In de zaak 28-74
F. GILLET, voormalig directeur-generaal bij de Commissie van de Europese Gemeenschappen, ten deze vertegenwoordigd door G. Antonelli en F. Satta, advocaten te Rome, en domicilie gekozen hebbende te Luxemburg ten kantore van L. Dupong, advocaat aldaar, 14/A, rue des Bains,
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, ten deze vertegenwoordigd door haar juridisch adviseur G. Pincherle, en domicilie gekozen hebbende te Luxemburg bij P. Lamoureux, juridisch adviseur van de Commissie, 4, boulevard Royal,
betreffende verzoek tot vaststelling van verzoekers aanspraak op berekening van de vergoedingen wegens ontslag om redenen van dienstbelang op basis van artikel 42 van het EGKS-Personeelsstatuut van 1956 en op omrekening van de hem als vergoeding uitgekeerde bedragen op basis van de werkelijke pariteit tussen de Belgische frank en de Italiaanse lire op de dag van betaling,
wijst
HET HOF VAN JUSTITIE (Tweede Kamer),
samengesteld als volgt: A. J. Mackenzie Stuart, Kamerpresident (rapporteur), H. Kutscher en M. Sørensen, Rechters,
Advocaat-Generaal: H. Mayras
Griffier: A. Van Houtte
het navolgende
Overwegende dat de feiten en de tijdens de schriftelijke behandeling door partijen voorgedragen argumenten kunnen worden samengevat als volgt:
F. Gillet kwam op
Op grond van 's Raads verordening nr. 2530/72, in werking getreden op
Het Directoraat-generaal Personeelszaken bepaalde vervolgens de vergoeding waarop verzoeker recht had overeenkomstig de artikelen 1, 2 en 3 van verordening nr. 2530/72.
Naast deze methode tot vaststelling van de maandelijkse vergoeding kent verordening nr. 2530/72 nog twee andere — veel voordeliger — methoden om de vergoeding te berekenen.
Artikel 5, lid 1, dier verordening bepaalt dat voormalige EGKS-ambtenaren, met uitzondering van hen die vóór
Bij al deze drie berekeningsmethoden blijven de voorwaarden van artikel 3, leden 3, 5, 6, 7, vijfde alinea, en 8 echter van toepassing. Lid 3 bepaalt de valuta waarin de vergoeding wordt betaald en de daarop toe te passen aanpassingscoëfficiënt door te verwijzen naar artikel 63 van het Statuut dat op zijn beurt verwijst naar de pariteiten van het Internationaal Monetair Fonds, die op
Gillet diende een klacht in tegen de vaststelling van zijn vergoeding, betogende dat in casu de regeling van artikel 42, subsidiair van artikel 34 van het Algemeen Reglement-EGKS van toepassing was. Voorts verzocht hij om betaling van zijn salaris in Italiaanse lires op basis van de werkelijke wisselkoers en niet op die van de oude monetaire pariteit van 1965.
Bij nota van
Op
De schriftelijke behandeling heeft een normaal verloop gehad.
Het Hof, Tweede Kamer, heeft, op rapport van de Rechter-Rapporteur en gehoord de Advocaat-Generaal, besloten zonder instructie tot de mondelinge behandeling over te gaan.
Na vier jaar op wachtgeld te zijn geweest, wordt aan deze ambtenaren een evenredig pensioen uitgekeerd, overeenkomstig de voorwaarden van de pensioenregeling.
Dit ontslag heeft niet het karakter van een disciplinaire maatregel.
De ambtenaar, die op deze gronden van zijn post wordt ontheven en niet in de hem toekomende rang in een tot zijn categorie of bijzondere groep behorende andere post wordt geplaatst, ontvangt gedurende drie jaar een maandelijkse vergoeding ten bedrage van de bezoldiging volgens het in artikel 47, sub 1, bepaalde.
Na het verstrijken van deze periode komt hij in aanmerking voor een pensioen, gelijk aan dat, waarop hij op zestigjarige leeftijd recht zou hebben gehad, indien hij op die leeftijd het dubbele aantal dienstjaren had gemaakt van die, welke op het tijdstip van zijn pensionering in aanmerking konden worden genomen.
Dit totale aantal pensioen jaren kan echter niet meer bedragen dan het aantal pensioenjaren, dat deze ambtenaar zou hebben gemaakt, indien hij zijn werkzaamheden tot aan de zestigjarige leeftijd zou hebben verricht.
