Naam van de stap: Inwerkingtreding van de wet tot hervorming van het agentschap voor de ontneming en het beheer van vermogensbestanddelen

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 2. Verbetering van het rechtskader met het oog op doeltreffendere corruptiebestrijding

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 4.7 is:

“Inwerkingtreding van de wet tot hervorming van het agentschap voor de ontneming en het beheer van vermogensbestanddelen. De wet is gericht op deze belangrijke gebieden:

Stap 4.7 is de derde van vier stappen voor de uitvoering van hervorming 2 van hoofdstuk 4 (bestrijding van corruptie en witwaspraktijken). Deze stap werd voorafgegaan door stap 4.4 (inwerkingtreding van het gewijzigde wetboek van strafrecht en wetboek van strafvordering) en stap 4.6 (vaststelling van een actieplan voor de uitvoering van de strategie voor de ontneming van vermogensbestanddelen voor 2023-2025), die in het derde kwartaal van 2024 positief werden beoordeeld. De stap wordt gevolgd door stap 4.5 (die uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026 moet zijn uitgevoerd) over de vaststelling van een nieuwe strategie voor corruptiebestrijding en een nationaal corruptiebestrijdingsprogramma voor de periode na 2025.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 4.7.

Het doel van hervorming 2 van hoofdstuk 4 (bestrijding van corruptie en witwaspraktijken) is het versterken van de belangrijkste instanties voor corruptiebestrijding en het stroomlijnen van de strafrechtelijke procedure, zodat deze doeltreffender worden, onder meer in corruptiezaken op hoog niveau. In de hervorming komen ook de tekortkomingen in verband met de ontneming en het beheer van vermogensbestanddelen op institutioneel en procedureel niveau aan bod. Hiertoe heeft het parlement van Oekraïne op 18 juni 2025 wet nr. 4503-IX aangenomen. Met de wet worden verschillende verbeteringen ingevoerd in het beheer en de werking van het agentschap voor de ontneming en het beheer van vermogensbestanddelen. De wet is op 30 juli 2025 in werking getreden.

De wet voorziet in een transparante en op verdiensten gebaseerde selectieprocedure voor het hoofd van het agentschap, met inbegrip van een betrouwbare controle van de vakbekwaamheid en integriteit, en bevat kwalificatie- en integriteitsvereisten, evenals criteria die leiden tot uitsluiting van de functie. Tot de kwalificatievereisten behoren een hogere juridische of economische opleiding en ten minste vijf jaar relevante beroepservaring. In de wet wordt de samenstelling beschreven van de selectiecommissie voor het hoofd van het agentschap. Drie van de zes leden van de selectiecommissie worden naar eigen goeddunken benoemd door het kabinet van ministers van Oekraïne, terwijl de andere drie door het kabinet van ministers van Oekraïne worden benoemd op basis van voorstellen van internationale donoren uit een gezamenlijke kandidatenlijst. De selectiecommissie keurt de methodologie voor het beoordelen van de vakbekwaamheid en integriteit van de kandidaten goed en publiceert deze. Het hoofd van het agentschap wordt aangesteld voor een periode van vijf jaar en kan deze functie slechts voor één opeenvolgende termijn bekleden.

Met de wet wordt een onafhankelijk extern systeem voor prestatiebeoordeling ingevoerd. In de wet is bepaald dat de onafhankelijke externe beoordeling (audit) van de doeltreffendheid van het agentschap één jaar na de benoeming van een nieuw hoofd wordt uitgevoerd, en vervolgens drie jaar na de benoeming een tweede keer. De externe evaluatiecommissie bestaat uit drie leden die door het kabinet van ministers van Oekraïne worden benoemd op basis van voorstellen van internationale organisaties. De wet bevat de criteria voor de leden van de evaluatiecommissie en schrijft voor dat de leden onafhankelijk moeten handelen. De evaluatiecommissie heeft toegang tot documenten die in het bezit zijn van het agentschap en kan ook andere autoriteiten verzoeken om informatie die zij nodig hebben voor hun werkzaamheden. De evaluatiecommissie zal een onderbouwde conclusie geven over de doeltreffendheid van de activiteiten van het agentschap, evenals aanbevelingen om vastgestelde tekortkomingen in de werkzaamheden van het agentschap te verhelpen en de doeltreffendheid van zijn activiteiten te versterken.

