–

Association interprofessionnelle des fruits et légumes frais (Interfel), ag A. Bron, A. Helfer agus G. Léonard, avocats,

–

Rialtas na Fraince, ag P. Chansou agus B. Travard, i gcáil Gníomhairí,

–

an Coimisiún Eorpach, ag I. Melo Sampaio agus R. Tricot, i gcáil Gníomhairí,

1

Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 3 de Threoir 94/62/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Nollaig 1994 maidir le pacáistíocht agus dramhaíl ó phacáistíocht (IO 1994 L 365, lch. 10), arna leasú le Treoir (AE) 2018/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 (IO 2018 L 150, lch. 141) (‘Treoir 94/62’), arna léamh i gcomhar le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir sin.

2

Rinneadh an iarratas seo i gcomhthéacs díospóide idir an Association interprofessionnelle des fruits et légumes frais (Interfel) (Cumann idirghairmiúil um thorthaí agus glasraí úra) agus an Premier ministre (Príomh-Aire, an Fhrainc), ministre de la Transition écologique, de l’Énergie, du Climat et de la Prévention des risques (an tAire um Aistriú Éiceolaíoch, Fuinneamh, Aeráid agus Cosc Riosca, an Fhrainc), garde des sceaux, ministre de la Justice (an tAire Dlí agus Cirt, an Fhrainc), ministre de l’Économie, des Finances et de l’Industrie (an tAire Geilleagair, Airgeadais agus Tionscail, an Fhrainc) agus an ministre de l’Agriculture, de la Souveraineté alimentaire et de la Forêt (an tAire Talmhaíochta, Ceannasacht Bia agus Foraoiseachta, an Fhrainc), maidir le dlíthiúlacht cinnidh intuigthe lena ndiúltaítear d’iarratas chun rialachán náisiúnta a aisghairm lena bhforáiltear fíneáil a ghearradh as lipéid a ghreamú go díreach ar thorthaí nó ar ghlasraí, seachas iad siúd atá inmhúirínithe i múiríniú baile agus atá déanta go hiomlán nó go páirteach as ábhair bhithbhunaithe.

An dlí lena mbaineann

Dlí an Aontais

3

Foráiltear le hAirteagal 3(1) de Threoir 94/62, dar teideal ‘Sainmhínithe’:

4

Foráiltear le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir sin, dar teideal ‘Samplaí de na critéir dá dtagraítear in Airteagal 3(1)’:

Dlí na Fraince

5

Foráiltear le hAirteagal 80 de Dhlí Uimh. 2020-105 an 10 Feabhra 2020 maidir le dramhaíl agus an geilleagar ciorclach a chomhrac (JORF an 11 Feabhra 2020, lch. 6):

6

Faoi Airteagal R. 543-73 den Chód Comhshaoil, arna leasú le hAirteagal 1(2)(III) d’Fhoraithne Uimh. 2020-1724 an 28 Nollaig 2020 maidir le toirmeasc ar dhiúscairt earraí neamhbhia gan díol agus forálacha éagsúla chun dramhaíl a chomhrac (JORF an 30 Nollaig 2020, lch. 209):

An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú

7

I litir dar dáta an 25 Aibreán 2022, rinne Interfel iarratas chuig an Première ministre (Príomh- Aire, an Fhrainc) go n‑aisghairfí forálacha Airteagal 1(III)(2) d’Fhoraithne Uimh. 2020-1724 an 28 Nollaig 2020 maidir le toirmeasc ar dhiúscairt earraí neamhbhia gan díol agus forálacha éagsúla chun dramhaíl a chomhrac. D’eascair cinneadh diúltaithe intuigthe as tost an Phríomh-Aire maidir leis an iarraidh sin. An 23 Lúnasa 2022, thug Interfel caingean os comhair an Conseil d’État (an Chomhairle Stáit, an Fhrainc), arb í an chúirt a rinne an tarchur, ag iarraidh an cinneadh sin a chur ar neamhní.

8

Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire gur glacadh na forálacha sin chun Airteagal 80 de Dhlí Uimh. 2020-105 an 10 Feabhra 2020 maidir le dramhaíl agus an geilleagar ciorclach a chomhrac a chur chun feidhme, arb é is cuspóir dó toirmeasc a chur, ar chríoch na Fraince, ar lipéid seachas lipéid inmhúirínithe a ghreamú go díreach de thorthaí agus glasraí i múiríniú baile agus atá comhdhéanta go hiomlán nó go páirteach d’ábhar bithbhunaithe. Foráiltear leis na forálacha sin go mbeidh mainneachtain Airteagal 80 a chomhlíonadh inphionóis le fíneáil. Sa chomhthéacs sin, agus ag féachaint d’fhoclaíocht Airteagal 3 de Threoir 94/62, measann an chúirt sin go bhféadfaí a mheas nach ‘pacáistíocht’ iad lipéid, atá greamaithe go díreach de thorthaí agus glasraí, de réir bhrí na Treorach sin, ós rud é nach gcomhlíonann siad go hiomlán an sainmhíniú agus na trí chritéar a leagtar síos in Airteagal 3. Tugann an chúirt sin dá haire, áfach, go ndéantar cur síos sainráite in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir sin mar phacáistíocht, mar léiriú ar an gcritéar a leagtar amach i bpointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62, lipéid atá ceangailte go díreach le tháirge nó greamaithe de tháirge.