Artikel 99 van de overgangs- en slotbepalingen van het EGKS-Ambtenarenstatuut 1962 bepaalt onder meer:
De ambtenaar op wie de bepalingen van artikel 50 worden toegepast en die ten tijde van de inwerkingtreding van dit statuut een ambt bekleedt in de rangen 1 of 2 volgens het oude personeelsstatuut van de EGKS, kan de wens te kennen geven dat zijn geldelijke aanspraken aan de hand van de bepalingen van artikel 42 van het oude personeelsstatuut van de EGKS worden geregeld.
Artikel 50 van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen bepaalt:
Artikel 1 van bijlage IV van dit Statuut bepaalt:
85 % van zijn basissalaris over de 4e tot en met de 6e maand, 70 % van zijn basissalaris gedurende de daaropvolgende vijf jaar, en daarna, 60 % van zijn basissalaris.
Het recht op deze vergoeding eindigt op de dag waarop de ambtenaar de 60-jarige leeftijd bereikt.
Na deze leertijd en ten hoogste tot de leeftijd van 65 jaar, behoudt de ambtenaar evenwel deze vergoeding, zolang hij het maximale percentage van het ouderdomspensioen nog niet heeft bereikt.
Het in dit artikel bedoelde basissalaris is het basissalaris dat wordt vermeld in de in artikel 66 van het statuut bedoelde tabel, die van kracht is op de eerste dag van de maand waarvoor de vergoeding moet worden vastgesteld.
Verordening nr. 2530/72 van de Raad, in werking getreden op
Er kan evenwel voor dezelfde periode en onder dezelfde voorwaarden als in de vorige alinea, in vacatures in de rangen Al en A2 worden voorzien door de aanstelling van onderdanen van de oorspronkelijke Lid-Staten.
Artikel 2, lid 1, bepaalt:
80 % van zijn basissalaris gedurende de 30 volgende maanden 70 % van zijn basissalaris voor de periode daarna.
Het recht op deze vergoeding eindigt uiterlijk op de dag waarop de ambtenaar de leeftijd van 65 jaar bereikt. Wanneer de ambtenaar vóór het bereiken van de 65-jarige leeftijd aanspraak heeft verworven op het maximampensioen kan hij de vergoeding blijven ontvangen tot het einde van de maand waarin hij de leeftijd van 65 jaar bereikt. Het basissalaris dat in aanmerking moet worden genomen voor de vaststelling van de in dit lid bedoelde vergoedingen is het salaris dat van kracht is op de eerste dag van de maand waarover de vergoeding moet worden vastgesteld.
Indien de betrokkene zich buiten de landen der Gemeenschappen vestigt, wordt de voor België geldende aanpassingscoëfficiënt op de vergoeding toegepast.
De vergoeding wordt uitgedrukt in Belgische franken. Zij wordt betaald in de valuta van het land waar de betrokkene is gevestigd.
De vergoeding, uitbetaald in een andere valuta dan de Belgische frank, wordt berekend op basis van de pariteiten zoals bedoeld in artikel 63, derde alinea, van het Statuut.
Zij wordt uitbetaald in de valuta van het land waar de ambtenaar zijn functie uitoefent.
De bezoldiging, uitbetaald in een andere valuta dan de Belgische frank, wordt berekend op basis van de pariteiten zoals door het Internationaal Monetair Fonds aanvaard, die op
overschrijding van bevoegdheid wegens ongelijkheid van behandeling,
overschrijding van bevoegdheid wegens schending van de contractuele overeenkomsten.
Volgens verzoeker bevat verordening nr. 2530/72 uiteenlopende bepalingen voor ambtenaren in de zelfde rang; dit moet tot nietigverklaring van de bestreden beslissing leiden wegens veronachtzaming van artikel 5, leden 1 en 2, voor zover deze ongelijkheid van behandeling daarin is neergelegd.
Verzoeker wijst op het uitzonderlijk karaktet van het systeem van verordening nr. 2530/72 in het kader van de regeling over ontheffing van het ambt om redenen van dienstbelang.
