L_2023242EL.01045801.xml

ΨΗΦΙΣΜΑ (ΕΕ) 2023/1941 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

της 10ης Μαΐου 2023

με τις παρατηρήσεις που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της απόφασης σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex) για το οικονομικό έτος 2021

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ,

—	έχοντας υπόψη την απόφασή του σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής για το οικονομικό έτος 2021,

—	έχοντας υπόψη το άρθρο 100 και το παράρτημα V του Κανονισμού του,

—	έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων,

—	έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A9-0142/2023),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την κατάσταση εσόδων και δαπανών του (1), ο οριστικός προϋπολογισμός του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής («ο Οργανισμός») για το οικονομικό έτος 2021 ήταν 535 245 042 EUR, που συνιστά αύξηση κατά 46,87 % σε σύγκριση με το 2020· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προϋπολογισμός του Οργανισμού προέρχεται κυρίως από τον προϋπολογισμό της Ένωσης·

Β.	λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμοί της Ένωσης οφείλουν να λειτουργούν με διαφάνεια και να λογοδοτούν πλήρως στους πολίτες της Ένωσης για τα κονδύλια που τους διατίθενται·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην έκθεσή του για τους ετήσιους λογαριασμούς του Οργανισμού για το οικονομικό έτος 2021 («η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου»), το Ελεγκτικό Συνέδριο δηλώνει πως αποκόμισε εύλογη βεβαιότητα ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί του Οργανισμού είναι αξιόπιστοι και ότι οι πράξεις στις οποίες βασίζονται είναι νόμιμες και κανονικές·

Δ.	λαμβάνοντας υπόψη ότι από τον Δεκέμβριο του 2019 ο Οργανισμός εκτελεί νέα εντολή που συνεπάγεται σημαντική κλιμάκωση όσον αφορά τις αποστολές και το προσωπικό του, η οποία απαιτεί επαρκή προϋπολογισμός·

Ε.	λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 2021, αυξήθηκαν σημαντικά ο προϋπολογισμός του Οργανισμού και η εκτέλεση του πίνακα προσωπικού λόγω της διευρυμένης εντολής δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2)·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην ειδική έκθεσή του αριθ. 8/2021 σχετικά με την υποστήριξη της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων από τον Οργανισμό, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν διάφορες ελλείψεις όσον αφορά τις κύριες δραστηριότητες του Οργανισμού, και δη την παρακολούθηση της κατάστασης, την ανάλυση κινδύνου, την αξιολόγηση τρωτότητας, τις κοινές επιχειρήσεις και τις ταχείες συνοριακές επεμβάσεις, τις επιχειρήσεις επιστροφής και την κατάρτιση του Οργανισμού, καθώς και την έλλειψη εκτιμήσεων αναγκών και επιπτώσεων πριν από την εκθετική αύξηση των δαπανών του Οργανισμού·

Δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση

επικροτεί το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ότι τα έσοδα και οι πληρωμές επί των οποίων βασίζονται οι ετήσιοι λογαριασμοί του Οργανισμού για το οικονομικό έτος που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 είναι, από κάθε ουσιώδη πλευρά, νόμιμα και κανονικά·

παρατηρεί ότι οι προσπάθειες παρακολούθησης του προϋπολογισμού στη διάρκεια του οικονομικού έτους 2021 είχαν ως αποτέλεσμα ποσοστό εκτέλεσης του προϋπολογισμού 94,70 %, που συνιστά μείωση κατά 4,27 % σε σύγκριση με το 2020· καλεί τον Οργανισμό να δώσει μεγαλύτερη προσοχή προκειμένου να αποφευχθούν χαμηλότερα επίπεδα αναλήψεων υποχρεώσεων και να επιτευχθεί ποσοστό πλησιέστερο στον στόχο του 100 %·

εκφράζει τη λύπη του διότι, παρόλο που η οικονομική μονάδα του Οργανισμού θέσπισε ορισμένους μηχανισμούς για τη βελτίωση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, το 2021 το ποσοστό εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών ήταν μόλις 50,42 %, που συνιστά μείωση κατά 4,90 % σε σύγκριση με το 2020· σημειώνει την εξήγηση του Οργανισμού για τη μείωση αυτή, σύμφωνα με την οποία οι πληρωμές για επιτόπιες επιχειρήσεις πραγματοποιούνται σε μεγάλο βαθμό το έτος Ν+1, και η σημαντική αύξηση του πεδίου των επιτόπιων επιχειρήσεων οδήγησε αναπόφευκτα στη μείωση του ποσοστού εκτέλεσης των πιστώσεων πληρωμών το 2021·

σημειώνει τη δεύτερη τροποποίηση του προϋπολογισμού του Οργανισμού το 2021 σε σχέση με επιστροφή 14,5 εκατομμυρίων EUR στον προϋπολογισμό της Ένωσης ύψους· θεωρεί ανεπαρκή την αιτιολόγηση του Οργανισμού για την έγκριση της τροποποίησης αυτής· καλεί τον Οργανισμό, στις μελλοντικές εκθέσεις του, να παράσχει στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή πιο λεπτομερείς αιτιολογήσεις όσον αφορά τους λόγους για τους οποίους εγκρίνονται οι τροποποιήσεις του προϋπολογισμού που επιστρέφουν χρήματα στην Ένωση·

εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι το επίπεδο μεταφοράς πιστώσεων (κονδύλια C8) από το 2020 στο 2021 ήταν 159 400 000 EUR, ενώ από το 2021 στο 2022 ήταν 237 000 000 EUR· θεωρεί ότι το επίπεδο αυτό είναι ιδιαίτερα υψηλό· εκφράζει τη λύπη του διότι το ποσοστό πληρωμών των κονδυλίων C8 το 2021 ήταν μόλις 87 %, δηλαδή χαμηλότερο από εκείνο των προηγούμενων ετών (2019 και 2020)· σημειώνει ωστόσο την παρατήρηση του Οργανισμού ότι ο δείκτης αυτός επηρεάστηκε από την πανδημία· παρατηρεί ότι οι επιχορηγήσεις συνιστούν περίπου το 60 % του συνολικού επιχειρησιακού προϋπολογισμού του Οργανισμού και ότι, σύμφωνα με τον Οργανισμό, οι περισσότερες από αυτές αφορούν δραστηριότητες με εκτεταμένο συνήθως ορίζοντα· σημειώνει ακόμη την παρατήρηση του Οργανισμού, ότι σημαντικά ποσά μεταφορών πιστώσεων είναι δικαιολογημένα, καθώς τα περισσότερα από αυτά συνδέονται με τον κύκλο ζωής δραστηριοτήτων με τελική ημερομηνία τον Δεκέμβριο, γεγονός που καθιστά αναπόφευκτη τη μεταφορά· κατανοεί την παρατήρηση του Οργανισμού, ότι ο κίνδυνος ακύρωσης των μεταφορών πιστώσεων μετριάζεται καθώς όλες οι εν λόγω μεταφορές πρέπει να συνεπάγονται νομική δέσμευση, που παρέχει ένα επίπεδο βεβαιότητας ότι τα ποσά θα καταβληθούν· υπενθυμίζει και συμμερίζεται ωστόσο τη θέση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ότι τα υπερβολικά επίπεδα μεταφορών πιστώσεων μπορούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποφευχθούν χάρη στη βελτίωση του προγραμματισμού του προϋπολογισμού και των κύκλων εκτέλεσής του· καλεί τον Οργανισμό να συνεχίσει τις προσπάθειές του προς την κατεύθυνση αυτή, μεταξύ άλλων επιδιώκοντας ακριβέστερες εκτιμήσεις κόστους και δημοσιονομικές προβλέψεις, και να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την επιτευχθείσα πρόοδο·

εκφράζει την ανησυχία του για την παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αναφέρεται ως «επισήμανση ειδικού θέματος» όσον αφορά τη μεταφορά, στο 2021, πιστώσεων δημοσιονομικής δέσμευσης από τον Δεκέμβριο του 2020, χωρίς να έχει αναληφθεί νομική δέσμευση πριν από το τέλος του 2020· σημειώνει ότι οι πληρωμές που σχετίζονται με το θέμα αυτό ανήλθαν, το 2021, σε 18 375 458 EUR· σημειώνει ακόμη ότι ο Οργανισμός επανόρθωσε αυτή τη μη συμμόρφωση αναλαμβάνοντας επακολούθως νομικές δεσμεύσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021·

σημειώνει με ανησυχία τη δεύτερη παρατήρηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αναφέρεται ως «επισήμανση ειδικού θέματος», ότι δεν υπολογίζονται ορθά οι συνεισφορές από τρίτες χώρες του χώρου Σένγκεν και η εξισορροπητική συνεισφορά της Ένωσης· σημειώνει ότι η δεύτερη υπερεκτιμήθηκε κατά 2,6 εκατομμύρια EUR και η πρώτη υποτιμήθηκε κατά το ίδιο ποσό· σημειώνει ακόμη ότι δεν υπήρξε αντίκτυπος στα λειτουργικά έσοδα της κατάστασης οικονομικών επιδόσεων για το 2021· εμμένει ωστόσο στην παρατήρησή του ότι τούτο αποτελεί πρόσθετο επιχείρημα όσον αφορά την ανάγκη να παράσχει η Επιτροπή πρόσθετη καθοδήγηση στα όργανα της Ένωσης σχετικά με τον ορθό υπολογισμό των συνεισφορών από χώρες εκτός ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να εκδώσει πρόσθετες οδηγίες χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση·

σημειώνει με ανησυχία την τρίτη «επισήμανση ειδικού θέματος» που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο όσον αφορά τη δήλωση του υπόλογου του Οργανισμού σε σχέση με την έλλειψη των αναγκαίων πληροφοριών για την επικύρωση νέου συστήματος που θεσπίστηκε από τον διατάκτη και χρησιμοποιείται για την παροχή λογιστικών πληροφοριών, οι οποίες καταδεικνύουν το ενεργητικό και το παθητικό του Οργανισμού και την εκτέλεση του προϋπολογισμού· σημειώνει ότι το ίδιο σύστημα χρησιμοποιείται από την Επιτροπή και έχει επικυρωθεί από τον υπόλογο της Επιτροπής· καλεί επιτακτικά τον Οργανισμό να παράσχει στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή διευκρινίσεις επί του θέματος·

υπογραμμίζει τη σημασία ενός ισχυρού, αποτελεσματικού και εύρυθμα λειτουργούντος Οργανισμού, που θα είναι σε θέση να συνδράμει τα κράτη μέλη στη διαχείριση των κοινών εξωτερικών συνόρων της Ένωσης και να διασφαλίσει την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων με γνώμονα την αποδοτική διαχείριση των εν λόγω συνόρων με πλήρη σεβασμό προς τα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και την αύξηση της αποδοτικότητας της πολιτικής επιστροφής της Ένωσης· σημειώνει τις κοινές ευθύνες που έχουν ο Οργανισμός και τα κράτη μέλη σε σχέση με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα· τονίζει ότι η αποτελεσματική και δίκαιη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων είναι κρίσιμη για την προστασία του χώρου Σένγκεν ως χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης· τονίζει ότι η στενή συνεργασία και οι συμφωνίες με τρίτες χώρες όσον αφορά πτυχές όπως η επανεισδοχή, η τεχνική βοήθεια, η κατάρτιση και οι δραστηριότητες επιστροφής, σε συνδυασμό με την αναπτυξιακή βοήθεια, είναι σημαντικές για τη διασφάλιση της αποδοτικής διαχείρισης των συνόρων της ΕΕ (3)· καλεί τον Οργανισμό και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν περαιτέρω δομές συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών·

10.

