<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C‑567/14</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62014CC0567</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:177">EU:C:2016:177</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>20</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>20</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>OPINIA M. WATHELETA – SPRAWA C‑567/14</P><P>GENENTECH</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Melchiora Watheleta</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20160317">17 marca 2016 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: francuski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑567/14</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Genentech Inc.</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">przeciwko</HT></P><P>Hoechst GmbH, dawniej Hoechst AG,</P><P><HT TYPE="BOLD">Sanofi-Aventis Deutschland GmbH[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym</HT></P><P><HT TYPE="NORMAL">złożony przez cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu, Francja)]</HT></P></STI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego</KEYWORD><KEYWORD>Konkurencja</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 101 TFUE</KEYWORD><KEYWORD>Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki</KEYWORD><KEYWORD>Umowa licencji niewyłącznej na patenty</KEYWORD><KEYWORD>Unieważnienie patentów</KEYWORD><KEYWORD>Brak naruszenia</KEYWORD><KEYWORD>Wpływ</KEYWORD><KEYWORD>Obowiązek zapłaty opłaty</KEYWORD></INDEX><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 101 TFUE. Cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) (Francja) chciałby mianowicie ustalić, czy przepis ten stoi na przeszkodzie temu, aby w umowie licencyjnej dotyczącej korzystania z patentu został nałożony na licencjobiorcę obowiązek ponoszenia opłat w całym okresie obowiązywania umowy, do czasu jej rozwiązania, mimo braku naruszenia patentu lub mimo unieważnienia patentu lub patentów, których dotyczy licencja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Powyższy wniosek został przedstawiony w ramach skargi o uchylenie wyroków sądów polubownych w sporze między Genentech Inc., spółką prawa stanu Delaware (Stany Zjednoczone) (<QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>zwaną dalej spółką Genentech<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>) a Hoechst GmbH, dawniej Hoechst AG (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>Hoechstem<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) i Sanofi-Aventis Deutschland GmbH (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>Sanofi-Aventisem<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>), spółkami prawa niemieckiego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="2"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Artykuł 101 TFUE stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="101.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane są wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami, wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi i których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz rynku wewnętrznego, a w szczególności te, które polegają na:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen zakupu lub sprzedaży albo innych warunków transakcji,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji, rynków, rozwoju technicznego lub inwestycji,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>podziale rynków lub źródeł zaopatrzenia,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych, które ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem tych kontraktów.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="101.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Porozumienia lub decyzje zakazane na mocy niniejszego artykułu są nieważne z mocy prawa.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="101.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>Jednakże postanowienia ustępu 1 mogą zostać uznane za niemające zastosowania do:</P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>każdego porozumienia lub kategorii porozumień między przedsiębiorstwami,</P></ITEM><ITEM><P>każdej decyzji lub kategorii decyzji związków przedsiębiorstw,</P></ITEM><ITEM><P>każdej praktyki uzgodnionej lub kategorii praktyk uzgodnionych,</P></ITEM></LIST><P>które przyczyniają się do polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów bądź do popierania postępu technicznego lub gospodarczego, przy zastrzeżeniu dla użytkowników słusznej części zysku, który z tego wynika, oraz bez:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>nakładania na uczestniczące przedsiębiorstwa ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia tych celów;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>dawania przedsiębiorstwom możliwości eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej części danych produktów<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Prawo francuskie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Artykuł 1518 code de procédure civile (kodeksu postępowania cywilnego) przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Wydany we Francji wyrok dotyczący sprawy rozstrzygniętej przez zagraniczny sąd polubowny może być zaskarżony wyłącznie w drodze skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Artykuł 1520 kodeksu postępowania cywilnego stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego przysługuje wyłącznie wtedy, gdy:</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>sąd polubowny niesłusznie uznał się za właściwy lub za niewłaściwy; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>skład sądu polubownego był niezgodny z prawem; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>sąd polubowny wykroczył poza zakres spraw objętych zapisem na sąd polubowny; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>doszło do naruszenia zasady kontradyktoryjności; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>uznanie lub wykonanie wyroku byłoby sprzeczne z międzynarodowym porządkiem publicznym<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności sporu w postępowaniu głównym i pytanie prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="19920806">6 sierpnia 1992 r.</DATE> spółka prawa niemieckiego Behringwerke AG (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>Behringwerkem<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Behringwerke przeniosła następnie przysługujące jej prawa na spółkę Hoechst. Od lipca 2005 r. Hoechst jest spółką zależną od Sanofi-Aventis, która posiada 100% jej kapitału zakładowego.</P></NOTE> zawarła ze spółką Genentech umowę niewyłącznej, ogólnoświatowej licencji (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>umową licencyjną<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>) na korzystanie ze wzmacniacza cytomegalowirusa ludzkiego (CMVH) umożliwiającego zwiększenie efektywności procesu komórkowego wykorzystywanego do produkcji białek (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>wzmacniaczem<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>). Technologia ta była przedmiotem patentu europejskiego nr EP 0173 177 53, udzielonego w dniu <DATE ISO="19920422">22 kwietnia 1992 r.</DATE> (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>patentem EP 177<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>), jak również dwóch patentów udzielonych w Stanach Zjednoczonych odpowiednio w dniu <DATE ISO="19981215">15 grudnia 1998 r.</DATE> i w dniu <DATE ISO="20010417">17 kwietnia 2001 r.</DATE> (zwanych dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>patentem US 522<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> i <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>patentem US 140<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>). W dniu <DATE ISO="19990112">12 stycznia 1999 r.</DATE> Europejski Urząd Patentowy (EUP) unieważnił patent EP 177.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Umowa licencyjna podlegała prawu niemieckiemu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Jak wynika z art. 3.1 umowy licencyjnej, spółka Genentech, w zamian za prawo do korzystania ze wzmacniacza, zobowiązała się do uiszczenia:</TXT><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>jednorazowej opłaty w kwocie <FT TYPE="NUMBER">20000</FT> DEM (marek niemieckich) (około <FT TYPE="NUMBER">10225</FT> EUR) tytułem kosztów związanych z udzieleniem licencji;</P></ITEM><ITEM><P>stałej opłaty rocznej w kwocie <FT TYPE="NUMBER">20000</FT> DEM (około <FT TYPE="NUMBER">10225</FT> EUR) na potrzeby badań naukowych;</P></ITEM><ITEM><P>opłaty zwanej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>bieżącą<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> w wysokości 0,5% kwoty sprzedaży <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>produktów gotowych<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Pojęcie zdefiniowane w umowie licencyjnej jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>towary mogące być przedmiotem obrotu handlowego zawierające produkt objęty licencją, sprzedawane w formie umożliwiającej ich podawanie pacjentom w celach leczniczych lub wykorzystywane w ramach procedury diagnostycznej, które nie wiążą się z nadaniem nowej postaci, przetworzeniem, przepakowaniem, zmianą etykietowania przed ich wykorzystaniem ani nie są wprowadzane do obrotu w takim celu<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>. Zgodnie z tą umową pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>produktu objętego licencją<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> oznacza <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>materiały (w tym organizmy), których produkcja, wykorzystanie lub sprzedaż naruszałyby, w braku niniejszej umowy, jedno lub większą liczbę niewygasłych zastrzeżeń patentowych odnoszących się do patentów objętych licencją<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</P></NOTE> (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>opłatą bieżącą<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>).</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Spółka Genentech uiściła opłatę jednorazową i opłatę roczną, lecz nigdy nie uiściła opłaty bieżącej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20080630">30 czerwca 2008 r.</DATE> Hoechst i Sanofi-Aventis zwróciły się do spółki Genentech z pytaniami dotyczącymi produktów gotowych wykorzystujących opatentowane materiały lub procedury, z którymi wiązało się prawo uzyskiwania opłat bieżących.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20080827">27 sierpnia 2008 r.</DATE> spółka Genentech powiadomiła Hoechst i Sanofi-Aventis o swojej decyzji dotyczącej rozwiązania umowy licencyjnej, z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Artykuł 8 ust. 3 umowy licencyjnej stanowi, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>jeżeli licencjobiorca postanowi zaprzestać korzystania z licencji udzielonych na podstawie niniejszej umowy, może on wypowiedzieć niniejszą umowę oraz udzielone na jej podstawie licencje, składając Behringwerke w tym celu oświadczenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego dwa (2) miesiące<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20081024">24 października 2008 r.</DATE> Hoechst i Sanofi-Aventis, uznając, że w celu wyprodukowania Rituxanu®<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Substancją czynną Rituxanu<HT TYPE="SUP">®</HT> jest rituximab. Lek ten jest wprowadzony do obrotu w Stanach Zjednoczonych od 1998 r. pod nazwą handlową Rituxan<HT TYPE="SUP">®</HT>, a w Unii Europejskiej pod nazwą MabThera<HT TYPE="SUP">®</HT>. Z odpowiedzi udzielonych zarówno przez Genentech, jak też przez Hoechst i Sanofi-Aventis na pytania na piśmie przedstawione przez Trybunał wynika, że wyroki sądów polubownych, których dotyczy niniejsza sprawa, odnoszą się do światowej sprzedaży Rituxanu<HT TYPE="SUP">®</HT>, w tym sprzedaży tego leku pod nazwą MabThera<HT TYPE="SUP">®</HT>.