Βρυξέλλες, 21.3.2022

COM(2022) 116 final

2022/0081(NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη 19η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (CITES CoP19)


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.Αντικείμενο της πρότασης

Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση που καθορίζει τη θέση η οποία πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη 19η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο των ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση σχετικά με προβλεπόμενες τροποποιήσεις των προσαρτημάτων της σύμβασης.

2.Πλαίσιο της πρότασης

2.1.Σύμβαση για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση

Η σύμβαση για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (στο εξής: «σύμβαση» ή «CITES») αποσκοπεί στην προστασία άγριων ζώων και φυτών από την υπερεκμετάλλευση μέσω του διεθνούς εμπορίου. Η σύμβαση άρχισε να ισχύει την 1η Ιουλίου 1975.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και όλα τα κράτη μέλη της είναι συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης 1 .

2.2.Η διάσκεψη των μερών της σύμβασης

Σύμφωνα με το άρθρο XI της σύμβασης, η διάσκεψη των μερών είναι το διευθυντικό όργανο της σύμβασης. Η διάσκεψη των μερών συνεδριάζει κάθε 2 έως 3 έτη για να επανεξετάζει την εφαρμογή της σύμβασης. Ειδικότερα, για τους σκοπούς της παρούσας πρότασης, η διάσκεψη των μερών εξετάζει και εγκρίνει προτάσεις για την τροποποίηση των καταλόγων των ειδών ζώων και φυτών που απειλούνται με εξαφάνιση οι οποίοι περιλαμβάνονται στα προσαρτήματα Ι και ΙΙ της σύμβασης.

2.3.Οι προβλεπόμενες αποφάσεις της διάσκεψης των μερών

Κατά τη διάρκεια της 19ης συνεδρίασής της (CoP19) από τις 14 έως τις 25 Νοεμβρίου 2022, η διάσκεψη των μερών πρόκειται να αποφασίσει σχετικά με προτάσεις για την τροποποίηση των προσαρτημάτων της CITES (στο εξής: προτάσεις καταχωρίσεων). Στόχος της καταχώρισης συγκεκριμένων (ομάδων) ειδών στα προσαρτήματα είναι η παρακολούθηση και η ρύθμιση (προσάρτημα ΙΙ) ή η γενική απαγόρευση (προσάρτημα Ι) της εμπορικής εκμετάλλευσης των εν λόγω ειδών.

Τα προσαρτήματα, ως αναπόσπαστα μέρη της σύμβασης, είναι νομικώς δεσμευτικά. Σύμφωνα με το άρθρο XV παράγραφος 1 στοιχείο γ) της σύμβασης, τροποποιήσεις που έγιναν δεκτές στη διάσκεψη των μερών τίθενται σε εφαρμογή 90 ημέρες από την ολοκλήρωση της διάσκεψης των μερών.

3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης

Σύμφωνα με το άρθρο XV παράγραφος 1 της σύμβασης, κάθε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να προτείνει τροποποιήσεις του προσαρτήματος I ή II προς εξέταση στην CoP19. Το κείμενο της προτεινόμενης τροποποίησης πρέπει να κοινοποιηθεί στη Γραμματεία της σύμβασης τουλάχιστον 150 ημέρες πριν από τη συνεδρίαση, δηλαδή έως τις 17 Ιουνίου 2022.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο XVI της σύμβασης, κάθε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να υποβάλει στη Γραμματεία κατάλογο ειδών για τα οποία διακηρύσσει ότι είναι αντικείμενο, στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας του, κανονιστικής ρύθμισης, με σκοπό την αποτροπή ή τον περιορισμό της εκμετάλλευσης, και για τα οποία απαιτείται η συνεργασία άλλων συμβαλλόμενων μερών για τον έλεγχο του εμπορίου. Παρότι η αίτηση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί οποτεδήποτε, η παράγραφος 3 του ψηφίσματος 9.25 (Rev. CoP18) της διάσκεψης των μερών της CITES συνιστά τα συμβαλλόμενα μέρη τα οποία προτίθενται να καταχωρίσουν ένα είδος στο προσάρτημα III να ενημερώνουν τη Γραμματεία για την πρόθεσή τους τουλάχιστον 3 μήνες πριν από τη συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η έναρξη ισχύος της εν λόγω καταχώρισης την ίδια ημερομηνία με τις τροποποιήσεις των προσαρτημάτων I και II που εγκρίνονται κατά τη συνεδρίαση.