Hoewel verordening nr. 2530/72 formeel uitgaat van de wezenlijke gelijkheid van de posities der ambtenaren in de rangen Al tot en met A5 door in artikel 2 een gelijke behandeling voor alle ambtenaren in die rangen voor te schrijven, geeft zij in artikel 5 voor de oud EGKS-ambtenaren twee verschillende regelingen: enerzijds voor de onder de oude regeling van het EGKS-Statuut aangenomen ambtenaren en anderzijds een veel gunstiger voor degenen die vóór
Tegen dit onderscheid nu komt verzoeker op met de stelling dat hij dezelfde mogelijkheid moer nebben als de ambtenaren die onder het oude personeelsstatuut de rang Al of A2 bekleedden, hoewel hij zelf eerst op
Verzoeker betoogt dat hij het recht had te verzoeken artikel 42 van het oude EGKS-Statuut op hem toe te passen, daar hij bij beëindiging van de dienst de rang A1 had.
Daar de bepalingen van het oude EGKS-Statuut in een arbeidsovereenkomst waren opgenomen, konden zij niet in hun geheel eenzijdig worden gewijzigd.
Vooropgesteld dat hij onder de regeling van het Statuut van 1956 viel, was het niet meer mogelijk hem de toepassing van artikel 42 te onthouden met de arbitraire overweging dat hij op
Verzoeker betwist niet dat naar positief recht artikel 99 van de overgangsbepalingen de reikwijdte van artikel 42 beperkt tot de ambtenaren die op
Artikel 99 kan niet door de uitdrukkelijke verwijzing naar de ambtenaren die op
Ingevolge het arrest van het Hof in de zaak Pasetti-Bombardella (Jurispr. 1969, blz. 235) konden de ambtenaren die onder het oude Statuut de rang A3 hadden bekleed geen aanspraak maken op een regeling volgens artikel 42 dat de mogelijkheid van ontheffing van het ambt ook uitstrekte tot ambtenaren in de rang A3, maar dit arrest doelt slechts op het geval dat de algemene regeling voor de A3-ambtenaren
Verzoeker ontkent niet dat artikel 99, naar de letter genomen, hem kan worden tegengeworpen, maar in dat geval levert deze bepaling overschrijding van bevoegdheid op wegens ongelijkheid van behandeling, enerzijds omdat zij zonder reden discrimineert tussen ambtenaren in de rangen A3/A5 en A1/A2 door aan eerstgenoemden onbeperkt een verkregen recht op het voordeel van artikel 34 toe te kennen en aan A1- en A2-ambtenaren die deze rangen op
De onwettigheid van artikel 99 kan worden ontgaan door het aldus uit te leggen dat de gunstigste behandeling voor de ambtenaren volgens het Statuut van 1956 wordt gehandhaafd.
De
Zo er al ongelijkheid bestaat tussen de vroegere ambtenaren van de EGKS en de overige, dan komt die volgens de
De
Daar het een uitzondering betreft, moet zij
De Commissie wijst erop dat de verhouding tussen ambtenaar en administratie statutair en niet contractueel van aard is. De vrijheid van de administratie om de arbeidsvoorwaarden van haar personeelsleden te wijzigen is een uitgemaakte zaak. In casu is overigens van deze vrijheid geen gebruik gemaakt, daar de overgangsbepalingen reeds voorzagen in een andere en gunstiger behandeling dan die welke uit de nieuwe bepalingen van het Statuut voortvloeit.
Verzoekers grieven zijn dan ook niet gegrond daar de Gemeenschapsbepalingen in ieder geval deugdelijk
Ambtenaren kunnen zich niet op verkregen rechten beroepen, tenzij het rechtscheppend feit zich heeft voorgedaan onder de werking van een bepaald Statuut, dat voorafging aan de wijziging waartoe het communautaire gezag heeft besloten: conclusie van de Advocaat-Generaal Mayras in de zaak Reinarz t. Commissie en Becker t. Commissie (
Volgens verzoeker mag de aanpassingscoëfficiënt niet als compensatie van het pariteitsverschil worden aangemerkt. Het doel daarvan is veeleer de verschillen in de kosten van levensonderhoud te compenseren.
De grond voor de toepassing van een aanpassingscoëfficiënt is het bestaan van een pariteit tussen de bezoldigingen in de verschillende standplaatsen. Voor de omrekening van de valuta's dient er een vaste parameter te zijn waaraan — uitgaande van de gelijkheid van alle bezoldigingen en afgezien van de valuta waarin zij zijn uitgedrukt — tevens kan worden afgelezen of in land A het leven duurder of minder duur is dan in land B.