</P></NOTE> i innych leków spółka Genentech wykorzystała wzmacniacz w syntezie białek rekombinowanych, nie uiszczając opłaty bieżącej z tytułu sprzedaży wszystkich tych leków, oraz że naruszyła ona w ten sposób umowę licencyjną, na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w art. 11 umowy licencyjnej, wystąpiły z powództwem przeciwko spółce Genentech do Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego przy Międzynarodowej Izbie Handlowej (ICC), który zarejestrował sprawę pod sygnaturą 15900/JHN/GFG.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20081027">27 października 2008 r.</DATE> Hoechst i Biogen Sanofi-Aventis wystąpiły przeciwko spółkom Genentech i Biogen (dawniej Biogen Idec) do United States District Court for the Eastern District of Texas (federalnego sądu okręgu wschodniego stanu Teksas, Stany Zjednoczone) z powództwem o naruszenie patentów US 522 i US 140. Tego samego dnia pozwane spółki złożyły do United States District Court for the Northern District of California (federalnego sądu okręgu północnego Kalifornii, Stany Zjednoczone) wniosek o unieważnienie tych patentów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Oba te postępowania zostały połączone przed United States District Court for the Northern District of California.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20110311">11 marca 2011 r.</DATE> United States District Court for the Northern District of California orzekł zasadniczo, że nie doszło do naruszenia spornych patentów oraz oddalił wnioski dotyczące unieważnienia patentów, uznając, że spółka Genentech nie sprostała wymogom dowodowym. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy w dniu <DATE ISO="20120322">22 marca 2012 r.</DATE> przez United States Court of Appeals for the Federal Circuit (sąd apelacyjny Stanów Zjednoczonych dla okręgu federalnego) i stało się orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>W trzecim wyroku częściowym wydanym w dniu <DATE ISO="20120905">5 września 2012 r.</DATE> (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>trzecim wyrokiem częściowym<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Trzeci wyrok częściowy został sporządzony w języku angielskim. Spółka Genentech załączyła do akt sprawy, zarówno przed sądem odsyłającym, jak i przed Trybunałem, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>nieoficjalne<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> tłumaczenie na język francuski, z którego będę korzystał w niniejszej opinii.</P></NOTE> wybrany przez strony jedyny arbiter orzekł<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Zobacz pkt 322–330 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>, że spółka Genentech produkowała Rituxan®, wykorzystując wzmacniacz, który <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>przez pewien czas, słusznie lub nie, był chroniony [patentem EP 177], a później [patentami US 522 i 140] […]<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Zobacz pkt 326 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>, i na tej podstawie uznał, że spółka Genentech miała obowiązek uiszczania na rzecz spółek Hoechst i Sanofi-Aventis opłat bieżących od sprzedaży Rituxanu® i produktów mających takie same właściwości<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Zobacz pkt 114 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Jedyny arbiter orzekł, że początkowo spółka Genentech chciała wykorzystywać wzmacniacz bez narażania się na zarzut naruszenia patentu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Zobacz pkt 299 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>, dlatego zawarła umowę licencyjną. Wynikało z tego, zdaniem jedynego arbitra, że celem handlowym umowy licencyjnej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Jedyny arbiter uznał, że zgodnie z prawem niemieckim, któremu podlega umowa licencyjna, wykładni umów należy dokonywać nie tylko na podstawie brzmienia ich postanowień, lecz również na podstawie ich genezy, systematyki oraz celu handlowego (zob. podobnie pkt 255 trzeciego wyroku częściowego). Arbiter stwierdził, że celem handlowym, którym kierowały się strony, zawierając umowę licencyjną, była okoliczność, iż w chwili jej zawarcia Behringwerke posiadało opatentowany wynalazek (to znaczy patent EP 177), który spółka Genentech zamierzała wykorzystywać w celach handlowych, nie ponosząc ryzyka naruszenia patentu (zob. podobnie pkt 258 trzeciego wyroku częściowego). Zdaniem jedynego arbitra kwestia ważności patentu nie miała znaczenia w świetle prawa niemieckiego, które dopuszcza kontraktowe uprawnienie do pobierania opłat zawarte w umowie licencyjnej, nawet jeżeli dany patent zostanie ostatecznie unieważniony. Arbiter orzekł, że zgodnie z prawem niemieckim możliwe jest udzielenie licencji na wynalazek, który nie został opatentowany lub który nie posiada zdolności patentowej (zob. podobnie pkt 292 trzeciego wyroku częściowego).</P></NOTE> było uniknięcie wszelkich sporów sądowych dotyczących ważności patentów US 522 i US 140 w okresie obowiązywania umowy licencyjnej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Zobacz podobnie pkt 307 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>. Zdaniem tego arbitra <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>taki rozejm nie [mógł] trwać wiecznie, skoro [umowa licencyjna] mogła być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem względnie krótkiego okresu wypowiedzenia […]<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Zobacz pkt 308 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Zdaniem jedynego arbitra, po wpisaniu patentu do rejestru, licencjobiorca taki jak Genentech mógł być zabezpieczony przez uzyskanie licencji na korzystanie z opatentowanego wynalazku, natomiast osoba trzecia mogła być zniechęcona do konkurowania z licencjobiorcą. Jedyny arbiter uznał więc, że zgodnie z umową licencyjną rejestracja patentów stanowiła istotną okoliczność na potrzeby ustalenia istnienia celu handlowego, jakiemu służyło zawarcie wspomnianej umowy licencyjnej, nawet jeżeli ważność tych patentów nie była taką okolicznością. Arbiter zauważył w tym względzie, że spór dotyczący patentów może trwać wiele lat, o czym świadczą równoległe postępowania w Stanach Zjednoczonych, i może łączyć się z wysokimi kosztami<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz pkt 313 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>. W interesie spółki takiej jak Genentech było więc zawarcie umowy licencyjnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>W konsekwencji jedyny arbiter orzekł, że opłaty uiszczone lub należne na podstawie umowy licencyjnej nie podlegają zwrotowi albo pozostają należne w przypadku unieważnienia patentu lub w sytuacji gdy działalność osoby korzystającej z opatentowanego wynalazku na podstawie umowy licencyjnej nie naruszyłaby patentu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz pkt 314 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>. Zważywszy, że celem handlowym, któremu służyła umowa licencji, było uniknięcie wszelkich sporów odnoszących się do patentu, arbiter uznał, że ostateczny wynik postępowania dotyczącego patentu nie zobowiązuje licencjodawcy, w przypadku gdyby patent został unieważniony, do zwrotu otrzymanych opłat, ani nie zwalnia licencjobiorcy z obowiązku zapłaty tych opłat, w przypadku gdy tak jak Genentech, licencjobiorca ten ich nie uiścił.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Na podstawie tych rozważań arbiter orzekł, że zgodnie z umową licencyjną spółka Genentech obowiązana była uiścić na rzecz spółek Hoechst i Sanofi-Aventis opłaty bieżące od sprzedaży Rituxanu® wyprodukowanego od dnia <DATE ISO="19981215">15 grudnia 1998 r.</DATE> (data udzielenia patentu US 522) do dnia <DATE ISO="20081028">28 października 2008 r.</DATE> (data rozwiązania umowy licencyjnej)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Zobacz podobnie pkt 161 i pkt 1 sentencji trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Ponadto nakazał on, aby spółka Genentech zapłaciła na rzecz spółek Hoechst i Sanofi-Aventis <FT TYPE="DECIMAL">391420,36</FT> EUR oraz <FT TYPE="DECIMAL">293565,27</FT> USD (dolarów amerykańskich) (około <FT TYPE="NUMBER">260000</FT> EUR) z tytułu poniesionych przez nie kosztów zastępstwa procesowego w okresie od dnia <DATE ISO="20110609">9 czerwca 2011 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20120905">5 września 2012 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Arbiter odroczył wreszcie do czasu wydania wyroku końcowego rozstrzygnięcia dotyczące wysokości należnych opłat, kosztów postępowania przed sądem polubownym i pozostałych kosztów zastępstwa procesowego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20130225">25 lutego 2013 r.</DATE> jedyny arbiter wydał wyrok ostateczny, nakazując, aby spółka Genentech zapłaciła na rzecz spółki Hoechst tytułem odszkodowania <FT TYPE="NUMBER">108322850</FT> EUR wraz z odsetkami zwykłymi, <FT TYPE="NUMBER">211250</FT> EUR tytułem kosztów postępowania przed sądem polubownym, <FT TYPE="DECIMAL">634649,88</FT> EUR i <FT TYPE="DECIMAL">555907,23</FT> USD tytułem kosztów zastępstwa procesowego (około <FT TYPE="NUMBER">490778</FT> EUR)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Kwoty te zostały zmienione na podstawie postanowienia oraz uzupełnienia wyroku ostatecznego z dnia <DATE ISO="20130225">25 lutego 2013 r.</DATE>, które dotyczyły obliczenia odsetek, jakie spółka Genentech miała zapłacić na rzecz spółki Hoechst (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>uzupełnieniem<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>W pkt 219 wyroku ostatecznego jedyny arbiter zwrócił uwagę, że spółka Genentech zbyt późno podniosła w postępowaniu, iż <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>próby dokonywania przez Hoechst wykładni [umowy licencyjnej] w taki sposób, aby umożliwić jej pobieranie opłat bieżących bez względu na to, czy produkty, których jakoby dotyczyła licencja, były chronione patentami objętymi umową licencyjną, stanowiły naruszenie <HT TYPE="ITALIC">przepisów Unii Europejskiej odnoszących się do ochrony konkurencji</HT><QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Jedyny arbiter orzekł w tym względzie, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>spółka Genentech [nie] określiła, <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">jaki sposób</HT> [miałoby dojść do naruszenia prawa konkurencji Unii], w przypadku gdyby przegrała ona w niniejszym postępowaniu arbitrażowym. Niemieckie przepisy regulujące umowy licencyjne zezwalają, aby umowy takie dotyczyły korzystania z nieopatentowanego know-how i mogą dopuszczać opłaty z tego tytułu. Nie można tego zmienić, zarzucając – bez żadnych innych argumentów – że taka licencja narusza [prawo konkurencji Unii]<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Zobacz pkt 222 wyroku ostatecznego.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Na podstawie art. 1518 i 1520 code de procédure civile spółka Genentech wniosła do cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu) skargę o uchylenie trzeciego wyroku częściowego, wyroku ostatecznego, jak również uzupełnienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20131003">3 października 2013 r.</DATE> cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) oddalił żądanie spółki Genentech dotyczące połączenia skarg o uchylenie trzeciego wyroku częściowego, wyroku ostatecznego, jak również uzupełnienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>W ramach postępowania wszczętego na skutek skargi o uchylenie trzeciego wyroku częściowego cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) powziął wątpliwość co do zgodności umowy licencyjnej z art. 101 TFUE. Sąd ten zauważył, że jedyny arbiter uznał, iż licencjobiorca w okresie obowiązywania tej umowy był obowiązany do ponoszenia przewidzianych w niej opłat, podczas gdy unieważnienie patentu lub patentów wywiera skutek wsteczny. Sąd ten chciałby ustalić, czy taka umowa narusza postanowienia art. 101 TFUE w zakresie, w jakim zobowiązuje licencjobiorcę do ponoszenia opłat, dla których nie istnieje już podstawa z uwagi na unieważnienie patentu lub patentów związanych z udzielonymi prawami oraz stwarza mu <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>niekorzystne warunki konkurencji<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>W tych okolicznościach cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>Czy postanowienia art. 101 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by w przypadku unieważnienia patentów umowa licencyjna, która nakłada na licencjobiorcę obowiązek ponoszenia opłat za samo korzystanie z praw związanych z patentami objętymi licencją, wywierała skutek?