Εάν εγκριθούν, οι προτάσεις καταχωρίσεων ενδέχεται να επηρεάσουν τους κανόνες της ΕΕ, καθώς συνεπάγονται τροποποιήσεις της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας, και ιδίως του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/97 του Συμβουλίου 2 , όπου πρέπει να αντικατοπτρίζονται αλλαγές στα προσαρτήματα της σύμβασης. Αυτό θα οδηγήσει στη θέσπιση περιορισμών στο εμπόριο από, προς και εντός της ΕΕ για το είδος που αφορούν οι εν λόγω αλλαγές. Η αίτηση βάσει του άρθρου XVI της σύμβασης έχει όμοια έννομα αποτελέσματα.

Εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη της ΕΕ και από την Επιτροπή έχουν εξετάσει διάφορες ταξινομικές ομάδες για τον εντοπισμό ειδών που απειλούνται λόγω του διεθνούς εμπορίου και, συνεπώς, θα μπορούσαν να πληρούν τα κριτήρια για καταχώριση σε ένα από τα προσαρτήματα της CITES, με σκοπό την υποβολή προτάσεων και αιτήσεων από την Ένωση για την καταχώριση των εν λόγω ειδών κατά την CoP19 ή επ’ ευκαιρία αυτής. Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, στην προτεινόμενη απόφαση του Συμβουλίου αναφέρονται 12 σχέδια προτάσεων για την καταχώριση ειδών στο προσάρτημα Ι ή ΙΙ της CITES.

Προτείνεται η μεταφορά ενός είδους (Cuora galbinifrons) από το προσάρτημα ΙΙ της CITES στο προσάρτημα I, σύμφωνα με το συμπέρασμα της επιτροπής ζώων της CITES ότι το είδος πληροί τα κριτήρια καταχώρισης στο προσάρτημα Ι 3 , όπως ορίζονται στην παράγραφο 1 του άρθρου II της CITES, δηλαδή ότι το είδος απειλείται με εξαφάνιση και αποτελεί αντικείμενο εμπορίου.

Σύμφωνα με έντεκα ακόμη προτάσεις, μεμονωμένα είδη ή ομάδες ειδών (που περιλαμβάνονται σε υψηλότερη ταξινομική κατάταξη) θα πρέπει να καταχωριστούν εκ νέου στο προσάρτημα ΙΙ της CITES, σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου II παράγραφος 2 της σύμβασης και με την πρόσθετη καθοδήγηση που παρέχεται στο ψήφισμα 9.24 της διάσκεψης των μερών (Rev. CoP17). Και στις δύο περιπτώσεις η αξιολόγηση αυτή βασίζεται στην επιστημονική βιβλιογραφία και σε άλλες πηγές επιστημονικών πληροφοριών, οι οποίες περιλαμβάνουν την κατηγοριοποίηση των ειδών σύμφωνα με τον κόκκινο κατάλογο των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση, ο οποίος καταρτίστηκε από τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) και, εάν υπάρχουν, εμπορικά δεδομένα που λαμβάνονται από τη βάση δεδομένων εμπορίου της CITES, καθώς και ειδικές ανά χώρα πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση διατήρησης του είδους και τα υφιστάμενα μέτρα προστασίας.