Met deze wet worden verschillende verbeteringen doorgevoerd in de procedure voor het beheer en de verkoop van in beslag genomen vermogensbestanddelen. Deze procedure bevat de algemene beginselen voor de inbeslagname en overdracht van vermogensbestanddelen aan het agentschap, de taxatie van de vermogensbestanddelen en de opslag ervan.

In de wet wordt het agentschap opgedragen om de vermogensbestanddelen te beheren met het oog op het behoud van hun economische waarde en het voorkomen van risico’s op beschadiging of verlies van dergelijke vermogensbestanddelen. In de wet worden de rechten en plichten beschreven van vermogensbeheerders en wordt bepaald dat het agentschap een vermogensbeheerplan moet opstellen voor de vermogensbestanddelen die aan het beheer van het agentschap zijn overgedragen. De wet bevat specifieke bepalingen over het beheer van bepaalde categorieën vermogensbestanddelen zoals contant geld, effecten en onroerend goed. Met de wet worden ook bepalingen ingevoerd over de verkoop van in beslag genomen vermogensbestanddelen via veilingen in het digitale handelssysteem.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Vaststelling van de strategie voor de afwikkeling van niet-renderende leningen

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 3. Verbeterde afwikkeling van niet-renderende leningen

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 5.4 is:

“Vaststelling van de strategie voor de afwikkeling van niet-renderende leningen in overeenstemming met de relevante EU-praktijken. De strategie is gericht op deze belangrijke gebieden:

Stap 5.4 is de eerste stap van de uitvoering van hervorming 3 van hoofdstuk 5 (financiële markten). Daarna komt stap 5.5 (die uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 moet zijn uitgevoerd) over de inwerkingtreding van de rechtshandelingen om de afwikkeling van niet-renderende leningen te verbeteren.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 5.4.

Het doel van hervorming 3 van hoofdstuk 5 (financiële markten) is de afwikkeling van niet-renderende leningen (NPL’s) te verbeteren. Daartoe heeft de Raad voor financiële stabiliteit van Oekraïne op 6 juni 2024 de “strategie voor de ontwikkeling van leningen” aangenomen.

De strategie is gericht op het opzetten van een wetgevingskader om het verstrekken van leningen te vergemakkelijken, met een welomschreven reeks maatregelen en een tijdschema voor de uitvoering ervan, gericht op het verbeteren van de afwikkeling van NPL’s, in overeenstemming met de relevante EU-praktijken, zoals die op het gebied van insolventie en de inning van schuldvorderingen.

In de strategie worden met name maatregelen geschetst die gericht zijn op het versterken van de prudentiële vereisten voor de erkenning en afwikkeling van NPL’s. Dit omvat het verfijnen van de definitie van NPL’s door een onderscheid te maken tussen niet-renderende activa en activa in wanbetaling, en door de reikwijdte van “niet-presterend” uit te breiden tot activa die een bijzondere waardevermindering hebben ondergaan, maar formeel niet in wanbetaling zijn. Bijkomende maatregelen omvatten het opnieuw invoeren van de verplichting voor banken om strategieën voor het beheer en de afwikkeling van NPL’s te actualiseren en in te dienen.

De strategie omvat ook maatregelen om de uitwisseling van gegevens over niet-renderende leningen en andere relevante marktinformatie tussen financiële instellingen en overheidsinstanties te verbeteren, met als doel de afwikkeling van NPL’s te verbeteren. Deze maatregelen omvatten het uitbreiden van de functionaliteit van het kredietregister van de Nationale Bank van Oekraïne, het verbreden van de toegang voor banken en andere deelnemers aan de financiële markt tot elektronische informatiebronnen van de overheid, het ontwikkelen van voorstellen om de uitwisseling van informatie over de verkoop van NPL’s te verbeteren, en de bijbehorende toegangsregels. Al deze maatregelen zouden de afwikkeling van NPL’s moeten verbeteren.