σημειώνει τα μέτρα που έλαβε ο Οργανισμός για να μετριάσει τον υψηλό κίνδυνο απώλειας του πιθανού μη δαπανηθέντος προϋπολογισμού, ώστε τα κράτη μέλη να αποστέλλουν σε μηνιαία βάση πίνακες παρακολούθησης όπου να υποδεικνύονται οι επικαιροποιημένες πραγματικές δαπάνες· καλεί την Υπηρεσία Εσωτερικού Λογιστικού Ελέγχου (IAS) να διενεργήσει αξιολόγηση του μηχανισμού του Οργανισμού για την παρακολούθηση του κόστους και την πρόβλεψη των αναγκών βάσει των διατάξεων περί επιχορηγήσεων, καθώς και των επιπτώσεων που έχουν στη δημοσιονομική διαχείριση των επιχειρήσεων επιστροφής οι αναβαθμίσεις των συστημάτων αιτήσεων επιστροφής του Frontex (FAR) και εφαρμογών ολοκληρωμένης διαχείρισης των επιστροφών (IRMA)·

Επιδόσεις

11.

σημειώνει ότι, το 2021, ο Οργανισμός εφάρμοσε νέα οργανωτική δομή, μια σημαντική προσπάθεια για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της διευρυμένης εντολής του· αναγνωρίζει τον αντίκτυπο και τις αλλαγές που επέφερε η αναδιάρθρωση του Οργανισμού· επαινεί, στο πλαίσιο αυτό, τη στρατηγική του Οργανισμού για αύξηση της αποδοτικότητας με την ψηφιοποίηση, την αυτοματοποίηση ή την απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών που εφαρμόζονται σε ορισμένους τομείς·

12.

σημειώνει ότι, το 2021, ο Οργανισμός χρησιμοποίησε ορισμένα μέτρα ως βασικούς δείκτες επιδόσεων για την αξιολόγηση των επιδόσεων των δραστηριοτήτων του, τα οποία εγκρίθηκαν από το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού και απορρέουν από το ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού 2021-2023· σημειώνει με ικανοποίηση ότι έχει ανέβει το επίπεδο της εκλαμβανόμενης ποιότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών που παρέχει ο Οργανισμός, καθώς η βαθμολογία στο 94,34 % των αξιολογήσεων βελτιώθηκε από μέτρια και υψηλή σε πολύ υψηλή το 2021· εκφράζει τη λύπη του διότι, για ορισμένους δείκτες επιδόσεων, ο Οργανισμός δεν πέτυχε τους καθορισμένους στόχους, για παράδειγμα όσον αφορά τις καθυστερήσεις πληρωμών ή τη διαθεσιμότητα τεχνικού εξοπλισμού για αποστολές·

13.

σημειώνει ότι ο Οργανισμός απέστειλε επιτυχώς, στα κράτη μέλη υποδοχής και σε τέσσερις αερολιμένες της Ένωσης, τους πρώτους αξιωματικούς της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής· αναγνωρίζει ότι οι κύριες δραστηριότητες των αξιωματικών αυτών εστίασαν στη στήριξη της συνεργασίας όσον αφορά την ταυτοποίηση και την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων, την παροχή συμβουλών για την επιστροφή, και τις κρατήσεις πτήσεων στο σύστημα FAR· σημειώνει ακόμη ότι, το 2021, ο Οργανισμός πραγματοποίησε 19 κοινές επιχειρήσεις με 9 κράτη μέλη υποδοχής, 23 συμμετέχοντα κράτη μέλη, 32 αρχές και 4 τρίτες χώρες που εμπλέκονταν εν προκειμένω· σημειώνει την ταχεία επέμβαση στα σύνορα (RBI) στην οποία προέβη ο Οργανισμός για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών πιέσεων στα εξωτερικά χερσαία σύνορα μεταξύ Λιθουανίας και Λευκορωσίας και για τον έλεγχο των παράτυπων μεταναστευτικών ροών προς τη Λιθουανία και την Ένωση, αλλά επισημαίνει ταυτόχρονα τις ανησυχίες που προέκυψαν κατά τις επιχειρήσεις αυτές όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα, μεταξύ άλλων όπως διατυπώθηκαν από τον υπεύθυνο θεμελιωδών δικαιωμάτων (ΥΘΔ)· σημειώνει την επιχειρησιακή επιρροή του Οργανισμού σε σχέση με την RBI στη Λιθουανία, την κοινή επιχείρηση Opal Coast στη Μάγχη και τη δρομολόγηση της νέας κοινής επιχείρησης σε τρίτη χώρα, συγκεκριμένα στη Σερβία· σημειώνει την έναρξη της πιλοτικής φάσης για τις πρώτες τοποθετήσεις αξιωματικών συνδέσμων από τα κράτη μέλη· καλεί τον Οργανισμό να ενημερώσει την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων αυτής της πιλοτικής φάσης μόλις ολοκληρωθεί·

14.

σημειώνει ότι, σε σχέση με τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στα χερσαία σύνορα το 2021, αναφέρθηκαν 3 546 περιστατικά, στα οποία συμμετείχαν 16 304 συλληφθέντες παράτυποι μετανάστες, 6 461 παράτυποι μετανάστες και 368 συλληφθέντες διακινητές· σημειώνει με ικανοποίηση τις προσπάθειες του Οργανισμού που οδήγησαν στην αεροπορική επιστροφή 18 301 υπηκόων τρίτων χωρών, εκ των οποίων 10 193 άτομα μέσω 337 επιχειρήσεων με ναυλωμένες πτήσεις σε 33 χώρες επιστροφής και 8 108 άτομα με προγραμματισμένες πτήσεις σε 107 χώρες επιστροφής· αναγνωρίζει ότι, το 2021, η οικειοθελής επιστροφή αντιπροσώπευε το 57 % του συνόλου των επιστροφών με προγραμματισμένες πτήσεις, και ότι ο Οργανισμός ναύλωσε 22 αεροσκάφη για επιχειρήσεις επιστροφής· επαινεί την επιτυχή προετοιμασία και διοργάνωση της πρώτης ολοκληρωμένης επιχείρησης επιστροφής υπό την ηγεσία του Οργανισμού, στο πλαίσιο της οποίας ο Οργανισμός ανέλαβε τον ρόλο του κράτους μέλους διοργάνωσης·

15.

σημειώνει ότι, τον Απρίλιο του 2021, υπογράφηκε τροποποιημένη τυποποιημένη διαδικασία λειτουργίας (ΤΔΛ) σχετικά με τον μηχανισμό αναφοράς σοβαρού περιστατικού (ΑΣΠ), η οποία χρησίμευσε για τον καθορισμό του ρόλου και των αρμοδιοτήτων του ΥΘΔ· σημειώνει ακόμη ότι η αναγκαία πρόσθετη αναθεώρηση της ΤΔΛ σχετικά με τον μηχανισμό ΑΣΠ έχει καθυστερήσει· επικροτεί το γεγονός ότι ο μηχανισμός ΑΣΠ βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της οριστικοποίησης, σε συνεργασία με τον ΥΔΘ και σε διαβούλευση με το συμβουλευτικό φόρουμ του Οργανισμού για τα θεμελιώδη δικαιώματα· υπενθυμίζει ότι τούτη ήταν μία από τις επτά προϋποθέσεις που τέθηκαν για την απαλλαγή του Οργανισμού τα προηγούμενα έτη· καλεί τον Οργανισμό να ενημερώσει την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την οριστικοποίηση της πρόσθετη αναθεώρηση της ΤΔΛ όσον αφορά τον μηχανισμό ΑΣΠ·

16.

τονίζει ότι κάθε επιχειρησιακό σχέδιο θα πρέπει να περιλαμβάνει διαφανή μηχανισμό αναφοράς ώστε να διασφαλίζεται ότι αναφέρεται κάθε περιστατικό στον επιχειρησιακό τομέα και δίνεται η δέουσα συνέχεια· τονίζει ότι αυτός ο μηχανισμός αναφοράς θα πρέπει να εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τον τρόπο χρηματοδότησης των πόρων αυτών, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι ο Οργανισμός, και ιδίως ο ΥΘΔ, μπορεί να παρακολουθεί τον επιχειρησιακό τομέα στο σύνολό του και να διερευνά όλες τις ΑΣΠ ή άλλες ενδείξεις μη συμμόρφωσης·

17.

επικροτεί την απόφαση του Οργανισμού, της 25ης Ιανουαρίου 2022, όπου εκτίθενται λεπτομερώς οι τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας για την εφαρμογή του άρθρου 46 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896, οι οποίες εκπονήθηκαν σύμφωνα με τα σχόλια και τις παρατηρήσεις των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών Σένγκεν, του ΥΘΔ και του συμβουλευτικού φόρουμ του Frontex για τα θεμελιώδη δικαιώματα·

18.

επικροτεί την εφαρμογή συστημάτων ΤΠ για υποθέσεις επιστροφής με βάση το μοντέλο RECAMAS (σύστημα διαχείρισης υποθέσεων επιστροφής) στην Ιταλία, το Βέλγιο και τη Φινλανδία· επαναλαμβάνει τη σύσταση που διατύπωσε το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού προς τον Οργανισμό, να συνεργαστεί και με άλλα κράτη μέλη και να πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να ακολουθήσει το παράδειγμα αυτό·

19.

σημειώνει τη σημαντική αύξηση του αριθμού των ΑΣΠ από μόλις 10 το 2020 σε 62 το 2021, εκ των οποίων τα 53 καλύπτονταν από την πρόσφατα τροποποιηθείσα ΤΔΛ· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι υψηλότεροι αριθμοί αναφέρθηκαν από τη Λιθουανία και την Ελλάδα· επικροτεί το γεγονός ότι θεσπίστηκε νέα διαδικασία, βάσει της οποίας όλα τα περιστατικά όπου σημειώνεται χρήση βίας κοινοποιούνται στον ΥΘΔ σε μηνιαία βάση, ο οποίος δεσμεύθηκε να εκδίδει ετήσια αξιολόγηση της διαδικασίας αυτής· καλεί τον Οργανισμό να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής· χαιρετίζει το γεγονός ότι οι παρατηρητές θεμελιωδών δικαιωμάτων (ΠΘΔ) ξεκίνησαν να ενσωματώνονται στο επιχειρησιακό πλαίσιο και ολοκλήρωσαν πάνω από 200 ημέρες τοποθέτησης, επισκεπτόμενοι 10 χώρες και συμμετέχοντας σε 15 αποστολές επιστροφής·

20.

σημειώνει ότι, το 2021, στο πλαίσιο του μηχανισμού καταγγελιών του Οργανισμού, παρελήφθησαν και εξετάστηκαν 27 καταγγελίες από τον ΥΘΔ, ο οποίος έκρινε παραδεκτές 6 εξ αυτών· εκφράζει βαθιά ανησυχία για τις εικαζόμενες παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε σχέση με τις παραδεκτές καταγγελίες·

21.

υπενθυμίζει ότι, στην από 30ής Ιουνίου 2022 απόφασή του, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έκρινε ότι η λιθουανική νομοθεσία που επιτρέπει την άρνηση χορήγησης διεθνούς προστασίας και την αυτόματη κράτηση των αιτούντων με μόνη αιτιολογία ότι διήλθαν παράτυπα τα σύνορα είναι ασυμβίβαστη με το δίκαιο της Ένωσης· σημειώνει ότι, τον Ιούλιο του 2022, ο Οργανισμός έπαψε να συνεργάζεται με τη Λιθουανία και να της παρέχει στήριξη όσον αφορά την επιτήρηση των συνόρων· σημειώνει ωστόσο ότι ο Οργανισμός συνέχισε να δραστηριοποιείται στη Λιθουανία, με υπαλλήλους που ασχολούνται με τους συνοριακούς ελέγχους, ακόμα και μετά την απόφαση του ΔΕΕ· υπενθυμίζει ακόμη τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν, μεταξύ άλλων και από το Συμβούλιο της Ευρώπης, όσον αφορά την ανθρωπιστική κατάσταση και την εικαζόμενη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στα σύνορα Λετονίας-Λευκορωσίας, η οποία προκλήθηκε από την εργαλειοποίηση μεταναστών από το καθεστώς της Λευκορωσίας· καλεί τον Οργανισμό να επαληθεύσει ότι δεν συμμετέχει σε δραστηριότητες που συνδέονται με τη λιθουανική νομοθεσία και έχουν κηρυχθεί, από το ΔΕΕ, ασυμβίβαστες με το δίκαιο της Ένωσης, και να μην συμμετέχει σε επιχειρήσεις που είναι ασυμβίβαστες με το δίκαιο της Ένωσης·

22.

σημειώνει τις νομικές ενέργειες κατά του Οργανισμού που κινήθηκαν ενώπιον του ΔΕΕ, για λογαριασμό θυμάτων τα οποία είχαν ζητήσει προστασία στην Ελλάδα· σημειώνει ότι ζητήθηκε από το ΔΕΕ να διαπιστώσει εάν ο Οργανισμός ενήργησε μη σεβόμενος το άρθρο 46 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896 όταν δεν έλαβε την απόφαση να αποσύρει τη χρηματοδότηση για το σύνολο ή μέρος των δραστηριοτήτων του στην περιοχή του Αιγαίου Πελάγους, να αναστείλει τις εν λόγω δραστηριότητες ή να τις τερματίσει εν όλω ή εν μέρει· καλεί τον Οργανισμό να παράσχει στο Κοινοβούλιο όλα τα σχετικά έγγραφα εν προκειμένω, συμπεριλαμβανομένων της από 1ης Σεπτεμβρίου 2022 γνωμοδότησης του ΥΘΔ, των ΑΣΠ του 2021 και του 2022, καθώς και πληροφοριών σχετικά με τη διερεύνηση της υπόθεσης του διαπολιτισμικού μεσολαβητή του Οργανισμού, ο οποίος απελάθηκε διά της βίας στην Τουρκία, μαζί με τουλάχιστον 130 υπηκόους τρίτων χωρών, όπως αναφέρθηκε τον Νοέμβριο του 2021 στο διοικητικό συμβούλιο· σημειώνει ότι, σε συνέχεια των γνωμοδοτήσεων και συστάσεων του ΥΘΔ σχετικά με την αξιολόγηση της κατάστασης στην Ελλάδα, η πρώην προσωρινή εκτελεστική διευθύντρια και ο ΥΘΔ συνεργάστηκαν με τις ελληνικές αρχές ώστε να θεσπιστούν διασφαλίσεις για την εφαρμογή του πλαισίου θεμελιωδών δικαιωμάτων στις επιχειρησιακές δραστηριότητες που διεξάγονται στην Ελλάδα· σημειώνει ότι, μετά τις εν λόγω συζητήσεις, οι ελληνικές αρχές κατάρτισαν σχέδιο εφαρμογής για την υλοποίηση των διασφαλίσεων, το οποίο αναγνωρίστηκε, από τον ΥΘΔ και το διοικητικό συμβούλιο, ως θετικό επίτευγμα· επισημαίνει ότι ο ΥΘΔ αναγνωρίζει τις διαδικαστικές προσπάθειες, και σημειώνει ότι ο ΥΘΔ συνέστησε στον Οργανισμό να αποσυρθεί από την Ελλάδα σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896·

23.

σημειώνει τη συνεργασία του Οργανισμού με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, με σκοπό τον συντονισμό και την ανταλλαγή πόρων σε τομείς όπως η ανταλλαγή πληροφοριών, οι υπηρεσίες επιτήρησης και επικοινωνίας, η ανάπτυξη ικανοτήτων, η ανάλυση κινδύνου και, ιδίως, η κοινοχρησία ικανοτήτων· σημειώνει ακόμη ότι η εν λόγω συνεργασία διέπεται από τριμερή συμφωνία συνεργασίας που υπεγράφη από τους τρεις οργανισμούς και επικαιροποιήθηκε το 2021 επ’ αόριστον· επικροτεί την υλοποίησή της, για παράδειγμα μέσω επιχειρήσεων οι οποίες ανταποκρίνονται σε ζητήματα που σχετίζονται με την ακτοφυλακή σε συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές και μέσω υπηρεσιών αεροσκαφών επιτήρησης που παρέχονται από τον Οργανισμό· καλεί τον Οργανισμό να διερευνήσει περαιτέρω τις δυνατότητες συντονισμού και κοινοχρησίας πόρων με άλλους οργανισμούς, ιδίως με τους οργανισμούς δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων, παρά τις δυνητικές διαφορές τους στις επιχειρησιακές δραστηριότητες·

24.

σημειώνει ότι ο Οργανισμός αναβάλλει εδώ και πάνω από ένα έτος —από τα μέσα του 2022 στο 3ο και το 4ο τρίμηνο του 2023— την εφαρμογή της σύστασης 1 της ειδικής έκθεσης 8/2021 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (με προθεσμία που έληξε στο τέλος του 2021) όσον αφορά τη βελτίωση του πλαισίου ανταλλαγής πληροφοριών και της ευρωπαϊκής εικόνας της κατάστασης· καλεί τον Οργανισμό να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό κατά προτεραιότητα·

Πολιτική προσωπικού

25.

σημειώνει ότι, στις 31 Δεκεμβρίου 2021, ο πίνακας προσωπικού είχε εκτελεστεί κατά 82 %, καθώς καλύπτονταν οι 861 από τις 1 050 θέσεις έκτακτων υπαλλήλων που είχαν εγκριθεί στον προϋπολογισμό της Ένωσης· σημειώνει ότι, επιπλέον, 506 συμβασιούχοι υπάλληλοι και 187 αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμονες εργάστηκαν για τον Οργανισμό (από 730 συμβασιούχους υπαλλήλους και 220 αποσπασμένους εθνικούς εμπειρογνώμονες που είχαν εγκριθεί για τον Οργανισμό το 2021)· επικροτεί το γεγονός ότι το ποσοστό πληρότητας του Οργανισμού αυξήθηκε κατά περίπου 15 % σε σύγκριση με το 2020, με την πρόσληψη 432 νεοαφιχθέντων, αλλά με καθαρή αύξηση κατά 320 κατειλημμένες θέσεις, από 1234 το 2020 σε 1554 το 2021· σημειώνει ότι το τρέχον ποσοστό πληρότητας στον Οργανισμό είναι 79 %, το υψηλότερο ποσοστό πληρότητας από τη θέση σε ισχύ του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896· σημειώνει ακόμη ότι 44 μέλη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού (ETIAS) ενσωματώθηκαν στο τμήμα της κεντρικής μονάδας ETIAS· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, το 2021, η εξωτερική εναλλαγή προσωπικού του Οργανισμού σχεδόν διπλασιάστηκε, από 2,8 % το 2020 σε 4,4 % το 2021· αναγνωρίζει τις συνεχείς προσπάθειες του Οργανισμού και τις κρίσιμες βελτιώσεις στον τομέα των προσλήψεων, παρά τις καθυστερήσεις· αναγνωρίζει ότι οι έγκαιρες προσλήψεις και η επίτευξη γεωγραφικής ισορροπίας εξακολουθούν να είναι προβληματικές, κυρίως λόγω του χαμηλού συντελεστή για την Πολωνία· σημειώνει ακόμη ότι ο χαμηλός συντελεστής για την Πολωνία αποτελεί πάγια πρόκληση για τον Οργανισμό, η οποία επιδεινώθηκε τους τελευταίους μήνες λόγω του πρωτοφανούς υψηλού πληθωρισμού στη χώρα, που ανήλθε σε 16,6 % τον Δεκέμβριο του 2022·

26.

σημειώνει την κατανομή των φύλων που καταγράφηκε στον Οργανισμό το 2021 σε επίπεδο ανώτερων διοικητικών στελεχών με 15 άνδρες (68,18 %) και 7 γυναίκες (31,82 %), στο επίπεδο του διοικητικού συμβουλίου με 55 άνδρες (83,3 %) και 11 γυναίκες (16,7 %), και για το προσωπικό του Οργανισμού συνολικά, με 1 116 άνδρες (71,8 %) και 438 γυναίκες (28,2 %)· αναγνωρίζει ότι την ευθύνη για τη διασφάλιση της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων στο διοικητικό συμβούλιο φέρουν τα κράτη μέλη· εκφράζει τη βαθιά του λύπη διότι, παρά τις προηγούμενες εκκλήσεις του Κοινοβουλίου προς τον Οργανισμό και τα κράτη μέλη, οι προσπάθειες για τη βελτίωση της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων στα ανώτατα διοικητικά στελέχη και στο προσωπικό του Οργανισμού ήταν ανεπαρκείς· καλεί επιτακτικά τον Οργανισμό και τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν το ζήτημα αυτό και να λαμβάνουν υπόψη την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων κατά την πρόσληψη νέου προσωπικού και κατά την υποβολή υποψηφιοτήτων και τους διορισμούς στις προαναφερθείσες θέσεις·

27.

σημειώνει με ικανοποίηση τον διορισμό του ΥΘΔ τον Ιούνιο του 2021· υπενθυμίζει ωστόσο τη διαπίστωση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) ότι δεν ανατέθηκε στον ΥΘΔ διαχειριστής υποθέσεων για αναφορές σχετικά με σοβαρά περιστατικά που αφορούν εικαζόμενες παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων· σημειώνει ακόμη ότι ο Οργανισμός έχει προσεγγίσει περισσότερο την πλήρη εκτέλεση της παραταθείσας εντολής του έχοντας αναθέσει καθήκοντα το 2022 σε συνολικά 46 ΠΘΔ, σε σύγκριση με μόλις 20 ΠΘΔ το 2021· σημειώνει ότι οι περισσότεροι από τους ΠΘΔ διορίστηκαν σε επίπεδο AD· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του διότι υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ ΠΘΔ, καθώς 15 άτομα εξακολουθούν να έχουν προσληφθεί σε θέσεις AST, σε σύγκριση με τα υπόλοιπα 31 άτομα που προσλήφθηκαν σε επίπεδο AD· υπενθυμίζει το πάγιο αίτημα του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής για τουλάχιστον 40 ΠΘΔ σε επίπεδο AD· επισημαίνει ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/1896 παρέχει το πλαίσιο για περαιτέρω αύξηση του αριθμού των ΠΘΔ, καθώς ο Οργανισμός συνεχίζει να επεκτείνεται, δεδομένου ο αρχικός αριθμός των 40 ΠΘΔ είναι το κατώτατο και όχι το ανώτατο όριο· καλεί επιτακτικά την Επιτροπή και τον Οργανισμό να τροποποιήσουν τον πίνακα προσωπικού του Οργανισμού προκειμένου να προσληφθούν όλοι οι ΠΘΔ σε επίπεδο AD· καλεί τον Οργανισμό να προβεί σε περαιτέρω προσλήψεις ΠΘΔ αποκλειστικά σε επίπεδο AD· εκφράζει ακόμη τη λύπη του διότι η εκπλήρωση της απαίτησης του άρθρου 110 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896, το οποίο προέβλεπε την πρόσληψη τουλάχιστον 40 ΠΘΔ έως τον Δεκέμβριο του 2020, έχει καθυστερήσει κατά σχεδόν δύο έτη· υπενθυμίζει τον αρνητικό ρόλο που διαδραμάτισε ο πρώην εκτελεστικός διευθυντής στις επανειλημμένες καθυστερήσεις της διαδικασίας αυτής, και επικροτεί τις προσπάθειες της πρώην προσωρινής διαχείρισης για την εκπλήρωση της απαίτησης αυτής·

28.

επικροτεί τα εκτεταμένα μέτρα και τις πολιτικές του Οργανισμού κατά της παρενόχλησης που έχουν τεθεί σε εφαρμογή· σημειώνει με ικανοποίηση την έγκριση, το 2021, του εγχειριδίου διαδικασιών για τους εμπιστευτικούς συμβούλους του Frontex, το οποίο περιγράφει την πρακτική εφαρμογή της πολιτικής του Οργανισμού κατά της παρενόχλησης· αναγνωρίζει τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζουν οι εμπιστευτικοί σύμβουλοι για την προστασία της αξιοπρέπειας του προσωπικού του Οργανισμού και την πρόληψη της ψυχολογικής και σεξουαλικής παρενόχλησης· τονίζει, ταυτόχρονα, τη σημασία μιας οργανωσιακής κουλτούρας που εφαρμόζει έμπρακτα τις εν λόγω πολιτικές, δεδομένου ότι, κατά τον χρόνο έγκρισης του εγχειριδίου διαδικασιών, εξακολουθούσαν να διαπράττονται σοβαρά παραπτώματα, μεταξύ άλλων σε σχέση με την παρενόχληση, από βασικά άτομα εντός του Οργανισμού· αναγνωρίζει ότι τα ζητήματα αυτά εξετάστηκαν στο πλαίσιο της συνέχειας που δόθηκε στα πορίσματα της έρευνας της OLAF· επικροτεί εν προκειμένω την προσήλωση του Οργανισμού στον διαρθρωτικό μετασχηματισμό και στη διεύρυνση του δικτύου των εμπιστευτικών συμβούλων ειδικότερα· καλεί εκ νέου την ηγεσία του Οργανισμού να πραγματοποιήσει διεξοδική έρευνα σχετικά με την εφαρμογή των υφιστάμενων διαδικασιών κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης, να συνεργαστεί πλήρως με όλες τις σχετικές αρχές και να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με τα πορίσματα, και να υποβάλει λεπτομερές σχέδιο δράσης με μέτρα που θα διασφαλίζουν μηδενική ανοχή έναντι της σεξουαλικής παρενόχλησης σε όλες τις δραστηριότητες του Οργανισμού·

29.

σημειώνει τις απαντήσεις του Οργανισμού στις γραπτές ερωτήσεις του Κοινοβουλίου, σύμφωνα με τις οποίες το 2021 καταγγέλθηκαν συνολικά 10 περιπτώσεις παρενόχλησης στις αρμόδιες οντότητες του Οργανισμού· σημειώνει ακόμη ότι από τις 7 επίσημες διαδικασίες που κινήθηκαν το 2021, ολοκληρώθηκαν 4 υποθέσεις· καλεί τον Οργανισμό να αξιολογεί προσεκτικά κάθε εκκρεμή υπόθεση, ακολουθώντας μια προσέγγιση μηδενικής ανοχής απέναντι στην ψυχολογική, σεξουαλική ή κάθε άλλης μορφής παρενόχληση, και να ενεργεί ταχέως ώστε να λογοδοτούν οι αυτουργοί παρόμοιων παραπτωμάτων· καλεί ακόμη τον Οργανισμό να τηρεί ενήμερη την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή όσον αφορά τα αποτελέσματα της επανέναρξης της έρευνας σχετικά με τον τραγικό θάνατο υπαλλήλου το 2020·

30.

σημειώνει την προσοχή και προορατικότητα του Οργανισμού όσον αφορά τις πολιτικές και διαδικασίες για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία· επικροτεί, στο πλαίσιο αυτό, τη δημιουργία της εσωτερικής ομάδας εργασίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, ώστε να διασφαλιστούν αποτελεσματικός εσωτερικός συντονισμός, διαβούλευση και προσδιορισμός προτεραιοτήτων· καλεί τον Οργανισμό να ενημερώσει την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με τον κατάλογο των δράσεων και μέτρων που προτείνεται να εφαρμοστούν στο πλαίσιο της υγείας και ασφάλειας στην εργασία και σχετικά με την εφαρμογή τους· σημειώνει τα ισχύοντα μέτρα του Οργανισμού, το ελαστικό ωράριο και την επιστροφή των δαπανών για αθλητικές δραστηριότητες, με στόχο να βελτιωθούν η ευεξία του προσωπικού του στην εργασία και η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· καλεί τον Οργανισμό να εγκρίνει περισσότερα μέτρα στον τομέα αυτόν, έχοντας ως πρότυπα άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης·

Σύναψη συμβάσεων

31.

σημειώνει ότι, το 2021, ο Οργανισμός προκήρυξε 36 ανοικτές διαδικασίες υποβολής προσφορών, εκ των οποίων οι 18 κατέληξαν στην υπογραφή συμβάσεων συνολικής αξίας 218 400 000 EUR, ενώ οι άλλες 18, συνολικής αξίας 241 000 000 EUR, βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη· σημειώνει ακόμη ότι ο Οργανισμός δρομολόγησε 29 διαδικασίες χαμηλής και μεσαίας αξίας (που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τρεις και πέντε υποψηφίους) συνολικής αξίας 12 000 000 EUR, εκ των οποίων οι 25 κατέληξαν, το 2021, στην υπογραφή συμβάσεων συνολικής αξίας 11 800 000 EUR, ενώ οι άλλες τέσσερις, συνολικής αξίας 300 000 EUR, βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη· σημειώνει ακόμη ότι, το 2021, ο Οργανισμός διεκπεραίωσε 203 διαδικασίες πολύ χαμηλής αξίας (που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με έναν υποψήφιο), συνολικής αξίας 2 500 000 EUR· σημειώνει τέλος ότι, το 2021, διεκπεραιώθηκαν 991 διαδικασίες βάσει υφιστάμενων συμβάσεων-πλαίσιο συνολικής αξίας 194 600 000 EUR, εκ των οποίων οι 900 κατέληξαν στην υπογραφή ειδικών συμβάσεων ή δελτίων παραγγελίας, συνολικής αξίας 172 200 000 EUR, ενώ οι άλλες 91, συνολικής αξίας 22 300 000 EUR, βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη·

32.

επαινεί τις προσπάθειες του Οργανισμού το 2021 να εξασφαλίσει συμβάσεις στρατηγικής σημασίας σε τομείς όπως η υποστήριξη αεροσκαφών επιτήρησης, η παροχή εξοπλισμού ατομικής προστασίας και ειδών υγιεινής, η προμήθεια τετρακίνητων οχημάτων παντός εδάφους, η προμήθεια υπηρεσιακών όπλων, η παροχή δορυφορικών εικόνων, η εξασφάλιση υπηρεσιών παραγωγής χαρτών, η παροχή υπηρεσιών μετεωρολογικών και ωκεανογραφικών πληροφοριών ή η αγορά μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ωφέλιμων φορτίων· επικροτεί την επιμέλεια του Οργανισμού όσον αφορά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του σχεδίου κατάρτισης για τις προμήθειες·

33.

επαναλαμβάνει την έντονη ανησυχία του όσον αφορά ρεπορτάζ που κυκλοφόρησαν στα μέσα ενημέρωσης τον Αύγουστο του 2022, σύμφωνα με τα οποία ο Οργανισμός χρησιμοποιούσε τις υπηρεσίες αναδόχου που φέρεται να εκμεταλλευόταν διαπολιτισμικούς μεσολαβητές, υποβάλλοντάς τους σε συνθήκες εργασίας οι οποίες παραβιάζουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τις αμοιβές και τις συνθήκες εργασίας· σημειώνει την αναφορά που κατέθεσαν εν προκειμένω διαπολιτισμικοί μεσολαβητές, καθώς και την καταγγελία που υπέβαλαν στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή· σημειώνει τις απαντήσεις του Οργανισμού στα μέσα ενημέρωσης, ότι, σε συνέχεια της αναφοράς, ο Οργανισμός επικοινώνησε με τον ανάδοχο για να του υπενθυμίσει τις υποχρεώσεις του· αποδοκιμάζει το γεγονός ότι οι πληροφορίες σχετικά με την εκτέλεση της σύμβασης και την τήρηση των όρων για τους εργαζομένους δεν περιλαμβάνονται στις πληροφορίες που παρείχε ο Οργανισμός στο Κοινοβούλιο·

34.

σημειώνει με ανησυχία τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον τομέα των προμηθειών· σημειώνει ιδίως ότι ο Οργανισμός δρομολόγησε διαδικασία σύναψης σύμβασης-πλαίσιο για την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών, με πολύ χαμηλές απαιτήσεις όσον αφορά την οικονομική, τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των προσφερόντων· σημειώνει ότι ο Οργανισμός στήριξε την αξιολόγησή του σε εκτιμώμενη αξία σύμβασης 15 000 000 EUR, ενώ η υποκείμενη αξία της σύμβασης κάλυπτε τα προγραμματισμένα έξοδα αποστολής, τα οποία εκτιμήθηκαν σε περίπου 240 000 000 EUR· επαναλαμβάνει το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι, στην περίπτωση αυτή, ο Οργανισμός εκτέθηκε σε διάφορους κινδύνους, όπως η αδυναμία έγκαιρης παροχής υπηρεσιών με την ελάχιστη δυνατή ποιότητα και ο κίνδυνος μη ορθής εκτέλεσης της σύμβασης· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η σύμβαση οδήγησε σε ανεπαρκείς επιδόσεις, με αποτέλεσμα να σημειωθούν σοβαρές διαταραχές στην επιχειρησιακή συνέχεια· επικροτεί το γεγονός ότι, κατόπιν επαληθεύσεων, η σύμβαση καταγγέλθηκε αμέσως· τονίζει ότι πρέπει να αποφεύγονται οι χαλαρές απαιτήσεις που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των προσφερόντων ή οι αξιολογήσεις που διενεργούνται βάσει παραπλανητικών δεδομένων·

35.

σημειώνει ότι ο Οργανισμός ανέφερε ότι βελτίωσε τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση του ετήσιου σχεδίου προμηθειών· καλεί την IAS να συμπεριλάβει το σχέδιο αυτό στους μελλοντικούς ελέγχους της·

Πρόληψη και διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων, και διαφάνεια

36.

επικροτεί το γεγονός ότι εφαρμόστηκαν επιτυχώς οι εκκλήσεις του Κοινοβουλίου να δημοσιευθούν τα βιογραφικά σημειώματα και οι δηλώσεις συμφερόντων των μελών του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού και της εκτελεστικής διεύθυνσης στον ιστότοπο του Οργανισμού·

37.

σημειώνει τα περαιτέρω μέτρα που ελήφθησαν για την ενίσχυση της διαφάνειας των δραστηριοτήτων του Οργανισμού· επικροτεί την απόφαση του εκτελεστικού διευθυντή του Οργανισμού να καταρτίσει το Μητρώο Διαφάνειας σύμφωνα με το άρθρο 118 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896· σημειώνει την απάντηση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή, όπου παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τις επαφές και τις συνεδριάσεις που καταχωρίστηκαν και τεκμηριώθηκαν στο Μητρώο Διαφάνειας του Οργανισμού το 2021· καλεί τον Οργανισμό να υποβάλλει τακτικά έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την εφαρμογή και τη χρήση του εργαλείου αυτού·

38.

υπενθυμίζει την απόφαση της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας στην αυτεπάγγελτη έρευνα σχετικά με τις υποχρεώσεις στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων· υπενθυμίζει ακόμη ότι ο Οργανισμός έχει την υποχρέωση να εξασφαλίζει την προορατική διαφάνεια, όπως αναφέρεται στο άρθρο 114 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896· καλεί τον Οργανισμό να εφαρμόσει όλες τις συστάσεις της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας· επαναλαμβάνει την πρότασή του να αναπτύξει και να εφαρμόσει ο Οργανισμός νέο κώδικα δεοντολογίας που να εξασφαλίζει την πλήρη διαφάνεια και τη χρηστή διαχείριση, και να τηρεί ενήμερη την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή όσον αφορά την πρόοδο που σημειώνεται εν προκειμένω·

39.

τονίζει ότι η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε κακοδιοίκηση από την πλευρά του Οργανισμού όσον αφορά την πρόσφατη πρακτική του για την πρόσβαση σε έγγραφα, στην από 15ης Δεκεμβρίου 2022 απόφασή του στις υποθέσεις 1261/2020 και 1361/2020·

40.

αναγνωρίζει το από 27ης Ιουνίου 2022 ενημερωτικό σημείωμα του Οργανισμού σχετικά με τις δράσεις που ανέλαβε η διοίκηση του Οργανισμού κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, και δη τις προσπάθειες να ενισχυθούν οι διαδικασίες που απαιτούνται για τη χρηστή διακυβέρνηση και τη λογοδοσία στον οργανισμό, με την ενίσχυση της διαφάνειας, της προορατικής επικοινωνίας και της συνεργασίας με εσωτερικούς και εξωτερικούς ενδιαφερόμενους φορείς· επικροτεί την πρωτοβουλία του Οργανισμού για επιχειρησιακή ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις επιχειρησιακές του δραστηριότητες με ολοκληρωμένο τρόπο· επικροτεί επίσης τη δέσμευση του Οργανισμού να δημοσιεύει στον ιστότοπό του τις συστάσεις που παρουσίασαν ο ΥΘΔ και το συμβουλευτικό φόρουμ στο διοικητικό συμβούλιο· επικροτεί το γεγονός ότι ο Οργανισμός αύξησε επιτέλους τη διαφάνειά του στις Ημέρες Βιομηχανίας, με τη δημοσίευση, στον ιστότοπο του Οργανισμού, εκθέσεων παρακολούθησης οι οποίες παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις εταιρείες που συμμετέχουν στις Ημέρες Βιομηχανίας και τις παρουσιάσεις τους·

41.

σημειώνει ότι η εφαρμογή των μέτρων και των κατευθυντήριων γραμμών του Οργανισμού για την καταγγελία δυσλειτουργιών έχει αποφέρει αποτελέσματα· αναγνωρίζει ότι, το 2021, οι υπάλληλοι ανέφεραν μία περίπτωση δόλιας δραστηριότητας και δύο περιπτώσεις εικαζόμενης παρενόχλησης· σημειώνει ακόμη ότι από τις τρεις υποθέσεις, μία έχει κλείσει, ενώ οι άλλες δύο βρίσκονται σε εξέλιξη σε επίπεδο διερευνητικής αποστολής· καλεί τον Οργανισμό να εξασφαλίσει ότι οι υπεύθυνοι θα λογοδοτήσουν και να ενημερώσει την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με το αποτέλεσμα και τα περαιτέρω μέτρα που ελήφθησαν σε σχέση με τις τρεις αυτές περιπτώσεις·

42.

επαναλαμβάνει ότι οι ενισχυμένες αρμοδιότητες και πόροι που κατανεμήθηκαν στον Οργανισμό πρέπει να συνοδεύονται από αυξημένη διαφάνεια και λογοδοσία, καθώς και από την πλήρη τήρηση και προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων· επικροτεί εν προκειμένω τη χρήση Μητρώου Διαφάνειας από τον Οργανισμό, και σημειώνει ότι δίνεται προτεραιότητα, τόσο από το διοικητικό συμβούλιο όσο και από την εκτελεστική διεύθυνση, στις προσπάθειες για την περαιτέρω ενίσχυση των ρυθμίσεων ακεραιότητας και λογοδοσίας σε διυπηρεσιακό επίπεδο· σημειώνει με ικανοποίηση εν προκειμένω τη δημιουργία κλιμακίου εσωτερικού ελέγχου και την έγκριση του Χάρτη Εσωτερικού Ελέγχου το 2022· επαναλαμβάνει την απογοήτευσή του για τις ενέργειες του προηγούμενου εκτελεστικού διευθυντή όσον αφορά τη λογοδοσία, τη διαφάνεια και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ο οποίος ενεργούσε ως εκτελεστικός διευθυντής καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021 και παραιτήθηκε μόλις στις 29 Απριλίου 2022· επικροτεί τη ρητή δέσμευση της προσωρινής εκτελεστικής διοίκησης να αντιμετωπίσει πλήρως τα ζητήματα αυτά· τονίζει ότι η εν λόγω λογοδοσία και διαφάνεια, καθώς και η τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, είναι ουσιαστικής σημασίας για την αξιολόγηση όσον αφορά την απαλλαγή του Οργανισμού για το αντίστοιχο οικονομικό έτος·

Εσωτερικός έλεγχος

43.

σημειώνει την αξιολόγηση του Οργανισμού ότι το σύστημα εσωτερικού ελέγχου ήταν μερικώς αποτελεσματικό το 2021· συμμερίζεται την ανησυχία του διοικητικού συμβουλίου, ότι σε 2 μόνο από τους 17 τομείς που αξιολογήθηκαν δεν εντοπίστηκαν ελλείψεις· εκφράζει ακόμη την ανησυχία του διότι εντοπίστηκαν σημαντικές ελλείψεις σε σχέση με τον τομέα 5 («τηρεί τα άτομα υπόλογα για τις αρμοδιότητες εσωτερικού ελέγχου που τους ανατίθενται στο πλαίσιο της επίτευξης των στόχων») και τον τομέα 10 («επιλέγει και αναπτύσσει δραστηριότητες ελέγχου που συμβάλλουν στον μετριασμό των κινδύνων για την επίτευξη των στόχων σε αποδεκτά επίπεδα»)· επικροτεί τις 15 δράσεις βελτίωσης του Οργανισμού για την ενίσχυση των ελέγχων στους τομείς όπου εντοπίστηκαν ανεπάρκειες ελέγχου· σημειώνει ότι 4 από τις εν λόγω δράσεις απαιτούν βελτίωση σε συνεχή βάση, και ότι 4 ακόμη δράσεις βρίσκονται σε εξέλιξη· καλεί τον Οργανισμό να τηρεί ενήμερη την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή όσον αφορά την επιτευχθείσα πρόοδο·

44.

εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι ο Οργανισμός κατέγραψε μεγάλο αριθμό περιστατικών μη συμμόρφωσης στον τομέα της διαχείρισης συμβάσεων και, ιδίως, επιχορηγήσεων· εκφράζει τη λύπη του διότι ο αριθμός των αποκλίσεων (εξαιρέσεις και περιστατικά μη συμμόρφωσης) και η σχετική αξία αυξήθηκαν, ειδικότερα, από 106 το 2020 σε 159 το 2021 και από 10,2 εκατομμύρια EUR το 2020 σε 21,3 εκατομμύρια EUR το 2021, αντίστοιχα· σημειώνει με ανησυχία ότι, το 2021, ο τομέας της λογιστικής διαχείρισης επιχορηγήσεων αντιπροσώπευε το 72 % του ποσού αυτού· σημειώνει ακόμη ότι, το 2021, καταγράφηκαν 8 αποκλίσεις με ποσό άνω του 1 εκατομμυρίου EUR·

45.

εκφράζει τη λύπη του για τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή των 12 συστάσεων της IAS όσον αφορά τη διαχείριση συμβάσεων, τη διακυβέρνηση ΤΠ και τη διαχείριση έργων, τη διαχείριση ανθρώπινων πόρων, και τον σχεδιασμό και την κατανομή· καλεί τον Οργανισμό να διορθώσει τις ελλείψεις αυτές το συντομότερο δυνατόν και, εάν χρειαστεί, με τη βοήθεια της Επιτροπής, και να τηρεί ενήμερη την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την πρόοδο επί του θέματος·

46.

υπενθυμίζει τη σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία ο Οργανισμός θα πρέπει να εγκρίνει και να εφαρμόσει πολιτική για τις ευαίσθητες θέσεις· σημειώνει ότι ο Οργανισμός ανέφερε πως το σχέδιο της εν λόγω πολιτικής βρίσκεται σε στάδιο οριστικοποίησης· καλεί τον Οργανισμό να θέσει σε εφαρμογή τη σύσταση αυτή το συντομότερο δυνατό·

47.

σημειώνει τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τις αδυναμίες του εσωτερικού ελέγχου του Οργανισμού στους τομείς των διαδικασιών πρόσληψης, των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων και όσον αφορά την ανάθεση αρμοδιοτήτων σε κύριους ή δευτερεύοντες διατάκτες· σημειώνει ακόμη τις απαντήσεις του Οργανισμού στις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και στα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί· επικροτεί την έγκριση από τον Οργανισμό, τον Ιανουάριο του 2022, σαφέστερων οδηγιών προς τα μέλη της επιτροπής επιλογής ώστε να διασφαλίζονται πιο συνεπείς αξιολογήσεις και εναρμονισμένες διαδικασίες· καλεί την IAS να συμπεριλάβει τις επικαιροποιημένες διαδικασίες πρόσληψης του Οργανισμού στους μελλοντικούς ελέγχους της·

48.

επικροτεί το γεγονός ότι έχουν θεσπιστεί μέτρα για τη βελτίωση της διαδικασίας μεταφοράς, προκειμένου να αποφεύγονται οι παράτυπες μεταφορές· επικροτεί ακόμη τη συμφωνία για τη συμμετοχή των οικονομικών υπηρεσιών του Οργανισμού στη διαδικασία μεταφοράς, για τη σχεδιαζόμενη βελτίωση της κατάρτισης που παρέχεται στους κύριους διατάκτες, καθώς και για τη δημιουργία κλιμακίου εσωτερικού ελέγχου στον Οργανισμό·

Ψηφιοποίηση και η πράσινη μετάβαση

49.

επαινεί τον στόχο του Οργανισμού να ενσωματώσει περαιτέρω τη βιωσιμότητα στις επιχειρησιακές, αναλυτικές, επιστημονικές και διοικητικές του δραστηριότητες· σημειώνει τη θετική αξιολόγηση της εμπειρίας του Οργανισμού όσον αφορά τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις, μετά τη θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών στον τομέα αυτόν· επικροτεί το γεγονός ότι ο Οργανισμός, όπως ενθαρρύνθηκε από την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή, επέλεξε να ανταλλάξει ορθές πρακτικές και διδάγματα που αντλήθηκαν με άλλους οργανισμούς· επικροτεί ακόμη τις δραστηριότητες ενημέρωσης σχετικά με τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις· σημειώνει ότι οι φορείς του Οργανισμού ενθαρρύνονται διαρκώς να χρησιμοποιούν πράσινα κριτήρια και λύσεις στις δημόσιες συμβάσεις·

50.

σημειώνει ότι, το 2021, ο Οργανισμός άσκησε την προεδρία του Δικτύου των Οργανισμών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΟΔΕΥ), το οποίο απαρτίζεται από εννέα οργανισμούς της Ένωσης· επικροτεί την απόφαση του Οργανισμού να διερευνήσει τη συνεργασία μεταξύ των οργανισμών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, με σεμινάρια και προγράμματα κατάρτισης στον τομέα της κλιματικής αλλαγής, των περιβαλλοντικών εγκλημάτων, του εταιρικού ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα και των πολιτικών της Πράσινης Συμφωνίας· σημειώνει με ικανοποίηση ότι το ΔΟΔΕΥ δεσμεύθηκε να αναλάβει σειρά δράσεων για τη στήριξη του περιβάλλοντος και την καταπολέμηση του περιβαλλοντικού εγκλήματος· χαιρετίζει το γεγονός ότι το ΔΟΔΕΥ υπέγραψε κοινή δήλωση σχετικά με την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ, με την οποία δεσμεύεται να τηρήσει τους στόχους της ευρωπαϊκής πολιτικής που σχετίζονται με το πλαίσιο αυτό και στηρίζει την Ένωση και τα κράτη μέλη στην εφαρμογή τους·

51.

επικροτεί τα διάφορα μέτρα του Οργανισμού για τη μείωση του περιβαλλοντικού αντικτύπου των δραστηριοτήτων του, μεταξύ άλλων με ψηφιακές λύσεις για την κυκλοφορία εγγράφων χωρίς χαρτί, τη ροή εργασιών χωρίς χαρτί για χρηματοοικονομικές συναλλαγές, εργαλεία ηλεκτρονικής μάθησης για προγράμματα κατάρτισης ή εξ αποστάσεως συνεδριάσεις· κατανοεί ότι, στην πορεία του προς το ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, στόχος του Οργανισμού είναι η συλλογή δεδομένων σχετικά με το αποτύπωμα άνθρακα και την κατανάλωση ανά άτομο· σημειώνει ακόμη ότι ο Οργανισμός δρομολόγησε μελέτη με θέμα «Η Πράσινη Συμφωνία και η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή», για την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας σε όλες τις διαδικασίες, πολιτικές και επιχειρήσεις του Οργανισμού· καλεί τον Οργανισμό να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής και τη συνέχεια που δόθηκε·

52.

επικροτεί την απόφαση του Οργανισμού να εγκρίνει την οικεία στρατηγική κυβερνοασφάλειας, η οποία εξετάζει τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν για να βελτιωθεί η ανθεκτικότητα έναντι κυβερνοαπειλών και την προστασία των ψηφιακών αρχείων του Οργανισμού· επικροτεί ακόμη τα σημαντικότερα μέτρα που εφαρμόστηκαν το 2021 στον τομέα αυτόν, συμπεριλαμβανομένων της ενισχυμένης ικανότητας παρακολούθησης της ασφάλειας, της ικανότητας διαχείρισης τρωτών σημείων ΤΠΕ, και της τεχνολογίας ανίχνευσης και αντίδρασης σε τελικά σημεία· σημειώνει ότι ο Οργανισμός έχει εγκρίνει τους κανόνες ασφαλείας του Frontex, το πλαίσιο διαχείρισης πληροφοριών του Frontex και τη στρατηγική ΤΠΕ για την περίοδο 2022-2027· σημειώνει ακόμη ότι ο Οργανισμός σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία κέντρο επιχειρήσεων ασφάλειας 24/7 για επιχειρήσεις κυβερνοασφάλειας·

53.

σημειώνει ότι η στρατηγική του Οργανισμού για τη βελτίωση της αποδοτικότητας συνδέεται στενά με την εφαρμογή ποικίλων εργαλείων ΤΠ· επικροτεί τον εκσυγχρονισμό της αρχιτεκτονικής του δικτύου EU-RESTRICTED EUROSUR, την εκτεταμένη ψηφιακή στήριξη που παρέχεται στο προσωπικό του Οργανισμού και την ανάπτυξη μόνιμου σώματος με ψηφιακό προφίλ για την απόκτηση πείρας όσον αφορά την παροχή μη επιτόπιας υποστήριξης σε επιχειρησιακούς τομείς· ζητεί να ενσωματωθεί πλήρως το SYSPER στη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων του Οργανισμού·

54.

επαινεί τις προσπάθειες και την πρόοδο του Οργανισμού στον τομέα της ψηφιοποίησης που σχετίζεται με την επιστροφή, και δη τις επικαιροποιήσεις του μοντέλου αναφοράς RECAMAS, τις νέες εκδόσεις των συστημάτων FAR και ναυλωμένων πτήσεων FAR, και τη συνεχιζόμενη συλλογή στατιστικών δεδομένων μέσω του συστήματος IRΜΑ·

Επιχειρησιακή συνέχεια κατά τη διάρκεια κρίσης της COVID-19

55.

επικροτεί την έγκριση του σχεδίου επιχειρησιακής συνέχειας του Οργανισμού· καλεί τον Οργανισμό να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την εκτέλεση του οικείου σχεδίου επιχειρησιακής συνέχειας·

56.

επαινεί τις συνεχείς προσπάθειες που κατέβαλε ο Οργανισμός για να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες συνθήκες στο πλαίσιο του 3ου και 4ου κύματος της πανδημίας, μεταξύ άλλων με επικαιροποιημένες εσωτερικές πρακτικές, όπως οι ροές εργασίας χωρίς χαρτί, οι διαδικτυακές αδειοδοτήσεις ή οι εικονικές συνεδριάσεις· αναγνωρίζει τον βασικό ρόλο της μονάδας κρίσης, που δημιουργήθηκε μετά την έξαρση της πανδημίας, στη στήριξη της εκτελεστικής διοίκησης όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας, την ελαχιστοποίηση των διαταραχών στις λειτουργίες του Οργανισμού και τη διασφάλιση ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος·

57.

επικροτεί το γεγονός ότι ο Οργανισμός έχει καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια σε επιχειρήσεις επιστροφής κατά τη διάρκεια πανδημιών ή επιδημικών εξάρσεων, με στόχο τη διασφάλιση της ασφαλούς συνέχισης των επιχειρήσεων επιστροφής σε τέτοιες καταστάσεις·

Λοιπές παρατηρήσεις

58.

σημειώνει τη δέσμευση του Οργανισμού να ορίσει και να λειτουργικοποιήσει την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στις δραστηριότητές του με την έγκριση, το 2021, της στρατηγικής για τα θεμελιώδη δικαιώματα και του σχεδίου δράσης για τα θεμελιώδη δικαιώματα (ΣΔΘΔ)· επικροτεί τη δέσμευση του Οργανισμού να παρακολουθεί την εφαρμογή του ΣΔΘΔ· καλεί τον Οργανισμό να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή του ΣΔΘΔ· τονίζει ότι η επιτυχία της στρατηγικής για τα θεμελιώδη δικαιώματα εξαρτάται από την εφαρμογή της, και ότι τα πορίσματα της έκθεσης της OLAF, που αφορούν επίσης το οικονομικό έτος 2021, υποδεικνύουν επί του θέματος ότι α) παρεμποδίστηκε η πρόσβαση του ΥΘΔ σε επιχειρησιακές πληροφορίες, κατά παράβαση των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896, και β) ότι η προηγούμενη εκτελεστική διοίκηση του Οργανισμού· αδιαφορούσε για το προσωπικό που εκτελούσε τα καθήκοντά του και κατήγγειλε περιστατικά σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα· επικροτεί εν προκειμένω το γεγονός ότι έκτοτε ο ΥΘΔ εμπλέκεται και γνωμοδοτεί για όλους τους σχετικούς φακέλους και πραγματοποιεί τακτικές συναντήσεις με την εκτελεστική διοίκηση και το συμβουλευτικό φόρουμ· σημειώνει τη δημιουργία δικτύου σημείων επαφής για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε όλες τις οντότητες του Οργανισμού για την ανάπτυξη εμπειρογνωσίας στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλους τους τομείς δραστηριότητας· αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι ΠΘΔ, συμπεριλαμβανομένων της πρόσβασής τους στις περιοχές επιχειρήσεων και της στενής συνεργασίας με το επιχειρησιακό προσωπικό του Οργανισμού· σημειώνει ωστόσο ότι το γραφείο του ΥΘΔ διαθέτει λιγότερους από 20 υπαλλήλους, παρά τον αυξανόμενο αριθμό στο σχέδιο προσλήψεων του Οργανισμού· καλεί τον Οργανισμό να εντείνει τις προσπάθειές του για τον εφοδιασμό του γραφείου του ΥΘΔ με τους κατάλληλους πόρους για την εκτέλεση των αντίστοιχων καθηκόντων του· σημειώνει ακόμη την απόφαση του Οργανισμού για τον καθορισμό κανόνων βάσει των οποίων ο εκτελεστικός διευθυντής και το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να ενημερώνουν το συμβουλευτικό φόρουμ σχετικά με τη συνέχεια που δίνεται στις συστάσεις του και να διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται μέτρα όσον αφορά τις συστάσεις του ΥΘΔ· προσδοκά να εφαρμόσει ο Οργανισμός τις συστάσεις του ΥΘΔ, όπως διατυπώθηκαν στην ετήσια έκθεσή του για το 2021· καλεί τον Οργανισμό να διασφαλίσει ότι οι συστάσεις του ΥΘΔ και του συμβουλευτικού φόρουμ που υποβάλλονται στο διοικητικό συμβούλιο κοινοποιούνται στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή·

59.

επαναλαμβάνει ότι τα πορίσματα της έκθεσης της OLAF περιορίζονται σε παραπτώματα και μη συμμόρφωση ατόμων με διαδικασίες· αναγνωρίζει ότι ο Οργανισμός έχει επιτελέσει πολύτιμο έργο για την ενίσχυση του ρόλου του ΥΘΔ, αλλά ότι ο Οργανισμός δεν προέβη ακόμη σε βαθύτερη ανάλυση για να διασφαλίσει ότι δεν υπάρχουν διαρθρωτικά προβλήματα· επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη i) να αναλυθούν οι εσωτερικοί έλεγχοι και ισορροπίες, δεδομένου ότι επιτράπηκε στα άτομα να συνεχίσουν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ii) να παρακολουθείται η σχέση του Οργανισμού με τα κράτη μέλη, καθώς τα πορίσματα της OLAF υποδεικνύουν ότι τα κράτη μέλη ασκούν πιέσεις στους ακτοφύλακες και κρύβουν τις απωθήσεις, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση το έργο του Οργανισμού πέραν της προηγούμενης ηγεσίας, και iii) να αξιολογηθεί η συνεχιζόμενη εφαρμογή του άρθρου 46 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896, όπως αναφέρεται στην απόφαση του Οργανισμού να αυξήσει την παρουσία του στο Αιγαίο Πέλαγος, παρά τις αναφορές των μέσων ενημέρωσης και τα πορίσματα της OLAF που καταδεικνύουν διαρκείς παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων στον τομέα αυτό·

60.

σημειώνει ότι, από τον Οκτώβριο του 2021, ο Οργανισμός υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στο διοικητικό συμβούλιο σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής των συστάσεων της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας, της ομάδας εργασίας για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις νομικές και επιχειρησιακές πτυχές των επιχειρήσεων στο Αιγαίο Πέλαγος και της ομάδας εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον έλεγχο του Frontex (FSWG)· ζητεί από τον Οργανισμό να υποβάλει επίσης έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά την εκτέλεση των συστάσεων αυτών·

61.

υπενθυμίζει το συμπέρασμα του ΔΕΕ, ότι οι αποφάσεις επιστροφής που εκδόθηκαν από τις ουγγρικές αρχές είναι ασυμβίβαστες με την οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· καλεί τον Οργανισμό να μην συμμετέχει σε επιχειρήσεις που είναι ασυμβίβαστες με το ενωσιακό δίκαιο· σημειώνει ότι ο Οργανισμός, σύμφωνα με την απάντησή του, διενήργησε ελέγχους και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ουδέποτε συμμετείχε σε επιστροφές συνδεόμενες με την ουγγρική νομοθεσία τις οποίες το ΔΕΕ έκρινε ασυμβίβαστες με το δίκαιο της ΕΕ (ουγγρικός εθνικός νόμος LXXXIX του 2007 και νόμος LVIII του 2020)· τονίζει ότι, εάν ο Οργανισμός επιθυμεί να κάνει ένα νέο ξεκίνημα, συμπεριλαμβανομένης της ανανεωμένης δέσμευσης για διαφάνεια, θα πρέπει να παρέχει μεγαλύτερη σαφήνεια και διαφάνεια σε τέτοιες περιπτώσεις· σημειώνει ότι ο Οργανισμός δηλώνει πως απαιτεί να επιβεβαιώνει η Ουγγαρία ειδικούς όρους αποποίησης ευθύνης όσον αφορά διαδικαστικές πτυχές όταν ζητεί τη στήριξη του Οργανισμού, ώστε να διασφαλίζεται ότι ο Οργανισμός καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να εγγυηθεί ότι όλες οι διαδικασίες επιστροφής που υποστηρίζονται από τον Οργανισμό στην Ουγγαρία συμμορφώνονται πλήρως με το σχετικό ενωσιακό νομικό πλαίσιο για την επιστροφή και το άσυλο· σημειώνει ακόμη ότι ο Οργανισμός ενέτεινε τις δραστηριότητες παρακολούθησης των ουγγρικών επιστροφών και ενίσχυσε τη διαβούλευση και συνεργασία με τον ΥΘΔ σχετικά με την Ουγγαρία· τονίζει ότι οι διαδικασίες είναι αποτελεσματικές μόνον εφόσον εφαρμόζονται και ότι αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία δεδομένης της γενικής κατάστασης του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία·

62.

τονίζει ότι η άμεση και έμμεση συμμετοχή του Οργανισμού στις δραστηριότητες διαχείρισης και επιτήρησης των συνόρων πρέπει να συνάδει με την πρόληψη και καταπολέμηση των παραβιάσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, καθώς και με τη διασφάλιση ότι τηρείται η αρχή της μη επαναπροώθησης, σύμφωνα με το ενωσιακό κεκτημένο· καλεί το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού να ενισχύσει περαιτέρω τις εσωτερικές δομές εποπτείας, και επαναλαμβάνει τη σημασία να επανεξετάζονται και να ελέγχονται διαρκώς οι δραστηριότητες της ομάδας διαχείρισης, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό και την επίλυση καταστάσεων κακοδιαχείρισης, καθώς και να εφαρμόζονται οι τυποποιημένες επιχειρησιακές διαδικασίες, να αποσύρεται η χρηματοδότηση, και να αναστέλλονται, να τερματίζονται ή να μην δρομολογούνται οι δραστηριότητες του Οργανισμού σε περιπτώσεις όπου προκύπτουν τέτοιοι κίνδυνοι·

63.

σημειώνει τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού το 2021 για τη θέσπιση εκτελεστικών διατάξεων όσον αφορά τους κανόνες επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· υπενθυμίζει ότι ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (ΕΕΠΔ) εξέδωσε γνωμοδοτήσεις σχετικά με τους κανόνες του Οργανισμού για την επεξεργασία δεδομένων και, κατά συνέπεια, ο Οργανισμός προέβη σε αναδιατύπωση των σχετικών αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση με τους ενωσιακούς κανόνες για την προστασία των δεδομένων· καλεί τον Οργανισμό να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την πρόοδο επί του θέματος· καλεί ακόμη τον Οργανισμό να ζητήσει τη γνώμη του ΕΕΠΔ ως αποτέλεσμα των αναθεωρημένων αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου σχετικά με τους κανόνες επεξεργασίας δεδομένων·

64.

σημειώνει με ανησυχία τα ρεπορτάζ που κυκλοφόρησαν στα μέσα ενημέρωσης σχετικά με εικαζόμενες παρατυπίες στην επέκταση του προγράμματος επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την ανάλυση κινδύνου· σημειώνει ότι, σύμφωνα με την απάντηση του Οργανισμού, το έργο είχε υλοποιηθεί στο διάστημα μεταξύ 2015 και 2017, έδωσε δε στον Οργανισμό τη δυνατότητα να αναπτύξει τις ικανότητες που απαιτούνται για την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με το άρθρο 11γ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1168/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5)· σημειώνει ακόμη τη θέση του Οργανισμού, ότι επεξεργαζόταν μόνο τα επιχειρησιακά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των υπόπτων για διασυνοριακό έγκλημα και τρομοκρατία, καθώς δεν είχε ξεκινήσει την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των θυμάτων και μαρτύρων· επαναλαμβάνει τη βαθιά του ανησυχία για αναφορές σύμφωνα με τις οποίες ο υπεύθυνος προστασίας δεδομένων προειδοποίησε επανειλημμένα ότι αυτή η επέκταση των δεδομένων θα παραβίαζε το δίκαιο της Ένωσης, αλλά ότι ο Οργανισμός επέλεξε αρχικά να αγνοήσει τη συμβουλή αυτή· σημειώνει τις αποφάσεις 56/2021, 68/2021 και 69/2021 του διοικητικού συμβουλίου, μετά την παραλαβή των γνωμοδοτήσεων του ΕΕΠΔ σχετικά με τους κανόνες προστασίας δεδομένων του Οργανισμού, που είχαν ως αποτέλεσμα ο υπεύθυνος προστασίας δεδομένων του Οργανισμού να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την εφαρμογή των συστάσεων του ΕΕΠΔ· καλεί τον Οργανισμό να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή και να διασφαλίσει την πλήρη συμμόρφωση με τους ενωσιακούς κανόνες για την προστασία των δεδομένων, ζητώντας τακτικά τη γνώμη του ΕΕΠΔ και τηρώντας ενήμερη την αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την κατάσταση και την πορεία της μεταρρύθμισης·

65.

αποδοκιμάζει το γεγονός ότι οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα ανώτερα διευθυντικά στελέχη και ο ΥΘΔ απέκτησαν πρόσβαση με μεγάλη καθυστέρηση στην έκθεση της OLAF· υπενθυμίζει ότι αναμένεται να υποβληθούν δύο πρόσθετες τελικές εκθέσεις της OLAF σε σχέση με τον Οργανισμό· μολονότι αναγνωρίζει ότι τα πορίσματα της έκθεσης της OLAF συνιστούν ενδεχομένως ζήτημα δημόσιου συμφέροντος, απαιτεί να δημοσιευθεί η εμπιστευτική έκθεση στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), ώστε να τηρηθεί η εμπιστευτικότητα της έρευνας που διενεργεί η OLAF, καθώς και τα έννομα δικαιώματα των οικείων προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων τους όσον αφορά την προστασία των δεδομένων· επαναλαμβάνει την έκκλησή του να έχουν αμέσως πρόσβαση οι βουλευτές του Κοινοβουλίου στις τελικές αυτές εκθέσεις, μόλις αυτές οριστικοποιηθούν, όπως και όλα τα μέλη του εκτελεστικού προσωπικού του Οργανισμού που χρειάζεται να έχουν πρόσβαση στις εκθέσεις αυτές, ώστε να εξασφαλιστούν η διαφάνεια και η λογοδοσία του Οργανισμού, και η ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού του Οργανισμού στο μέλλον·

66.

σημειώνει ότι τα προβλήματα που επισημάνθηκαν σε ρεπορτάζ των μέσων ενημέρωσης, στα συμπεράσματα της FSWG, και στα πορίσματα της έκθεσης της OLAF οδήγησαν στη μη χορήγηση απαλλαγής στο πλαίσιο του προηγούμενου κύκλου· υπογραμμίζει ότι ο Οργανισμός βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε διαδικασία μετάβασης, μετά την παραίτηση του πρώην εκτελεστικού διευθυντή του, υπό το φως της έρευνας της OLAF σχετικά με την κακοδιαχείριση του Οργανισμού· επικροτεί ακόμη, στο πλαίσιο αυτό, τις διάφορες δράσεις που ανέλαβε η προσωρινή διοίκηση, για τη βελτίωση των δραστηριοτήτων και των προτύπων της· σημειώνει με ικανοποίηση ότι με τις δραστηριότητες αυτές διευθετήθηκαν ζητήματα δημοσιονομικής και οικονομικής διαχείρισης, όπως η αποσαφήνιση ως προς τις εξουσιοδοτήσεις και τις δευτερεύουσες εξουσιοδοτήσεις για τα γραφεία έγκρισης πληρωμών, η βελτίωση όσον αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, μέσω της ενισχυμένης θεσμικής συνεργασίας μεταξύ της προσωρινής εκτελεστικής διεύθυνσης και του ΥΘΔ, καθώς και οι αλλαγές στη νοοτροπία της διαχείρισης, με ορατή στροφή προς την αποκέντρωση, την ανάθεση αρμοδιοτήτων και τη βελτίωση του διαλόγου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων· επικροτεί ιδίως τη δέσμευση της προσωρινής διοίκησης να αλλάξει τη νοοτροπία της διαχείρισης, να προσπαθήσει να σπάσει την κουλτούρα της σιωπής και να ενθαρρύνει τη συλλογική προσήλωση στην επίλυση προβλημάτων· καλεί τον Οργανισμό να διατηρήσει τη δέσμευσή του για την πλήρη εφαρμογή των αναγκαίων αυτών μεταρρυθμίσεων, επίσης μετά τον διορισμό μη προσωρινού εκτελεστικού διευθυντή, και να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την επιτευχθείσα πρόοδο·

67.

υπενθυμίζει ότι ο Οργανισμός λογοδοτεί στο Κοινοβούλιο και ότι το Κοινοβούλιο είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο Οργανισμός συμβάλλει στη συνεχή και ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του ενωσιακού κεκτημένου για τα θεμελιώδη δικαιώματα, ιδίως του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· επισημαίνει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, απαιτείται βελτιωμένη συνεργασία με το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού, με ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της δημοκρατικής εποπτείας του Οργανισμού·

68.

καλεί το Κέντρο να εντείνει τις προσπάθειές του για την κοινοποίηση σχετικών πληροφοριών για τις επιδόσεις στους πολίτες της Ένωσης και στο ευρύ κοινό σε σαφή και προσιτή γλώσσα· καλεί επιτακτικά το Κέντρο να διασφαλίσει μεγαλύτερη διαφάνεια και δημόσια λογοδοσία χρησιμοποιώντας τα μέσα ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης·

69.

σημειώνει την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, κατά την έκτακτη συνεδρίασή του στις 20 Δεκεμβρίου 2022, να διορίσει τον Hans Leijtens νέο εκτελεστικό διευθυντή του Οργανισμού· προτρέπει τον Οργανισμό να εντείνει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες και να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι τηρούνται πλήρως τα ενωσιακά πρότυπα, ιδίως στους τομείς της δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής διαχείρισης, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της οργανωσιακής κουλτούρας και της διαφάνειας· επαναλαμβάνει την έκκλησή του να υποβάλει ο Οργανισμός λεπτομερή χάρτη πορείας όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίον προτίθεται να αντιμετωπίσει τις εκκρεμείς ανησυχίες, που θα συνοδεύεται από σαφές και λεπτομερές χρονοδιάγραμμα για τις εν λόγω δράσεις, καθώς και να ολοκληρώσει τα διορθωτικά μέτρα για την αντιμετώπιση όλων των εκκρεμών ανησυχιών που εξέφρασαν η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, η FSWG και το συμβουλευτικό φόρουμ· καλεί τον Οργανισμό να εφαρμόσει πλήρως τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, επίσης μετά τον διορισμό μη προσωρινού εκτελεστικού διευθυντή, και να υποβάλει έκθεση στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή σχετικά με την επιτευχθείσα πρόοδο·

70.

παραπέμπει, όσον αφορά τις άλλες παρατηρήσεις οριζόντιου χαρακτήρα που συνοδεύουν την απόφαση απαλλαγής, στο ψήφισμά του της 10ης Μαΐου 2023 (7) σχετικά με τις επιδόσεις, τη χρηματοοικονομική διαχείριση και τον έλεγχο των οργανισμών.

(1) ΕΕ C 141 της 29.3.2022, σ. 112.

(2) Κανονισμός (EE) 2019/1896 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 2019, για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 και (ΕΕ) 2016/1624 (ΕΕ L 295 της 14.11.2019, σ. 1).

(3) Στρατηγική ανάλυση κινδύνου του Frontex για το 2022.

(4) Οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών (ΕΕ L 348 της 24.12.2008, σ. 98).

(5) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1168/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου σχετικά με τη σύσταση ευρωπαϊκού οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 1).

(6) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου (ΕΕ L 248 της 18.9.2013, σ. 1).

(7) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2023)0190.