Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)
της 27ης Νοεμβρίου 2025 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Δίκαιο των εταιριών – Οδηγία 2004/25/ΕΚ – Υποχρεωτική δημόσια προσφορά εξαγοράς – Υποχρεωτική αποχώρηση των κατόχων τίτλων – Προστασία των μειοψηφούντων μετόχων – Άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο – Αντάλλαγμα της προσφοράς το οποίο τεκμαίρεται εύλογο – Μαχητό τεκμήριο »
Στην υπόθεση C‑567/24,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Okrožno sodišče v Ljubljani (πρωτοδικείο Λουμπλιάνας, Σλοβενία) με απόφαση της 6ης Ιουνίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 21 Αυγούστου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
YO
κατά
SVEMA TRADE d.o.o.,
παρισταμένων των:
Μειοψηφούντων μετόχων της εταιρίας HRAM Holding d.d.,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. L. Arastey Sahún, πρόεδρο τμήματος, J. Passer, E. Regan, Δ. Γρατσία (εισηγητή) και B. Smulders, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Campos Sánchez-Bordona
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον S. Fiorentino, επικουρούμενο από τον I. Fresu, procuratore dello Stato,
– η Φινλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την A. Laine,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την G. Goddin, τον G. Meeßen και την B. Rous Demiri,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 3ης Ιουλίου 2025,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς (ΕΕ 2004, L 142, σ. 12).
2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του YO και της SVEMA TRADE d.o.o. (στο εξής: SVEMA) σχετικά με τον καθορισμό του χρηματικού ανταλλάγματος που πρέπει να καταβληθεί στους μειοψηφούντες μετόχους της εταιρίας HRAM Holding d.d. για την πώληση των τίτλων τους στο πλαίσιο υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
3 Οι αιτιολογικές σκέψεις 1 έως 3 και 9 της οδηγίας 2004/25 έχουν ως εξής:
«(1) Σύμφωνα με το άρθρο 44 παράγραφος 2 στοιχείο ζ)[, ΕΚ] είναι απαραίτητος ο συντονισμός των εγγυήσεων που απαιτούν τα κράτη μέλη, για την προστασία των συμφερόντων τόσο των εταίρων όσο και των τρίτων, από τις εταιρείες που υπάγονται στο δίκαιο ενός κράτους μέλους και των οποίων οι τίτλοι είναι εισηγμένοι προς διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά ενός κράτους μέλους, ούτως ώστε οι εγγυήσεις αυτές να καταστούν ισοδύναμες σε ολόκληρη την Κοινότητα.
(2) Είναι αναγκαίο να προστατεύονται τα συμφέροντα των κατόχων τίτλων εταιρειών που διέπονται από το δίκαιο ενός κράτους μέλους, όταν οι εταιρείες αυτές αποτελούν αντικείμενο δημόσιας προσφοράς εξαγοράς ή μεταβίβασης του ελέγχου τους και τουλάχιστον ένα μέρος των τίτλων τους είναι εισηγμένο προς διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά κράτους μέλους.
(3) Είναι ανάγκη να εξασφαλισθεί, σε κοινοτική κλίμακα, σαφήνεια και διαφάνεια ως προς τα διακανονιστέα νομικά ζητήματα σε περιπτώσεις δημόσιων προσφορών εξαγοράς και να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις στις μορφές αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων εντός της Κοινότητας λόγω αυθαίρετων διαφορών στις αντιλήψεις όσον αφορά τη διοίκηση και τη διαχείριση.
[…]
(9) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των κατόχων τίτλων, ιδίως των κατόχων μειοψηφουσών συμμετοχών, μετά την απόκτηση του ελέγχου των εταιρειών τους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν την προστασία αυτή, επιβάλλοντας στο πρόσωπο το οποίο έχει αποκτήσει τον έλεγχο μιας εταιρείας την υποχρέωση να απευθύνει προσφορά σε όλους τους κατόχους τίτλων της εν λόγω εταιρείας για την εξαγορά του συνόλου των συμμετοχών τους σε δίκαιη τιμή, σύμφωνα με κοινό ορισμό. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να θεσπίζουν νέα μέσα προστασίας των συμφερόντων των κατόχων τίτλων, όπως η υποχρέωση υποβολής μερικής προσφοράς στις περιπτώσεις που ο προσφέρων δεν αποκτά τον έλεγχο της εταιρείας ή η υποχρέωση υποβολής προσφοράς ταυτόχρονα με την απόκτηση του ελέγχου της εταιρείας.»
4 Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, η οδηγία αυτή προβλέπει μέτρα συντονισμού που αφορούν τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, τους κώδικες πρακτικών και άλλες διευθετήσεις των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διευθετήσεων που έχουν θεσπισθεί από οργανισμούς επίσημα εξουσιοδοτημένους να ρυθμίζουν τις αγορές, σχετικά με τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς για την απόκτηση τίτλων εταιρίας διεπόμενης από το δίκαιο κράτους μέλους, εφόσον το σύνολο ή ένα μέρος των τίτλων αυτών είναι εισηγμένο για διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά, κατά την έννοια της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 10ης Μαΐου 1993, σχετικά με τις επενδυτικές υπηρεσίες στον τομέα των κινητών αξιών (ΕΕ 1993, L 141, σ. 27), σε ένα ή σε περισσότερα κράτη μέλη.
5 Το άρθρο 2 της οδηγίας 2004/25, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
α) “δημόσια προσφορά εξαγοράς” ή “προσφορά”: δημόσια προσφορά (εκτός προσφοράς εκ μέρους της ίδιας της υπό εξαγορά εταιρείας) απευθυνόμενη στους κατόχους τίτλων μιας εταιρείας για την απόκτηση του συνόλου ή μέρους των τίτλων αυτών, ανεξάρτητα αν η προσφορά είναι υποχρεωτική ή εθελούσια, υπό την προϋπόθεση ότι έπεται της απόκτησης ελέγχου της υπό εξαγορά εταιρείας ή ότι αποσκοπεί σε αυτήν, βάσει του εθνικού δικαίου·
β) “υπό εξαγορά εταιρεία”: η εταιρεία οι τίτλοι της οποίας αποτελούν αντικείμενο προσφοράς·
γ) “προσφέρων”: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που προβαίνει σε προσφορά·
δ) “πρόσωπα που ενεργούν σε συνεννόηση”: τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που συνεργάζονται με τον προσφέροντα ή με την υπό εξαγορά εταιρεία, βάσει ρητής ή σιωπηρής, προφορικής ή γραπτής συμφωνίας, η οποία έχει ως σκοπό την απόκτηση του ελέγχου της υπό εξαγορά εταιρείας ή τη ματαίωση της επιτυχούς έκβασης της προσφοράς·
ε) “τίτλοι”: οι κινητές αξίες που ενσωματώνουν δικαιώματα ψήφου σε μια εταιρεία·
[…]».
6 Το άρθρο 3 της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Γενικές αρχές», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Για τους σκοπούς της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την τήρηση των ακόλουθων αρχών:
α) όλοι οι κάτοχοι των τίτλων μιας υπό εξαγορά εταιρείας της ίδιας κατηγορίας πρέπει να τυγχάνουν ισότιμης μεταχείρισης· επιπλέον, εάν ένα πρόσωπο αποκτήσει τον έλεγχο της εταιρείας, οι λοιποί κάτοχοι τίτλων πρέπει να προστατεύονται·
[…]
δ) δεν επιτρέπεται η δημιουργία τεχνητών αγορών των τίτλων της υπό εξαγορά εταιρείας, της προσφέρουσας εταιρείας ή οποιασδήποτε άλλης εταιρείας που έχει σχέση με την προσφορά κατά τρόπο που να οδηγεί σε τεχνητή αύξηση ή μείωση της αξίας των τίτλων αυτών και σε στρέβλωση της ομαλής λειτουργίας των αγορών·
ε) ο προσφέρων, πριν να ανακοινώσει προσφορά, πρέπει να εξασφαλίζει ότι μπορεί να τηρήσει την υποχρέωσή του να καταβάλει πλήρως το αντάλλαγμα τοις μετρητοίς, εφόσον έχει προσφερθεί τέτοιο αντάλλαγμα, και να έχει λάβει όλα τα εύλογα μέτρα για να εξασφαλίσει την καταβολή κάθε άλλου είδους ανταλλάγματος·
[…]».
7 Το άρθρο 4 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Εποπτική αρχή και εφαρμοστέο δίκαιο», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Τα κράτη μέλη ορίζουν την αρχή ή τις αρχές που είναι αρμόδιες για την εποπτεία της προσφοράς, για τους σκοπούς των κανόνων που θεσπίζουν ή εισάγουν δυνάμει της παρούσας οδηγίας. Οι αρχές που ορίζονται κατ’ αυτόν τον τρόπο είναι είτε δημόσιες αρχές είτε ενώσεις είτε ιδιωτικοί οργανισμοί που αναγνωρίζονται από το εθνικό δίκαιο ή από τις δημόσιες αρχές που έχουν ρητά εξουσιοδοτηθεί, για τον σκοπό αυτό, από το εθνικό δίκαιο. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή σχετικά με τον ορισμό της αρχής ή των αρχών και διευκρινίζουν κάθε ενδεχόμενη κατανομή αρμοδιοτήτων. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι αυτές οι αρχές ασκούν τα καθήκοντά τους αμερόληπτα και ανεξάρτητα από όλους τους μετέχοντες στην προσφορά.»
8 Το άρθρο 5 της ίδιας οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προστασία των μειοψηφούντων μετόχων, υποχρεωτική προσφορά, δίκαιη τιμή», προβλέπει στις παραγράφους 1, 3 και 4 τα εξής:
«1. Εάν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο, λόγω της απόκτησης από το ίδιο ή από πρόσωπα που ενεργούν σε συνεννόηση μαζί του, έχει στην κατοχή του τίτλους εταιρείας κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 1 παράγραφος 1, οι οποίοι, προστιθέμενοι στις τυχόν ήδη υπάρχουσες συμμετοχές του και στις συμμετοχές προσώπων που ενεργούν σε συνεννόηση με αυτό, του παρέχουν, άμεσα ή έμμεσα, δεδομένο ποσοστό δικαιωμάτων ψήφου στην εν λόγω εταιρεία, με το οποίο αποκτά τον έλεγχό της, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι το πρόσωπο αυτό είναι υποχρεωμένο να υποβάλει προσφορά ως μέσο προστασίας των μειοψηφούντων μετόχων της εταιρείας αυτής. Η προσφορά αυτή πρέπει να απευθύνεται, το συντομότερο δυνατό, προς όλους τους κατόχους των τίτλων αυτών, για όλες τις συμμετοχές τους, σε δίκαιη τιμή όπως ορίζεται στην παράγραφο 4.
[…]
3. Το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου με το οποίο αποκτάται ο έλεγχος για τους σκοπούς της παραγράφου 1 καθώς και ο τρόπος υπολογισμού του, προσδιορίζονται από τους κανόνες του κράτους μέλους στο οποίο η εταιρεία έχει την καταστατική της έδρα.
4. Ως δίκαιη τιμή θεωρείται η ανώτερη τιμή που κατέβαλε για τους ίδιους τίτλους ο προσφέρων ή τα πρόσωπα που ενεργούν σε συνεννόηση με αυτόν, επί μια περίοδο της οποίας η διάρκεια καθορίζεται από τα κράτη μέλη αλλά δεν μπορεί να είναι μικρότερη των έξι μηνών και μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών πριν από την προσφορά που αναφέρεται στην παράγραφο 1. Εάν, μετά τη δημοσιοποίηση της προσφοράς και πριν κλείσει η προσφορά για αποδοχή, ο προσφέρων ή πρόσωπο που ενεργεί σε συνεννόηση με αυτόν, αγοράζουν τίτλους σε τιμή ανώτερη της τιμής προσφοράς, ο προσφέρων αυξάνει την προσφορά του όχι λιγότερο από την ανώτερη τιμή που κατέβαλε για τους ούτως αποκτηθέντες τίτλους.
Υπό τον όρο ότι τηρούνται οι γενικές αρχές του άρθρου 3 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη μπορούν να εξουσιοδοτούν τις εποπτικές αρχές τους να προσαρμόζουν την τιμή που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο, υπό δεδομένες συνθήκες και με κριτήρια που προσδιορίζονται σαφώς. Προς τούτο, τα κράτη μέλη δύνανται να καταρτίζουν πίνακα των περιπτώσεων στις οποίες η ανώτερη τιμή δύναται να προσαρμόζεται προς τα πάνω ή προς τα κάτω, όπως, παραδείγματος χάριν, όταν η ανώτερη τιμή καθορίζεται με συμφωνία μεταξύ αγοραστή και πωλητή, όταν οι τιμές της αγοράς για τους συγκεκριμένους τίτλους έχουν υποστεί χειρισμούς, όταν έκτακτα γεγονότα έχουν επηρεάσει τις τιμές της αγοράς, γενικά ή ορισμένες τιμές ειδικότερα, ή όταν πρόκειται για τη διάσωση προβληματικής επιχείρησης. Τα κράτη μέλη μπορούν, επίσης, να καθορίζουν τα εφαρμοστέα στις περιπτώσεις αυτές κριτήρια, όπως π.χ. τη μέση τιμή της αγοράς για μια συγκεκριμένη περίοδο, την αξία εκκαθάρισης της εταιρείας ή άλλα αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης χρησιμοποιούμενα, εν γένει, σε χρηματοοικονομικές αναλύσεις.
Κάθε απόφαση της εποπτικής αρχής με την οποία προσαρμόζεται η δίκαιη τιμή, πρέπει να αιτιολογείται και να δημοσιοποιείται.»
9 Το άρθρο 15 της οδηγίας 2004/25, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα αποχώρησης», έχει ως εξής:
«1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, άπαξ και υποβληθεί προσφορά προς όλους τους κατόχους τίτλων της υπό εξαγορά εταιρείας και για το σύνολο των τίτλων τους, εφαρμόζονται οι παράγραφοι 2 έως 5.
2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι ο προσφέρων είναι σε θέση να απαιτήσει από όλους τους κατόχους των εναπομενόντων τίτλων να του πωλήσουν τους τίτλους τους σε δίκαιη τιμή. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν το δικαίωμα αυτό σε μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) όταν ο προσφέρων κατέχει τίτλους που αντιπροσωπεύουν όχι λιγότερο από το 90 % του κεφαλαίου που φέρει δικαιώματα ψήφου και το 90 % των δικαιωμάτων ψήφου της υπό εξαγορά εταιρείας·
ή
β) όταν έχει αποκτήσει ή έχει συμφωνήσει οριστικά να αποκτήσει, σε συνέχεια αποδοχής της προσφοράς εξαγοράς, τίτλους που αντιπροσωπεύουν όχι λιγότερο από το 90 % του κεφαλαίου της υπό εξαγορά εταιρείας που φέρει δικαιώματα ψήφου και το 90 % των δικαιωμάτων ψήφου που περιλαμβάνονται στην προσφορά.
Τα κράτη μέλη μπορούν, στην περίπτωση του στοιχείου α), να καθορίζουν υψηλότερη τιμή κατωφλίου, η οποία όμως δεν μπορεί να υπερβαίνει το 95 % του κεφαλαίου που φέρει δικαιώματα ψήφου και το 95 % των δικαιωμάτων ψήφου.
3. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι ισχύουν κανόνες με τους οποίους μπορεί να υπολογισθεί πότε επιτυγχάνεται το κατώφλι.
Όταν η υπό εξαγορά εταιρεία έχει εκδώσει περισσότερες από μία κατηγορίες τίτλων, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι το δικαίωμα υποχρεωτικής αποχώρησης μπορεί να ασκείται μόνο στην κατηγορία για την οποία έχει επιτευχθεί το κατώφλι που ορίζεται στην παράγραφο 2.
4. Εάν ο προσφέρων επιθυμεί να ασκήσει το δικαίωμα υποχρεωτικής αποχώρησης, πρέπει να το πράξει εντός τριών μηνών από το πέρας της περιόδου που παρέχεται για την αποδοχή της προσφοράς και η οποία αναφέρεται στο άρθρο 7.
5. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την εξασφάλιση εύλογης τιμής. Η τιμή αυτή πρέπει να λαμβάνει την ίδια μορφή με το αντάλλαγμα της προσφοράς ή να συνίσταται σε μετρητά. Τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέπουν ότι πρέπει να προσφέρονται μετρητά, τουλάχιστον ως εναλλακτική λύση.
Στο πλαίσιο εθελούσιας προσφοράς, και στις δύο περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και β), το αντάλλαγμα της προσφοράς τεκμαίρεται εύλογο εφόσον ο προσφέρων απέκτησε, με την αποδοχή της προσφοράς, τίτλους που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 90 % του κεφαλαίου που φέρει δικαιώματα ψήφου, τα οποία περιλαμβάνονται στην προσφορά.
Στο πλαίσιο υποχρεωτικής προσφοράς, το αντάλλαγμα της προσφοράς τεκμαίρεται εύλογο.»
10 Το άρθρο 16 της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα εξαγοράς», ορίζει τα εξής:
«1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, άπαξ και υποβληθεί προσφορά απευθυνόμενη προς όλους τους κατόχους τίτλων της υπό εξαγορά εταιρείας και για το σύνολο των τίτλων τους, εφαρμόζονται οι παράγραφοι 2 και 3.
2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι ο κάτοχος των εναπομενόντων τίτλων δύναται να απαιτήσει από τον προσφέροντα να αγοράσει τους τίτλους του από αυτόν σε εύλογη τιμή, υπό τις ίδιες συνθήκες με εκείνες που προβλέπονται στο άρθρο 15 παράγραφος 2.
3. Το άρθρο 15 παράγραφοι 3 έως 5 εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών.»
Το σλοβενικό δίκαιο
11 Το άρθρο 68 του Zakon o prevzemih (νόμου περί εξαγοράς εταιριών), της 14ης Ιουλίου 2006 (Uradni list RS, αριθ. 79/06), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: νόμος περί εξαγορών), προβλέπει τα εξής:
«1. Ο αποκλεισμός των μειοψηφούντων μετόχων υπό εξαγορά εταιρίας στην οποία ο αποκτών έχει αποκτήσει τουλάχιστον το 90 % του συνόλου των μετοχών με δικαίωμα ψήφου της εν λόγω εταιρίας και έχει αποκτήσει την εν λόγω συμμετοχή μέσω υποχρεωτικής ή εθελούσιας δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, η οποία έγινε δεκτή από τους κατόχους τουλάχιστον του 90 % των μετοχών με δικαίωμα ψήφου της υπό εξαγορά εταιρίας στην οποία αναφερόταν η προσφορά, υπόκειται στις διατάξεις του νόμου περί εμπορικών εταιριών για τον αποκλεισμό των μειοψηφούντων μετόχων από την εταιρία, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
2. Εάν η γενική συνέλευση των μετόχων της υπό εξαγορά εταιρίας, κατόπιν προτάσεως του αποκτώντος ως κύριου μετόχου, αποφασίσει, εντός τριών μηνών από την ανακοίνωση του αποτελέσματος της δημόσιας προσφοράς εξαγοράς της προηγούμενης παραγράφου, να μεταβιβάσει τις μετοχές των μειοψηφούντων μετόχων στον κύριο μέτοχο, ο αποκτών, αντί του χρηματικού ποσού που καθορίζεται σύμφωνα με τον νόμο περί εμπορικών εταιριών, προτείνει αντάλλαγμα του είδους και του ποσού που καθορίζεται στη δημόσια προσφορά εξαγοράς.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
12 Ο YO είναι μειοψηφών μέτοχος της HRAM Holding, οι μετοχές της οποίας είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο της Σλοβενίας.
13 Η SVEMA TRADE, η οποία κατείχε αρχικώς το 19,77 % των μετοχών της HRAM Holding, κατέστη ο πλειοψηφών μέτοχος, κατόπιν της εξαγοράς, στις 30 Σεπτεμβρίου 2021, πρόσθετης συμμετοχής, ανερχόμενης στο 67,56 % των μετοχών της εταιρίας αυτής. Δεδομένου ότι η συμμετοχή της στο κεφάλαιο της HRAM Holding υπερέβη το κατώφλι ελέγχου που προβλέπει η σλοβενική νομοθεσία, η SVEMA έλαβε άδεια από τη σλοβενική επιτροπή κεφαλαιαγοράς να απευθύνει υποχρεωτική δημόσια προσφορά εξαγοράς, όπερ έπραξε στις 27 Οκτωβρίου 2021. Κατόπιν της προσφοράς αυτής, η SVEMA κατείχε το 90,51 % των μετοχών της HRAM Holding.
14 Μετά την αποδοχή της εν λόγω προσφοράς, κατά την έννοια του άρθρου 68 του νόμου περί εξαγορών, η γενική συνέλευση των μετόχων της HRAM Holding εξέδωσε, εντός τριών μηνών από την εξαγορά, κατόπιν πρότασης της SVEMA, απόφαση με την οποία ζητούσε από τους μειοψηφούντες μετόχους της HRAM Holding να πωλήσουν τις μετοχές τους στη SVEMA έναντι χρηματικού ανταλλάγματος ανερχόμενου στο ποσό που είχε καθοριστεί για κάθε μετοχή με τη δημόσια προσφορά εξαγοράς την οποία απηύθυνε η SVEMA.
15 Το Okrožno sodišče v Ljubljani (πρωτοδικείο Λιουμπλιάνας, Σλοβενία), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο, έχει επιληφθεί αγωγής του YO με αίτημα τον καθορισμό, διά της δικαστικής οδού, του προσήκοντος χρηματικού ανταλλάγματος το οποίο οφείλει να καταβάλει η SVEMA στους μειοψηφούντες μετόχους της HRAM Holding για την υποχρεωτική εξαγορά των μετοχών τους.
16 Με απόφαση της 27ης Ιανουαρίου 2023, ορίστηκε κοινός εκπρόσωπος των μειοψηφούντων μετόχων της HRAM Holding για τους σκοπούς της διαδικασίας που κινήθηκε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου. Ο εκπρόσωπος αυτός συντάσσεται με τα επιχειρήματα που προέβαλε ο YO με την αγωγή του.
17 Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς την ερμηνεία του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25, για τους σκοπούς της ερμηνείας του άρθρου 68 του νόμου περί εξαγορών, το οποίο μετέφερε την οδηγία αυτή στη σλοβενική έννομη τάξη. Ειδικότερα, θέτει το ζήτημα αν το τεκμήριο που καθιερώνει το άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας πρέπει να θεωρηθεί μαχητό ή αμάχητο. Κατά το αιτούν δικαστήριο, από το γράμμα και μόνον της διάταξης αυτής δεν δύναται να δοθεί απάντηση στο ερώτημα, δεδομένων των αποκλίσεων που υφίστανται μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων της διάταξης.
18 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Okrožno sodišče v Ljubljani (πρωτοδικείο Λουμπλιάνας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Πρέπει να θεωρείται το τεκμήριο που προβλέπει το άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας [2004/25] αμάχητο ή μαχητό;
2) Σε περίπτωση που το εν λόγω τεκμήριο περί εύλογου ανταλλάγματος θεωρηθεί μαχητό, είναι ο μαχητός αυτός χαρακτήρας απεριόριστος ή, ενδεχομένως, περιορίζεται σε συγκεκριμένες περιστάσεις;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
19 Με τα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 έχει την έννοια ότι το τεκμήριο που καθιερώνει η διάταξη αυτή, κατά το οποίο το αντάλλαγμα της υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς των τίτλων εταιρίας είναι εύλογο, πρέπει να θεωρηθεί μαχητό τεκμήριο και, σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, υπό ποιες προϋποθέσεις πρέπει να θεωρηθεί ότι το τεκμήριο αυτό έχει ανατραπεί.
20 Κατά το άρθρο 15, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας 2004/25, άπαξ και υποβληθεί προσφορά προς όλους τους κατόχους τίτλων της υπό εξαγορά εταιρίας και για το σύνολο των τίτλων τους, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ο προσφέρων είναι σε θέση να απαιτήσει από όλους τους κατόχους των εναπομενόντων τίτλων να του πωλήσουν τους τίτλους τους σε δίκαιη τιμή. Συναφώς, το άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής προβλέπει ότι, κατόπιν υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας, «το αντάλλαγμα της προσφοράς τεκμαίρεται εύλογο».
21 Το άρθρο 15, παράγραφος 5, της οδηγίας 2004/25 αναφέρεται μεν ρητώς στην ύπαρξη τεκμηρίου, πλην όμως δεν διευκρινίζει αν το τεκμήριο αυτό είναι μαχητό ή αμάχητο.
22 Ορισμένες γλωσσικές αποδόσεις της παραγράφου αυτής, όπως οι αποδόσεις στην ελληνική, την αγγλική, τη γαλλική και την πορτογαλική γλώσσα, αναφέρονται σε τεκμήριο χωρίς να καθορίζουν τη φύση του. Αντιθέτως, άλλες γλωσσικές αποδόσεις της ίδιας παραγράφου, ιδίως οι αποδόσεις στην ισπανική, τη γερμανική και την ιταλική γλώσσα ή, όπως επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, στη σλοβενική γλώσσα, χρησιμοποιούν ρήμα το οποίο υποδηλώνει ότι το προβλεπόμενο τεκμήριο είναι αμάχητο.
23 Κατά πάγια νομολογία, η διατύπωση που χρησιμοποιείται σε μία από τις γλωσσικές αποδόσεις διάταξης του δικαίου της Ένωσης δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική βάση για την ερμηνεία της διάταξης αυτής ούτε μπορεί να της δίδεται προτεραιότητα σε σχέση με τις άλλες γλωσσικές αποδόσεις. Οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης πρέπει, πράγματι, να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται κατά τρόπο ομοιόμορφο, λαμβανομένων υπόψη των αποδόσεών τους σε όλες τις γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, σε περίπτωση απόκλισης μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων νομοθετήματος της Ένωσης, η επίμαχη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται με γνώμονα την εν γένει οικονομία και τον σκοπό της ρύθμισης της οποίας αποτελεί στοιχείο (αποφάσεις της 27ης Οκτωβρίου 1977, Bouchereau, 30/77, EU:C:1977:172, σκέψη 14, και της 30ής Απριλίου 2025, Celní jednatelství Zelinka, C‑330/24, EU:C:2025:296, σκέψη 19 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
24 Ως εκ τούτου, προκειμένου να δοθεί απάντηση στα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα, πρέπει να ερμηνευθεί το άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 υπό το πρίσμα της εν γένει οικονομίας και του σκοπού της οδηγίας αυτής.
25 Όσον αφορά την εν γένει οικονομία της οδηγίας 2004/25, επισημαίνεται ότι, στην περίπτωση κατά την οποία φυσικό ή νομικό πρόσωπο αποκτά τον έλεγχο εταιρίας εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, η οδηγία αυτή προβλέπει διαδικασία δύο σταδίων δυνάμενη να καταλήξει στην απόκτηση, από το πρόσωπο αυτό, του συνόλου των μετοχών της συγκεκριμένης εταιρίας.
26 Πρώτον, το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/25 θεσπίζει την αρχή της υποχρεωτικής προσφοράς εξαγοράς των τίτλων συμμετοχής σε ορισμένη εταιρία. Συγκεκριμένα, το άρθρο αυτό προβλέπει ότι εάν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει στην κατοχή του τίτλους με τους οποίους αποκτά τον έλεγχο εταιρίας εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αυτής, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν, ως μέσο προστασίας των μειοψηφούντων μετόχων της εν λόγω εταιρίας, ότι το πρόσωπο αυτό είναι υποχρεωμένο να υποβάλει προσφορά, η οποία πρέπει να απευθύνεται στο σύνολο των συμμετοχών των ως άνω μετόχων σε «δίκαιη τιμή», όπως ορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 4, της εν λόγω οδηγίας [πρβλ. αποφάσεις της 20ής Ιουλίου 2017, Marco Tronchetti Provera κ.λπ., C‑206/16, EU:C:2017:572, σκέψη 29, και της 10ης Δεκεμβρίου 2020, Euromin Holdings (Cyprus), C‑735/19, EU:C:2020:1014, σκέψη 43].
27 Δεύτερον, όσον αφορά τους κατόχους τίτλων της εταιρίας την οποία αφορά δημόσια προσφορά εξαγοράς οι οποίοι δεν αποδέχθηκαν την προσφορά αυτή, το άρθρο 15, παράγραφος 2, της οδηγίας 2004/25 προβλέπει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα του προσφέροντος να επιτύχει την «υποχρεωτική αποχώρηση» των εν λόγω κατόχων, απαιτώντας από αυτούς να του πωλήσουν τους τίτλους τους. Το άρθρο 16, παράγραφος 2, της ίδιας οδηγίας προβλέπει, εξάλλου, το αντίστοιχο δικαίωμα κάθε κατόχου των εναπομενόντων τίτλων της οικείας εταιρίας να απαιτήσει από τον προσφέροντα να αγοράσει τους τίτλους του.
28 Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 26 της παρούσας απόφασης, το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/25 προβλέπει ότι η τιμή που προτείνεται στους μειοψηφούντες μετόχους, στο πλαίσιο υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς των μετοχών τους, πρέπει να είναι «δίκαιη». Περαιτέρω, το άρθρο 15, παράγραφος 2, και το άρθρο 16, παράγραφος 2, της οδηγίας προβλέπουν, αντιστοίχως, ότι η μεν αποχώρηση των κατόχων των εναπομενόντων τίτλων εταιρίας εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας πρέπει να πραγματοποιείται «σε δίκαιη τιμή», η δε υποχρεωτική εξαγορά των τίτλων αυτών πρέπει να πραγματοποιείται «σε εύλογη τιμή».
29 Συναφώς, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 51 των προτάσεών του, είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι, σε ορισμένες γλωσσικές αποδόσεις της οδηγίας 2004/25, το επίθετο που χρησιμοποιείται για τον χαρακτηρισμό της «τιμής» του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 4, της οδηγίας αυτής είναι διαφορετικό από εκείνο που χρησιμοποιείται για τον χαρακτηρισμό της τιμής του άρθρου 15, παράγραφοι 2 και 5, και του άρθρου 16, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας.
30 Πράγματι, σε άλλες γλωσσικές αποδόσεις της οδηγίας 2004/25, στις διατάξεις αυτές απαντά το ίδιο επίθετο ως προσδιορισμός της «τιμής» και, ακόμη και όταν αυτό δεν συμβαίνει, τα δύο χρησιμοποιούμενα προσδιοριστικά επίθετα είναι συνώνυμα, όπως, για παράδειγμα, στο γαλλικό κείμενο των εν λόγω διατάξεων όπου χρησιμοποιούνται τα επίθετα «équitable» και «juste».
31 Όσον αφορά τον καθορισμό της «εύλογης» ή «δίκαιης» τιμής, η οποία καταβάλλεται ως αντάλλαγμα για την απόκτηση των τίτλων που ανήκουν στους μειοψηφούντες μετόχους μιας εταιρίας, η οδηγία 2004/25 επιλέγει, κατά βάση, μια αντικειμενική μέθοδο.
32 Περαιτέρω, το άρθρο 5, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 χαρακτηρίζει, κατ’ αρχήν, ως δίκαιη τιμή την ανώτερη τιμή που κατέβαλε για τους ίδιους τίτλους ο προσφέρων, ή τα πρόσωπα που ενεργούν σε συνεννόηση με αυτόν, επί μία περίοδο της οποίας η διάρκεια καθορίζεται από τα κράτη μέλη αλλά δεν μπορεί να είναι μικρότερη των έξι μηνών και μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών πριν από την προσφορά που αναφέρεται στο άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής [πρβλ. αποφάσεις της 20ής Ιουλίου 2017, Marco Tronchetti Provera κ.λπ., C‑206/16, EU:C:2017:572, σκέψη 30, και της 10ης Δεκεμβρίου 2020, Euromin Holdings (Cyprus), C‑735/19, EU:C:2020:1014, σκέψη 44].
33 Η κατ’ αυτόν τον τρόπο υπολογιζόμενη δίκαιη τιμή τεκμαίρεται ότι αποτελεί επίσης εύλογη τιμή κατά την έννοια του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 σχετικά με την υποχρεωτική αποχώρηση των κατόχων των μετοχών, στο οποίο παραπέμπει επίσης το άρθρο 16, παράγραφος 3, της οδηγίας σχετικά με την υποχρεωτική εξαγορά μετοχών.
34 Παρά ταύτα, το άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 προβλέπει ότι, υπό τον όρο ότι τηρούνται οι αρχές του άρθρου 3, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής, τα κράτη μέλη μπορούν να εξουσιοδοτούν τις κατά το άρθρο 4 της εν λόγω οδηγίας εποπτικές αρχές τους να προσαρμόζουν την τιμή που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, της ίδιας οδηγίας υπό δεδομένες συνθήκες και με κριτήρια που προσδιορίζονται σαφώς. Προς τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη μπορούν, αφενός, να καταρτίζουν πίνακα των περιπτώσεων στις οποίες η ως άνω τιμή δύναται να προσαρμόζεται προς τα πάνω ή προς τα κάτω και, αφετέρου, να καθορίζουν τα εφαρμοστέα κριτήρια στις περιπτώσεις που απαριθμούνται ενδεικτικά στο δεύτερο εδάφιο [πρβλ. αποφάσεις της 20ής Ιουλίου 2017, Marco Tronchetti Provera κ.λπ., C‑206/16, EU:C:2017:572, σκέψη 31, και της 10ης Δεκεμβρίου 2020, Euromin Holdings (Cyprus), C‑735/19, EU:C:2020:1014, σκέψη 45].
35 Η οδηγία 2004/25 αναγνωρίζει, επομένως, ότι, υπό ορισμένες περιστάσεις, η τιμή εξαγοράς των τίτλων των μειοψηφούντων μετόχων εταιρίας εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αυτής, η οποία προτείνεται στο πλαίσιο υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς και υπολογίζεται βάσει της αντικειμενικής μεθόδου του άρθρου 5, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, της ίδιας οδηγίας, ενδέχεται να μην είναι «δίκαιη» ή «εύλογη» και να απαιτεί προσαρμογή.
36 Επομένως, η συνεκτίμηση του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 15, παράγραφος 5, της οδηγίας 2004/25 συνηγορεί υπέρ της ερμηνείας της διάταξης αυτής υπό την έννοια ότι το τεκμήριο που καθιερώνει μπορεί, υπό ορισμένες περιστάσεις, να ανατραπεί.
37 Πράγματι, είναι δυνατόν περιστάσεις οι οποίες θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν, σύμφωνα με την ευχέρεια που παρέχει στα κράτη μέλη το άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας, την προσαρμογή από τις εποπτικές αρχές τους, προς τα πάνω ή προς τα κάτω, της τιμής μιας υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς να μην περιήλθαν σε γνώση των εν λόγω αρχών προς τον σκοπό της πραγματοποίησης μιας τέτοιας προσαρμογής ή να ανέκυψαν μόνο μετά το κλείσιμο της εν λόγω προσφοράς, όταν η προσαρμογή αυτή δεν είναι πλέον δυνατή.
38 Επιπλέον, αν ένα κράτος μέλος δεν κάνει χρήση της ευχέρειας αυτής, δεν θα είναι δυνατή η προσαρμογή της τιμής που προτείνεται στο πλαίσιο υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, ακόμη και αν συντρέχουν περιστάσεις, όπως οι προβλεπόμενες στην εν λόγω διάταξη, οι οποίες θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την προσαρμογή της τιμής αυτής. Σε μια τέτοια περίπτωση, μόνον η ανατροπή του τεκμηρίου του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 είναι ικανή να διασφαλίσει ότι, στο πλαίσιο υποχρεωτικής αποχώρησης των κατόχων τίτλων ή υποχρεωτικής εξαγοράς τίτλων, η τιμή της προσφοράς είναι «δίκαιη», όπως ορίζεται στα άρθρα 15 και 16 της οδηγίας αυτής.
39 Επιπλέον, θα ήταν παράδοξο να γίνει δεκτό ότι, ενώ η οδηγία 2004/25 αναγνωρίζει τη δυνατότητα προσαρμογής της τιμής που προτείνεται στο πλαίσιο υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, προσφορά την οποία κάθε μέτοχος μπορεί, εν τέλει, να αποφασίσει να μην αποδεχθεί, όταν ο μέτοχος υποχρεούται να πωλήσει τις μετοχές του σε περίπτωση υποχρεωτικής αποχώρησης των κατόχων τίτλων ή όταν ο πλειοψηφών μέτοχος υποχρεούται να εξαγοράσει μετοχές στο πλαίσιο υποχρεωτικής εξαγοράς, δεν υφίσταται καμία δυνατότητα προσαρμογής της τιμής αγοράς διά της ανατροπής του τεκμηρίου του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής.
40 Η συνεκτίμηση του σκοπού τον οποίο επιδιώκει η οδηγία 2004/25 συνηγορεί και αυτή υπέρ του μαχητού χαρακτήρα του εν λόγω τεκμηρίου.
41 Πράγματι, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 1 έως 3 και 9 της οδηγίας 2004/25, σκοπός της οδηγίας είναι να προστατεύσει τα συμφέροντα των κατόχων τίτλων εταιριών ο έλεγχος των οποίων έχει αποκτηθεί από φυσικό ή νομικό πρόσωπο και, υπ’ αυτό το πρίσμα, να διασφαλίσει τη σαφήνεια και τη διαφάνεια των κανόνων για τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς (απόφαση της 20ής Ιουλίου 2017, Marco Tronchetti Provera κ.λπ., C‑206/16, EU:C:2017:572, σκέψη 24).
42 Περαιτέρω, μεταξύ των αρχών που πρέπει να τηρούνται κατά την εφαρμογή της οδηγίας 2004/25, οι οποίες απαριθμούνται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, αυτής και χαρακτηρίζονται «γενικές αρχές» κατά την ίδια διάταξη, συγκαταλέγεται η αρχή κατά την οποία, όταν ένα πρόσωπο αποκτά τον έλεγχο εταιρίας, οι κάτοχοι τίτλων πρέπει να προστατεύονται (πρβλ. απόφαση της 20ής Ιουλίου 2017, Marco Tronchetti Provera κ.λπ., C‑206/16, EU:C:2017:572, σκέψη 26).
43 Θα ήταν, όμως, αντίθετο προς τον σκοπό της προστασίας των κατόχων τίτλων να γίνει δεκτό ότι οι κάτοχοι αυτοί μπορούν, στο πλαίσιο της υποχρεωτικής αποχώρησής τους, να υποχρεωθούν να πωλήσουν τους τίτλους τους στο πρόσωπο το οποίο απέκτησε τον έλεγχο της οικείας εταιρίας στην τιμή που προτάθηκε με υποχρεωτική δημόσια προσφορά εξαγοράς, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν τον εύλογο χαρακτήρα της τιμής αυτής, τούτο δε μολονότι η οδηγία 2004/25 δέχεται, στο άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, ότι, υπό ορισμένες περιστάσεις, η προσαρμογή της τιμής αυτής μπορεί να είναι αναγκαία για τη διασφάλιση του εύλογου ή δίκαιου χαρακτήρα της.
44 Όσον αφορά τις περιστάσεις υπό τις οποίες μπορεί να θεωρηθεί ότι το τεκμήριο του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 ανατρέπεται, πρέπει να ληφθεί υπόψη, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 82 των προτάσεών του, η σύνδεση που πραγματοποιείται στην οδηγία αυτή μεταξύ της τιμής της υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς και της τιμής στην οποία πρέπει να εξαγοραστούν οι εναπομένοντες τίτλοι, στο πλαίσιο υποχρεωτικής αποχώρησης των κατόχων τίτλων ή υποχρεωτικής εξαγοράς τίτλων.
45 Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 34 της παρούσας απόφασης, το άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 παρέχει στα κράτη μέλη την ευχέρεια, υπό την επιφύλαξη της τήρησης των αρχών που απαριθμούνται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής, να εξουσιοδοτούν τις εποπτικές αρχές τους να προσαρμόζουν την τιμή μιας υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς υπό δεδομένες συνθήκες και με κριτήρια που προσδιορίζονται σαφώς, παραδείγματα των οποίων παρατίθενται στο άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο. Παρά ταύτα, η εν λόγω ευχέρεια δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν, στη νομοθεσία την οποία θεσπίζουν προκειμένου να μεταφέρουν τη διάταξη αυτή στο εσωτερικό δίκαιο, αφηρημένες νομικές έννοιες (πρβλ. απόφαση της 20ής Ιουλίου 2017, Marco Tronchetti Provera κ.λπ., C‑206/16, EU:C:2017:572, σκέψεις 37 έως 42).
46 Όταν κράτος μέλος έχει κάνει χρήση της εν λόγω ευχέρειας και έχει καθορίσει τις περιστάσεις υπό τις οποίες μπορεί να προσαρμοστεί η τιμή μιας υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι περιστάσεις αυτές, εφόσον αποδειχθεί ότι συντρέχουν, μπορούν να δικαιολογήσουν την ανατροπή του τεκμηρίου του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25, υπό την προϋπόθεση ότι δεν περιήλθαν σε γνώση της εποπτικής αρχής του εν λόγω κράτους μέλους ή ότι ανέκυψαν μετά το κλείσιμο της εν λόγω προσφοράς, όταν η προσαρμογή αυτή δεν είναι πλέον δυνατή.
47 Εξάλλου, σε περίπτωση που το οικείο κράτος μέλος δεν έχει κάνει χρήση της ευχέρειας που του παρέχει το άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25, διαπιστώνεται ότι τα παραδείγματα των περιστάσεων που μπορούν να δικαιολογήσουν την προσαρμογή της τιμής μιας υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς, καθώς και τα προβλεπόμενα στη διάταξη αυτή κριτήρια που πρέπει να χρησιμοποιούνται υπό τέτοιες περιστάσεις, μπορούν επίσης να δικαιολογήσουν την ανατροπή του τεκμηρίου του άρθρου 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας.
48 Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, στα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25 έχει την έννοια ότι το τεκμήριο που καθιερώνει η διάταξη αυτή, σύμφωνα με το οποίο το αντάλλαγμα υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς των τίτλων εταιρίας είναι εύλογο, πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί μαχητό τεκμήριο δυνάμενο να ανατραπεί υπό περιστάσεις όπως οι προβλεπόμενες στο άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας ή οι οριζόμενες από το οικείο κράτος μέλος κατ’ εφαρμογήν της τελευταίας αυτής διάταξης, εφόσον οι συγκεκριμένες περιστάσεις δεν περιήλθαν σε γνώση της εποπτικής αρχής του εν λόγω κράτους μέλους προς τον σκοπό της προσαρμογής της τιμής της προηγηθείσας υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς ή ανέκυψαν μόνο μετά το κλείσιμο της εν λόγω προσφοράς, όταν η προσαρμογή αυτή δεν είναι πλέον δυνατή.
Επί των δικαστικών εξόδων
49 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 15, παράγραφος 5, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 2004/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς,
έχει την έννοια ότι:
το τεκμήριο που καθιερώνει η διάταξη αυτή, σύμφωνα με το οποίο το αντάλλαγμα υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς των τίτλων εταιρίας είναι εύλογο, πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί μαχητό τεκμήριο δυνάμενο να ανατραπεί υπό περιστάσεις όπως οι προβλεπόμενες στο άρθρο 5, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας ή οι οριζόμενες από το οικείο κράτος μέλος κατ’ εφαρμογήν της τελευταίας αυτής διάταξης, εφόσον οι συγκεκριμένες περιστάσεις δεν περιήλθαν σε γνώση της εποπτικής αρχής του εν λόγω κράτους μέλους προς τον σκοπό της προσαρμογής της τιμής της προηγηθείσας υποχρεωτικής δημόσιας προσφοράς εξαγοράς ή ανέκυψαν μόνο μετά το κλείσιμο της εν λόγω προσφοράς, όταν η προσαρμογή αυτή δεν είναι πλέον δυνατή.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η σλοβενική.