Tot slot voorziet de strategie in een herziening van de juridische en procedurele belemmeringen en worden maatregelen uiteengezet om het kader voor de herstructurering en afwikkeling van NPL’s te verbeteren. Dit omvat het verbeteren van de wetgeving die relevant is voor de afwikkeling van NPL’s, met name door wijzigingen aan te brengen in het Oekraïense wetboek inzake insolventieprocedures om de selectie van en het toezicht op curatoren te verbeteren, veilingprocedures voor de verkoop van failliete vermogensbestanddelen te verbeteren en in overeenstemming te brengen met de beginselen van Richtlijn (EU) 2019/1023 van het Europees Parlement en de Raad (1) betreffende preventieve herstructurering. Bijkomende maatregelen moeten waarborgen invoeren tegen frauduleuze praktijken en ongepaste beïnvloeding in insolventieprocedures, het wettelijke kader voor financiële herstructurering en schuldafschrijving verbeteren en de regelgeving voor het innen van schulden en het uitwinnen van zekerheden verbeteren.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Inwerkingtreding van de wetgeving inzake beroepsonderwijs

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 1. Verbeterd beroepsonderwijs

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 7.1 is:

“Inwerkingtreding van de Oekraïense wet inzake “beroepsonderwijs”. De wet is gericht op deze belangrijke gebieden:

Stap 7.1 is de enige stap van de uitvoering van hervorming 1 van hoofdstuk 7 (menselijk kapitaal).

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 7.1.

Het doel van hervorming 1 van hoofdstuk 7 (menselijk kapitaal) is om de overgang van het beroepsonderwijs naar de arbeidsmarkt te verbeteren, het herstel van Oekraïne te ondersteunen en de kwaliteit van het beroepsonderwijssysteem te verbeteren. Hiertoe heeft het parlement van Oekraïne op 21 augustus 2025 wet nr. 4575-IX inzake beroepsonderwijs aangenomen, die op 12 september 2025 in werking is getreden.

De wet bevat eerlijke regels en criteria voor het functioneren van entiteiten voor beroepsonderwijs en -opleiding, evenals duidelijke procedures voor het toekennen van kwalificaties aan studenten. Middels de wet wordt met name een systeem van interne en externe kwaliteitsborging opgezet om de onderwijsdiensten te monitoren. In deze context moeten entiteiten voor beroepsonderwijs en -opleiding voldoen aan: i) licentiecriteria om hun onderwijsactiviteiten uit te voeren en ii) nieuwe normen, onder andere met betrekking tot de belangrijkste leerresultaten en het aantal ECTS (Europees systeem voor het verzamelen en overdragen van studiepunten) dat nodig is om de onderwijskwalificaties te behalen.

Door de organisatorische en juridische status van het systeem voor beroepsonderwijs en -opleiding te hervormen, worden middels de wet het algemene institutionele kader van het systeem en de institutionele capaciteit van entiteiten voor beroepsonderwijs- en -opleiding die zowel in het formele als het informele onderwijs actief zijn, verbeterd. Dankzij de wet wordt bijvoorbeeld de financiële autonomie van entiteiten voor beroepsonderwijs en -opleiding vergroot, waardoor ze ook de salarissen voor hun best presterende leraren kunnen verhogen. Daarnaast geeft de wet duidelijk aan welke organen belast zijn met het beheer van elke instelling en wat hun verantwoordelijkheden zijn. Dit omvat bijvoorbeeld de rol van raden van toezicht en pedagogische raden.

In de wet worden duidelijkere relaties vastgesteld tussen de belanghebbenden die betrokken zijn bij het aanbieden van beroepsonderwijs op nationaal en lokaal niveau. Hierin wordt bepaald dat het Oekraïense parlement verantwoordelijk is voor het vaststellen van het overheidsbeleid voor beroepsonderwijs en -opleiding, terwijl de uitvoering ervan wordt gedeeld door centrale uitvoerende organen en lokale zelfbesturingsorganen. De wet voorziet ook in de oprichting van regionale raden voor beroepsonderwijs als adviesorganen die verantwoordelijk zijn voor de bevordering en uitvoering van regionaal beleid op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding, waarin regionale en lokale vertegenwoordigers van het zelfbestuur, werkgevers en hun verenigingen, en vertegenwoordigers van de entiteiten voor beroepsonderwijs en -opleiding samenkomen. Wat internationaal niveau betreft, is in de wet bepaald dat entiteiten voor beroepsonderwijs en -opleiding het recht hebben om samenwerkingsovereenkomsten te sluiten en banden aan te gaan met internationale partners voor het aanbieden van beroepsonderwijs.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Aanneming van de resolutie inzake aanbestedingen voor sociale diensten

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 8. Verbeterde sociale zekerheid

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 7.10 is:

“Aanneming van de resolutie van het kabinet van ministers van Oekraïne inzake de verwerving van sociale diensten voor rekening van de overheidsbegroting. De resolutie is budgettair neutraal en heeft geen gevolgen voor de houdbaarheid van de schuld van Oekraïne en richt zich op deze belangrijke gebieden:

Stap 7.10 is de enige stap van de uitvoering van hervorming 8 van hoofdstuk 7 (menselijk kapitaal).