Τα εν λόγω σχέδια προτάσεων καταχωρίσεων έχουν εξεταστεί σε συνεδριάσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων των διαχειριστικών οργάνων CITES των κρατών μελών, καθώς και σε ad hoc συνεδρίαση αντιπροσώπων των επιστημονικών αρχών των κρατών μελών για τη CITES. Σύμφωνα με το ψήφισμα 9.24 της διάσκεψης των μερών (Rev. CoP17), η Επιτροπή έχει ζητήσει επίσης τη γνώμη των κρατών της περιοχής διαβίωσης των ειδών που εξετάζονται για καταχώριση. Η Επιτροπή ζήτησε τις απόψεις τους σχετικά με πιθανή καταχώριση στο πλαίσιο της σύμβασης, τα ενθάρρυνε να ανταλλάξουν σχετικές επιστημονικές πληροφορίες και, στις περιπτώσεις όπου τα κράτη της περιοχής διαβίωσης υποστήριζαν την πρόταση καταχώρισης, τα κάλεσε να συνταχθούν με την ΕΕ για την υποβολή της πρότασης στη Γραμματεία. Ειδικές συνεδριάσεις με ενδιαφερόμενα μέρη της ΕΕ και με εκπροσώπους τρίτων χωρών σχετικά με τις πιθανές προτάσεις καταχωρίσεων της ΕΕ έχουν προγραμματιστεί για την άνοιξη του 2022.

4.Νομική βάση

4.1.Διαδικαστική νομική βάση

4.1.1.Αρχές

Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».

Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Η έννοια αυτή περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης» 4 .

4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση

Η διάσκεψη των μερών είναι ένας φορέας που συστάθηκε βάσει συμφωνίας, δηλαδή της CITES.

Οι τροποποιήσεις των προσαρτημάτων Ι και ΙΙ της CITES για τις οποίες η διάσκεψη των μερών πρόκειται να αποφασίσει συνιστούν πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα. Δεδομένου ότι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της σύμβασης, τα τροποποιημένα προσαρτήματα θα είναι δεσμευτικά δυνάμει του διεθνούς δικαίου.

Παρότι μια κοινοποίηση σχετικά με το προσάρτημα III δεν απαιτεί απόφαση της διάσκεψης των μερών, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθεί στην παρούσα απόφαση για λόγους συνέπειας, δεδομένου ότι οι τροποποιήσεις του προσαρτήματος III επηρεάζουν επίσης τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 338/97 του Συμβουλίου.

Οι τροποποιήσεις των προσαρτημάτων δεν συμπληρώνουν ούτε τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της σύμβασης.

Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.

4.2.Ουσιαστική νομική βάση

4.2.1.Αρχές

Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνον ουσιαστική νομική βάση, δηλαδή σε εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.

Σε περίπτωση που η προς έκδοση πράξη επιδιώκει συγχρόνως πολλούς στόχους ή έχει πολλές συνιστώσες οι οποίοι/-ες συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους, χωρίς ο ένας / η μία να έχει παρεπόμενο χαρακτήρα σε σχέση με τον/την άλλο/-η, η ουσιαστική νομική βάση της απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ θα πρέπει να περιλαμβάνει, κατ’ εξαίρεση, τις διάφορες αντίστοιχες νομικές βάσεις.

4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση

Οι προβλεπόμενες αποφάσεις της διάσκεψης των μερών επιδιώκουν στόχους και έχουν συνιστώσες στους τομείς «περιβάλλον» και «εμπόριο». Αυτά τα στοιχεία της προς έκδοση πράξης συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους, χωρίς το ένα να είναι παρεπόμενο σε σχέση με το άλλο.

Συνεπώς, η ουσιαστική νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης περιλαμβάνει τις ακόλουθες διατάξεις: άρθρο 192 παράγραφος 1 και άρθρο 207 παράγραφοι 3 και 4 πρώτο εδάφιο.

4.3.Συμπέρασμα

Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 192 παράγραφος 1 και το άρθρο 207 σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.



2022/0081 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη 19η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (CITES CoP19)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1 και το άρθρο 207 παράγραφος 3 και παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η σύμβαση για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (στο εξής: σύμβαση) συνάφθηκε από την Ένωση με την απόφαση (ΕΕ) 2015/451 του Συμβουλίου, της 6ης Μαρτίου 2015 5 , και άρχισε να ισχύει την 1η Ιουλίου 1975.

(2)Δυνάμει του άρθρου XI παράγραφος 3 της σύμβασης, η διάσκεψη των μερών μπορεί, μεταξύ άλλων, να εγκρίνει αποφάσεις για τροποποίηση των προσαρτημάτων I και II της σύμβασης.

(3)Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο XVI της σύμβασης, κάθε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να υποβάλει στη Γραμματεία κατάλογο ειδών για τα οποία διακηρύσσει ότι είναι αντικείμενο, στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας του, κανονιστικής ρύθμισης, με σκοπό την αποτροπή ή τον περιορισμό της εκμετάλλευσης, και για τα οποία απαιτείται η συνεργασία άλλων συμβαλλόμενων μερών για τον έλεγχο του εμπορίου.

(4)Κατά τη 19η συνεδρίασή της από τις 14 έως τις 25 Νοεμβρίου 2022, η διάσκεψη των μερών της σύμβασης θα αποφασίσει σχετικά με προτάσεις για την τροποποίηση των προσαρτημάτων Ι και ΙΙ της CITES. Τα συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να υποβάλουν τις προτάσεις αυτές στη Γραμματεία της σύμβασης έως τις 17 Ιουνίου 2022.

(5)Ωστόσο, τα είδη προς καταχώριση στο προσάρτημα ΙΙΙ, για τα οποία δεν απαιτείται απόφαση της διάσκεψης των μερών, πρέπει να υποβάλλονται τουλάχιστον 3 μήνες πριν από τις συνεδριάσεις της.

(6)Ενδείκνυται να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης όσον αφορά τις προτάσεις καταχωρίσεων που θα υποβληθούν στη διάσκεψη των μερών, δεδομένου ότι τροποποιήσεις των προσαρτημάτων θα είναι δεσμευτικές για την Ένωση.

(7)Η προτεινόμενη θέση που πρέπει να ληφθεί όσον αφορά τις προτάσεις καταχωρίσεων προς εξέταση από τη διάσκεψη των μερών βασίζεται σε ανάλυση των πλεονεκτημάτων τους από εμπειρογνώμονες, σύμφωνα με τα κριτήρια που καθορίζονται στη σύμβαση και με βάση τα βέλτιστα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά υποστηρίζουν τις ειδικές καταχωρίσεις που προτείνονται με την παρούσα απόφαση, ώστε να εξασφαλιστεί ότι το εμπόριο των εν λόγω ειδών δεν απειλεί την επιβίωσή τους στο φυσικό περιβάλλον,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι προτάσεις που υποβάλλει η Ένωση για την τροποποίηση των προσαρτημάτων της CITES, η οποία θα πραγματοποιηθεί κατά τη 19η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση ή επ’ ευκαιρία αυτής, παρατίθενται στο παράρτημα 1.

Άρθρο 2

Η αίτηση για καταχώριση στο προσάρτημα III της CITES που υποβάλλει η Ένωση επ’ ευκαιρία της 19ης συνεδρίασης της διάσκεψης των μερών της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση, παρατίθεται στο παράρτημα 2.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.

Βρυξέλλες,

   Για το Συμβούλιο

   Ο Πρόεδρος

(1)

     Απόφαση (ΕΕ) 2015/451 του Συμβουλίου, της 6ης Μαρτίου 2015, σχετικά με την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύμβαση για το διεθνές εμπόριο των ειδών άγριας χλωρίδας και πανίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (CITES) (ΕΕ L 75 της 19.3.2015, σ. 1). 

(2)      Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 338/97 του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 1996, για την προστασία των ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας με τον έλεγχο του εμπορίου τους (ΕΕ L 61 της 3.3.1997, σ. 1).
(3)      Σημείο 20.3.8 των συνοπτικών πρακτικών της 28ης συνεδρίασης της επιτροπής, που πραγματοποιήθηκε το 2015, τα οποία είναι διαθέσιμα στη διεύθυνση https://cites.org/sites/default/files/eng/com/ac/28/E-AC28-SumRec.pdf.
(4)    Απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Οκτωβρίου 2014, Γερμανία κατά Συμβουλίου, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, σκέψεις 61 έως 64.
(5)

     ΕΕ L 75 της 19.3.2015, σ. 1.