(1)

Overeenkomstig artikel 45, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1169/2011 hebben de Roemeense autoriteiten de Commissie op 5 maart 2020 in kennis gesteld van een ontwerpbesluit betreffende het bijkomende verplichte etiketteringsvoorschrift in de zin van artikel 39, lid 1, voor marktdeelnemers om consumenten te informeren over de oppervlaktebehandeling van groenten en fruit met pesticiden (“het ontwerpbesluit”).

(2)

Verordening (EU) nr. 1169/2011 stelt de algemene beginselen, voorschriften en verantwoordelijkheden vast met betrekking tot voedselinformatie, en met name de etikettering van levensmiddelen. In dit verband bevatten artikel 9, lid 1, en artikel 10 van Verordening (EU) nr. 1169/2011 een opsomming van alle verplichte vermeldingen die overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 35 en behoudens de in die artikelen vervatte uitzonderingen op levensmiddelen moeten worden aangebracht.

(3)

In artikel 39, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1169/2011 is bepaald dat de lidstaten, naast de verplichte vermeldingen, bedoeld in artikel 9, lid 1, en artikel 10 van die verordening, overeenkomstig de in artikel 45 vastgestelde procedure maatregelen mogen vaststellen waarbij bijkomende verplichte vermeldingen worden opgelegd voor specifieke typen of categorieën levensmiddelen, die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de bescherming van de volksgezondheid, de bescherming van de consument, de preventie van fraude of de bescherming van industriële en commerciële eigendomsrechten en aanduidingen van herkomst en oorsprong, en de preventie van oneerlijke concurrentie.

(4)

Door nationale maatregelen vast te stellen om de consumenten te informeren over de oppervlaktebehandeling na de oogst van groenten en fruit met pesticiden, worden in het ontwerpbesluit voor specifieke categorieën levensmiddelen bijkomende verplichte vermeldingen vastgesteld in de zin van artikel 39, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1169/2011. Daarom moet worden onderzocht of het ontwerpbesluit verenigbaar is met de bovengenoemde voorschriften van die verordening en met de bepalingen van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

(5)

Artikel 1 van het ontwerpbesluit stelt de voorwaarden vast waaraan marktdeelnemers moeten voldoen om ervoor te zorgen dat de consumenten correct, volledig en nauwkeurig worden geïnformeerd over de oppervlaktebehandeling van groenten en fruit met pesticiden.

(6)

Artikel 2 van het ontwerpbesluit bepaalt dat marktdeelnemers de consumenten door middel van duidelijk zichtbare etikettering moeten informeren over het feit dat de groenten en fruit die in de handel worden gebracht een oppervlaktebehandeling met pesticiden hebben ondergaan, en duidelijke informatie moeten verstrekken over de juiste wijze waarop de producten moeten worden gehanteerd/gebruikt, waarbij zo nodig moet worden vermeld dat consumptie van de schil van de betrokken producten moet worden vermeden.

(7)

Artikel 3 van het ontwerpbesluit bepaalt dat de marktdeelnemers deze informatie moeten verstrekken door de tekst in de bijlage bij het ontwerpbesluit onmiddellijk naast de groenten en fruit weer te geven in de schappen van het bedrijf waar zij in de handel worden gebracht. De bijlage bij het ontwerpbesluit vereist dat de volgende informatie wordt verstrekt: een waarschuwing “deze producten zijn behandeld met een bestrijdingsmiddel”, “naam van het bestrijdingsmiddel”, in te vullen door de marktdeelnemer, een waarschuwing dat “consumptie van de schil van deze producten moet worden vermeden” en “voorwaarden voor hantering/gebruik”, in te vullen door de marktdeelnemer.

(8)

Naar aanleiding van een schriftelijk verzoek om opheldering van de Commissie van 6 februari 2020 hebben de Roemeense autoriteiten bij brief van 5 maart 2020 verduidelijkt dat het ontwerpbesluit verwijst naar de aanwezigheid van pesticiden op de oppervlakten van te koop aangeboden groenten en fruit wanneer de exploitanten een oppervlaktebehandeling na de oogst met pesticiden toepassen om de versheid ervan te behouden.

(9)

Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van (2) bevat voorschriften voor gewasbeschermingsmiddelen en de werkzame stoffen in die producten. Overeenkomstig artikel 28 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 mogen gewasbeschermingsmiddelen, met inbegrip van gewasbeschermingsmiddelen die bestemd zijn voor oppervlaktebehandeling na de oogst, alleen in de lidstaten in de handel worden gebracht en gebruikt wanneer zij overeenkomstig die verordening zijn toegelaten. In dit verband worden zij onderworpen aan een grondige veiligheidsbeoordeling, met het oog op het waarborgen van onder meer de bescherming van de gezondheid van de mens, waartoe ook de veiligheid van de consument behoort. Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen moet voldoen aan de voorschriften van artikel 55 van Verordening (EG) nr. 1107/2009.

(10)

Met het oog op de veiligheid van levensmiddelen die met gewasbeschermingsmiddelen zijn behandeld, mag het gehalte aan bestrijdingsmiddelenresiduen in dergelijke producten, met inbegrip van groenten en fruit, de in Verordening (EG) nr. 396/2005 van het Europees Parlement en de Raad van (3) vastgestelde maximumresidugehalten niet overschrijden. Een ander beginsel van Verordening (EG) nr. 396/2005 is dat de maximumresidugehalten niet hoger mogen zijn dan die welke volgens goede landbouwpraktijken nodig zijn, met andere woorden niet hoger dan wat nodig is om een bepaald plaagorganisme te bestrijden, en dat zij veilig moeten zijn voor de consument.