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verschafte motivering en materiële bewijzen betreffen alle constitutieve elementen van stap 7.10.

Het doel van hervorming 8 van hoofdstuk 7 is het aanbod aan openbare sociale diensten te verbeteren door mechanismen in te voeren waarbij bepaalde diensten bij geregistreerde dienstverleners kunnen worden afgenomen. Daartoe heeft het kabinet van ministers resolutie nr. 764 van 25 juni 2025 aangenomen, waarin het aanbestedingssysteem voor sociale diensten wordt hervormd.

De resolutie betekent een verschuiving in de manier waarop sociale diensten voor kinderen met een handicap worden gefinancierd en geleverd, waarbij wordt overgestapt van het financieren van instellingen ongeacht de geleverde diensten naar een resultaatgericht aankoopmodel. Met het nieuwe model zijn dienstverleners verplicht om over een periode van drie maanden een bezettingspercentage van minstens 85 % te halen onder de begunstigden, waardoor consistente en effectieve ondersteuning voor kinderen in nood wordt gegarandeerd.

Door een systeem in te voeren dat alleen gekwalificeerde openbare en particuliere aanbieders toelaat om deel te nemen, gebaseerd op duidelijke normen en criteria, wordt met het model gestreefd naar hoge normen en verantwoordingsplicht. Dit verhoogt niet alleen de algemene kwaliteit van de geleverde diensten, maar streeft er ook naar om met een geverifieerd bekwaamheidsniveau aan de behoeften van de gemeenschap te voldoen. Over het geheel genomen is het model fiscaal neutraal en heeft het geen invloed op de houdbaarheid van de schuld van Oekraïne.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Vaststelling van de strategie voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en van het actieplan voor de uitvoering ervan

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 3. Toegang tot financiering en markten

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 8.4 is:

“Vaststelling van de resolutie van het kabinet van ministers van Oekraïne voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en van het actieplan voor de uitvoering ervan. De strategie is gericht op deze belangrijke gebieden:

Stap 8.4 is de eerste stap van de uitvoering van hervorming 3 van hoofdstuk 8 (ondernemingsklimaat). Hervorming 3 heeft een bijkomende stap 8.5, die uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 moet zijn uitgevoerd en die gericht is op de inwerkingtreding van wetgeving voor het vereenvoudigen van de toegang tot externe technische netwerken.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 8.4.

Het doel van hervorming 3 is om het overheidsbeleid voor de ontwikkeling en ondersteuning van kmo’s te versterken. Daarom heeft het kabinet van ministers deze strategie, samen met het operationele actieplan, op 30 augustus 2024 goedgekeurd bij kabinetsbesluit nr. 821-r.

In de strategie wordt een overkoepelend doel uiteengezet: de kmo-sector tijdens en na de oorlog weer opbouwen en laten groeien door voorwaarden te scheppen voor duurzame ontwikkeling, waardecreatie, integratie van digitale technologieën en gemakkelijkere financiering, zodat Oekraïense bedrijven nationaal en op internationale markten kunnen concurreren.

Om de vooruitgang op weg naar deze doelen te beoordelen, worden in het document enkele doelstellingen opgesomd die tegen 2027 bereikt moeten zijn, waaronder het verhogen van het aandeel van kmo’s in de bruto toegevoegde waarde tot 74 % en het optrekken van de omzet van kmo’s tot 10,65  biljoen UAH. De strategie is expliciet afgestemd op de vereisten voor toetreding tot de EU en de aanbevelingen van de OESO voor kmo’s, en moet zorgen voor betere toegang tot markten, financiering en kennis.

