Η εταιρία Κ., κα8ής η αίτηση στην κύρια δίκη, καταδικάστηκε ερήμην από το Arrondissementsrechtbank του Ρόττερνταμ στις 20 Ιανουαρίου 1982 να καταβάλει στην εταιρία Ρ. το ποσό των 678095 σαουδαρα-6ικών ριάλ.

Η εταιρία Ρ. ζήτησε στις 28 Μαΐου 1982 από το Landgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν να περιβάλει την ερήμην απόφαση αυτή με τον εκτελεστήριο τύπο για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, προκειμένου να κατασχέσει την αξίωση που είχε η καθής κατά πιστωτικού ιδρύματος με έδρα τη Φραγκφούρτη επί του Μάιν ως προς την καταβολή του πιστωτικού υπολοίπου του λογαριασμού της.

Το Landgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν απέρριψε την αίτηση αυτή με απόφαση της 10ης Ιανουαρίου 1983, με το αιτιολογικό ότι δεν είχαν αποδειχτεί οι επιδόσεις που προβλέπουν τα άρθρα 46, σημείο 2, και 47, σημείο 1, της Σύμβασης των Βρυξελλών 1968. Πράγματι, σύμφωνα με το Landgericht, οι παραπάνω διατάξεις προβλέπουν ότι, σε περίπτωση απόφασης που έχει εκδοθεί ερήμην, πρέπει να προσκομιστεί το έγγραφο που να αποδεικνύει ότι έχει επιδοθεί το εισαγωγικό έγγραφο της δίκης, ότι η ερήμην απόφαση είναι εκτελεστή κατά το ολλανδικό δίκαιο και ότι έχει επιδοθεί στον ερημοδικήσαντα διάδικο. Τα έγγραφα όμως που προσκόμισε σχετικά η αιτούσα στην κύρια δίκη ήταν ανεπαρκή.

Κατά της απόφασης αυτής η αιτούσα άσκησε Beschwerde (προσφυγή) ενώπιον του Oberlandesgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν, προς στήριξη της οποίας προσκόμισε και άλλα έγγραφα, τα οποία θεωρεί ότι αποδεικνύουν τη νομότυπη επίδοση του δικογράφου της αγωγής και της ερήμην απόφασης.

Το εθνικό δικαστήριο, κρίνοντας ότι η συνέχιση της δίκης εξαρτάται από την ερμηνεία που μπορεί να δοθεί στο άρθρο 40 της Σύμβασης των Βρυξελλών, της 27ης Σεπτεμβρίου 1968, ανέβαλε την έκδοση οριστικής απόφασης και υπέβαλε το ακόλουθο ερώτημα στο Δικαστήριο:

Στο σκεπτικό του το εθνικό δικαστήριο κρίνει ότι, όσον αφορά την επίδοση, αρκεί να έχουν τηρηθεί οι κανόνες του κράτους προέλευσης ή οι άλλοι κανόνες περί επιδόσεων που ισχύουν στις σχέσεις μεταξύ του κράτους προέλευσης και του κράτους κατοικίας του διαδίκου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση. Το εθνικό δικαστήριο αναλύει στη συνέχεια το σύστημα που καθιερώνεται με τα άρθρα 34 και 40 της Σύμβασης των Βρυξελλών του 1968 και κρίνει ότι ο σκοπός της διάταξης του άρθρου 34 συνίσταται στην εξασφάλιση του αιφνιδιασμού, ο οποίος είναι απαραίτητος για την αποτελεσματικότητα των μέτρων εκτέλεσης. Όσον αφορά το άρθρο 40, παράγραφος 2, σύμφωνα με το οποίο ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση καλείται να παραστεί ενώπιον του δικαστηρίου που εκδικάζει την προσφυγή, το εθνικό δικαστήριο θεωρεί ότι το άρθρο αυτό καθιέρωσε ένα σύστημα που φαίνεται να επαρκεί εφόσον η εκτέλεση πρόκειται να πραγματοποιηθεί στο κράτος κατοικίας του διαδίκου κατά του οποίου ζητείται, αφού στην περίπτωση αυτή ο διάδικος αυτός δεν είναι σε θέση να προβλέψει ποιο από τα περιουσιακά του στοιχεία θα αποτελέσει το αντικείμενο της εκτέλεσης και κατά κανόνα δεν έχει τη δυνατότητα να διασώσει έγκαιρα όλα τα περιουσιακά του στοιχεία από τον κίνδυνο της κατάσχεσης. Τα πράγματα όμως είναι διαφορετικά, κατά το εθνικό δικαστήριο, σε περίπτωση που επιδιώκεται κατάσχεση στο κράτος κατοικίας του τρίτου οφειλέτη. Για το λόγο αυτό το εθνικό δικαστήριο κρίνει ότι είναι αναγκαίο, χάριν της αποτελεσματικότητας του προβλεπόμενου μέτρου, να μην κληθεί προηγουμένως να παραστεί το πρόσωπο κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, τουλάχιστον εφόσον η αίτηση για την περιαφή του εκτελεστήριου τύπου απορρίφθηκε για το λόγο και μόνο ότι δεν προσκομίστηκαν όλα τα αναγκαία έγγραφα στις προβλεπόμενες προθεσμίες. Το εθνικό δικαστήριο θεωρεί ότι η άποψη αυτή μπορεί να υποστηριχθεί από νομική άποψη, εφόσον συνδυαστούν τα άρθρα 34 και 40 της Σύμβασης των Βρυξελλών του 1968. Έτσι μπορεί μεν να πραγματοποιηθεί η περιαφή του εκτελεστήριου τύπου, η καθής στην κύρια δίκη όμως είναι ελεύθερη να προβάλει, εντός ορισμένης προθεσμίας, τις αντιρρήσεις της ως προς την εκτέλεση σε νέα διαδικασία ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου.

