(1)

An 23 Meitheamh 2022, dheonaigh an Chomhairle Eorpach stádas tír is iarrthóir do Phoblacht na Moldóive. Bhí an cinneadh sin bunaithe ar chomhlíonadh na gcoinníollacha ag an Moldóiv, ar coinníollacha iad a shonraítear sa tuairim ón gCoimisiún i mí an Mheithimh 2022 maidir le hiarratas na Moldóive ar bhallraíocht. An 14 Nollaig 2023, chinn an Chomhairle Eorpach tús a chur leis an gcaibidlíocht aontachais leis an Moldóiv, tar éis an mholta a d’eisigh an Coimisiún.

(2)

Sna conclúidí uaithi an 15 Nollaig 2022, dhearbhaigh an Chomhairle Eorpach go leanfadh an tAontas de gach tacaíocht ábhartha a thabhairt don Mholdóiv agus í ag déileáil leis an tionchar ilghnéitheach atá ag cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin.

(3)

Tá tionchair eacnamaíocha agus shochaíocha ag teagmhais chibearshlándála ar fud an Aontais agus ar an leibhéal domhanda i gcónaí. Tá cibearbhagairtí ag forbairt go han-tapa i dtíortha is iarrthóirí áirithe ina bhféadfadh teagmhais shuntasacha chibearshlándála fhéideartha nó teagmhais mhórscála chibearshlándála fhéideartha cur as do bhonneagar criticiúil agus dochar a dhéanamh dó, cur isteach ar fheidhmiú ceart an gheilleagair agus na n-institiúidí nó rioscaí tromchúiseacha a bheith ag gabháil leo do shlándáil agus sábháilteacht phoiblí na n-eintiteas agus na saoránach. Is amhlaidh atá go háirithe sa Mholdóiv, áit a bhfuil an Rúis i mbun feachtais hibrideacha agus cibirionsaithe chun bonneagar criticiúil, próisis dhaonlathacha agus bonneagar toghcháin a chur i mbaol.

(4)

Agus cineál dothuartha cibearionsaithe á chur san áireamh, agus ós rud é gur minic nach gcoinnítear i limistéar geografach sonrach iad agus go bhfuil riosca ard iarmharta ag baint leo, rannchuidítear leis an Aontas, ina iomláine, a chosaint, agus go háirithe an margadh inmheánach agus an tionsclaíocht, le neartú athléimneacht na dtíortha comharsanachta agus a n-acmhainneachta freagairt go héifeachtach do theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais mhórscála chibearshlándála. Dá bhrí sin, le Rialachán (AE) 2025/38, foráiltear gur féidir tacú le tríú tíortha ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais (‘an Cúltaca’), ina gcríocha uile nó i gcuid dá gcríocha, ar tríú tíortha iad atá ina bpáirtithe i gcomhaontú comhlachais leis an Aontas lena gceadaítear a rannpháirtíocht sa Chlár don Eoraip Dhigiteach (‘CED’) (‘tríú tíortha atá comhlachaithe le CED’), i gcás ina ndéantar foráil maidir leis sin sa chomhaontú lena ndéantar an tríú tír a chomhlachú le CED.

(5)

I gcomhréir le hAirteagal 19 de Rialachán (AE) 2025/38, is féidir le tríú tíortha atá comhlachaithe le CED tacaíocht a iarraidh ón gCúltaca nuair is eintitis a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó eintitis a oibríonn in earnálacha criticiúla eile iad na heintitis ar a ndírítear agus a bhfuil an tacaíocht sin á hiarraidh acu ina leith agus nuair a bhíonn suaitheadh oibríochtúil suntasach mar thoradh ar na teagmhais a bhraitear nó nuair a d’fhéadfadh éifeachtaí iarmharta a bheith acu san Aontas. Níl tríú tír incháilithe don tacaíocht sin ach amháin i gcás ina ndéantar foráil shonrach maidir leis sin sa chomhaontú lena ndéantar an tír sin a chomhlachú le CED. Ina theannta sin, níl an tríú tír sin le bheith incháilithe le haghaidh tacaíocht ón gCúltaca ach amháin i gcás ina gcomhlíontar na trí chritéar a leagtar amach in Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 2025/38. Ar an gcéad dul síos, tá an tríú tír le téarmaí ábhartha an chomhaontaithe trína bhfuil sí comhlachaithe le CED a chomhlíonadh ag an tríú tír go hiomlán. Ar an dara dul síos, i bhfianaise chineál comhlántach an Chúltaca, tá bearta leormhaithe le bheith déanta ag an tríú tír chun ullmhú le haghaidh teagmhais shuntasacha chibearshlándála nó teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála. Ar an tríú dul síos, tá soláthar na tacaíochta ón gCúltaca le bheith comhsheasmhach le beartas an Aontais i leith na tíre sin, agus leis an gcaidreamh foriomlán léi, agus le beartais eile an Aontais i réimse na slándála.

(6)

Is féidir le soláthar na tacaíochta do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED difear a dhéanamh don chaidreamh le tríú tíortha agus do bheartas slándála an Aontais, lena n-áirítear i gcomhthéacs an chomhbheartais eachtraigh agus slándála agus an chomhbheartais slándála agus cosanta. Gníomhaíonn an Chomhairle ar bhonn togra ón gCoimisiún, agus aird chuí á tabhairt ar mheasúnú an Choimisiúin ar na trí chritéar a leagtar amach in Airteagal 19(3), an chéad fhomhír, de Rialachán (AE) 2025/38.