9

Dá bhrí sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an leanann sé ó Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 94/62 gur gá gurb ionann aon lipéad atá ceangailte go díreach nó greamaithe de tháirge agus ‘pacáistíocht’, de réir bhrí na Treorach sin, nó an gá measúnú a dhéanamh ar an aicmiú sin i bhfianaise an tsainmhínithe agus na dtrí chritéar a leagtar síos in Airteagal 3 di. Sa chás deireanach sin, ní bheadh lipéid den sórt sin ina bpacáistíocht ach amháin má tá sé beartaithe earraí sonracha a bheith iontu agus iad a chosaint, chun gur féidir iad a láimhseáil agus a sheachadadh ón táirgeoir chuig an tomhaltóir nó chuig an úsáideoir, agus chun a áirithiú go gcuirfear i láthair iad, mura rud é gur dlúthchuid de tháirge iad agus go bhfuil sé beartaithe na heilimintí uile a thomhailt nó a dhiúscairt le chéile.

10

Sna himthosca sin, chinn an Conseil d’État bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

An cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú

11

Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá pointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 agus Iarscríbhinn I a ghabhann léi a léiriú sa chaoi gurb ionann lipéid atá greamaithe go díreach de thorthaí agus glasraí agus ‘pacáistíocht’, in aon chás, de réir bhrí na Treorach sin.

12

Ar an gcéad dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara, i gcomhréir le hAirteagal 1 di, gurb é is cuspóir do Threoir 94/62, inter alia, tionchar na pacáistíochta agus na dramhaíola ó phacáistíocht ar an gcomhshaol sna Ballstáit agus i dtríú tíortha a chosc agus a laghdú agus, ar an gcaoi sin, ardleibhéal cosanta don chomhshaol a áirithiú, trína cheangal ar na Ballstáit, inter alia, córas a bhunú chun pacáistíocht agus dramhaíl ó phacáistíocht a bhailiú agus a aisghabháil. Chuige sin, mar is léir ó aithris 5 di agus i gcomhréir le hAirteagal 2(1) di, cumhdaítear le Treoir 94/62 gach pacáistíocht a chuirtear ar an margadh san Aontas Eorpach agus gach dramhaíl ó phacáistíocht (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco-Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 23).

13

Dá bhrí sin, mar a chinn an Chúirt cheana féin, ní mór an coincheap ‘pacáistíocht’ a léiriú go leathan (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).

14

Ba cheart a mheabhrú freisin, chun bheith ina phacáistíocht de réir bhrí Airteagal 3(1) de Threoir 94/62, nach mór d’airteagal, ar an gcéad dul síos, an dá choinníoll dá dtagraítear sa chéad fhomhír agus sa dara fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 a chomhlíonadh agus, ar an dara dul síos, freagairt do na critéir a liostaítear sa tríú fomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco-Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 25).

15

Dá bhrí sin, ar an gcéad dul síos, chun ‘pacáistíocht’ a dhéanamh de réir bhrí Threoir 94/62, ní mór táirge a bheith beartaithe, i gcomhréir leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin, lena úsáid chun earraí a choimeád, a chosaint, a láimhseáil, a sheachadadh agus a chur i láthair ón táirgeoir chuig an úsáideoir nó chuig an tomhaltóir. Luaitear sa dara habairt den fhoráil sin freisin go measfar gur pacáistíocht iad na míreanna ‘aischurtha’ uile a úsáidtear chun na gcríoch céanna (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco-Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 26).

16

Mar a chinn an Chúirt cheana féin, níl feidhmeanna féideartha na pacáistíochta liostaithe go carnach sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco-Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 27).

17

Ní mór do tháirge den sórt sin, ar an dara dul síos, teacht faoi cheann amháin de na trí chatagóir pacáistíochta a liostaítear agus a shainmhínítear i bpointí (a) go (c) den dara fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62, eadhon pacáistíocht díolacháin, pacáistíocht ghrúpáilte nó pacáistíocht iompair (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco-Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 28).