Η διάταξη του Oberlandesgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν πρωτοκολλήθηκε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 18 Αυγούστου 1983.

Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1, του Πρωτοκόλλου της 3ης Ιουνίου 1971 και το άρθρο 20 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της ΕΟΚ, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν στις 3 Οκτωβρίου 1983 η αιτούσα στην κύρια δίκη, εκπροσωπούμενη από τους Metz και Bandisch, δικηγόρους Βρέμης, στις 24 Οκτωβρίου 1983 η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό σύμβουλο της Zimmermann, επικουρούμενο από τον Krause-Ablass, δικηγόρο Düsseldorf, και στις 9 Νοεμβρίου 1983 η κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, εκπροσωπούμενη από τον Böhmer.

Το Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, αποφάσισε την έναρξη της προφορικής διαδικασίας χωρίς την προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων και την ανάθεση της εκδίκασης της υπόθεσης στο δεύτερο τμήμα. Ζήτησε πάντως από την αιτούσα στην κύρια δίκη να απαντήσει εγγράφως πριν από την 1η Μαρτίου 1984 στα παρακάτω ερωτήματα:

Η αινούσα δηλώνει ότι συμφωνεί πλήρως με την άποψη του παραπέμποντος δικαστηρίου και ζητεί συνεπώς από το Δικαστήριο να εκδώσει απόφαση στο ίδιο πνεύμα.

Αντίθετα με την άποψη του Oberlandesgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν, η Ομοσπονδιακή γερμανική κυβέρνηση θεωρεί ότι δεν θα ήταν άχρηστο, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της προκειμένης υποθέσεως, να κληθεί, κατ' εφαρμογή του άρθρου 40, δεύτερη παράγραφος, πρώτο εδάφιο, της Σύμβασης των Βρυξελλών, να παραστεί ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, όπως προκύπτει από τη σαφή και χωρίς διφορούμενα διατύπωση της διάταξης αυτής.

Πράγματι, τα άρθρα 31 επ., ιδίως δε το άρθρο 34, πρώτη παράγραφος, της Σύμβασης των Βρυξελλών, το οποίο ορίζει ότι οι δανειστές μπορούν να ζητήσουν την περιαφή του εκτελεστήριου τύπου στις αποφάσεις που έχουν εκδοθεί υπέρ αυτών σε άλλο κράτος μέλος χωρίς προηγουμένως να ακουστεί ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, αποτελούν εξαίρεση στη γενική αρχή που ισχύει διεθνώς και σύμφωνα με την οποία τα δικαστήρια δεν πρέπει να εκδίδουν αποφάσεις χωρίς να έχει ακουστεί ο αντίδικος. Η εξαίρεση αυτή δικαιολογείται από το γεγονός ότι ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση συμμετέσχε προηγουμένως σε διαδικασία αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας και ότι στο τέλος της διαδικασίας αυτής πρέπει να αναμένει τη διαδικασία της εκτέλεσης, μόνη προϋπόθεση της οποίας είναι η προσκόμιση των εγγράφων που απαριθμούνται στο άρθρο 47 της Σύμβασης.