Ook al is de binnenlandse koopkracht van een valuta niet hetzelfde als de niveaubepaling van haar internationale pariteit, niettemin zijn in werkelijkheid beide factoren nauw met elkaar verbonden; een hoger inflatiepercentage komt overeen met een groter waardeverlies van de valuta in het buitenland.
Bij fluctuerende valuta's komt het thans toepassen van de wisselkoersen van 1965 neer op een premie aan ambtenaren die onderdaan zijn van Lid-Staten met een gerevalueerde munt, ongeacht de verdiensten van elk hunner. Bij de redenering van de Commissie zou het voor bepaalde ambtenaren voordeliger zijn hun salaris of vergoedingen te laten uitbetalen in Duitsland ten einde aldaar marken te verkrijgen tegen de koers van 1965 en die dan tegen de bijna verdubbelde koers van 1974 te wisselen in bij voorbeeld lires of ponden sterling.
Het is duidelijk dat aldus onbedoeld salarisongelijkheden tussen de ambtenaren zouden ontstaan.
De ongerijmdheid van het statutaire systeem blijkt volgens verzoeker al heel duidelijk uit het feit dat in alle overige sectoren compenserende bedragen bestaan en dat de Europese Investeringsbank in haar belansen werkelijke pariteiten hanteert.
De
Ongerechtvaardigde verrijking kan zich in casu niet voordoen, daar dit begrip een privaat karakter heeft en de veronderstelde verrijking berust op een uitdrukkelijke bepaling, namelijk artikel 63 van het Statuut.
Bij de praktische toepassing van artikel 63 van het Statuut moet de Commissie zich houden aan een systeem van officiële pariteiten. Het is duidelijk dat de berekening van de variaties in de bezoldigingen naar gelang van de levensomstandigheden in de verschillende plaatsen van tewerkstelling (artikel 64) aan een constante moet worden gekoppeld.
Bij het geldende systeem houden de aanpassingscoëfficiënten van het basissalaris niet alleen rekening met de stijging van de kosten van levensonderhoud door interne factoren maar ook met de andere factoren, de- of revaluatie van de verschillende valuta's die van invloed zijn op de salarisniveaus.
De Commissie geeft als voorbeeld van het mechanisme van de aanpassingscoëfficiënt, dat de prijsverhoging van meelprodukten in Italië onder meer het gevolg was van de prijsverhoging van de ingevoerde grondstof, met name door de waardevermindering van de Italiaanse lire; de devaluatie van de lire heeft de betrokken prijs beïnvloed en de aanpassingscoëfficiënt heeft daarop gereageerd.
Voor de tegenwaarde van de aan verzoeker uitbetaalde lires wordt de werkelijke koopkracht van de Italiaanse lire ten opzichte van de Belgische frank — die als vergelijkingsbasis dient — in aanmerking genomen; koopt verzoeker echter franken op de vrije markt, dan wordt slechts rekening gehouden met de waarde van de lire op de internationale deviezenmarkt, waar zich invloeden doen gelden die een aanmerkelijke uitwerking kunnen hebben op de werkelijke waarde van de valuta.
Internationale organisaties die salarissen moeten betalen tegen de vrije koers in de valuta van de standplaats van hun ambtenaren, dienen vervolgens andere correctiemiddelen op de aldus verkregen salarissen toe te passen, aangezien de werkelijkheid in de betrokken landen niet voldoende in de vrije koers tot uiting komt. Het systeem van de Gemeenschap is gemakkelijker toe te passen en billijker.
De monetaire compenserende bedragen in de communautaire landbouwordening zijn niet ter zake dienend: het is algemeen bekend dat de betrokken bedragen ten doel hebben het intracommunautaire handelsverkeer te steunen en de communautaire landbouwproduktie te stimuleren.
Dat de Europese Investeringsbank andere pariteiten in aanmerking neemt dan die welke door het Internationaal Monetair Fonds zijn erkend, doet evenmin ter zake.
Overwegende dat ter terechtzitting van
Overwegende dat de Advocaat-Generaal ter terechtzitting van
dat ingevolge artikel 69, paragraaf 2, van het Reglement voor de procesvoering de in het ongelijk gestelde partij in de kosten moet worden verwezen;
HET HOF VAN JUSTITIE (Tweede Kamer),
rechtdoende, verstaat:
Mackenzie Stuart
Kutscher
Sørensen
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op negentien maart negentienhonderdvijfenzeventig.
De Griffier
A. Van Houtte
De President van de Tweede Kamer
A. J. Mackenzie Stuart