

2. Το δικαστήριο προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση λαμβάνει υπόψη το κατά πόσον και σε ποιον βαθμό η αποζημίωση την οποία έχει επιδικάσει το δικαστήριο προέλευσης αποσκοπεί στην κάλυψη των εξόδων της δίκης.

Άρθρο 12

Δικαστικοί συμβιβασμοί

Οι δικαστικοί συμβιβασμοί που έχουν επικυρωθεί από δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους το οποίο ορίζεται ως αρμόδιο σε συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας ή που έχουν συναφθεί ενώπιον αυτού του δικαστηρίου κατά τη διάρκεια δίκης και οι οποίοι είναι εκτελεστοί στο κράτος προέλευσης όπως ακριβώς οι δικαστικές αποφάσεις, είναι εκτελεστοί βάσει της παρούσας Σύμβασης σύμφωνα με τις ίδιες προϋποθέσεις που ισχύουν για τις δικαστικές αποφάσεις.

Άρθρο 13

Προσκομιστέα έγγραφα

1. Ο διάδικος που ζητεί αναγνώριση ή εκτέλεση δικαστικής απόφασης οφείλει να προσκομίσει:

α) πλήρες και επικυρωμένο αντίγραφο της δικαστικής απόφασης·

β) τη συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας, επικυρωμένο αντίγραφο αυτής ή άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξή της·

γ) αν η δικαστική απόφαση εκδόθηκε ερήμην, το πρωτότυπο ή επικυρωμένο αντίγραφο εγγράφου που να αποδεικνύει ότι το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο επιδόθηκε ή κοινοποιήθηκε στον διάδικο που ερημοδίκησε·

δ) κάθε αναγκαίο έγγραφο για να αποδειχθεί ότι η δικαστική απόφαση παράγει αποτελέσματα ή, αναλόγως της περιπτώσεως, είναι εκτελεστή στο κράτος προέλευσης·

ε) στην περίπτωση του άρθρου 12, βεβαίωση δικαστηρίου του κράτους προέλευσης ότι ο δικαστικός συμβιβασμός είναι εκτελεστός εν όλω ή εν μέρει όπως ακριβώς και μία δικαστική απόφαση στο κράτος προέλευσης.

2. Αν το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης δεν επιτρέπει στο δικαστήριο προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση να εξακριβώσει την τήρηση των προϋποθέσεων του παρόντος κεφαλαίου, το εν λόγω δικαστήριο δύναται να ζητήσει κάθε αναγκαίο έγγραφο.

3. Μία αίτηση αναγνώρισης ή εκτέλεσης μπορεί να συνοδεύεται από έγγραφο, εκδοθέν από δικαστήριο (ή και από πρόσωπο εξουσιοδοτημένο από το δικαστήριο) του κράτους προέλευσης, με τον τύπο που συνιστά και έχει δημοσιεύσει η συνδιάσκεψη της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο.

4. Αν τα έγγραφα για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν άρθρο δεν είναι συνταγμένα σε επίσημη γλώσσα του κράτους στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση, συνοδεύονται από επικυρωμένη μετάφραση σε επίσημη γλώσσα, εκτός αν η νομοθεσία του εν λόγω κράτους ορίζει άλλως.

Άρθρο 14

Διαδικασία

Η διαδικασία που ισχύει για την αναγνώριση, την κήρυξη της εκτελεστότητας ή την καταχώριση προς εκτέλεση, καθώς και για την εκτέλεση δικαστικής απόφασης διέπεται από τη νομοθεσία του κράτους στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση, εκτός αν η παρούσα Σύμβαση ορίζει άλλως. Το δικαστήριο στο οποίο απευθύνεται η αίτηση ενεργεί χωρίς καθυστέρηση.

Άρθρο 15

Δυνατότητα διαχωρισμού

Η αναγνώριση ή η εκτέλεση τμήματος δικαστικής απόφασης που είναι δυνατό να διαχωρισθεί από αυτήν γίνεται δεκτή, εφόσον ζητείται η αναγνώριση ή η εκτέλεση του συγκεκριμένου τμήματος ή εφόσον βάσει της παρούσας Σύμβασης είναι δυνατή η αναγνώριση ή η εκτέλεση τμήματος μόνον της δικαστικής απόφασης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 16

Μεταβατικές διατάξεις

1. Η παρούσα Σύμβαση εφαρμόζεται στις συμφωνίες παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας οι οποίες συνάπτονται μετά την έναρξη ισχύος της ως προς το κράτος του επιλεγέντος δικαστηρίου.