(7)

Tá difear mór á dhéanamh don Mholdóiv le cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, agus dírítear gníomhaíochtaí hibrideacha na Rúise go díreach uirthi chun an tír a dhíchobhsú agus dochar a dhéanamh dá conair i dtreo aontachas leis an Aontas. I bhfianaise an mhéid sin, sholáthair an tAontas tacaíocht chuimsitheach don Mholdóiv maidir le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá roimpi de dheasca chogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine, agus chun athléimneacht, slándáil agus cobhsaíocht na tíre a neartú d’ainneoin ghníomhaíochtaí díreacha díchobhsaithe na Rúise.

(8)

An 24 Aibreán 2023, ghlac an Chomhairle Cinneadh (CBES) 2023/855 (2) lena mbunaítear Misean Comhpháirtíochta sibhialtach de chuid an Aontais Eorpaigh sa Mholdóiv faoin gcomhbheartas slándála agus cosanta chun comhairle straitéiseach agus tacaíocht oibríochtúil a sholáthar i réimsí na bainistíochta géarchéime agus na mbagairtí hibrideacha. Ó bhí 2021 ann, sholáthair an tAontas tacaíocht leanúnach tríd an tSaoráid Eorpach Síochána, arna bunú le Cinneadh (CBES) 2021/509 ón gComhairle (3), chun acmhainneachtaí na Moldóive sa réimse míleata agus cosanta a neartú. Le síniú na Comhpháirtíochta Slándála agus Cosanta idir an tAontas Eorpach agus an Mholdóiv an 21 Bealtaine 2024, rinneadh cuíchóiriú ar struchtúr chomhar an Aontais leis an Moldóiv i bpríomhréimsí na síochána, na slándála agus na cosanta. Thairis sin, is é is aidhm don Phlean Fáis don Mholdóiv, arna ghlacadh ag an gCoimisiún an 10 Deireadh Fómhair 2024, tacú le leasuithe socheacnamaíocha na Moldóive agus a rochtain ar an margadh inmheánach a fheabhsú, agus measfar go mbeidh athchóirithe sonracha ann i réimse an rialachais cibearshlándála.

(9)

Ós rud é gur chomhlíon an Mholdóiv na trí chritéir a leagtar amach in Airteagal 19(3), an chéad fhomhír, de Rialachán (AE) 2025/38, údaraíodh soláthar tacaíochta ón gCúlchiste don Mholdóiv le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2025/1458 ón gComhairle (4) an 14 Iúil 2025. Ó shin i leith, tá an Mholdóiv incháilithe le tacaíocht ón gCúlchiste chun freagairt do theagmhais chibearshlándála. Rachaidh an Cinneadh sin in éag an 14 Iúil 2026 agus is féidir é a athnuachan, i gcomhréir le hAirteagal 19(4) de Rialachán (AE) 2025/38.

(10)

Rinne an Coimisiún measúnú ar na trí chritéar a leagtar amach in Airteagal 19(3), an chéad fhomhír, de Rialachán (AE) 2025/38 agus meastar gur comhlíonadh na trí critéar sin.  Chuaigh sé i gcomhairle freisin le hArdionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus an measúnú sin á dhéanamh.

(11)

I gcomhréir le hAirteagal 19(6) de Rialachán (AE) 2025/38, is é measúnú na Comhairle go bhfuil téarmaí ábhartha an chomhaontaithe lena ndéantar an tír sin a chomhlachú le CED á gcomhlíonadh ag an Moldóiv agus go bhfuil bearta leormhaithe déanta aici chun ullmhú le haghaidh teagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála. Thairis sin, is é measúnú na Comhairle go bhfuil soláthar na tacaíochta ón gCúltaca comhsheasmhach le beartas an Aontais i leith na hÚcráine agus lena chaidreamh foriomlán leis an Moldóiv , agus go bhfuil soláthar na tacaíochta sin comhsheasmhach le beartais eile an Aontais i réimse na slándála, go háirithe i bhfianaise na dtosca a leagtar amach in aithris 8.

(12)

Toisc go ndéantar foráil leis an gcomhaontú lena ndéantar an Mholdóiv a chomhlachú le CED maidir le tacaíocht ón gCúltaca agus toisc go bhfuil na critéir a leagtar amach in Airteagal 19(3), an chéad fhomhír, de Rialachán (AE) 2025/38 á gcomhlíonadh ag an tír sin, ba cheart údarú sholáthar tacaíochta ón gCúlchiste don Mholdóiv a údarú athnuachan. Dá bhrí sin, ba cheart Cinneadh Cur Chun Feidhme nua a ghlacadh.

(13)

Chun soláthar leanúnach tacaíochta a chumasú i gcomhréir leis na critéir a leagtar amach i Rialachán (AE) 2025/38, ba cheart an Cinneadh seo a theacht i bhfeidhm mar ábhar práinne an 15 Iúil 2026. Chun go mbeidh tacaíocht leordhóthanach thráthúil ann, ba cheart feidhm a bheith aige ar feadh 1 bhliain amháin,