In het begeleidende actieplan wordt de strategie omgezet in 86 genummerde maatregelen die tegen eind 2027 door 15 ministeries en 9 gespecialiseerde agentschappen moeten worden uitgevoerd. De maatregelen zijn ondergebracht in de onderstaande vier pijlers.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Goedkeuring van een studie over de maatregelen die nodig zijn om rechtspersoonlijkheid toe te kennen aan gemeenschappen, en de publicatie ervan op de website van het ministerie van Gemeenschappen, Grondgebieden en Infrastructuurontwikkeling

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 1. Decentralisatie bevorderen

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 9.2 is:

Stap 9.2 is de tweede stap van de uitvoering van hervorming 1 (decentralisatie bevorderen) van hoofdstuk 9 (decentralisatie en regionaal beleid). Hervorming 1 heeft een bijkomende stap 9.3, die uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 moet zijn uitgevoerd, gericht op de inwerkingtreding van wijzigingen in de Oekraïense wet inzake lokaal zelfbestuur in Oekraïne.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 9.2.

Het doel van hervorming 1 bestaat erin een kader op te zetten om lokale overheidsdiensten om te vormen tot prefecturen en om een betere verdeling van de bevoegdheden tussen lokale overheden en uitvoerende instanties tot stand te brengen. De studie “Gemeenschappen als publiekrechtelijke rechtspersoon: Oekraïne in de context van Europese en internationale ervaringen” werd in juni 2025 gepubliceerd op de officiële website van het ministerie voor de Ontwikkeling van Gemeenschappen en Gebieden (zoals het ministerie in september 2024 is hernoemd).

In de studie worden de ervaringen geanalyseerd van andere staten bij het bepalen van de rechtspersoonlijkheid van gemeenschappen, waaronder de ervaringen van EU-lidstaten als Duitsland, Polen en Frankrijk. Er is een analyse uitgevoerd van het concept van de gemeenschap als een publieke juridische entiteit in de context van de Oekraïense wetgeving en in de context van de uitvoering van beginselen van lokaal zelfbestuur zoals uiteengezet in het Europees Handvest inzake lokale autonomie.

In het onderzoek is geconcludeerd dat de erkenning van gemeenschappen als publiekrechtelijke rechtspersonen een cruciale stap is voor Oekraïne om de decentralisatiehervorming af te ronden. De studie bevat aanwijzingen voor het verlenen van de status van rechtspersoonlijkheid aan gemeenschappen en er is een analyse gemaakt van de noodzakelijke wijzigingen van de grondwet van Oekraïne en de huidige wetgeving die hiervoor nodig zijn.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Aanneming van de routekaart om de toeslag voor hernieuwbare energie van het transmissietarief te scheiden

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 2. Verbeterd regelgevingskader voor meer hernieuwbare energie en een stabiele werking van het energiesysteem

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 10.4 is:

Stap 10.4 is de tweede stap in de uitvoering van hervorming 2 (verbeterd regelgevingskader voor meer hernieuwbare energie en een stabiele werking van het energiesysteem) van hoofdstuk 10 (energiesector). Hervorming 2 heeft nog twee bijkomende stappen. Stap 10.2 over de invoering van een marktgericht kader voor hernieuwbare energie, die uiterlijk in het vierde kwartaal van 2024 moest zijn uitgevoerd, is voltooid. Stap 10.3 over de inwerkingtreding van de wetgeving om vergunningsprocedures voor investeringen in hernieuwbare energie te verbeteren moet uiterlijk in het derde kwartaal van 2026 zijn uitgevoerd.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 10.4.

Het doel van hervorming 2 bestaat erin het aandeel van hernieuwbare energie in de energiemix van Oekraïne te vergroten. Daartoe heeft het kabinet van ministers van Oekraïne op 25 juni 2025 bij resolutie nr. 612-p een routekaart goedgekeurd die bijdraagt tot een beter beheer van de uitrol van hernieuwbare energie door de toeslag voor hernieuwbare energiebronnen los te koppelen van het transmissietarief.

De routekaart is een cruciale stap op weg naar een transparanter en marktgericht model voor de financiering van hernieuwbare energie in Oekraïne. Voorheen was de toeslag voor hernieuwbare energiebronnen een belangrijk onderdeel van het transmissietarief, waarbij een groot deel van de inkomsten van het tarief bestemd was om te betalen voor elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. In de routekaart wordt een gefaseerde overgang naar een nieuw systeem geschetst.

Het plan voorziet in een geleidelijke scheiding, met verschillende regels voor bestaande en nieuwe producenten van hernieuwbare energie. Betalingen aan bestaande producenten van hernieuwbare energie zullen tot 1 januari 2030 gedekt blijven door het transmissietarief. Vanaf 1 juli 2026 worden nieuwe producenten van hernieuwbare energie, inclusief winnaars van “groene” veilingen, betaald via een aparte, afzonderlijke toeslag.

