(1)

Skont l-Artikolu 8(4)(a), tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni, il-Kumitat Speċjalizzat għall-Enerġija (il-“Kumitat Speċjalizzat”) għandu s-setgħa li jimmonitorja u jirrevedi l-implimentazzjoni u jiżgura l-funzjonament tajjeb tal-Ftehim tal-Kummerċ u l-Kooperazzjoni fil-qasam ta’ kompetenza tiegħu. Skont l-Artikolu 8(4)(c), huwa għandu s-setgħa li jadotta deċiżjonijiet u rakkomandazzjonijiet fir-rigward tal-materji kollha li fihom il-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni jipprevedi dan jew li għalihom il-Kunsill ta’ Sħubija jkun iddelega s-setgħat tiegħu lill-Kumitat Speċjalizzat skont l-Artikolu 7(4)(f). Skont l-Artikolu 329(3) tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni, għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet kif meħtieġ sabiex jiżgura l-implimentazzjoni effettiva tal-Kapitoli tat-Titolu VIII li għalihom huwa responsabbli.

(2)

Skont l-Artikolu 312(1) tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni, il-Kumitat Speċjalizzat, bi prijorità, għandu jieħu l-passi meħtieġa f’konformità mal-Artikolu 317 biex jiżgura li l-operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni (“TSOs”) jiżviluppaw arranġamenti li jistabbilixxu proċeduri tekniċi f’konformità mal-Anness 29 f’perjodu taż-żmien speċifiku.

(3)

Fis-7 ta’ Frar 2023, il-Kumitat Speċjalizzat adotta r-Rakkomandazzjoni Nru 1/2023 (2) għal kull Parti biex titlob lit-TSOs rispettivi tagħha jipprovdu l-informazzjoni addizzjonali kif stabbilit fl-Anness II ta’ dik ir-Rakkomandazzjoni fi żmien ħames xhur mid-data tat-talba magħmula minn kull parti.

(4)

It-TSOs tal-Unjoni Ewropea (UE) u tar-Renju Unit ipprovdew dik l-informazzjoni addizzjonali lill-partijiet bi tweġiba għat-talbiet rispettivi tagħhom. L-awtoritajiet regolatorji tal-UE u tar-Renju Unit, rispettivament, ipprovdew opinjonijiet lill-partijiet dwar dik l-informazzjoni addizzjonali, f’Lulju 2023. Il-Kumitat Speċjalizzat kien sodisfatt b’dawn il-kontributi importanti għall-implimentazzjoni tat-Titolu VII tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni fil-laqgħa tal-Kumitat Speċjalizzat tad-9 ta’ Novembru 2023.

(5)

Kemm it-TSOs kif ukoll l-awtoritajiet regolatorji tal-UE u tar-Renju Unit identifikaw ir-riskji sinifikanti ta’ manipulazzjoni tas-suq assoċjati mal-approċċ tal-Kotba tal-Ordnijiet Preliminari għat-tħaddim tal-arranġamenti għan-negozjar tal-elettriku ta’ ġurnata bil-quddiem abbażi tal-kunċett tal-akkoppjament ta’ volumi mhux flessibbli b’diversi reġjuni (“MRLVC”).

(6)

Kemm it-TSOs kif ukoll l-awtoritajiet regolatorji tal-UE u tar-Renju Unit identifikaw li l-benefiċċji potenzjali tal-approċċ tal-ktieb tal-ordnijiet komuni għall-MRLVC se jiddependu fuq li jiġu megħluba għadd ta’ sfidi fundamentali tad-disinn. Hemm bżonn ta’ aktar ħidma speċifika biex jiġi żviluppat disinn robust għall-MRLVC fuq il-bażi ta’ approċċ tal-ktieb tal-ordnijiet komuni qabel ma tkun tista’ tittieħed kwalunkwe deċiżjoni dwar l-implimentazzjoni. Se jkun hemm bżonn li dak id-disinn, fost rekwiżiti oħra, jiżgura t-tħaddim sigur u effiċjenti tas-swieq tal-elettriku bl-ingrossa rispettivi tal-UE u tar-Renju Unit, u jindirizza kwalunkwe kompromess bejn l-effiċjenza tal-MRLVC u t-tħaddim sigur u effiċjenti tas-swieq tal-elettriku bl-ingrossa tal-UE u tar-Renju Unit. Se jkunu meħtieġa wkoll konsultazzjoni, valutazzjoni, u ttestjar bir-reqqa tal-mekkaniżmu qabel kwalunkwe deċiżjoni dwar implimentazzjoni. Barra minn hekk, il-Kumitat Speċjalizzat innota li l-iżvilupp tad-disinn irid ikun konsistenti mal-proċess stabbilit fl-Artikoli 312(1), 312 (2) u 317 tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni u mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness 29.

(7)

Kemm l-analiżi tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji tal-2021 kif ukoll l-informazzjoni addizzjonali tal-2023 imħejjija mit-TSOs tal-UE u tar-Renju Unit sabu li l-effiċjenza tal-MRLVC se tiddependi b’mod sinifikanti fuq l-akkuratezza tal-istrument tat-tbassir tal-pożizzjoni netta tal-konfini taż-żona tal-offerti. Hemm bżonn ta’ aktar ħidma speċifika biex tiġi żviluppata u kkonfermata l-validità tal-kunċett ta’ dak l-istrument tat-tbassir qabel ma tkun tista’ tittieħed deċiżjoni dwar l-implimentazzjoni. Il-Kumitat Speċjalizzat jinnota li, fir-rapport tagħhom, it-TSOs tal-UE u tar-Renju Unit ipproponew approċċ gradwali għall-iżvilupp tal-istrument tat-tbassir, li jibda b’fażi inizjali ta’ tfassil u ta’ validazzjoni tal-prototip.

(8)

Kemm l-UE kif ukoll ir-Renju Unit għandhom miri ambizzjużi biex jisfruttaw il-potenzjal tal-enerġija rinnovabbli offshore fl-ibħra tat-Tramuntana biex itejbu l-aċċess għall-enerġija affordabbli u javvanzaw it-tranżizzjonijiet tagħhom lejn in-newtralità klimatika. Skont l-Artikolu 321 tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni, il-partijiet għandhom jikkooperaw fl-iżvilupp tal-enerġija rinnovabbli offshore billi jaqsmu l-aqwa prattiki u, fejn xieraq, jiffaċilitaw l-iżvilupp ta’ proġetti speċifiċi. Fir-rapport tagħhom, it-TSOs tal-UE u tar-Renju Unit identifikaw, li l-iżvilupp futur tal-proġetti ibridi offshore se jirrikjedi arranġamenti għan-negozjar tal-elettriku li jsostnu l-ipprezzar effiċjenti u l-użu tal-kapaċità. Il-Kumitat Speċjalizzat għaraf li jeħtieġ li jiġi żgurat aktar li l-arranġamenti għan-negozjar tal-elettriku bejn l-UE u r-Renju Unit ikunu jsostnu l-ambizzjonijiet tagħhom għall-iżvilupp rapidu tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fl-ibħra tat-Tramuntana.

(9)

L-analiżi tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji tal-2021 identifikat prezz tal-ikklerjar uniku tal-Gran Brittanja fil-perjodu ta’ żmien ta’ ġurnata bil-quddiem bħala suppożizzjoni fl-għażliet kollha tad-disinn tal-MRLVC li qed jiġu kkunsidrati. Ir-Renju Unit ippubblika r-rispons tal-konsultazzjoni tiegħu dwar l-akkoppjament mill-ġdid tal-irkanti rilevanti tal-Gran Brittanja għall-kummerċ transfruntier mal-UE fil-perjodu ta’ żmien ta’ ġurnata bil-quddiem f’Awwissu 2023. L-analiżi tar-Renju Unit uriet li l-maġġoranza ta’ dawk li wieġbu kienu favur il-proposti stabbiliti fil-konsultazzjoni. Minn dak iż-żmien ’l hawn, ir-Renju Unit kien f’kuntatt mal-Kumitat Speċjalizzat u ppreżenta l-eżiti tal-konsultazzjoni.