<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20151118">18 listopada 2015 r.</DATE> Cour de cassation (sąd kasacyjny) (Francja) orzekł o niedopuszczalności wniesionego przez Hoechst i Sanofi-Aventis odwołania od wyroku cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu) z dnia <DATE ISO="20140923">23 września 2014 r.</DATE> o skierowaniu pytania prejudycjalnego do Trybunału.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="7"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Postępowanie przed Trybunałem</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w niniejszej sprawie został złożony w sekretariacie Trybunału w dniu <DATE ISO="20141209">9 grudnia 2014 r.</DATE> Genentech, Hoechst i Sanofi-Aventis, rządy: francuski, hiszpański i niderlandzki oraz Komisja Europejska przedłożyły uwagi na piśmie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Na podstawie art. 61 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem strony zostały wezwane do udzielenia na piśmie odpowiedzi na pytania Trybunału, co też uczyniły w dniu <DATE ISO="20151218">18 grudnia 2015 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20160120">20 stycznia 2016 r.</DATE> odbyła się rozprawa, na której Genentech, Hoechst i Sanofi-Aventis, rządy francuski, hiszpański i niderlandzki oraz Komisja przedstawiły swoje uwagi ustne.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiza</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie dopuszczalności</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>W przedmiocie związku między przedstawionym pytaniem a stanem faktycznym sporu w postępowaniu głównym</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Hoechst i Sanofi-Aventis, a także rząd francuski stoją na stanowisku, że pytanie prejudycjalne opiera się na błędnej przesłance faktycznej. Pytanie dotyczy bowiem zgodności umowy licencyjnej z art. 101 TFUE <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>w sytuacji unieważnienia <HT TYPE="ITALIC">patentów</HT><QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Wyróżnienie własne.</P></NOTE>, podczas gdy w dniu <DATE ISO="19990112">12 stycznia 1999 r.</DATE> został unieważniony wyłącznie patent EP 177, a nie patenty US 522 i US 140<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Zobacz pkt 6 niniejszej opinii.</P></NOTE>. W konsekwencji ich zdaniem pytanie prejudycjalne jest bezprzedmiotowe i należy je uznać za niedopuszczalne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Moim zdaniem powołanie się przez sąd odsyłający w przedstawionym pytaniu na unieważnienie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>patentów<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> (w liczbie mnogiej), podczas gdy unieważniony został tylko jeden patent, nie oznacza, że pytanie prejudycjalne jest oparte na błędnej przesłance faktycznej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Jak bowiem jasno wynika z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, sąd odsyłający doskonale zdaje sobie sprawę, że patenty US 522 i US 140 nie zostały unieważnione.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>W tym względzie na stronie 2 wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający wyjaśnia, że technologia, której dotyczy umowa licencyjna, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>dała podstawę do udzielenia kilku patentów: po pierwsze, patentu europejskiego [EP 177] w dniu <DATE ISO="19920422">22 kwietnia 1992 r.</DATE>, <HT TYPE="ITALIC">który został następnie unieważniony</HT> w dniu <DATE ISO="19990112">12 stycznia 1999 r.</DATE> przez EUP z powodu braku nowości, po drugie, patentu [US 522] w dniu <DATE ISO="19981215">15 grudnia 1998 r.</DATE> i wreszcie patentu [US 140] w dniu <DATE ISO="20010417">17 kwietnia 2001 r.</DATE><QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Wyróżnienie własne.</P></NOTE>. Sąd odsyłający nie wspomina o unieważnieniu patentów US 522 i US 140.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Poza tym na stronie 3 wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający powołuje się na wyrok United States District Court for the Northern District of California z dnia <DATE ISO="20110311">11 marca 2011 r.</DATE>, który jego zdaniem orzekł, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>że Rituxan® nie stanowi naruszenia spornych patentów<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>. Wynika z tego, że sąd odsyłający zna treść tego wyroku, w którym został także oddalony wniosek o unieważnienie patentów US 522 i US 140<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz pkt 13–15 niniejszej opinii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Wreszcie, mimo że w pkt 193 i 194 trzeciego wyroku częściowego jedyny arbiter powołuje się na unieważnienie przez United States District Court for the Northern District of California patentów US 522 i US 140, omyłka ta nie występuje w żadnym miejscu w wyroku ostatecznym. Przeciwnie, w pkt 50 wyroku ostatecznego jedyny arbiter stwierdził bardzo wyraźnie, że odwołanie spółki Genentech mające na celu unieważnienie patentów US 522 i US 140 zostało oddalone.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Mimo że trzy skargi złożone przed Cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) dotyczące uchylenia trzeciego wyroku częściowego, wyroku ostatecznego i uzupełnienia, nie zostały połączone<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Zobacz pkt 27 niniejszej opinii.</P></NOTE>, z akt postępowania przed Trybunałem jasno wynika, że trzy skargi są ze sobą związane. Nawet sam sąd odsyłający we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym traktuje te trzy wyroki jako jedną całość<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Zobacz w szczególności żądania spółki Genentech przed sądem odsyłającym (przytoczone we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym), które dotyczą uchylenia trzeciego wyroku częściowego, wyroku ostatecznego i uzupełnienia.</P></NOTE>. Jest więc oczywiste, że nie mamy do czynienia z błędną przesłanką faktyczną.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>W każdym razie istnienie zarzucanej błędnej przesłanki faktycznej nie będzie miało żadnego wpływu na odpowiedź na pytanie przedstawione przez sąd odsyłający, jakiej zaproponuję udzielić, która to odpowiedź będzie dotyczyła zarówno sytuacji unieważnienia patentu (w tym przypadku patentu EP 177), jak i sytuacji braku naruszenia patentu (w tym przypadku patentów US 522 i US 140).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Jak bowiem zauważyła Komisja w swoich odpowiedziach na pytania na piśmie skierowane przez Trybunał, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>jedyny arbiter orzekł w trzecim wyroku częściowym, że celem umowy [licencyjnej] nie było uregulowanie kwestii zwrotu opłat lub wygaśnięcia prawa do ich pobierania, w przypadku gdyby miało się okazać, że niektóre patenty zostały następnie unieważnione lub nie doszłoby do ich naruszenia. Celem umowy, interpretowanej w świetle prawa niemieckiego oraz w świetle przebiegu prowadzonych przez strony negocjacji, było zabezpieczenie korzystającego z jednego lub kilku opatentowanych wynalazków – czyli Genentech – przed procesem dotyczącym tych patentów, który mógłby być długotrwały i kosztowny. Wynika z tego, że okoliczność, iż patenty amerykańskie mogły zostać uznane za nieważne lub że nie doszłoby do ich naruszenia, nie zmienia zakresu zobowiązania spółki Genentech do ponoszenia opłat<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>W przedmiocie możliwości udzielenia przez Trybunał użytecznej odpowiedzi sądowi odsyłającemu</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Hoechst i Sanofi-Aventis, jak również rząd francuski stoją na stanowisku, że Trybunał nie ma możliwości udzielenia sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Rząd francuski podnosi w tym względzie, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie wskazuje okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych w ramach stosowania art. 101 TFUE, a w szczególności rozporządzenia Komisji (WE) nr 772/2004 z dnia <DATE ISO="20040427">27 kwietnia 2004 r.</DATE> w sprawie stosowania art. [101] ust. 3 [TFUE] do kategorii porozumień o transferze technologii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="123" PAGE.FIRST="11" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 123. s. 11</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 8, t. 3, s. 74.</P></NOTE>, takich jak na przykład rzeczywiste warunki funkcjonowania i struktura badanego rynku, charakter umowy licencyjnej jako porozumienia konkurentów lub umowy wzajemnej oraz dane dotyczące prawa niemieckiego, któremu podlega ta umowa.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Uważam, że te argumenty powinny zostać oddalone, ponieważ będę twierdził zgodnie z wyrokiem <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ottung</NAME.CASE> (<NO.CASE>320/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1989:195">EU:C:1989:195</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), że art. 101 ust. 1 i ust. 2 TFUE nie wymaga uchylenia trzeciego wyroku częściowego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Zobacz pkt 84–97 niniejszej opinii.</P></NOTE>. Powołane przez rząd francuski rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Podstawą prawną wszystkich trzech rozporządzeń, o których mowa, jest rozporządzenie Rady nr 19/65/EWG z dnia <DATE ISO="19650302">2 marca 1965 r.</DATE> w sprawie stosowania art. [101] ust. 3 [TFUE] do pewnych kategorii porozumień i praktyk uzgodnionych (<REF.DOC.OJ COLL="P" NO.OJ="036" PAGE.FIRST="533" DATE.PUB="1965">Dz.U. 1965, 36, s. 533</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 8, t. 1, s. 11).</P></NOTE> dotyczą stosowania art. 101 ust. 3 TFUE do kategorii porozumień w przedmiocie transferu technologii, w których uczestniczą tylko dwa przedsiębiorstwa oraz do związanych z tym uzgodnionych praktyk <HT TYPE="ITALIC">objętych zakresem stosowania art. 101 ust. 1 TFUE</HT>, co według mnie nie ma w niniejszej sprawie miejsca.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>W każdym razie uważam, że Trybunał, w przypadku gdyby nie podzielił mojej opinii, nie dysponowałby wystarczającymi danymi, aby przeprowadzić tego rodzaju analizę.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Zarzut niedopuszczalności związany ze stosowaniem wspomnianych rozporządzeń w sprawie wyłączeń grupowych mógłby zostać uwzględniony tylko w przypadku, gdyby Trybunał nie podzielił mojej opinii.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>W przedmiocie uprawnienia sądu odsyłającego do przedstawienia pytania Trybunałowi</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Hoechst i Sanofi-Aventis podnoszą, że udzielenie odpowiedzi na pytanie prejudycjalne stanowiłoby naruszenie francuskiego prawa, które zakazuje ponownego badania co do istoty sprawy wyroków zagranicznych sądów polubownych, z wyjątkiem przypadków rażącego naruszenia międzynarodowego porządku publicznego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Zobacz wyroki cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu) z dnia <DATE ISO="20041118">18 listopada 2004 r.</DATE>, Thalès, RG nr 2002/19606, s. 9; Cour de cassation (sądu kasacyjnego) (pierwsza izba cywilna) z dnia <DATE ISO="20080604">4 czerwca 2008 r.</DATE> w sprawie Cytec, nr 06‑15.320, Bull. civ. I, nr 162, s. 4.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Ponieważ nie doszło do takiego rażącego naruszenia (jakim jest na przykład przypadek kartelu), Hoechst i Sanofi-Aventis dokonują rozróżnienia pomiędzy sytuacją, gdy kwestia zgodności porozumienia między przedsiębiorstwami z art. 101 TFUE została pominięta w wyroku zagranicznego sądu polubownego, w której to sytuacji istniałoby ryzyko zagrożenia skuteczności prawa konkurencji, a sytuacją, gdy kwestia ta została poruszona. Ich zdaniem w tej drugiej sytuacji, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, odpowiedź na przedstawione pytanie prejudycjalne wymagałaby, aby sąd odsyłający ponownie rozpoznał co do istoty sprawy trzeci wyrok częściowy, ponieważ podstawa uchylenia wyroku, która jest przedmiotem tego pytania, była podniesiona i rozpatrywana przed jedynym arbitrem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>W tej kwestii przypominam, że w ramach współpracy pomiędzy Trybunałem a sądami krajowymi, przewidzianej w art. 267 TFUE, wyłącznie do sądu krajowego, przed którym postępowanie się toczy i który jest zobowiązany w sprawie przed nim zawisłej orzec, należy dokonanie oceny, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności zawisłej przed nim sprawy, czy wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niezbędne do wydania wyroku w postępowaniu przed sądem krajowym, jak i ocena zasadności pytań, z którymi zwraca się on do Trybunału.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Ponieważ zadane przez sądy krajowe pytania dotyczą wykładni przepisu prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany orzec, chyba że jest oczywiste, iż wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ma w rzeczywistości na celu skłonić Trybunał do orzeczenia w zakresie fikcyjnego sporu lub wydanie opinii w odniesieniu do ogólnych lub hipotetycznych pytań, że wykładnia prawa Unii, o którą się zwrócono we wniosku, nie ma żadnego związku z rzeczywistością lub przedmiotem sporu, jak również że Trybunał nie dysponuje informacjami o stanie faktycznym i prawnym, które są niezbędne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na przedłożone mu pytania<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Zobacz postanowienie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>EBS Le Relais Nord-Pas-de-Calais</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑240/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:173">EU:C:2013:173</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0012">12</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Moim zdaniem nic nie wskazuje na to, by przedstawione pytanie miało charakter hipotetyczny lub by wykładnia prawa Unii, o którą się zwrócono we wniosku, nie miała żadnego związku z rzeczywistością lub przedmiotem sporu zawisłego przed sądem odsyłającym, który to spór dotyczy art. 101 TFUE. Poza tym uważam, że Trybunał dysponuje informacjami o stanie faktycznym i prawnym, które są niezbędne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na przedłożone mu pytanie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Zwracam również uwagę, jedynie dla informacji, że Cour de cassation (sąd kasacyjny) orzekł o niedopuszczalności wniesionego przez Hoechst i Sanofi-Aventis odwołania od wyroku cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu) z dnia <DATE ISO="20140923">23 września 2014 r.</DATE> w sprawie przedstawienia Trybunałowi niniejszego pytania prejudycjalnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>W konsekwencji uważam, że pytanie prejudycjalne jest dopuszczalne i należy udzielić na nie odpowiedzi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Co do istoty</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>W przedmiocie zakresu kontroli wyroków zagranicznych sądów polubownych pod względem zgodności z zasadami europejskiego porządku publicznego</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Rząd francuski w swoich uwagach na piśmie przypomina, że w pkt 32 wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) Trybunał orzekł, iż sprawowana przez sądy państw członkowskich kontrola wyroków zagranicznych sądów polubownych, w ramach której pojawiają się pytania dotyczące prawa Unii, może mieć <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>szerszy bądź węższy zakres w różnych przypadkach<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, w zależności od zasad przyjętych przez państwa członkowskie w ramach przysługującej im autonomii proceduralnej. Na tej podstawie rząd francuski podnosi, że zasady prawa francuskiego, zgodnie z którymi francuskie sądy nie mogą ponownie rozpoznawać co do istoty wyroków zagranicznych sądów polubownych i są ograniczone w ramach skarg o uchylenie wyroków zagranicznych sądów polubownych takich jak ta, której dotyczy niniejsza sprawa, do poszukiwania <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>rażącego<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/> naruszenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Zobacz wyrok Cour de cassation (sądu kasacyjnego) (pierwsza izba cywilna) z dnia <DATE ISO="20080604">4 czerwca 2008 r.</DATE> w sprawie Cytec, nr 06‑15.320, Bull. civ. I, nr 162, s. 4.</P></NOTE> międzynarodowego porządku publicznego, są zgodne z zasadą skuteczności ustanowioną w prawie Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Hoechst i Sanofi-Aventis podnoszą<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Zobacz pkt 48 i 49 niniejszej opinii.</P></NOTE>, że o ile w wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) Trybunał orzekł, iż sąd krajowy rozpoznający skargę o uchylenie zagranicznego sądu polubownego powinien zgodnie z krajowymi zasadami proceduralnymi uwzględnić taką skargę opartą na naruszeniu art. 101 TFUE, to omawiane zasady proceduralne prawa francuskiego zakazują ponownego rozpoznawania co do istoty wyroków zagranicznych sądów polubownych i ograniczają zakres tej kontroli do przypadków <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>rażącego<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz wyrok cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu) z dnia <DATE ISO="20041118">18 listopada 2004 r.</DATE> w sprawie Thalès, RG nr 2002/19606, s. 9. Rozstrzygnięcie to zostało potwierdzone wyrokiem Cour de cassation (sądu kasacyjnego) (pierwsza izba cywilna) z dnia <DATE ISO="20080604">4 czerwca 2008 r.</DATE> w sprawie Cytec, nr 06‑15.320, Bull. civ. I, nr 162, s. 4). Obie sprawy dotyczyły naruszenia prawa konkurencji Unii.</P></NOTE> naruszenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Otóż według spółek Hoechst i Sanofi-Aventis z uwagi na to, że kwestia ewentualnej niezgodności umowy licencyjnej z art. 101 TFUE była podnoszona i rozpatrywana przed jedynym arbitrem oraz że arbiter oddalił ten zarzut, nie ma możliwości udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne bez ponownego rozpoznania co do istoty sprawy, w której zapadł trzeci wyrok częściowy, ponieważ umowa licencyjna, taka jak ta, której dotyczy spór w niniejszej sprawie, nie może stanowić ograniczenia ze względu na cel w rozumieniu art. 101 TFUE, a zatem nie może stanowić rażącego naruszenia art. 101 TFUE.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Moim zdaniem ograniczenia co do zakresu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Ponieważ zgodnie z art. 1520 code de procédure civile skarga o uchylenie wyroku skierowana jest przeciwko wyrokom zagranicznych sądów polubownych wydanych we Francji, przedmiotem kontroli jest sam wyrok zagranicznego sądu polubownego, a nie związany z nim instrument prawny zawierający klauzulę arbitrażową, która dała podstawę do postępowania polubownego, w tym wypadku umowa licencyjna. Co prawda wyroki zagranicznych sądów polubownych nie stanowią porozumień między przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE, lecz są orzeczeniami zagranicznych sądów niezwiązanymi z porządkiem prawnym żadnego państwa, ale należącymi do międzynarodowego orzecznictwa arbitrażowego [zob. wyrok Cour de cassation (sądu kasacyjnego) (pierwsza izba cywilna) z dnia <DATE ISO="20150708">8 lipca 2015 r.</DATE> w sprawie Ryanair, nr 13‑25.846, FR:CCASS:2015:C100797; zob. również podobnie wyrok Cour de cassation (sądu kasacyjnego) (pierwsza izba cywilna) z dnia <DATE ISO="19940323">23 marca 1994 r.</DATE> w sprawie Hilmarton Ltd, nr 92‑15137, Bull. civ. I, nr 104, s. 79; wyrok Cour de cassation (sądu kasacyjnego) (pierwsza izba cywilna) z dnia <DATE ISO="20070629">29 czerwca 2007 r.</DATE> w sprawie PT Putrabali Adyamulia, nr 05‑18053, Bull. civ. I, nr 250). Jednakże, jak wynika niezbicie z wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), wyrok zagranicznego sądu polubownego podlega uchyleniu, jeżeli uznaje on za skuteczne porozumienie między przedsiębiorstwami sprzeczne z art. 101 TFUE, mimo że sam wyrok nie stanowi porozumienia między przedsiębiorstwami. Gdyby było inaczej, strony mogłyby unikać stosowania art. 101 TFUE względem porozumień antykonkurencyjnych, wprowadzając do nich klauzule arbitrażowe.</P></NOTE> kontroli wyroków zagranicznych sądów polubownych, takie jak te w prawie francuskim, przywołane przez Hoechst i Sanofi-Aventis oraz przez rząd francuski, to znaczy rażący charakter naruszenia międzynarodowego porządku publicznego oraz zakaz kontroli wyroku zagranicznego sądu polubownego w odniesieniu do takiego naruszenia, w przypadku gdy zagadnienie dotyczące porządku publicznego było podniesione i rozważane przed sądem polubownym, są sprzeczne z zasadą skuteczności prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Odwołując się do zasad kontroli zgodności wyroków zagranicznych sądów polubownych z prawem Unii w świetle klauzuli porządku publicznego, ustalonych przez Trybunał w wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), który podobnie jak niniejsza sprawa dotyczył skargi o uchylenie wyroku zagranicznego sądu polubownego opartej na naruszeniu porządku publicznego, i potwierdzonych w wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Gazprom</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑536/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:316">EU:C:2015:316</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), dotyczącym wniosku o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku zagranicznego sądu polubownego, który to wniosek został zakwestionowany z uwagi na klauzulę porządku publicznego, należy przypomnieć, że według Trybunału sądy polubowne, zwane <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>umownymi<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zobacz wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Używam tego pojęcia w celu odróżnienia ich od pewnych sądów polubownych, co do których Trybunał orzekł, że spełniają określone w orzecznictwie kryteria umożliwiające wystąpienie z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (zob. wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ascendi Beiras Litoral e Alta, Auto Estradas das Beiras Litoral e Alta</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑377/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1754">EU:C:2014:1754</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; postanowienie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Merck Canada</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑555/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:92">EU:C:2014:92</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Na podstawie tego orzecznictwa można przyjąć, że sądy polubowne rozpoznające sprawy na podstawie konwencji o rozstrzyganiu sporów inwestycyjnych między państwami i obywatelami innych państw (CIRDI) mogą przedstawiać Trybunałowi pytania prejudycjalne. Zobacz podobnie J. Basedow, EU Law in International Arbitration: Referrals to the European Court of Justice, <HT TYPE="ITALIC">Journal of International Arbitration</HT>, Vol. 32, 2015, s. 367, s. 376–381. Ponieważ rośnie liczba i waga toczonych przed sądami polubownymi sporów inwestycyjnych, w których pojawiają się zagadnienia związane ze stosowaniem prawa Unii, w szczególności w obszarze pomocy państwa, umożliwienie sądom polubownym przedstawiania pytań prejudycjalnych mogłoby przyczynić się do prawidłowego i skutecznego stosowania prawa Unii.</P></NOTE> nie są sądami państw członkowskich w rozumieniu art. 267 TFUE. W konsekwencji nie mogą one przedstawiać pytań prejudycjalnych. Zatem do sądów państw członkowskich w rozumieniu art. 267 TFUE, korzystających w razie potrzeby z mechanizmu odesłania prejudycjalnego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Zobacz wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz również podobnie wyrok Högsta domstolen (sądu najwyższego, Szwecja) z dnia <DATE ISO="20150617">17 czerwca 2015 r.</DATE> w sprawie nr T 5767‑13, Systembolaget przeciwko The Absolute Company, pkt 23.</P></NOTE>, należy badanie zgodności wyroków sądów polubownych (krajowych lub zagranicznych) z prawem Unii, w przypadku skargi o uchylenie wyroku<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Tak jest w przypadku sądu odsyłającego w niniejszej sprawie, jak również w przypadku sądu niderlandzkiego w sprawie, w której zapadł wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, wniosku o stwierdzenie wykonalności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Tak jak w przypadku sądu litewskiego w sprawie, w której zapadł wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Gazprom</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑536/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:316">EU:C:2015:316</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), gdzie chodziło o ustalenie, czy sporny wyrok zagranicznego sądu polubownego stanowił <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>anti-suit injunction<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> sprzeczną z porządkiem publicznym w rozumieniu art. V ust. 2 lit. b) Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, podpisanej w Nowym Jorku w dniu <DATE ISO="19580610">10 czerwca 1958 r.</DATE> (<HT TYPE="ITALIC">Recueil des traités des Nations unies</HT>, vol. 330, s. 3).</P></NOTE>, albo w przypadku jakiegokolwiek innego środka odwoławczego lub kontrolnego przewidzianego w obowiązującym prawie krajowym.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Innymi słowy, system kontroli wyroków zagranicznych sądów polubownych pod względem zgodności z prawem materialnym Unii, w świetle klauzuli porządku publicznego, sprawowanej bądź to w ramach skargi dotyczącej uznania i stwierdzenia wykonalności, bądź też skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego, przewiduje raczej kontrolę następczą, sprawowaną przez sądy państw członkowskich, niż kontrolę uprzednią sprawowaną przez sądy polubowne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Oczywiście istnieje kilka wyjątków, takich jak w szczególności uprzednia kontrola sprawowana przez sąd krajowy (państwowy) miejsca siedziby sądu polubownego w charakterze sądu wspierającego przeprowadzenie arbitrażu. Jednakże celem tych wyjątków nie jest zapewnienie poszanowania prawa Unii. Zobacz podobnie sprawę, w której zapadł wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Rich</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑190/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:319">EU:C:1991:319</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), która dotyczyła składu sądu polubownego.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Zadaniem arbitrów w ramach międzynarodowego arbitrażu handlowego jest bowiem dokonanie wykładni i prawidłowe zastosowanie zawartej przez strony umowy. Naturalnie może się zdarzyć, że wykonując to zadanie, arbitrzy będą stosować prawo Unii, jeżeli jest ono częścią prawa mającego zastosowanie do umowy (lex contractus) lub prawa regulującego postępowanie przed sądem polubownym (lex arbitrii). Jednakże sprawowanie kontroli przestrzegania zasad europejskiego porządku publicznego należy nie do arbitrów, lecz do sądów państw członkowskich, bądź to w ramach skargi o uchylenie wyroku, bądź też w ramach postępowania w sprawie uznania i stwierdzenia wykonalności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Sytuacja może być odmienna w kontekście zagranicznych sądów polubownych rozpoznających spory inwestycyjne, w przypadku których pewne systemy, takie jak system wprowadzony konwencją CIRDI, nie przewidują dla sądów państw członkowskich możliwości kontrolowania wyroków zagranicznych sądów polubownych pod względem zgodności z europejskim porządkiem publicznym (zob. na przykład art. 53, 54 tej konwencji). Jednakże w zakresie, w jakim te systemy prawne, takie jak konwencja CIRDI, wiążą państwa członkowskie z państwami trzecimi, podlegają one art. 351 TFUE. Konfliktu między porządkiem zagranicznych sądów polubownych a porządkiem prawnym Unii można byłoby uniknąć, gdyby sądy polubowne mogły zwracać się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi (zob. przypis 34).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>System ten stanowi więc przeciwieństwo systemu wzajemnego zaufania wprowadzonego w szczególności rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia <DATE ISO="20121212">12 grudnia 2012 r.</DATE> w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="351" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2012">Dz.U. 2012, L 351, s. 1</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>, który powierza obowiązek czuwania nad przestrzeganiem prawa Unii, jako prawa materialnego mającego zastosowanie w sporze, w tym zasad europejskiego porządku publicznego, sądowi rozpoznającemu sprawę co do istoty (co oznacza kontrolę uprzednią), a nie sądowi orzekającemu w przedmiocie uznania i wykonalności (kontrola następcza)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Zobacz podobnie pkt 33 wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Renault</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑38/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:225">EU:C:2000:225</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), w którym Trybunał orzekł, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>[s]ąd państwa, w którym wystąpiono o uznanie, nie może, bez podważenia celu konwencji, odmówić uznania orzeczenia pochodzącego od innego umawiającego się państwa, tylko na tej podstawie, że jego zdaniem prawo krajowe lub prawo [Unii] zostało w tym orzeczeniu nieprawidłowo zastosowane. Wręcz przeciwnie, należy uznać, że w takich przypadkach system środków odwoławczych stosowany w każdym państwie członkowskim i uzupełniony mechanizmem odesłania prejudycjalnego przewidzianym w art. [267 TFUE] stanowi dla jednostek wystarczające zabezpieczenie<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>. Następnie, w pkt 34 tego wyroku, Trybunał orzekł, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>[e]wentualne naruszenie prawa, takie jak to popełnione w postępowaniu głównym, nie stanowi oczywistego naruszenia podstawowej zasady porządku prawnego państwa, w którym wystąpiono o uznanie<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>W oparciu o te założenia analizuję obydwa ograniczenia, jakie nakłada francuskie prawo.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Rażący lub oczywisty charakter naruszenia porządku publicznego</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Gdyby kontrola wyroku wydanego przez zagraniczny sąd polubowny pod względem zgodności z zasadami europejskiego porządku publicznego (stanowiącymi już bardzo ograniczoną kategorię zasad porządku prawnego Unii) miała ograniczać się do oczywistych lub rażących naruszeń art. 101 TFUE, kontrola ta byłaby iluzoryczna z uwagi na to, że porozumienia lub praktyki mogące ograniczać lub zakłócać konkurencję są <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>często ukryte<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Courage i Crehan</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑453/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:465">EU:C:2001:465</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, co w wielu przypadkach sprawiałoby, że korzystanie z praw przyznanych jednostkom przez prawo konkurencji Unii byłoby dla nich niemożliwe (lub nadmiernie utrudnione).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Jak bowiem przyznają Hoechst i Sanofi-Aventis w pkt 21 uwag na piśmie, jak również ich biegły z zakresu prawa w pkt 5 opinii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Profesor Laurence Idot przyznaje, że jego teza skutkowałaby tym, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>poza wyjątkowym przypadkiem wyroku, który nadawałby skuteczność na przykład kartelowi, sąd państwowy nie [mógłby] już, w ramach skargi przeciwko wyrokowi, rozpatrzyć kwestii materialnoprawnej z zakresu prawa konkurencji, jeżeli kwestia ta była podniesiona i rozpatrywana przez sąd polubowny<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>.</P></NOTE>, tak znacznie ograniczona kontrola w efekcie dotyczyłaby wyłącznie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>najbardziej oczywistych naruszeń [art. 101 TFUE], takich jak porozumienia dotyczące ustalania cen lub podziału rynku<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/>. Tym samym ograniczenia ze względu na skutek wymykałyby się zupełnie spod kontroli sądu orzekającego w sprawie o uchylenie wyroku, ponieważ stwierdzenie takich ograniczeń wymagałoby badania wyroku sądu polubownego co do istoty w zakresie większym niż minimalny, do czego sądy francuskie nie są uprawnione.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Otóż, nawet jeżeli istnieje gradacja naruszeń art. 101 TFUE w zależności od stopnia ich oczywistości i szkodliwości, obejmująca ograniczenia ze względu na cel i ze względu na skutek<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Zobacz wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>CB/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑67/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2204">EU:C:2014:2204</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, art. 101 TFUE nie zawiera żadnego postanowienia umożliwiającego stwierdzenie, że niektóre z tych ograniczeń mogłyby być dopuszczalne. Artykuł 101 TFUE zakazuje bowiem jednoznacznie porozumień między przedsiębiorstwami, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/><HT TYPE="ITALIC">których celem lub skutkiem</HT><QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Wyróżnienie własne.</P></NOTE> jest ograniczenie konkurencji. Albo więc mamy do czynienia z naruszeniem art. 101 TFUE, i w takim przypadku porozumienie między przedsiębiorstwami jest nieważne z mocy prawa, albo naruszenia nie ma.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Podobnie nie ma w konsekwencji znaczenia, czy naruszenie zasady porządku publicznego jest rażące czy nie. Żaden system nie może zezwalać na naruszenia jego najbardziej podstawowych zasad, stanowiących część jego porządku publicznego, niezależnie od tego, czy naruszenia te mają charakter rażący lub oczywisty czy też nie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Brak możliwości kontrolowania wyroku zagranicznego sądu polubownego pod względem naruszenia porządku publicznego, w przypadku gdy kwestia ta była podniesiona i rozważana przed sądem polubownym, ponieważ zakładałoby to ponowne rozpatrywanie tej sprawy co do istoty</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>W pkt 36 wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) Trybunał orzekł, że art. 101 TFUE (dawny art. 81 WE) stanowi <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0045" REF.END="QE0045"/>przepis podstawowy i niezbędny dla realizacji zadań powierzonych [Unii], a zwłaszcza dla funkcjonowania rynku wewnętrznego<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Trybunał wywiódł ten wniosek z art. 3 lit. g) traktatu WE [obecnie art. 3 ust. 1 lit. b) TFUE]. Jak wyjaśniłem w pkt 182 opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Gazprom</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑536/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2414">EU:C:2014:2414</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0046" REF.END="QE0046"/>nie zgadzam się z wykładnią dokonaną w wyrok[u]<REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Eco Swiss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:269">EU:C:1999:269</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) […], zgodnie z którą sam fakt, iż określona dziedzina należy do kompetencji wyłącznej lub dzielonej Unii zgodnie z art. 3 TFUE i 4 TFUE, wystarczy do podniesienia przepisu prawa Unii do rangi normy porządku publicznego. Gdyby tak było, całość prawa Unii, począwszy od karty praw podstawowych do dyrektywy dotyczącej urządzeń ciśnieniowych, miałaby rangę norm porządku publicznego […]<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/>. W pkt 177 tej samej opinii wyjaśniłem, przytaczając pkt 304 wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Kadi i Al Barakaat International Foundation/Rada i Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑402/05 P i C‑415/05 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:461">EU:C:2008:461</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), że pojęcie europejskiego porządku publicznego może obejmować wyłącznie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0047" REF.END="QE0047"/>zasad[y] należąc[e] do samych fundamentów […] porządku prawnego [Unii]<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>, które <HT TYPE="ITALIC">nie mogą być naruszane</HT>, ponieważ <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0048" REF.END="QE0048"/>naruszenie [byłoby] niedopuszczalne z punktu widzenia wolnego i demokratycznego państwa prawa<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/>. Chodzi zatem o <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0049" REF.END="QE0049"/>bezwzględnie obowiązującą zasadę tak <HT TYPE="ITALIC">podstawową</HT> dla […] porządku prawnego [Unii], że nie może ona doznać żadnego odstępstwa w ramach [rozpatrywanej] sprawy<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/> (zob. pkt 100 mojej opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Bogendorff von Wolffersdorff</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑438/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:11">EU:C:2016:11</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Artykuły 101 TFUE i 102 TFUE są w tym znaczeniu przepisami podstawowymi i fundamentalnymi dla funkcjonowania rynku wewnętrznego, bez których funkcjonowanie Unii nie byłoby możliwe i których naruszenie, rażące lub oczywiste, czy też nie, byłoby niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia porządku prawnego Unii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Ponadto w pkt 37 wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Gazprom</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑536/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:316">EU:C:2015:316</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) Trybunał orzekł, że zasada wzajemnego zaufania nie jest wiążąca dla sądów polubownych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Zobacz także podobnie pkt 154 mojej opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Gazprom</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑536/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2414">EU:C:2014:2414</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Wynika z tego, że sądy państw członkowskich nie mają obowiązku uwzględniania odpowiedzi dotyczących kwestii prawa Unii udzielonych przez sądy polubowne, które nie są sądami państw członkowskich w rozumieniu art. 267 TFUE.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>W konsekwencji, jeżeli więc art. 101 TFUE jest przepisem aż tak podstawowym w porządku prawnym Unii, to okoliczność, że strony podniosły i rozważały przed sądem polubownym kwestię niezgodności wyroku zagranicznego sądu polubownego z tym przepisem, nie może być decydująca, ponieważ zachowanie stron w toku postępowania przed sądem polubownym mogłoby skutkować podważeniem skuteczności tego artykułu, skoro sąd polubowny co do zasady<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Zobacz wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ascendi Beiras Litoral e Alta, Auto Estradas das Beiras Litoral e Alta</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑377/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1754">EU:C:2014:1754</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); a także postanowienie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Merck Canada</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑555/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:92">EU:C:2014:92</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). W niniejszej sprawie jedyny arbiter nie jest <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0050" REF.END="QE0050"/>sądem jednego z państw członkowskich<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/> w rozumieniu tego orzecznictwa, ponieważ jego właściwość nie jest obowiązkowa, lecz wynika z wyboru o charakterze kontraktowym, swobodnie dokonanego przez strony umowy licencyjnej, której dotyczą wyroki sądów polubownych rozpatrywane w postępowaniu głównym.</P></NOTE> nie może zwrócić się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym, a jego rolą nie musi być dokonywanie wykładni i stosowanie prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Z powyższych względów sprawowana przez sądy państwa członkowskiego kontrola wyroków zagranicznych sądów polubownych na okoliczność naruszenia zasad europejskiego porządku publicznego nie może być uzależniona od tego, czy kwestia ta była podniesiona i rozważana w toku postępowania przed sądem polubownym ani być ograniczona przez ustanowiony w prawie krajowym zakaz badania tego wyroku co do istoty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Innymi słowy, strona lub strony porozumień, które mogłyby być antykonkurencyjne, nie mogą poprzez dokonanie zapisu na sąd polubowny pozbawić tych porozumień kontroli na podstawie art. 101 TFUE i 102 TFUE.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Czy art. 101 ust. 1 TFUE stanowi podstawę do uchylenia wyroku zagranicznego sądu polubownego, takiego jak sporny wyrok w postępowaniu głównym, który uznaje za skuteczną umowę licencyjną przewidującą w całym okresie jej obowiązywania obowiązek ponoszenia opłat bieżących, nawet w przypadku unieważnienia z mocą wsteczną patentu na daną technologię (w tym przypadku patentu EP 177) lub w sytuacji gdy korzystanie ze spornej technologii nie stanowi naruszenia patentu (w tym przypadku patentów US 522 i US 140)?</TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Uwagi wstępne</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Z lektury trzeciego wyroku częściowego oraz z dokonanej przez jedynego arbitra wykładni umowy licencyjnej wynika, że zobowiązanie spółki Genentech do uiszczania na rzecz spółek Hoechst i Sanofi-Aventis opłat bieżących, obliczanych na podstawie wielkości produkcji leków wykorzystujących technologię wzmacniacza, nie było uwarunkowane tym, czy technologia ta jest lub pozostaje chroniona patentem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>W odpowiedziach na pytania na piśmie przedstawione przez Trybunał Genentech, Hoechst i Sanofi-Aventis, rząd francuski i Komisja stoją na stanowisku, że trzeci wyrok częściowy nie dotyczy patentu EP 177. Komisja stoi na stanowisku, że znaczenie obydwu patentów amerykańskich (patenty US 522 i US 140) dla trzeciego wyroku częściowego nie jest o wiele większe. Komisja uważa, że zgodnie z prawem, któremu podlega umowa licencyjna, czyli prawem niemieckim, wygaśnięcie lub unieważnienie patentu będącego przedmiotem umowy licencyjnej nie ma wpływu na obowiązek ponoszenia opłat, dodając, że prawo niemieckie umożliwia udzielanie licencji nawet na technologię, która nie została opatentowana lub która nie posiada zdolności patentowej. Hoechst i Sanofi-Aventis podkreślają okoliczność, że z trzeciego wyroku częściowego wynika niezbicie, iż jedyny arbiter nakazał spółce Genentech zapłatę opłat należnych na rzecz Sanofi wyłącznie na tej podstawie, że spółka Genentech na potrzeby produkcji Rituxanu<HT TYPE="SUP">®</HT> w Stanach Zjednoczonych wykorzystywała wzmacniacz będący przedmiotem umowy licencyjnej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Zgodnie bowiem z trzecim wyrokiem częściowym samo wykorzystywanie tej technologii w okresie obowiązywania umowy licencyjnej jest wystarczające, aby powstał obowiązek ponoszenia opłat bieżących<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Jest bezsporne, że zdaniem amerykańskich sądów patenty US 522 i US 140 nie zostały naruszone. Jedyny arbiter stwierdził ponadto w pkt 322–330 trzeciego wyroku częściowego, że wzmacniacz był wykorzystywany w produkcji Rituxanu<HT TYPE="SUP">®</HT> między dniem <DATE ISO="19981215">15 grudnia 1998 r.</DATE> a dniem <DATE ISO="20081027">27 października 2008 r.</DATE> Zobacz pkt 16 niniejszej opinii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>W tym względzie nie jest zadaniem Trybunału ponowne badanie lub kwestionowanie okoliczności ustalonych przez jedynego arbitra i dokonanej przez niego na podstawie prawa niemieckiego wykładni umowy licencyjnej, w myśl której umowa licencyjna nakłada obowiązek ponoszenia opłat niezależnie od unieważnienia lub braku naruszenia jednego lub kilku patentów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Następnie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału wyłącznie o dokonanie wykładni art. 101 TFUE, co sprawia, że bezprzedmiotowe jest odwoływanie się przez spółkę Genentech do wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Huawei Technologies</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑170/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:477">EU:C:2015:477</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) oraz do pewnych fragmentów opinii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑170/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2391">EU:C:2014:2391</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, którą przedstawiłem w tej sprawie, która dotyczyła wyłącznie wykładni art. 102 TFUE.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Argumentacja stron</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Według spółki Genentech nałożony trzecim wyrokiem częściowym obowiązek zapłaty spornych opłat bieżących, w sytuacji gdy patent został unieważniony lub gdy korzystanie z wynalazku nie stanowi naruszenia patentu, na który została udzielona licencja, ma znaczący wpływ nie tylko na wymianę handlową między państwami członkowskimi, lecz stanowi również ograniczenie konkurencji zarówno ze względu na cel, jak i ze względu na skutek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o wymianę handlową między państwami członkowskimi, Genentech podnosi, że Komisja w dniu <DATE ISO="19980602">2 czerwca 1998 r.</DATE>, na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2309/93 z dnia <DATE ISO="19930722">22 lipca 1993 r.</DATE> ustanawiającego wspólnotowe procedury wydawania pozwoleń dla produktów leczniczych stosowanych u ludzi i do celów weterynaryjnych i nadzoru nad nimi oraz ustanawiającego Europejską Agencję ds. Oceny Produktów Leczniczych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="214" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1993">Dz.U. 1993, L 214, s. 1</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 12, s. 151.</P></NOTE>, wydała pozwolenie na wprowadzenie do obrotu MabThery® uprawniające do sprzedaży w całej Unii Europejskiej. Według spółki Genentech w istotnym okresie (od 1998 r. do 2008 r.) spółka ta wytwarzała <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0051" REF.END="QE0051"/>rituximab<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/> w celu sprzedaży w różnych państwach członkowskich, to znaczy głównie w Republice Federalnej Niemiec, Królestwie Hiszpanii, Republice Francuskiej, Republice Włoskiej, jak też Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Genentech zwraca uwagę, że opłaty zasądzone przez jedynego arbitra zostały wyliczone na podstawie światowej sprzedaży netto produktów gotowych w okresie od 1998 r. do 2008 r. oraz że z uwagi na dużą wielkość sprzedaży w Unii Europejskiej w istotnym okresie ograniczenie konkurencji wynikające z opłat nałożonych przez jedynego arbitra wywiera bezpośredni wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Spółka Genentech wyjaśnia również, że znajduje się w niekorzystnej sytuacji pod względem konkurencyjności na rynku, ponieważ jest zmuszona płacić za korzystanie z technologii, z której pozostali konkurenci mogą korzystać swobodnie i nieodpłatnie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Ponadto, zdaniem spółki Genentech, Hoechst i Sanofi-Aventis uzyskały wynagrodzenie i bezpodstawnie się wzbogaciły, pobierając<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Postanowieniem z dnia <DATE ISO="20131003">3 października 2013 r.</DATE> cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu) nadał klauzulę wykonalności trzeciemu wyrokowi częściowemu, wyrokowi ostatecznemu i uzupełnieniu. Obowiązki zasądzone tymi orzeczeniami zostały więc wykonane.</P></NOTE> opłaty bieżące od odkryć naukowych i technologii, do których nie wniosły żadnego wkładu. Genentech uważa, że sporne w postępowaniu głównym wyroki zagranicznych sądów polubownych pozwoliły spółkom Hoechst i Sanofi-Aventis <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0052" REF.END="QE0052"/>opodatkować<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> ich konkurentów i nałożyć, naruszając prawo Unii dotyczące konkurencji, obciążenia finansowe na przemysł farmaceutyczny w ogólności, a w szczególności na Genentech i jej spółki zależne, prowadzące działalność zarówno w Europie, jak i na całym świecie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>W odniesieniu do konkurencji jako takiej Genentech zwraca uwagę na fakt, że Sanofi-Aventis jest drugą pod względem wielkości grupą farmaceutyczną w Europie, jeżeli chodzi o przychód ze sprzedaży leków wydawanych na receptę, prowadzącą działalność w zakresie badań naukowych i rozwoju, jak również w zakresie produkcji leków w kilku obszarach terapeutycznych. Genentech dodaje, że Sanofi-Aventis jest jednym z głównych konkurentów Roche (która aktualnie posiada 100% kapitału zakładowego spółki Genentech) w sektorze przemysłu farmaceutycznego ukierunkowanego na badania naukowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Hoechst i Sanofi-Aventis twierdzą natomiast, że kwestionowane przez spółkę Genentech wyroki sądów polubownych mają jedynie bardzo niewielki związek z Unią.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Spółki te podnoszą również, że należne od spółki Genentech opłaty nie mają źródła w jakimkolwiek patencie europejskim oraz że zakwestionowane wyroki zagranicznych sądów polubownych nie mają najmniejszego wpływu na wielkość sprzedaży realizowanej przez Genentech. Dodają one również, że jedyny arbiter orzekał wyłącznie w sprawie ustalenia, czy spółka Genentech była kontraktowo obowiązana do uiszczenia opłat przewidzianych w umowie licencyjnej, oraz że opłaty zasądzone na rzecz spółek Hoechst i Sanofi-Aventis w wyroku ostatecznym zostały wyliczone na podstawie wielkości sprzedaży światowej Rituxanu®, z której zaledwie 17% dotyczy Unii, co w przybliżeniu odpowiada kwocie 18 mln EUR w spornym okresie od 1998 r. do 2008 r.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>Ocena</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o ocenę wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi, przyłączam się do uwag Komisji zawartych w jej odpowiedziach na pytania na piśmie przedstawione przez Trybunał, że zadaniem sądu odsyłającego będzie zbadanie, czy mając na względzie charakterystykę danego rynku, istnieje dostateczne prawdopodobieństwo, iż obowiązek uiszczania opłat, w następstwie wyroku ostatecznego i zgodnie z umową licencyjną, wywiera bezpośredni lub pośredni, rzeczywisty lub potencjalny wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, oraz że wpływ ten nie jest nieznaczny<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Zdaniem Komisji pewne okoliczności wskazują, że obowiązek ponoszenia spornych opłat może mieć taki wpływ. <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0053" REF.END="QE0053"/>Po pierwsze, zasięg geograficzny umowy licencyjnej jest światowy, a więc obejmuje całe terytorium Unii Europejskiej […]. Po drugie, umowa licencyjna dotyczy technologii, która zdaniem [jedynego] arbitra, była wykorzystywana do produkcji rituximabu, substancji czynnej leku MabThera<HT TYPE="SUP">®</HT> sprzedawanego w Unii. Po trzecie, MabThera<HT TYPE="SUP">®</HT> jest objęta pozwoleniem na wprowadzenie do obrotu […] zgodnie z art. 3 [rozporządzenia (EWG) nr 2309/93]. Po czwarte, jak się wydaje, spółka Genentech sprzedawała MabTherę<HT TYPE="SUP">®</HT> co najmniej w Niemczech, Francji i Włoszech. Po piąte, jak się wydaje Sanofi i [spółka Genentech, która należy obecnie do grupy Roche] są znaczącymi konkurentami w branży farmaceutycznych badań naukowych, a w szczególności potencjalnymi konkurentami, jeżeli chodzi o zakres działania Rituxanu<HT TYPE="SUP">®</HT> (i MabThery<HT TYPE="SUP">®</HT>). Po szóste, obowiązek uiszczania opłat może obciążać koszty produkcji ponoszone przez Genentech i skutkować ograniczeniem konkurencji na istniejących rynkach produktowych i technologicznych, w szczególności w zakresie działania MabThery<HT TYPE="SUP">®</HT>. Po siódme, wydaje się, że Rituxan<HT TYPE="SUP">®</HT> i MabThera<HT TYPE="SUP">®</HT> generują obrót w wysokości ponad miliarda EUR, co pozwala uznać je za leki typu <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0054" REF.END="QE0054"/>blockbuster<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="00AB" ID="QE0054"/><QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Co się tyczy ograniczenia konkurencji, nie chodzi tu o ustalenie, czy spółka Genentech, w wyniku dokonanej przez jedynego arbitra wykładni umowy licencyjnej, została postawiona w niekorzystnej sytuacji handlowej lub czy dokonując (jednoznacznej) oceny z perspektywy czasu, przedsiębiorstwo to nie zawarłoby takiej umowy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Jak zauważyły Hoechst i Sanofi-Aventis w odpowiedziach na pytania na piśmie skierowane przez Trybunał, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0055" REF.END="QE0055"/>sama okoliczność, że ponoszenie opłat należnych na podstawie umowy licencyjnej może ewentualnie stanowić obciążenie finansowe dla licencjobiorcy, w tym wypadku dla spółki Genentech, nie jest wystarczający, aby zakwalifikować go jako ograniczenie konkurencji. Tego rodzaju obciążenie ilustruje po prostu handlowy charakter umowy licencyjnej, która została zawarta z całą znajomością stanu rzeczy, przez przedsiębiorstwa handlowe o równorzędnej pozycji i doskonale świadome i która tak jak każda inna umowa handlowa, może okazać się mniej korzystna pod względem handlowym niż początkowo sądziła jedna ze stron<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/>.</P></NOTE>. Artykuł 101 TFUE nie ma na celu uregulowania w całościowy sposób relacji handlowych między przedsiębiorstwami, lecz ogranicza się do zakazania takich typów porozumień między przedsiębiorstwami, które mogą wywrzeć wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi i których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku wewnętrznym.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Poza tym Trybunał w wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ottung</NAME.CASE> (<NO.CASE>320/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1989:195">EU:C:1989:195</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) zbadał w świetle prawa konkurencji zobowiązanie umowne, w myśl którego uprawniony z tytułu licencji na opatentowany wynalazek miał obowiązek uiszczania opłaty bez ograniczeń w czasie, a więc nawet po wygaśnięciu patentu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>W pkt 11 i 12 tego wyroku Trybunał orzekł:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0056" REF.END="QE0056"/>Nie można wykluczyć, że postanowienie umowy licencyjnej, nakładające obowiązek uiszczania opłaty, może mieć <HT TYPE="ITALIC">inną podstawę niż patent</HT>. Postanowienie takie może bowiem wynikać raczej z <HT TYPE="ITALIC">oceny o charakterze handlowym</HT> odnoszącej się do wartości, jaką reprezentują możliwości korzystania przyznane na podstawie umowy licencyjnej. […]</P><P>W przypadku gdy zobowiązanie do uiszczania opłat zostało zaciągnięte na czas nieoznaczony, przez co istnieje podstawa, aby nadal wiązało dłużnika po upływie czasu trwania danego patentu, powstaje pytanie, czy z uwagi na kontekst gospodarczy i prawny umowy licencyjnej zobowiązanie do dalszego uiszczania opłaty może stanowić ograniczenie konkurencji w rozumieniu art. [101] ust. 1<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Wyróżnienie własne.</P></NOTE>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Zdaniem Trybunału takie zobowiązanie może stanowić naruszenie art. 101 ust. 1 TFUE, w sytuacji gdy umowa bądź nie daje licencjobiorcy prawa do jej rozwiązania z zachowaniem rozsądnego okresu wypowiedzenia, bądź też próbuje ograniczyć swobodę działania licencjobiorcy po jej rozwiązaniu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Zobacz wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ottung</NAME.CASE> (<NO.CASE>320/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1989:195">EU:C:1989:195</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0013">13</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Genentech uważa, że Komisja w decyzji z dnia <DATE ISO="19751202">2 grudnia 1975 r.</DATE> dotyczącej procedury stosowania art. [101 TFUE] (sprawa IV/26.949 – AOIP/Beyrard) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="006" PAGE.FIRST="8" DATE.PUB="1976">Dz.U. 1976, L 6, s. 8</REF.DOC.OJ>), <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0057" REF.END="QE0057"/>stwierdziła, że ograniczenie konkurencji zachodzi wówczas, gdy postanowienie umowy licencyjnej dotyczącej patentu <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0058" REF.END="QE0058"/>przewiduje obowiązek zapłaty opłat na rzecz licencjodawcy, mimo że jego patenty nie są wykorzystywane<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="00AB" ID="QE0058"/>. Zdaniem Komisji […] takie postanowienie w umowie licencyjnej <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0059" REF.END="QE0059"/>jest również niezgodne z art. [101] ust. 1, podobnie jak obowiązek uiszczania opłat <HT TYPE="ITALIC">po wygaśnięciu patentu</HT><QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="00AB" ID="QE0059"/><QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/> (wyróżnienie własne). Uwagi spółki Genentech odnoszą się do postanowienia umowy, które nakłada na licencjobiorcę obowiązek uiszczania opłat, gdy wytwarza on produkty objęte umową, nie korzystając z patentów licencjodawcy. W decyzji tej Komisja stwierdziła, że takie postanowienie umowy skutkuje ograniczeniem konkurencji, ponieważ przewiduje uiszczanie opłat na rzecz licencjodawcy, mimo że jego patenty nie są wykorzystywane. Komisja uznała w tym względzie, że postanowienie to, podobnie jak postanowienie, które przewidywało obowiązek uiszczania opłat po wygaśnięciu patentu, było niezgodne z art. 101 ust. 1 TFUE. Należy zauważyć, że Komisja, podobnie jak Trybunał w pkt 13 wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ottung</NAME.CASE> (<NO.CASE>320/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1989:195">EU:C:1989:195</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), podkreśliła, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0060" REF.END="QE0060"/>obowiązek uiszczania opłat po wygaśnięciu patentu […] stanowi […] naruszenie art. [101], <HT TYPE="ITALIC">ponieważ umowa nie daje licencjobiorcy możliwości wypowiedzenia umowy</HT><QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/> (wyróżnienie własne).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Mimo że wyrok ten zapadł w kontekście gospodarczym i prawnym, który różnił się nieco od kontekstu sprawy w postępowaniu głównym<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Niniejsza sprawa dotyczy unieważnienia lub braku naruszenia patentów, podczas gdy sprawa, w której zapadł wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ottung</NAME.CASE> (<NO.CASE>320/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1989:195">EU:C:1989:195</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), dotyczyła wygaśnięcia patentów.</P></NOTE>, uważam, że orzecznictwo to może być odniesione w drodze analogii do niniejszej sprawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Trzeci wyrok częściowy potwierdza fakt, że podstawą dla zobowiązania spółki Genentech do uiszczania opłat nie było korzystanie z technologii chronionej ważnymi patentami, lecz wyłącznie sporna umowa licencji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Hoechst i Sanofi-Aventis podnoszą, że prawa krajowe różnych państw członkowskich przewidują, iż w przypadku unieważnienia patentu licencjobiorca ma prawo zaprzestać uiszczania opłat na przyszłość, ale nie może żądać zwrotu opłat już uiszczonych.</P></NOTE>. Z wykładni umowy licencyjnej przyjętej przez jedynego arbitra na podstawie prawa niemieckiego wynika niezbicie, że celem handlowym tej umowy było umożliwienie spółce Genentech wykorzystywania wzmacniacza bez narażania się na spory dotyczące patentu. Ponieważ spółka Genentech, w przeciwieństwie do innych użytkowników wzmacniacza, którzy nie zawarli takiej umowy ze spółkami Hoechst i Sanofi-Aventis, rzeczywiście skorzystała z tego <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0061" REF.END="QE0061"/>tymczasowego rozejmu<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Zobacz pkt 315 trzeciego wyroku częściowego.</P></NOTE> w okresie obowiązywania umowy licencyjnej, opłaty za korzystanie ze wzmacniacza należne od spółki Genentech na podstawie tej umowy nie podlegały zwrotowi mimo braku naruszenia patentów lub mimo ich unieważnienia.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Ponadto obowiązek uiszczania opłat dotyczył tylko okresu obowiązywania umowy licencyjnej, przy czym spółka Genentech mogła swobodnie ją rozwiązać z zachowaniem bardzo krótkiego okresu wypowiedzenia wynoszącego dwa miesiące<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>W sprawie, w której zapadł wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ottung</NAME.CASE> (<NO.CASE>320/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1989:195">EU:C:1989:195</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), wypowiedzenie wynosiło sześć miesięcy, ze skutkiem na dzień 1 października każdego roku.</P></NOTE>. Po rozwiązaniu umowy licencyjnej spółka Genentech znajdowała się zatem w takiej samej sytuacji jak wszyscy inni użytkownicy spornego wzmacniacza<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Natomiast, jak zauważyła w swoich uwagach Komisja, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0062" REF.END="QE0062"/>obowiązek dalszego ponoszenia opłat bez możliwości rozwiązania umowy z zachowaniem rozsądnego okresu wypowiedzenia stanowiłby obciążenie kosztów produkcji ponoszonych przez licencjobiorcę niemające gospodarczego uzasadnienia i skutkowałby ograniczeniem konkurencji na istniejących rynkach produktowych i technologicznych oraz zniechęceniem licencjobiorcy do inwestowania w rozwój i ulepszanie technologii<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>Należy również zwrócić uwagę, że swoboda działania spółki Genentech w okresie po rozwiązaniu umowy licencyjnej nie była w żaden sposób ograniczona oraz że spółka ta nie była związana klauzulą zakazującą jej kwestionowania ważności lub zarzutu naruszenia spornych patentów. Zresztą po rozwiązaniu umowy licencyjnej wystąpiła ona do United States District Court for the Northern District of California o unieważnienie patentów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>Genentech uważa jednakże, że z wyroku <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Windsurfing International/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>193/83</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:75">EU:C:1986:75</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) wynika, iż naruszenie art. 101 ust. 1 TFUE jest dowiedzione, w przypadku gdy uprawniony z tytułu licencji na opatentowany wynalazek ma obowiązek uiszczania opłat obliczanych na podstawie ceny sprzedaży netto produktu, który nie jest objęty ochroną patentową.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>W wyroku tym Trybunał orzekł, że zasadniczo taki system obliczania opłat na podstawie ceny sprzedaży netto kompletnej deski windsurfingowej może ograniczać konkurencję w zakresie kadłubów, które nie były objęte ochroną patentową<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Zobacz wyrok <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Windsurfing International/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>193/83</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:75">EU:C:1986:75</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W tym względzie Trybunał w pkt 65 tego wyroku zwrócił uwagę, że istnieje popyt zarówno na sam takielunek, jak i na same kadłuby.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Jednakże w tym wyroku uprawniony z patentu przy pomocy spornego postanowienia umownego, z naruszeniem art. 101 ust. 1 lit. e) TFUE, uzależniał zawarcie umowy od przyjęcia przez partnera zobowiązań dodatkowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Sporne postanowienie umowy licencyjnej nakładało na licencjobiorców obowiązek uiszczania opłat za takielunek deski windsurfingowej produkowany według patentu chroniącego sam takielunek, obliczanych na podstawie ceny sprzedaży kompletnej deski windsurfingowej składającej się z takielunku i kadłuba, który nie był objęty ochroną patentową.</P></NOTE>, które ze względu na ich charakter lub zwyczaje handlowe nie miały związku z przedmiotem tej umowy. Natomiast w sprawie w postępowaniu głównym nic nie wskazuje na to, aby wykonanie trzeciego wyroku częściowego miało skutkować nałożeniem na spółkę Genentech obowiązków, które ze względu na ich charakter lub zwyczaje handlowe nie miały związku z przedmiotem umowy licencyjnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Zdaniem jedynego arbitra celem handlowym umowy licencyjnej było bowiem uniknięcie sporów dotyczących patentów, przez co obliczanie opłat było całkowicie niezależne od istnienia ważnego patentu w odniesieniu do gotowego produktu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>W konsekwencji uważam, że art. 101 TFUE nie sprzeciwia się temu, aby uznać za skuteczną umowę licencyjną, która w przypadku unieważnienia lub braku naruszenia patentów chroniących technologię nakłada na licencjobiorcę obowiązek ponoszenia opłat za samo korzystanie z uprawnień związanych z patentami, których dotyczy licencja, gdy celem handlowym tej umowy jest umożliwienie licencjobiorcy korzystania z danej technologii bez narażania się na spory dotyczące patentu oraz gdy licencjobiorca może rozwiązać umowę licencyjną z zachowaniem rozsądnego okresu wypowiedzenia, nawet w przypadku unieważnienia lub braku naruszenia patentów.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="19"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>W przedmiocie zastosowania rozporządzeń w sprawie wyłączeń grupowych dotyczących transferu technologii</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Genentech, Hoechst, Sanofi-Aventis, rząd niderlandzki i Komisja złożyły uwagi dotyczące stosowania przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 316/2014 z dnia <DATE ISO="20140321">21 marca 2014 r.</DATE> w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień o transferze technologii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="093" PAGE.FIRST="17" DATE.PUB="2014">Dz.U. 2014, L 93, s. 17</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Natomiast rząd francuski stoi na stanowisku, że ze względu na to, iż przedstawione pytanie dotyczy wykonywania umowy licencyjnej w okresie od dnia <DATE ISO="19981215">15 grudnia 1998 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20081027">27 października 2008 r.</DATE>, do spornego okresu należałoby stosować rozporządzenie Komisji (WE) nr 240/96 z dnia <DATE ISO="19960131">31 stycznia 1996 r.</DATE> w sprawie stosowania art. [101] ust. 3 [TFUE] do niektórych kategorii porozumień o transferze technologii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="031" PAGE.FIRST="2" DATE.PUB="1996">Dz.U. 1996, L 31, s. 2</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> oraz rozporządzenie nr 772/2004.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>Moim zdaniem badanie możliwości stosowania tych trzech rozporządzeń, zwanych <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0063" REF.END="QE0063"/>rozporządzeniami w sprawie wyłączeń grupowych<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/>, nie ma w niniejszej sprawie uzasadnienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Pomijając okoliczność, że Trybunał nie dysponuje wystarczającymi informacjami, aby przeprowadzić taką analizę, byłaby ona zbyteczna, ponieważ moim zdaniem zgodnie z wyrokiem <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Ottung</NAME.CASE> (<NO.CASE>320/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1989:195">EU:C:1989:195</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) art. 101 ust. 1 i ust. 2 TFUE nie wymaga uchylenia trzeciego wyroku częściowego. Zwracam uwagę, że te rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych stosują art. 101 ust. 3 TFUE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>Podstawą prawną wszystkich trzech omawianych rozporządzeń jest rozporządzenie nr 19/65.</P></NOTE> do kategorii porozumień o transferze technologii, w których uczestniczą wyłącznie dwa przedsiębiorstwa, oraz do związanych z nimi uzgodnionych praktyk, które <HT TYPE="ITALIC">są objęte zakresem stosowania art. 101 ust. 1 TFUE</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>Tytułem uzupełnienia dodam, że uwagi spółki Genentech, zgodnie z którymi nałożony na tę spółkę na mocy trzeciego wyroku częściowego obowiązek uiszczenia opłat na podstawie całości sprzedaży MabThery® miałby stanowić podstawowe ograniczenie w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) i d) rozporządzenia nr 316/2014, nie zasługują na uwzględnienie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103.</NO.P><TXT>Z akt postępowania przed Trybunałem nie wynika bowiem, że celem lub skutkiem umowy licencyjnej i trzeciego wyroku częściowego jest ograniczenie zdolności spółki Genentech do ustalania cen przy sprzedaży produktów osobom trzecim<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0068"><P>Zobacz art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 316/2014. Zobacz podobnie art. 101 ust. 1 lit. a) TFUE.</P></NOTE> albo zdolności tej spółki do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0064" REF.END="QE0064"/>korzystania z [jej] własnych praw do technologii<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/> lub do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0065" REF.END="QE0065"/>prowadzenia prac badawczo-rozwojowych<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0069"><P>Zobacz art. 4 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 316/2014. Zobacz podobnie art. 101 ust. 1 lit. b) TFUE.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104.</NO.P><TXT>W związku z powyższym proponuję, aby Trybunał udzielił następującej odpowiedzi na pytania prejudycjalne zadane przez cour d’appel de Paris (sąd apelacyjny w Paryżu):</TXT><P>W przypadku unieważnienia patentów chroniących technologię lub braku ich naruszenia art. 101 TFUE nie wymaga uchylenia wyroku zagranicznego sądu polubownego uznającego za skuteczną umowę licencyjną, która nakłada na licencjobiorcę obowiązek ponoszenia opłat za samo korzystanie z uprawnień związanych z patentami objętymi umową licencyjną, jeżeli celem handlowym tej umowy jest umożliwienie licencjobiorcy korzystania z danej technologii bez narażania się na spory dotyczące<?PAGE NO="20"?> patentu, o ile licencjobiorca może rozwiązać umowę licencyjną z zachowaniem rozsądnego okresu wypowiedzenia, może kwestionować ważność patentów lub zarzut ich naruszenia oraz zachowuje swobodę działania po rozwiązaniu umowy.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>