Dit is een belangrijke verandering die moet zorgen voor een transparanter en onafhankelijker financieringsmechanisme voor nieuwe projecten.

De routekaart geeft een overzicht van de vereiste wetswijzigingen. Ten eerste moet de wet op de elektriciteitsmarkt, een belangrijke stap in het Oekraïneplan, worden gewijzigd om de toeslag volledig te scheiden. Ten tweede krijgt de nationale regelgevende commissie voor energie en nutsbedrijven (NEURC) het mandaat om de nodige secundaire wetgeving te ontwikkelen, waaronder de goedkeuring van de methodologie voor de berekening van de toeslag voor hernieuwbare energiebronnen, de amendementen van de methodologie voor de berekening van de transmissietarieven, van de transmissiesysteemcode (TSC) en van de detailhandelsregels, die cruciaal zijn voor de praktische uitvoering van de nieuwe regels.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Publicatie van een pijplijn van investeringsprojecten voor de winning van kritieke grondstoffen

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 2. Verbeterde administratieve procedures

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 13.3 is:

“Publicatie van de pijplijn van investeringsprojecten voor de winning van kritieke grondstoffen.”

Stap 13.3 is een van de twee stappen van hervorming 2 (verbeterde administratieve procedures) van hoofdstuk 13 (beheer van kritieke grondstoffen), die in het tweede kwartaal van 2025 moesten zijn uitgevoerd. De tweede is stap 13.4, die ook deel uitmaakt van de huidige tranche. Hervorming 2 heeft één bijkomende stap 13.5, die in het eerste kwartaal van 2025 moest zijn uitgevoerd en die al positief beoordeeld is in het kader van de vierde tranche.

Verstrekt bewijsmateriaal

https://www.geo.gov.ua/wp-content/uploads/presentations/ukr/investicijnij-atlas-nadrokoristuvacha-strategichni-ta-kritichni-minerali.pdf

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 13.3.

Het doel van hervorming 2 bestaat erin de procedure te optimaliseren en de administratieve lasten voor potentiële investeerders te verlichten. Het belangrijkste doel is de transparantie, de snelheid en de kostenefficiëntie te vergroten voor nieuwe investeringsbeslissingen.

De pijplijn van investeringsprojecten voor de winning van kritieke grondstoffen (de “investeringsatlas”) is gepubliceerd op de officiële website van de geologische dienst met de hyperlink: https://www.geo.gov.ua/en/critical-raw-materials

In het document is een pijplijn opgenomen van investeringsmogelijkheden met betrekking tot de winning van mineralen in Oekraïne, waaronder afzettingen van kritieke grondstoffen die beschikbaar zijn voor licentieverlening via elektronische veilingen en aanbestedingen voor productieverdelingsovereenkomsten. Het document bevat een overzicht van de geïdentificeerde afzettingen en verschillende toeleveringsketens, en van de strategieën voor kritieke grondstoffen in de EU.

Het document bevat ook een kaart van kritieke grondstoffen in Oekraïne met een korte beschrijving van beschikbare afzettingen, QR-codes die leiden naar meer gedetailleerde informatie, licenties en een lijst van potentiële strategische investeerders voor verschillende soorten investeringsprojecten op het gebied van kritieke grondstoffen.

In het algemeen benadrukt dit document de inspanningen van Oekraïne om het land aantrekkelijker te maken voor investeringen in de sector van kritieke grondstoffen.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Uitschrijven van internationale aanbestedingen voor productieverdelingsovereenkomsten, waarbij de transparantie wordt gewaarborgd

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 2. Verbeterde administratieve procedures

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 13.4 is:

Stap 13.4 is een van de twee stappen van hervorming 2 (verbeterde administratieve procedures) van hoofdstuk 13 (beheer van kritieke grondstoffen), die in het tweede kwartaal van 2025 moesten zijn uitgevoerd. De tweede is stap 13.3, die ook deel uitmaakt van de huidige tranche. Hervorming 2 heeft één bijkomende stap 13.5, die in het eerste kwartaal van 2025 moest zijn uitgevoerd en die al positief beoordeeld is in het kader van de vierde tranche.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 13.4.