18

Ar an dara dul síos, i gcomhréir le pointe (i) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62, ní mór a mheas gur pacáistíocht é airteagal a fhreagraíonn don sainmhíniú dearfach ar an gcoincheap ‘pacáistíocht’, dá dtagraítear sa chéad fhomhír agus sa dara fomhír d’Airteagal 3(1), mura rud é gur dlúthchuid de tháirge é, chun an táirge sin a choimeád, chun tacú leis nó chun é a chaomhnú ar feadh a shaolré agus chun na heilimintí go léir a úsáid, a thomhailt nó a dhiúscairt le chéile (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco-Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 29).

19

Is léir ó fhoclaíocht phointe (i) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) go bhfuil na trí chritéar dhiúltacha a liostaítear ann carnach. Dá bhrí sin, ní mheastar ach earraí a chomhlíonann na trí chritéar sin ag an am céanna, cé go bhfreagraíonn siad don sainmhíniú dearfach ar phacáistíocht, mar phacáistíocht de réir bhrí Threoir 94/62 (breithiúnas an 10 Samhain 2016, Eco-Emballages agus páirtithe eile, C‑313/15 agus C‑530/15, EU:C:2016:859, mír 30).

20

Sa tríú háit, i gcomhréir le pointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62, measfar gur codanna den phacáistíocht ina bhfuil siad ionchorpraithe iad comhpháirteanna pacáistíochta agus eilimintí coimhdeacha atá ionchorpraithe sa phacáistíocht. Measfar gur pacáistíocht iad eilimintí coimhdeacha a cheanglaítear go díreach ar tháirge, nó atá greamaithe de tháirge, agus a bhfuil feidhm phacáistíochta acu, ach amháin más dlúthchuid den táirge sin iad agus má tá sé beartaithe na heilimintí uile a thomhailt nó a dhiúscairt le chéile.

21

I ndáil leis sin, luaitear go sainráite in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir sin, ina dtagraítear do ‘samplaí do na critéir dá dtagraítear in Airteagal 3(1)’, faoin gceannteideal ‘Samplaí le haghaidh chritéar (iii)’, gur pacáistíocht iad lipéid atá ceangailte go díreach nó greamaithe de tháirge.

22

Sa chás seo, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an leanann sé ó Iarscríbhinn I gur gá gur pacáistíocht de réir bhrí Threoir 94/62 é aon lipéad atá ceangailte go díreach le táirge nó atá greamaithe de tháirge, nó an gá measúnú a dhéanamh ar an aicmiú sin i bhfianaise an tsainmhínithe agus na dtrí chritéar a leagtar síos in Airteagal 3 den Treoir sin. Sa chás deireanach sin, ní bheadh lipéid den sórt sin ina bpacáistíocht ach amháin má tá sé beartaithe earraí sonracha a bheith iontu agus iad a chosaint, chun gur féidir iad a láimhseáil agus a sheachadadh ón táirgeoir chuig an tomhaltóir nó chuig an úsáideoir, agus chun a áirithiú go gcuirfear i láthair iad, mura rud é gur dlúthchuid de tháirge iad agus go bhfuil sé beartaithe na heilimintí uile a thomhailt nó a dhiúscairt le chéile.

23

Cé gur léir ó fhoclaíocht Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 94/62 gur pacáistíocht iad lipéid atá ceangailte go díreach nó greamaithe de tháirge, ní mór a mheas go mbaineann an sampla dá bhforáiltear in Iarscríbhinn I leis an gcritéar a leagtar síos i bpointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin. I gcomhréir leis an dara habairt den fhoráil sin, measfar gur pacáistíocht iad eilimintí coimhdeacha atá ceangailte go díreach le táirge nó greamaithe de tháirge agus a ghníomhaíonn mar phacáistíocht ach amháin más cuid lárnach de tháirge iad agus má tá sé beartaithe na comhpháirteanna uile a thomhailt nó a dhiúscairt le chéile.

24

Is léir, dá bhrí sin, ó phointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 go bhféadfar na lipéid a luaitear, mar shampla, in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir sin, a aicmiú mar ‘phacáistíocht’ más eilimintí coimhdeacha iad a ghníomhaíonn mar phacáistíocht, mura rud é gur dlúthchuid den táirge lena mbaineann iad agus go bhfuil sé beartaithe na heilimintí go léir a thomhailt nó a dhiúscairt le chéile. Tacaítear leis an léiriú sin le foclaíocht an tríú fomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin, ar dá réir, d’fhonn bheith aicmithe mar ‘phacáistiú’, ní mór d’Airteagal ‘ina theannta sin’ na critéir a leagtar amach sa mhír dheireanach sin a chomhlíonadh.

25

Dá bhrí sin, ní mór a thabhairt i gcrích nach féidir na critéir chun an coincheap ‘pacáistithe’ a shainiú atá leagtha síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 a mheas mar chritéir nach bhfuil siad comhlíonta ar an mbonn amháin go bhfuil lipéad ceangailte go díreach le toradh nó le glasra nó go bhfuil sé greamaithe de.

26

Maidir leis na feidhmeanna a d’fhéadfadh a bheith ag pacáistíocht dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62, cé nach liostaítear go carnach iad, liostaítear go cuimsitheach iad, ionas go mbeidh sé ina phacáistíocht, ionas nach mór do lipéad atá greamaithe go díreach de thoradh nó de ghlasra ceann amháin ar a laghad de na trí fheidhm sin a chomhlíonadh.

27

D’áitigh Rialtas na Fraince, i ndáil leis sin, go ndealraíonn sé go bhfuil saintréithe éagsúla ag na lipéid atá greamaithe go díreach de thorthaí agus glasraí agus go gcomhlíonann siad raon leathan cuspóirí. Is minic gur lipéid bheaga iad sin, nach gcumhdaíonn ach cuid bheag de dhromchla na dtorthaí nó an ghlasra lena mbaineann. É sin ráite, d’fhéadfadh cuid de na lipéid sin a bheith timpeall ar thorthaí nó glasraí nó iad a chuimsiú ar bhealach níos suntasaí. Ina theannta sin, cé go ndealraíonn sé go bhfuil lógó nó ainm trádmhairc ar taispeáint ar roinnt lipéad, d’fhéadfadh sé go n‑áireofaí ar lipéid eile faisnéis áirithe a bhaineann le saintréithe na dtorthaí agus na nglasraí lena mbaineann nó barrachód nó cód aitheantais uimhriúil.

28

Dá bhrí sin, faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, dealraíonn sé, ar an gcéad dul síos, gur minic a bhíonn lipéid a ghreamaítear go díreach de thorthaí agus glasraí níos lú ná torthaí agus glasraí agus, dá bhrí sin, nach bhfuil siad beartaithe, i bprionsabal, chun iad a choinneáil ná a chosaint.

29

Ina dhiaidh sin, ar na cúiseanna céanna, is cosúil nach bhfuil na lipéid sin beartaithe, in aon chás, chun gur féidir na torthaí agus na glasraí lena mbaineann a láimhseáil agus a iompar chuig an áit tomhaltais.

30

Ar deireadh, cé nach féidir a chur as an áireamh go bhféadfadh lipéid áirithe atá greamaithe go díreach de thorthaí agus glasraí a bheith in ann a gcur i láthair a áirithiú, ní léir ach oiread ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte go bhfuil siad beartaithe, in aon chás, chun na críche sin.

31

Dá bhrí sin, ní mór a mheas nach féidir an tagairt, in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 94/62, do ‘lipéid atá ceangailte go díreach le táirge nó greamaithe de tháirge’, mar shampla den chritéar dá dtagraítear i bpointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin, a léiriú sa chaoi nach mór gach lipéad a ghreamaítear go díreach de thorthaí agus glasraí a mheas go córasach mar phacáistíocht de réir bhrí na Treorach sin.

32

Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, i ndáil leis sin, gur léir ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte gur mheas an rapóirtéir, ina Thuairim sna príomhimeachtaí, ‘nach gcomhlíonann lipéad atá greamaithe go díreach de thorthaí nó glasraí aon cheann de na feidhmeanna’ a liostaítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62.

33

Thairis sin, ní chiallaíonn léiriú leathan an choincheapa ‘pacáistíocht’ gur gá léiriú a ghlacadh ar Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 94/62 lena dtugtar neamhaird ar fhoclaíocht phointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin.

34

I ndeireadh na dála, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé measúnú a dhéanamh, i bhfianaise, go háirithe, na mbreithnithe a leagtar amach i míreanna 23 go 30 den bhreithiúnas seo agus ar bhonn na faisnéise ábhartha uile atá ar fáil, an gcomhlíonann na lipéid atá greamaithe go díreach de thorthaí nó de ghlasraí ceann amháin ar a laghad de na trí fheidhm phacáistíochta a shainítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 agus go dtagann siad faoi cheann amháin de na trí chatagóir pacáistíochta a liostaítear agus a shainítear i bpointí (a) go (c) den dara fomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin.

35

I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór pointe (iii) den tríú fomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 agus Iarscríbhinn I a ghabhann léi a léiriú sa chaoi nach pacáistíocht de réir bhrí na Treorach sin iad lipéid a ghreamaítear go díreach de thorthaí agus glasraí in aon chás. Ní fhéadfar lipéid den sórt sin a mheas mar phacáistíocht ach amháin a mhéid a chomhlíonann siad ceann amháin de na trí fheidhm phacáistíochta a shainítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de Threoir 94/62 agus a thagann faoi réim ceann amháin de na trí chatagóir pacáistíochta a liostaítear agus a shainítear i bpointí (a) go (c) den dara fomhír d’Airteagal 3(1) den Treoir sin.

Costais

36

Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.