(11)

Overeenkomstig artikel 14, lid 1, van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van (4) mogen levensmiddelen niet in de handel worden gebracht indien zij onveilig zijn.

(12)

Krachtens Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad van (5) zijn de lidstaten verplicht handhavingsacties te ondernemen wanneer de maximumresidugehalten worden overschreden.

(13)

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 van de Commissie van (6) bevat de specifieke etiketteringsbepalingen met betrekking tot het gebruik van conserveringsmiddelen of andere chemische stoffen op citrusvruchten.

(14)

Levensmiddelen die voldoen aan de voorschriften van Verordening (EG) nr. 178/2002 en die zijn behandeld met gewasbeschermingsmiddelen die voldoen aan de voorschriften van Verordening (EG) nr. 1107/2009, waarbij residuen de overeenkomstig Verordening (EG) nr. 396/2005 vastgestelde maximumresidugehalten niet overschrijden, moeten als veilig voor de gezondheid van de consument worden beschouwd. Het is de verantwoordelijkheid van de lidstaten ervoor te zorgen dat groenten en fruit die op hun markt worden gebracht, voldoen aan de voorschriften van de Unie inzake maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen op levensmiddelen en diervoeders. In dit verband hebben de Roemeense autoriteiten niet toegelicht waarom de huidige passende controle- en handhavingsmaatregelen niet toereikend worden geacht om de veiligheid van de groenten en fruit in kwestie te waarborgen.

(15)

Op grond van de geharmoniseerde voorschriften van de Unie inzake de toelating en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en maximumresidugehalten daarvan in groenten en fruit, die een grondige wetenschappelijke beoordeling van de veiligheid van gewasbeschermingsmiddelen omvatten, en met het oog op de door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten in acht te nemen handhavings- en toezichtsregels, is er geen uit hoofde van de bescherming van de volksgezondheid gerechtvaardigde behoefte aan bijkomende verplichte nationale voorschriften inzake voedselinformatie of etikettering met betrekking tot residuen van bestrijdingsmiddelen.

(16)

Gezien het bovenstaande is het ontwerpbesluit niet gerechtvaardigd uit hoofde van de bescherming van de volksgezondheid als bedoeld in artikel 39, lid 1, onder a), van Verordening (EU) nr. 1169/2011.

(17)

Wat de rechtvaardiging uit hoofde van de bescherming van de consument betreft, eerbiedigen de maatregelen van het ontwerpbesluit het evenredigheidsbeginsel niet, aangezien zij verder gaan dan nodig is om de doelstelling van consumentenbescherming te verwezenlijken.

(18)

Bovendien wekt de etiketteringsverplichting van het ontwerpbesluit om “zo nodig te vermelden dat consumptie van de schil van de betrokken producten moet worden vermeden” een verkeerde indruk bij de consument over de veiligheid van de groenten en het fruit, door de gedachte op te leggen dat de producten alleen veilig zijn onder die specifieke gebruiksomstandigheden, dat wil zeggen wanneer het product wordt geschild. Zij suggereert ten onrechte dat het volstaat de consumenten te informeren in plaats van het levensmiddel dat niet aan de voedselveiligheidsvoorschriften voldoet, uit de handel te nemen. De voorgestelde etiketteringsverplichting in kwestie zou leiden tot misleiding van de consument en zou ongerechtvaardigde schade veroorzaken ten nadele van alle groenten en fruit op de markt die overeenkomstig het ontwerpbesluit zijn geëtiketteerd. Een dergelijke etiketteringsverplichting zou derhalve in strijd zijn met artikel 7 van Verordening (EU) nr. 1169/2011. Bovendien is de formulering van de verplichting onnauwkeurig en wordt niet duidelijk aangegeven onder welke criteria zij van toepassing is.

(19)

Bovendien kan uit het feit dat in Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 alleen de specifieke etiketteringsbepalingen met betrekking tot het gebruik van conserveringsmiddelen of andere chemische stoffen op citrusvruchten worden vastgesteld, terwijl de doelstelling van consumentenbescherming wordt nagestreefd, worden geconcludeerd dat de vaststelling van dergelijke etiketteringsvoorschriften voor alle soorten groenten en fruit niet noodzakelijk is om dat doel te bereiken.

(20)

Gezien het bovenstaande is het ontwerpbesluit niet gerechtvaardigd uit hoofde van de bescherming van de consument als bedoeld in artikel 39, lid 1, onder b), van Verordening (EU) nr. 1169/2011.

(21)

Uit bovenstaande beoordeling volgt dat de Roemeense autoriteiten de noodzaak van de bijkomende verplichte vermeldingen in het ontwerpbesluit niet hebben gerechtvaardigd uit hoofde van ten minste één van de gronden van artikel 39, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1169/2011.

(22)

In het licht van bovenstaande heeft de Commissie op 4 juni 2020 overeenkomstig artikel 45, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1169/2011 een negatief advies over het ontwerpbesluit uitgebracht. De Commissie heeft de Roemeense autoriteiten op 5 juni 2020 in kennis gesteld van het negatieve advies.

(23)

De Roemeense autoriteiten moet derhalve worden verzocht het aangemelde besluit niet vast te stellen.

(24)

De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,