(10)

Fid-dawl tal-progress miksub s’issa mit-TSOs, u tal-informazzjoni addizzjonali pprovduta b’rispons għall-Anness II tar-Rakkomandazzjoni Nru 1/2023, il-Kumitat Speċjalizzat għandu jindirizza lill-partijiet biex jiżgura li t-TSOs jibdew il-fażi ta’ ħidma li jmiss. Dik il-ħidma għandha tiffoka fuq l-indirizzar tal-kwistjonijiet fundamentali tad-disinn li ġew enfasizzati qabel sabiex jiġu ssodisfati l-obbligi tal-Kumitat Speċjalizzat skont l-Artikolu 312(1) tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni.

(11)

Il-Kumitat Speċjalizzat innota li l-partijiet jistennew approċċ gradwali għall-iżvilupp tal-proċeduri tekniċi għall-MRLVC, li jibda b’fażi inizjali ta’ validazzjoni tal-kunċett. Fid-dawl ta’ dak li ħareġ mir-rapport li t-TSO ippreżentaw f’Lulju 2023, trid issir analiżi ulterjuri u din jenħtieġ li tiġi inkluża fil-fażi ta’ validazzjoni tal-kunċett. Din il-fażi tal-validazzjoni tal-kunċett għandha tinforma u tappoġġa l-iżvilupp ta’ sett uniku ta’ abbozzi ta’ proċeduri tekniċi għall-MRLVC f’konformità mal-Artikoli 312(1) u 317(2) tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni.

(12)

Kwalunkwe deċiżjoni mill-Kumitat Speċjalizzat dwar l-implimentazzjoni tal-proċeduri tekniċi għal soluzzjoni tal-MRLVC skont approċċ li jipprevedi Ktieb tal-Ordnijiet Komuni, skont l-Artikolu 317(4) tal-Ftehim dwar il-Kummerċ u l-Kooperazzjoni, għandha tkun preċeduta minn konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati, perjodi rigorużi ta’ ttestjar, u analiżi aġġornata tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji.

(a)

l-aħjar skeda ta’ żmien operazzjonali li tikkombina l-operazzjonijiet tal-MRLVC, l-akkoppjament singolu ta’ ġurnata bil-quddiem tal-UE, u l-arranġamenti tas-suq tal-elettriku bl-ingrossa tal-Gran Brittanja skont approċċ tal-Ktieb tal-Ordnijiet Komuni, inklużi l-aħjar validazzjoni u l-arranġamenti tad-dispożizzjonijiet ta’ riżerva. L-aħjar skeda ta’ żmien operazzjonali għandha tippromwovi l-użu robust u effiċjenti tal-interkonnetturi filwaqt li timminimizza r-riskji għat-tħaddim sigur tas-swieq tal-elettriku bl-ingrossa tal-UE u tar-Renju Unit u tagħti kas tal-iżviluppi li jistgħu jseħħu fis-suq minn issa sal-2030–35. Ir-riskji operazzjonali marbuta ma’ dik l-iskeda ta’ żmien, kemm dwar l-akkoppjament singolu ta’ ġurnata bil-quddiem tal-UE kif ukoll dwar is-suq tal-elettriku bl-ingrossa tal-Gran Brittanja, għandhom jiġu vvalutati u, sa fejn ikun possibbli, ikkwantifikati. Fl-analiżi ta’ sostenn għandha tiġi inkluża firxa ta’ għażliet għall-iskedi ta’ żmien operazzjonali biex jiġu appoġġati l-identifikazzjoni u l-valutazzjoni tal-validità tal-aħjar skeda ta’ żmien;

(b)

abbozz ta’ speċifikazzjoni ta’ offerta għal prototip għall-istrument tat-tbassir tal-pożizzjoni netta tal-konfini taż-żona tal-offerti li jenħtieġ li