2. Η παρούσα Σύμβαση δεν εφαρμόζεται σε διαδικασίες οι οποίες κινήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της ως προς το κράτος του επιληφθέντος δικαστηρίου.

Άρθρο 17

Συμβάσεις ασφάλισης και αντασφάλισης

1. Οι διαφορές που εκδικάζονται βάσει σύμβασης ασφάλισης ή αντασφάλισης δεν εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας Σύμβασης, επειδή η σχετική σύμβαση ασφάλισης ή αντασφάλισης αφορά θέμα στο οποίο δεν εφαρμόζεται η παρούσα Σύμβαση.

2. Η αναγνώριση και η εκτέλεση δικαστικής απόφασης σχετικής με ευθύνη που απορρέει από σύμβαση ασφάλισης ή αντασφάλισης δεν είναι δυνατό να περιορίζονται ή να απορρίπτονται για τον λόγο ότι η ευθύνη βάσει της εν λόγω σύμβασης περιλαμβάνει την υποχρέωση αποζημίωσης του ασφαλισμένου ή αντασφαλισμένου σε σχέση:

α) με θέμα στο οποίο δεν εφαρμόζεται η παρούσα Σύμβαση· ή

β) με απόφαση για την επιδίκαση αποζημίωσης για την οποία ενδέχεται να είναι εφαρμοστέο το άρθρο 11.

Άρθρο 18

Απαλλαγή από την υποχρέωση επικύρωσης

Καμιά επικύρωση ή άλλη ανάλογη διατύπωση συμπεριλαμβανομένης της επισημείωσης δεν απαιτείται για τα έγγραφα που διαβιβάζονται ή παραδίδονται κατ’ εφαρμογή της παρούσας Σύμβασης.

Άρθρο 19

Δηλώσεις με τις οποίες περιορίζεται η δικαιοδοσία

Ένα κράτος δύναται να δηλώσει ότι τα δικαστήριά του έχουν την ευχέρεια να αρνούνται να επιληφθούν διαφορών οι οποίες υπόκεινται σε συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας σε περίπτωση που δεν υπάρχει δεσμός μεταξύ αυτού του κράτους και των διαδίκων ή της διαφοράς παρά μόνον ο τόπος του επιλεγέντος δικαστηρίου.

Άρθρο 20

Δηλώσεις με τις οποίες περιορίζονται η αναγνώριση και η εκτέλεση

Ένα κράτος δύναται να δηλώσει ότι τα δικαστήριά του έχουν την ευχέρεια να αρνηθούν να αναγνωρίσουν ή να εκτελέσουν δικαστική απόφαση εκδοθείσα από δικαστήριο άλλου συμβαλλόμενου κράτους εφόσον οι διάδικοι είχαν τη νόμιμη κατοικία τους στο κράτος στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση και η σχέση μεταξύ των διαδίκων καθώς και όλες οι λοιπές περιστάσεις της διαφοράς, με εξαίρεση την τοποθεσία του επιλεγέντος δικαστηρίου, συνδέονται μόνο με το κράτος στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση.

Άρθρο 21

Δηλώσεις σχετικά με ειδικά θέματα

1. Όταν ένα κράτος έχει σοβαρό συμφέρον να μην εφαρμόζει την παρούσα Σύμβαση για κάποιο ειδικό θέμα, δύναται να δηλώσει ότι δεν θα εφαρμόζει την παρούσα Σύμβαση για το συγκεκριμένο θέμα. Κάθε κράτος που προβαίνει σε αυτή τη δήλωση πρέπει να διασφαλίζει ότι η εμβέλειά της περιορίζεται στην αναγκαία έκταση, και ότι το εξαιρούμενο ειδικό θέμα προσδιορίζεται με σαφήνεια και ακρίβεια.

2. Ως προς το συγκεκριμένο θέμα, η Σύμβαση δεν είναι εφαρμοστέα:

α) στο συμβαλλόμενο κράτος που προέβη στη δήλωση·

β) στα άλλα συμβαλλόμενα κράτη, σε περίπτωση που συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας ορίζει ως αρμόδια τα δικαστήρια, ή ένα ή περισσότερα συγκεκριμένα δικαστήρια, του κράτους που προέβη στη δήλωση.

Άρθρο 22

Αμοιβαίες δηλώσεις για τις μη αποκλειστικές συμφωνίες παρέκτασης δικαιοδοσίας

1. Ένα συμβαλλόμενο κράτος δύναται να δηλώσει ότι τα δικαστήριά του θα αναγνωρίζουν και θα εκτελούν τις δικαστικές αποφάσεις που εκδίδουν δικαστήρια άλλων συμβαλλόμενων κρατών τα οποία ορίζονται ως αρμόδια σε συμφωνία παρέκτασης συναφθείσα από δύο ή περισσότερα μέρη η οποία πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 3 στοιχείο γ) και η οποία ορίζει ως αρμόδιο για την εκδίκαση διαφοράς που έχει ανακύψει ή ενδέχεται να ανακύψει στο πλαίσιο συγκεκριμένης έννομης σχέσης ένα ή περισσότερα δικαστήρια ενός ή περισσοτέρων συμβαλλόμενων κρατών (μη αποκλειστική συμφωνία παρέκτασης δικαιοδοσίας).

2. Όταν η αναγνώριση ή εκτέλεση δικαστικής απόφασης εκδοθείσας σε συμβαλλόμενο κράτος το οποίο έχει προβεί σε αυτή τη δήλωση ζητείται σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος το οποίο έχει ομοίως προβεί σε τέτοια δήλωση, η δικαστική απόφαση αναγνωρίζεται ή εκτελείται βάσει της παρούσας Σύμβασης εφόσον:

α) το δικαστήριο προέλευσης ορίστηκε αρμόδιο με μη αποκλειστική συμφωνία παρέκτασης δικαιοδοσίας·

β) δεν υφίσταται ούτε δικαστική απόφαση άλλου δικαστηρίου ενώπιον του οποίου θα μπορούσε να κινηθεί διαδικασία βάσει της μη αποκλειστικής συμφωνίας παρέκτασης δικαιοδοσίας, ούτε εκκρεμής διαδικασία μεταξύ των ίδιων διαδίκων ενώπιον άλλου τέτοιου δικαστηρίου με το ίδιο αντικείμενο και την ίδια αιτία· και

γ) το δικαστήριο προέλευσης ήταν το πρώτο επιληφθέν δικαστήριο.

Άρθρο 23

Ομοιόμορφη ερμηνεία

Για την ερμηνεία της παρούσας Σύμβασης λαμβάνεται υπόψη ο διεθνής χαρακτήρας της, καθώς και η ανάγκη προαγωγής της ομοιόμορφης εφαρμογής της.

Άρθρο 24

Επανεξέταση της λειτουργίας της Σύμβασης

Ο γενικός γραμματέας της συνδιάσκεψης της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο μεριμνά ανά τακτά χρονικά διαστήματα για:

α) την εξέταση της πρακτικής λειτουργίας της παρούσας Σύμβασης, συμπεριλαμβανομένων των τυχόν δηλώσεων, και

β) την εξέταση του κατά πόσον είναι σκόπιμες τυχόν τροποποιήσεις της παρούσας Σύμβασης.

Άρθρο 25

Συμβαλλόμενα κράτη με περισσότερα νομικά συστήματα

1. Σε περίπτωση που σε ένα συμβαλλόμενο κράτος υπάρχουν δύο ή περισσότερα νομικά συστήματα τα οποία ισχύουν σε διαφορετικές εδαφικές ενότητες της επικράτειάς του σε σχέση με οποιοδήποτε θέμα που υπάγεται στην παρούσα Σύμβαση:

α) κάθε παραπομπή στη νομοθεσία ή στους δικονομικούς κανόνες ενός κράτους νοείται, αναλόγως της περιπτώσεως, ως παραπομπή στη νομοθεσία ή στους δικονομικούς κανόνες που ισχύουν στην εκάστοτε εδαφική ενότητα·

β) κάθε παραπομπή στη νόμιμη κατοικία σε ένα κράτος νοείται, αναλόγως της περιπτώσεως, ως παραπομπή στη νόμιμη κατοικία στην εκάστοτε εδαφική ενότητα·

γ) κάθε παραπομπή σε δικαστήριο ή δικαστήρια ενός κράτους νοείται ως παραπομπή, αναλόγως της περιπτώσεως, σε δικαστήριο ή δικαστήρια της εκάστοτε εδαφικής ενότητας·

δ) κάθε παραπομπή στην ύπαρξη δεσμού με ένα κράτος νοείται, αναλόγως της περιπτώσεως, ως παραπομπή στην ύπαρξη δεσμού με την εκάστοτε εδαφική ενότητα.

2. Παρά τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου, ένα συμβαλλόμενο κράτος, το οποίο απαρτίζεται από δύο ή περισσότερες εδαφικές ενότητες στις οποίες ισχύουν διαφορετικά νομικά συστήματα, δεν υποχρεούται να εφαρμόζει την παρούσα Σύμβαση σε καταστάσεις στις οποίες εμπλέκονται μόνον οι διαφορετικές εδαφικές του ενότητες.

3. Τα δικαστήρια μιας εδαφικής ενότητας συμβαλλόμενου κράτους, που απαρτίζεται από δύο ή περισσότερες εδαφικές ενότητες στις οποίες ισχύουν διαφορετικά νομικά συστήματα, δεν υποχρεούνται να αναγνωρίζουν ή να εκτελούν δικαστικές αποφάσεις εκδοθείσες σε άλλα συμβαλλόμενα κράτη για τον λόγο και μόνον ότι η δικαστική απόφαση έχει αναγνωρισθεί ή εκτελεσθεί σε άλλη εδαφική ενότητα του ιδίου συμβαλλόμενου κράτους κατ’ εφαρμογή της παρούσας Σύμβασης.

4. Το παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται στους περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης.

Άρθρο 26

Σχέση με άλλες διεθνείς πράξεις

1. Η παρούσα Σύμβαση ερμηνεύεται κατά τρόπον ώστε να είναι κατά το δυνατόν συμβατή με άλλες συνθήκες που ισχύουν για τα συμβαλλόμενα κράτη, είτε προγενέστερες είτε μεταγενέστερες της παρούσας Σύμβασης.

2. Η παρούσα Σύμβαση δεν θίγει την εφαρμογή από ένα συμβαλλόμενο κράτος μιας συνθήκης, είτε προγενέστερης είτε μεταγενέστερης της παρούσας Σύμβασης, όταν κανείς από τους διαδίκους δεν έχει τη νόμιμη κατοικία του σε συμβαλλόμενο κράτος το οποίο δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της συνθήκης.

3. Η παρούσα Σύμβαση δεν θίγει την εφαρμογή από ένα συμβαλλόμενο κράτος μιας συνθήκης η οποία συνήφθη πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας Σύμβασης ως προς το συγκεκριμένο συμβαλλόμενο κράτος, εφόσον η εφαρμογή της παρούσας Σύμβασης είναι ασύμβατη με τις υποχρεώσεις του εν λόγω συμβαλλόμενου κράτους έναντι οποιουδήποτε άλλου μη συμβαλλόμενου κράτους. Η παρούσα παράγραφος ισχύει ομοίως για τις συνθήκες με τις οποίες αναθεωρείται ή αντικαθίσταται συνθήκη συναφθείσα πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας Σύμβασης ως προς το συγκεκριμένο συμβαλλόμενο κράτος, εκτός αν η αναθεώρηση ή αντικατάσταση δημιουργεί νέες ασυμβατότητες με την παρούσα Σύμβαση.

4. Η παρούσα Σύμβαση δεν θίγει την εφαρμογή από ένα συμβαλλόμενο κράτος μιας συνθήκης, είτε προγενέστερης είτε μεταγενέστερης της παρούσας Σύμβασης, με σκοπό την επίτευξη της αναγνώρισης ή της εκτέλεσης δικαστικής απόφασης εκδοθείσας από δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους το οποίο είναι ταυτόχρονα συμβαλλόμενο μέρος της εν λόγω συνθήκης. Παρ’ όλα αυτά, η δικαστική απόφαση δεν αναγνωρίζεται ούτε εκτελείται σε βαθμό μικρότερο από ό,τι βάσει της παρούσας Σύμβασης.

5. Η παρούσα Σύμβαση δεν θίγει την εφαρμογή από ένα συμβαλλόμενο κράτος μιας συνθήκης η οποία, σε σχέση με ένα συγκεκριμένο θέμα, προβλέπει κανόνες για τη διεθνή δικαιοδοσία ή την αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, ακόμη και αν η συνθήκη συνήφθη μετά την παρούσα Σύμβαση και όλα τα εμπλεκόμενα κράτη είναι συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας Σύμβασης.

Η παρούσα παράγραφος ισχύει μόνον εφόσον το οικείο συμβαλλόμενο κράτος έχει προβεί σε δήλωση για την εν λόγω συνθήκη δυνάμει της παρούσας παραγράφου. Σε περίπτωση που έχει γίνει τέτοια δήλωση, τα υπόλοιπα συμβαλλόμενα κράτη δεν υποχρεούνται να εφαρμόζουν την παρούσα Σύμβαση ως προς το συγκεκριμένο θέμα σε περιπτώσεις ασυμβατότητας, εφόσον μία συμφωνία παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας ορίζει αρμόδια τα δικαστήρια, ή ένα ή περισσότερα ειδικά δικαστήρια, του συμβαλλόμενου κράτους που προέβη στη δήλωση.

6. Η παρούσα Σύμβαση δεν θίγει την εφαρμογή των κανόνων περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης που είναι συμβαλλόμενο μέρος της παρούσας Σύμβασης, είτε αυτοί θεσπίστηκαν πριν είτε μετά την παρούσα Σύμβαση:

α) εφόσον κανείς από τους διαδίκους δεν είναι κάτοικος συμβαλλόμενου κράτους το οποίο δεν είναι κράτος μέλος του περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης·

β) όσον αφορά την αναγνώριση ή την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων μεταξύ κρατών μελών του περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 27

Υπογραφή, επικύρωση, αποδοχή, έγκριση ή προσχώρηση

1. Η παρούσα Σύμβαση είναι ανοικτή προς υπογραφή από το σύνολο των κρατών.

2. Η παρούσα Σύμβαση υπόκειται σε επικύρωση, αποδοχή ή έγκριση από τα υπογράφοντα κράτη.

3. Κάθε κράτος μπορεί να προσχωρήσει στην παρούσα Σύμβαση.

4. Τα έγγραφα επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης κατατίθενται στο Υπουργείο Εξωτερικών του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, που είναι ο θεματοφύλακας της παρούσας Σύμβασης.

Άρθρο 28

Δηλώσεις σχετικά με την ύπαρξη περισσότερων νομικών συστημάτων στο ίδιο συμβαλλόμενο κράτος

1. Ένα κράτος, που απαρτίζεται από δύο ή περισσότερες εδαφικές ενότητες στις οποίες ισχύουν διαφορετικά νομικά συστήματα για τα θέματα που ρυθμίζονται στην παρούσα Σύμβαση, δύναται κατά τον χρόνο υπογραφής, επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης να δηλώσει ότι η Σύμβαση ισχύει σε όλες τις εδαφικές του ενότητες ή μόνο σε μία ή περισσότερες εξ αυτών, και δύναται ανά πάσα στιγμή να τροποποιήσει την εν λόγω δήλωση υποβάλλοντας άλλη δήλωση.

2. Οι δηλώσεις αυτές κοινοποιούνται στον θεματοφύλακα και κατονομάζουν ρητά τις εδαφικές ενότητες στις οποίες εφαρμόζεται η παρούσα Σύμβαση.

3. Αν ένα κράτος δεν προβεί σε δήλωση δυνάμει του παρόντος άρθρου, η Σύμβαση καλύπτει το σύνολο του εδάφους του.

4. Το παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται στους περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης.

Άρθρο 29

Περιφερειακοί οργανισμοί οικονομικής ολοκλήρωσης

1. Ένας περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης, ο οποίος απαρτίζεται αποκλειστικά και μόνο από κυρίαρχα κράτη και έχει αρμοδιότητα για ορισμένα ή όλα τα θέματα που διέπονται από την παρούσα Σύμβαση, δύναται ομοίως να υπογράψει, να αποδεχθεί, να εγκρίνει ή να προσχωρήσει στην παρούσα Σύμβαση. Στην περίπτωση αυτή, ο περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης έχει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις συμβαλλόμενου κράτους, στον βαθμό που ο οργανισμός έχει αρμοδιότητα για θέματα που υπάγονται στην παρούσα Σύμβαση.

2. Κατά τον χρόνο της υπογραφής, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης, ο περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης κοινοποιεί εγγράφως στον θεματοφύλακα τα θέματα που υπάγονται στην παρούσα Σύμβαση για τα οποία τα κράτη μέλη έχουν εκχωρήσει την αρμοδιότητα στον οργανισμό. Ο οργανισμός κοινοποιεί πάραυτα εγγράφως στον θεματοφύλακα κάθε τροποποίηση που επέρχεται στις αρμοδιότητες που του έχουν εκχωρηθεί και οι οποίες καθορίζονται στην πλέον πρόσφατη κοινοποίηση στην οποία προέβη βάσει της παρούσας παραγράφου.

3. Για τους σκοπούς της έναρξης ισχύος της παρούσας Σύμβασης, τα έγγραφα που κατατίθενται από περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης δεν λαμβάνονται υπόψη, εκτός αν ο περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης δηλώσει κατ’ εφαρμογή του άρθρου 30 ότι τα κράτη μέλη του δεν θα είναι συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας Σύμβασης.

4. Κάθε παραπομπή σε «συμβαλλόμενο κράτος» ή «κράτος» στην παρούσα Σύμβαση ισχύει επίσης, αναλόγως της περιπτώσεως, για κάθε περιφερειακό οργανισμό οικονομικής ολοκλήρωσης ο οποίος είναι συμβαλλόμενο μέρος της.

Άρθρο 30

Προσχώρηση περιφερειακού οργανισμού οικονομικής ολοκλήρωσης χωρίς τα κράτη μέλη του

1. Κατά τον χρόνο της υπογραφής, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης, ένας περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης δύναται να δηλώσει ότι έχει αρμοδιότητα για το σύνολο των θεμάτων που υπάγονται στην παρούσα Σύμβαση και ότι τα κράτη μέλη του δεν θα είναι συμβαλλόμενα μέρη της παρούσας Σύμβασης αλλά ότι θα δεσμεύονται από αυτήν συνεπεία της υπογραφής, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης εκ μέρους του οργανισμού.

2. Σε περίπτωση που ένας περιφερειακός οργανισμός οικονομικής ολοκλήρωσης προβεί σε δήλωση δυνάμει της παραγράφου 1, κάθε παραπομπή σε «συμβαλλόμενο κράτος» ή «κράτος» στην παρούσα Σύμβαση ισχύει επίσης, αναλόγως της περιπτώσεως, για τα κράτη μέλη του οργανισμού.

Άρθρο 31

Έναρξη ισχύος

1. Η παρούσα Σύμβαση τίθεται σε ισχύ την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την παρέλευση τριμήνου από την κατάθεση του δεύτερου εγγράφου επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 27.

2. Ακολούθως, η παρούσα Σύμβαση τίθεται σε ισχύ:

α) για έκαστο κράτος ή περιφερειακό οργανισμό οικονομικής ολοκλήρωσης που προβαίνει μεταγενέστερα στην επικύρωση, αποδοχή, έγκριση ή προσχώρηση σε αυτήν, την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την παρέλευση τριμήνου από την κατάθεση του εγγράφου επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης·

β) για τις εδαφικές ενότητες στις οποίες επεκτείνεται η παρούσα Σύμβαση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 28 παράγραφος 1, την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την παρέλευση τριμήνου από την κοινοποίηση της δήλωσης κατά τα οριζόμενα στο εν λόγω άρθρο.

Άρθρο 32

Δηλώσεις

1. Οι δηλώσεις κατά την έννοια των άρθρων 19, 20, 21, 22 και 26 είναι δυνατό να γίνονται κατά τον χρόνο υπογραφής, επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης και οποτεδήποτε ακολούθως, καθώς και να τροποποιούνται ή να ανακαλούνται ανά πάσα στιγμή.

2. Οι δηλώσεις, τροποποιήσεις ή ανακλήσεις δήλωσης κοινοποιούνται στον θεματοφύλακα.

3. Κάθε δήλωση η οποία γίνεται κατά τον χρόνο υπογραφής, επικύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης αρχίζει να ισχύει ταυτόχρονα με την έναρξη ισχύος της παρούσας Σύμβασης για το οικείο κράτος.

4. Κάθε δήλωση που γίνεται μεταγενέστερα καθώς και κάθε τροποποίηση ή ανάκληση δήλωσης αρχίζουν να ισχύουν την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την παρέλευση τριμήνου από την ημερομηνία κατά την οποία η σχετική κοινοποίηση περιήλθε στον θεματοφύλακα.

5. Οι δηλώσεις κατά την έννοια των άρθρων 19, 20, 21 και 26 δεν ισχύουν για τις συμφωνίες παρέκτασης αποκλειστικής δικαιοδοσίας που συνήφθησαν πριν από την έναρξη ισχύος τους.

Άρθρο 33

Καταγγελία

1. Είναι δυνατή η καταγγελία της παρούσας Σύμβασης με έγγραφη κοινοποίηση στον θεματοφύλακα. Η καταγγελία είναι δυνατό να αφορά αποκλειστικά και μόνο ορισμένες εδαφικές ενότητες συμβαλλόμενου κράτους όπου ισχύουν διαφορετικά νομικά συστήματα και στο οποίο εφαρμόζεται η παρούσα Σύμβαση.

2. Η καταγγελία τίθεται σε ισχύ την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την παρέλευση δωδεκαμήνου από την ημερομηνία κατά την οποία η κοινοποίηση περιήλθε στον θεματοφύλακα. Αν στην κοινοποίηση καθορίζεται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για την έναρξη ισχύος της καταγγελίας, η καταγγελία αρχίζει να ισχύει από την παρέλευση του εν λόγω χρονικού διαστήματος, μετά την ημερομηνία κατά την οποία η κοινοποίηση περιήλθε στον θεματοφύλακα.

Άρθρο 34

Κοινοποιήσεις εκ μέρους του θεματοφύλακα

Ο θεματοφύλακας κοινοποιεί στα μέλη της συνδιάσκεψης της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο καθώς και στα άλλα κράτη και στους περιφερειακούς οργανισμούς οικονομικής ολοκλήρωσης που έχουν προβεί σε υπογραφή, επικύρωση, αποδοχή, έγκριση ή προσχώρηση κατ’ εφαρμογή των άρθρων 27, 29 και 30 τα εξής:

α) κάθε υπογραφή, επικύρωση, αποδοχή, έγκριση και προσχώρηση δυνάμει των άρθρων 27, 29 και 30·

β) την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας Σύμβασης σύμφωνα με το άρθρο 31·

γ) κάθε κοινοποίηση, δήλωση και τροποποίηση ή ανάκληση δήλωσης που πραγματοποιείται κατά τα προβλεπόμενα στα άρθρα 19, 20, 21, 22, 26, 28, 29 και 30·

δ) κάθε καταγγελία δυνάμει του άρθρου 33.

Σε πίστωση των ανωτέρω, οι υπογεγραμμένοι, δεόντως εξουσιοδοτημένοι, υπέγραψαν την παρούσα Σύμβαση.

Συνήφθη στη Χάγη στις 30 Ιουνίου 2005, στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα (αμφότερα τα κείμενα είναι εξίσου αυθεντικά), σε ένα και μόνο αντίγραφο, που θα κατατεθεί στα αρχείο της κυβερνήσεως του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, και του οποίου επικυρωμένο αντίγραφο αποστέλλεται, διά της διπλωματικής οδού, σε όλα τα κράτη μέλη της συνδιάσκεψης της Χάγης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο κατά την ημερομηνία της εικοστής συνόδου της, καθώς και σε όλα τα κράτη που μετέχουν στην εν λόγω σύνοδο.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 21 της Σύμβασης για τις συμφωνίες παρέκτασης της δικαιοδοσίας

1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει, βάσει του άρθρου 21 της Σύμβασης, ότι δεν θα εφαρμόζει τη Σύμβαση στις συμβάσεις ασφάλισης, με την επιφύλαξη των προβλεπόμενων κατωτέρω εξαιρέσεων.

2. Η παρούσα δήλωση δεν εφαρμόζεται όταν:

α)         η συμφωνία παρέκτασης της δικαιοδοσίας είναι μεταγενέστερη της γένεσης της διαφοράς, ή όταν

β)         με την επιφύλαξη του άρθρου 1 παράγραφος 2 της Σύμβασης, η συμφωνία παρέκτασης της δικαιοδοσίας έχει συναφθεί μεταξύ ασφαλιστή και αντισυμβαλλομένου με κατοικία ή συνήθη διαμονή, κατά τον χρόνο σύναψης της σύμβασης, στο ίδιο κράτος, και έχει ως αποτέλεσμα την ανάθεση διεθνούς δικαιοδοσίας στα δικαστήρια αυτού του κράτους, ακόμα και αν το ζημιογόνο γεγονός συμβεί στην αλλοδαπή, εκτός αν το δίκαιό του απαγορεύει τέτοια συμφωνία· ή όταν

γ)         η συμφωνία παρέκτασης της δικαιοδοσίας αφορά σύμβαση ασφάλισης, εφόσον αυτή καλύπτει έναν ή περισσότερους μεγάλους κινδύνους από τους αναφερόμενους στην παράγραφο 3.

3. Οι μεγάλοι κίνδυνοι που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχείο γ) περιλαμβάνουν κινδύνους σχετικά με τις μεταφορές (αεροσκάφη, πλοία, σιδηρόδρομοι και μεταφερόμενα εμπορεύματα), τις πιστώσεις και εγγυήσεις, καθώς και άλλους κινδύνους όταν ο αντισυμβαλλόμενος ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα ορισμένου μεγέθους, όπως αυτή καθορίζεται στην παράγραφο 4.

4. Οι αναφερόμενοι κίνδυνοι στην παράγραφο 3 είναι οι ακόλουθοι:

(1) κάθε απώλεια ή ζημία:

α)       σε πλοία, εγκαταστάσεις ανοικτά των ακτών και στην ανοικτή θάλασσα ή αεροσκάφη, η οποία συνδέεται με τη χρησιμοποίησή τους για εμπορικούς σκοπούς·

β)       σε εμπορεύματα, εκτός από τις αποσκευές επιβατών, κατά τη διάρκεια μεταφοράς που πραγματοποιείται με αυτά τα πλοία ή αεροσκάφη, είτε ολικά είτε σε συνδυασμό με άλλα μεταφορικά μέσα·

(2) κάθε είδος ευθύνης, εκτός από την ευθύνη για σωματικές βλάβες των επιβατών ή για απώλεια ή ζημία των αποσκευών τους:

α)       από τη χρησιμοποίηση ή εκμετάλλευση πλοίων, εγκαταστάσεων ή αεροσκαφών, σύμφωνα με το σημείο 1 στοιχείο α) ανωτέρω, στον βαθμό που, όσον αφορά τα τελευταία, το δίκαιο του κράτους που δεσμεύεται από την παρούσα Σύμβαση και στο οποίο είναι εγγεγραμμένο το αεροσκάφος δεν απαγορεύει τις συμφωνίες διεθνούς δικαιοδοσίας ως προς την ασφάλιση των κινδύνων αυτών·

β)       για ζημίες που προκαλούνται από εμπορεύματα κατά τη διάρκεια μεταφοράς υπό την έννοια του σημείου 1 στοιχείο β) ανωτέρω·

(3) κάθε χρηματική ζημία συνδεόμενη με τη χρησιμοποίηση ή εκμετάλλευση πλοίων, εγκαταστάσεων ή αεροσκαφών, σύμφωνα με το σημείο 1 στοιχείο α) ανωτέρω, ιδίως ζημία σχετική με τον ναύλο ή τη ναύλωση·

(4) κάθε άλλος κίνδυνος που συνδέεται προς έναν από τους αναφερόμενους στα σημεία 1 έως 3 κινδύνους·

(5) υπό την επιφύλαξη των προαναφερομένων σημείων 1 έως 4, όλοι οι ακόλουθοι μεγάλοι κίνδυνοι:

α)       ζημία ή απώλεια σιδηροδρομικών οχημάτων·

β)       ζημία ή απώλεια αεροσκαφών·

γ)       ζημία ή απώλεια ποτάμιων, λιμναίων και θαλάσσιων σκαφών·

δ)       ζημία ή απώλεια την οποία υφίστανται τα μεταφερόμενα εμπορεύματα ή αποσκευές, οποιοδήποτε και αν είναι το μεταφορικό μέσο·

ε)       ευθύνη από τη χρησιμοποίηση αεροσκαφών (συμπεριλαμβανομένης της ευθύνης του μεταφορέα)·

στ)     ευθύνη από τη χρησιμοποίηση θαλάσσιων, λιμναίων και ποτάμιων σκαφών (συμπεριλαμβανομένης της ευθύνης του μεταφορέα)·

ζ)       κάθε κίνδυνος πιστώσεων ή εγγυήσεων όταν ο αντισυμβαλλόμενος ασκεί κατ’ επάγγελμα βιομηχανική ή εμπορική δραστηριότητα ή ελευθέριο επάγγελμα και ο κίνδυνος σχετίζεται με τη δραστηριότητα αυτή·

η)       σε περίπτωση αντισυμβαλλόμενου που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα ορισμένου μεγέθους:

· κάθε απώλεια ή ζημία χερσαίων οχημάτων (συμπεριλαμβανομένων αυτοκινήτων οχημάτων)·

· κάθε απώλεια ή ζημία αγαθών λόγω πυρκαγιάς, έκρηξης, στοιχείων της φύσης (συμπεριλαμβανομένης της θύελλας), πυρηνικής ενέργειας, καθίζησης του εδάφους, χαλαζιού, παγετού ή κλοπής·

· κάθε είδος ευθύνης από τη χρησιμοποίηση χερσαίων αυτοκινήτων οχημάτων (συμπεριλαμβανομένης της ευθύνης του μεταφορέα)·

· διάφορες χρηματικές απώλειες από κινδύνους απώλειας επαγγελματικής απασχόλησης, μη επάρκεια εισπράξεων (γενική), κακοκαιρία, απώλειες κερδών, τρέχοντα γενικά έξοδα, απρόβλεπτες εμπορικές δαπάνες, απώλειες της εμπορικής αξίας, απώλειες μισθωμάτων ή εισοδημάτων, άλλες έμμεσες εμπορικές απώλειες, άλλες περιουσιακές απώλειες μη εμπορικές ή άλλες περιουσιακές απώλειες.

5. Για τους σκοπούς του σημείου 5 στοιχείο η), ως αντισυμβαλλόμενος που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα ορισμένου μεγέθους θεωρείται ο αντισυμβαλλόμενος που υπερβαίνει τα αριθμητικά όρια δύο τουλάχιστον από τα ακόλουθα κριτήρια:

· σύνολο ισολογισμού 6,2 εκατ. ευρώ·

· καθαρό ποσό κύκλου εργασιών 12,8 εκατ. ευρώ·

· μέσο αριθμό 250 απασχολουμένων προσώπων κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.