Αντίθετα, όταν ο διάδικος που ζητεί την εκτέλεση δεν επισυνάπτει τα έγγραφα αυτά στην αίτηση του, μπορούν να ανακύψουν αμφιβολίες ως προς την κανονικότητα της διαδικασίας στην οποία εκδόθηκε η απόφαση. Υπό τις συνθήκες αυτές η ακρόαση του διαδίκου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση δεν αποτελεί μια απλή και άχρηστη τυπικότητα, αλλά βοηθεί στη διευκρίνιση των αβέβαιων σημείων. Επομένως, από λόγους ασφάλειας του δικαίου η ερμηνεία του άρθρου 40, δεύτερη παράγραφος, πρώτο εδάφιο, της Σύμβασης των Βρυξελλών δεν πρέπει να εξαρτάται από τη σπουδαιότητα των αμφιβολιών ως προς την κανονικότητα της διαδικασίας στην οποία εκδόθηκε η συγκεκριμένη απόφαση.

Βέβαια, κατά την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, θα μπορούσε να αποτελεί υπερβολική τυπολατρεία το να στερηθεί η αιτούσα τη δυνατότητα αιφνιδιασμού που προβλέπει η διαδικασία του άρθρου 34 της Σύμβασης. Το γεγονός όμως ότι το Δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει στο διάδικο που ζητεί την εκτέλεση να ποσκομίσει εκ των υστέρων τα έγγραφα που λείπουν δίνει τη δυνατότητα αποφυγής άδικων συνεπειών αυτού του είδους. Επιπλέον, στο διάδικο που ζητεί την εκτέλεση μπορεί επίσης να δοθεί, σύμφωνα με τα άρθρα 916 επ. του Zivilprozeßordnung [κώδικα πολιτικής δικονομίας], η άδεια να προχωρήσει σε συντηρητική κατάσχεση.

Κατά την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, δεν υπάρχουν επαρκείς λόγοι για τη διαφορετική εκτίμηση της νομικής κατάστασης ανάλογα με το αν ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση έχει τη συνήθη διαμονή του ή την έδρα του στο κράτος της εκτέλεσης ή σε άλλο κράτος.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση καταλήγει επομένως στο συμπέρασμα ότι πρέπει να δοθεί η εξής απάντηση στο ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο:

Η Επιτροπή διερωτάται καταρχάς αν ανταποκρίνεται στους κανόνες της διαδικασίας του Δικαστηρίου μια αίτηση έκδοσης προδικαστικής απόφασης στην οποία δεν αναφέρεται ούτε το όνομα ούτε η διεύθυνση των διαδίκων. Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου, η απόφαση του εθνικού δικαστηρίου κοινοποιείται επιμέλεια του γραμματέα στους ενδιαφερομένους διαδίκους. Επομένως, το Δικαστήριο πρέπει να γνωρίζει το όνομα και τη διεύθυνση των διαδίκων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως μόνο η επιχείρηση Ρ. αποτελεί διάδικο υπό την ιδιότητα της ως προσφεύγουσας. Και καθώς η Διάταξη περί παραπομπής αναφέρει το όνομα του δικηγόρου της, μπόρεσε να πραγματοποιηθεί η κοινοποίηση προς αυτόν, ώστε να τηρηθούν σχετικά οι διατάξεις του άρθρου 20 του Οργανισμού.

Ως προς το ζήτημα αν η καθής στην κύρια δίκη πρέπει να συμμετάσχει από τώρα στη διαδικασία, η Επιτροπή κρίνει ότι, δεδομένου ότι το ερώτημα αυτό αποτελεί ακριβώς μέρος της απόφασης περί παραπομπής, η απόφαση αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί παραδεκτή όπως έχει.

Όσον αφορά το προδικαστικό ερώτημα που έθεσε το Oberlandesgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν, η Επιτροπή υπενθυμίζει καταρχάς ότι, σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 40 της Σύμβασης των Βρυξελλών, ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση καλείται να παραστεί ενώπιον του δικαστηρίου που εκδικάζει την προσφυγή και σε περίπτωση ερημοδικίας εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 20, δεύτερη και τρίτη παράγραφος. Σύμφωνα με το άρθρο 20, δεύτερη παράγραφος, ο δικαστής που εκδικάζει την προσφυγή οφείλει να αναστείλει τη διαδικασία, εφόσον δεν διαπιστώνεται ότι ο εναγόμενος ήταν σε θέση να παραλάβει το εισαγωγικό έγγραφο της δίκης εντός της αναγκαίας για την άμυνα του προθεσμίας ή ότι καταβλήθηκε κάθε επιμέλεια για το σκοπό αυτό. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση κατά την οποία, σύμφωνα με το άρθρο 20, τρίτη παράγραφος, οι παραπάνω διατάξεις αντικαθίστανται από τις διατάξεις του άρθρου 15 της Σύμβασης της Χάγης, της 15ης Νοεμβρίου 1965, για την επίδοση και κοινοποίηση στην αλλοδαπή δικαστικών και εξώδικων εγγράφων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις.

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι δεν υπάρχει περιορισμός για τη συμμετοχή του καθού στη διαδικασία της προσφυγής. Κατ' αυτή επομένως, η προσφυγή δεν πρέπει να εξεταστεί ενόσω δεν αποδεικνύεται ότι έχουν εξασφαλιστεί τα δικαιώματα άμυνας.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η διαδικασία σχετικά με την περιαφή του εκτελεστηριου τύπου πραγματοποιείται, σε πρώτο στάδιο και για να μη χαθεί η δυνατότητα αιφνιδιασμού, χωρίς τη συμμετοχή του διαδίκου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, υποστηρίζει όμως ότι η συμμετοχή του διαδίκου αυτού έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση της διαδικασίας της προσφυγής που αναφέρεται στο άρθρο 40. Πράγματι, από την έκθεση Jenard συνάγεται ότι η διαδικασία της προσφυγής γίνεται διαδικασία αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας, αφού ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση καλείται να παραστεί ενώπιον του δικαστηρίου. Η άποψη αυτή δικαιολογείται από το γεγονός ότι η φύση της διαδικασίας αυτής ως αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας επιβαλλόταν για να αποφευχθεί η ύπαρξη υπερβολικά μεγάλου αριθμού ενδίκων μέσων και ότι η απόρριψη της προσφυγής αντιστρέφει το τεκμήριο ισχύος της αλλοδαπής απόφασης.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, από τις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν στην έκθεση Jenard προκύπτει ότι είναι αναγκαίο κατά τη διαδικασία της προσφυγής να καλείται να παραστεί ενώπιον του Δικαστηρίου το πρόσωπο κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, αφού πρόκειται για την τελευταία διαδικασία στην οποία εξετάζονται τα πραγματικά περιστατικά. Επομένως δεν επιτρέπεται κανείς περιορισμός στην απεριόριστη προστασία του δικαιώματος που έχει ο καθού να μετάσχει στη διαδικασία αυτή.

Η Επιτροπή υποστηρίζει ακόμη ότι από την έκθεση Jenard προκύπτει ότι το ζήτημα της απόρριψης της αίτησης σε πρώτο βαθμό για το λόγο ότι δεν προσκομίστηκαν τα απαιτούμενα έγγραφα εξετάστηκε στις συσκέψεις που κατέληξαν στη σύνταξη του άρθρου 40. Τα κράτη μέλη πάντως δεν θεώρησαν ότι έπρεπε να προβλέψουν, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα του αιφνιδιασμού, κανένα περιορισμό της συμμετοχής στη διαδικασία της προσφυγής του διαδίκου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση.

Τέλος, σύμφωνα με την Επιτροπή, οι περιορισμοί αυτοί του δικαιώματος άμυνας με σκοπό την εξασφάλιση του αιφνιδιασμού φαίνεται επίσης να είναι άχρηστοι για τους ακόλουθους πρακτικούς λόγους:

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει να δοθεί η ακόλουθη απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα:

Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση της 22ας Μαρτίου 1984, αγόρευσε ο Krause-Ablass, εκπρόσωπος της Επιτροπής, ο οποίος και απάντησε στις ερωτήσεις που του υπέβαλε το Δικαστήριο και ο γενικός εισαγγελέας.

Ο γενικός εισαγγελέας ανέπτυξε τις προτάσεις του στις 30 Μαΐου 1984.