Het doel van hervorming 2 bestaat erin de procedure te optimaliseren en de administratieve lasten voor potentiële investeerders te verlichten. Het belangrijkste doel is de transparantie, de snelheid en de kostenefficiëntie te vergroten voor nieuwe investeringsbeslissingen.

De Intergouvernementele Commissie voor productieverdelingsovereenkomsten (de “PSA-commissie”) heeft de model-PSA op 30 juni 2025 goedgekeurd. De model-PSA moet als basis dienen voor overeenkomsten tussen de regering van Oekraïne en investeerders. Op 14 juli 2025 nam de raad van ministers resolutie nr. 845 aan, die de lijsten van mineralen van strategisch en essentieel belang bevat, evenals de lijst van ondergrondse percelen (minerale afzettingen) van strategisch en/of essentieel belang, die zullen worden aangewezen voor gebruik via een aanbestedingsprocedure om een productieverdelingsovereenkomst te sluiten.

De PSA-commissie heeft besloten de aanbesteding uit te schrijven na het sluiten van een overeenkomst over de verdeling van de metaalhoudende mineralen die in de Dobra-afzetting worden gewonnen. Dit werd bevestigd bij resolutie nr. 1059 van de raad van ministers. De aanbesteding is op 12 september 2025 gepubliceerd.

In het algemeen benadrukken de goedkeuring van de model-PSA en resolutie nr. 845 dat Oekraïne zich inzet voor het creëren van een duidelijk regelgevend kader dat buitenlandse investeringen in de sector van kritieke grondstoffen moet aantrekken. Door ondergrondse percelen met kritieke mineralen te identificeren en aan te besteden, positioneert Oekraïne zichzelf als een proactieve deelnemer aan de wereldwijde markt voor kritieke grondstoffen. Dit is bedoeld om het vertrouwen van investeerders te vergroten en nationale doelstellingen af te stemmen op internationale investeringsnormen.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Hervatting van het verplichte systeem voor monitoring, rapportage en verificatie (MRV)

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 3. Marktmechanismen voor het vaststellen van koolstofprijzen

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 15.6 is:

Stap 15.6 is de tweede en laatste stap van hervorming 3 (marktmechanismen voor het vaststellen van koolstofprijzen) van hoofdstuk 15 (groene transitie en milieubescherming), die in het tweede kwartaal van 2025 moest zijn uitgevoerd. De eerste stap 15.5 betreffende de vaststelling van het actieplan voor de opzet van een nationaal systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten is al op bevredigende wijze uitgevoerd.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 15.6.

Het doel van hervorming 3 is het bevorderen van de ontwikkeling van marktmechanismen voor koolstofbeprijzing en specifiek om te zorgen voor een goede gegevensverzameling met het oog op de invoering van de handel in emissierechten in Oekraïne. Op 8 januari 2025 heeft het parlement van Oekraïne wet nr. 4187-IX “houdende wijzigingen in bepaalde wetten van Oekraïne met betrekking tot de hervatting van de monitoring, rapportage en verificatie van broeikasgasemissies” vastgesteld, die op 1 februari 2025 in werking is getreden.

In de wet wordt het verplichte karakter hersteld van het systeem voor monitoring, rapportage en verificatie (MRV) voor broeikasgasemissies op installatieniveau, dat in 2021 in werking trad. Dergelijke verplichte vereisten werden opgeschort vanwege de afkondiging van de staat van beleg na de volledige invasie door Rusland in februari 2022. Dit MRV-systeem is een voorwaarde voor de invoering van het emissiehandelssysteem (ETS) en verplicht exploitanten van installaties die broeikasgasemissies produceren of kunnen produceren om aan een reeks verplichtingen te voldoen.

Het systeem dekt momenteel elf soorten ETS-activiteiten. Het gemeenschappelijk register is het systeem voor de uitvoering van MRV, dat momenteel gedigitaliseerd wordt. Onder het systeem vallende entiteiten moeten uiterlijk in maart van het volgende jaar een geverifieerd jaarverslag over hun broeikasgasemissies indienen (rapportage). Het rapport over de broeikasgasemissies moet worden geverifieerd door een externe, geaccrediteerde auditor die is geaccrediteerd door het Nationaal Accreditatiebureau van Oekraïne (verificatie). Overeenkomstig de wet zijn tijdelijk bezette gebieden, niet gecontroleerde en vernietigde faciliteiten vrijgesteld van de verplichtingen.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd