1.

Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l‑interpretazzjoni tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol ( 2 ).

2.

Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa waħda, WD u, min-naħa l-oħra, il-persuna li kienet timpjegah, kumpannija bl‑isem job‑medium. It-tilwima tirrigwarda t-talba ta’ WD għal kumpens finanzjarju għal-leave annwali mhux meħud qabel it‑terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol tiegħu fil-kuntest speċifiku fejn it-terminazzjoni kienet ibbażata fuq deċiżjoni tal-impjegat li jittermina l‑kuntratt qabel iż‑żmien mingħajr ma osserva l-perijodu ta’ avviż applikabbli.

3.

L-Artikolu 31 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), intitolat “Kondizzjonijiet tax‑xogħol ġusti u xierqa”, jistipula:

“1.   Kull ħaddiem għandu d-dritt għal kondizzjonijiet tax-xogħol li jirrispettaw is-saħħa, is-sigurtà u d-dinjità tiegħu.

2.   Kull ħaddiem għandu d-dritt għal limitazzjoni ta’ sigħat massimi tax-xogħol, għal perijodi ta’ mistrieħ kuljum u fil-ġimgħa u għal perjodu annwali ta’ leave imħallas.”

4.

L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, intitolat “Leave annwali”, jistipula:

“1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa ħalli jassiguraw li kull ħaddiem ikun intitolat għal-leave annwali bil-ħlas ta’ mill-anqas erba’ ġimgħat b’konformità mal-kondizzjonijiet għall-intitolament għal, u l-għoti ta’, leave bħal dan stabbilit bil-leġislazzjoni nazzjonali u/jew bil-prattika.

2.   Il-perjodu minimu ta’ leave annwali bil-ħlas ma jistax ikun mibdul b’pagament ta’ benefiċċji bħala kumpens, apparti minn meta r-relazzjoni ta’ l-impieg tkun ġiet itterminata.”

5.

L-Artikolu 10(1) u (2) tal-Urlaubsgesetz (il-Liġi dwar il-Leave Annwali tas-7 ta’ Lulju 1976, iktar ’il quddiem l-“UrlG”) ( 3 ), kif emendata, jistipula:

“(1)   Fid-data ta’ tmiem ir-relazzjoni ta’ xogħol, l-impjegat għandu jkun intitolat, għas-sena ta’ referenza li fiha r-relazzjoni ta’ xogħol tiġi tterminata, għal kumpens finanzjarju bħala kumpens għal-leave li jikkorrispondi mal-perijodu tax-xogħol matul is-sena ta’ referenza skont is-sena ta’ referenza sħiħa. Leave diġà meħud għandu jitnaqqas mil-leave annwali dovut pro rata temporis […].

(2)   L-ebda kumpens finanzjarju ma għandu jkun dovut jekk l-impjegat itemm ir-relazzjoni ta’ xogħol qabel iż-żmien mingħajr raġuni serja.”

6.

WD kien impjegat ma’ job-medium mill-25 ta’ Ġunju 2018 sad‑9 ta’ Ottubru 2018. Fid-9 ta’ Ottubru 2018, huwa ttermina l-kuntratt tal‑impjieg tiegħu qabel iż-żmien mingħajr ma osserva l-perijodu ta’ avviż applikabbli. Id-dritt għal-leave annwali miksub għall-perijodu tax-xogħol kien ta’ 7.33 ijiem ta’ xogħol, li minnhom kien ħa erbat ijiem. Għalhekk, huwa kien għad fadallu 3.33 ijiem ta’ xogħol f’leave annwali fid-data meta ġiet fi tmiemha r-relazzjoni ta’ xogħol. Job‑medium, wara li ċċitat għal dan il-għan l-Artikolu 10(2) tal‑UrlG – li permezz tiegħu l-ebda kumpens finanzjarju ma huwa dovut għal-leave annwali mhux meħud f’każ ta’ terminazzjoni qabel iż-żmien u mingħajr ġustifikazzjoni min-naħa tal‑impjegat – ma tat l-ebda kumpens finanzjarju lir-rikorrent għal‑leave annwali mhux meħud.

7.

Billi qies li din id-dispożizzjoni hija kuntrarja għad-dritt tal‑Unjoni, WD ressaq kawża għall-ħlas ta’ dan il-kumpens finanzjarju. Il-kawża tiegħu ġiet miċħuda fl-ewwel istanza u fl-appell abbażi tal‑Artikolu 10(2) tal-UrlG.

8.

Il-qorti tar-rinviju, adita b’appell minn din is-sentenza, tiddikjara li t-telf tad-dritt għall-ħlas ta’ kumpens għal‑leave annwali mhux meħud taħt l-Artikolu 10(2) tal-UrlG huwa limitat għall-każ fejn l-impjegat jitlaq mix-xogħol mingħajr ġustifikazzjoni. F’dan il-kuntest, hemm raġuni fejn, fil-mument tat‑terminazzjoni tal-impjieg, l-impjegat ma jistax ikun raġonevolment mistenni jżomm ir-relazzjoni ta’ xogħol, lanqas matul il-perijodu ta’ avviż.

9.

L-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema) tiddikjara li dik id-dispożizzjoni hija, minn naħa waħda, punittiva, inkwantu hija intiża sabiex tiskoraġġixxi lill-impjegati milli jitterminaw relazzjoni ta’ xogħol qabel iż-żmien mingħajr ġustifikazzjoni, u, min-naħa l-oħra, ekonomika, inkwantu hija intiża sabiex tillibera lill-persuna li timpjega minn oneru finanzjarju meta affaċċjata bit-tluq mhux mistenni ta’ wieħed mill-impjegati tagħha.

10.

Il-qorti tar-rinviju għandu dubju dwar jekk l-Artikolu 10(2) tal‑UrlG huwiex kompatibbli mal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, u mal‑Artikolu 31(2) tal-Karta.

11.

Minn dik il-ġurisprudenza jirriżulta, b’mod partikolari, li l-fatt li impjegat jittermina r-relazzjoni ta’ xogħol tiegħu minn jeddu ma għandux jaffettwa d-dritt tiegħu li jirċievi, fejn dovut, kumpens finanzjarju għal drittijiet ta’ leave annwali li ma setax jieħu qabel tmiem dik ir‑relazzjoni ta’ xogħol. Madankollu, il-Qorti tal‑Ġustizzja ddeċidiet ukoll li interpretazzjoni tal-Artikolu 7 tad‑Direttiva 2003/88 li deliberatament tinkoraġġixxi lill-impjegat ma jiħux il-leave annwali biex iżid il-paga tiegħu hija inkompatibbli mal‑għanijiet li kellhom jintlaħqu bl-introduzzjoni tad-dritt għal kumpens tal-leave annwali.

12.

F’dan ir-rigward, il-qorti nazzjonali tinnota, l-ewwel nett, li, fil‑każ ta’ tmiem mhux iġġustifikat ta’ relazzjoni ta’ xogħol mill-impjegat, huwa l-impjegat li unilateralment jieħu d-deċiżjoni li ma jeżerċitax id‑dritt tiegħu li jibbenefika mil-leave tiegħu, in natura jew bħala kumpens finanzjarju. Min-naħa l-oħra, l-introduzzjoni ta’ dritt għal kumpens finanzjarju fil-każ ta’ terminazzjoni qabel iż-żmien tar-relazzjoni ta’ xogħol mingħajr raġuni serja tmur kontra l-prinċipju li ħadd ma għandu jibbenefika minn dritt li jirriżulta mill-azzjonijiet illegali tiegħu.

13.

Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li, b’deċiżjoni tad-29 ta’ April 2020, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-4 ta’ Ġunju 2020, l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:

14.

Osservazzjonijiet bil-miktub kienu ppreżentati minn WD, job‑medium, il-Gvern Awstrijak u l-Kummissjoni Ewropea.

15.

Fi tmiem il-fażi bil-miktub tal-proċedura, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li kellha biżżejjed informazzjoni biex tkun tista’ tiddeċiedi mingħajr ma ssir seduta, skont l-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.

16.

Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, job-medium sostniet li d‑domandi magħmula mill-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema) għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli għaliex id-dispożizzjonijiet li għalihom sar riferiment fihom kienu diġà ġew interpretati mill-Qorti tal‑Ġustizzja bħala li jagħtu risposta applikabbli għall-fatti tat-tilwima fil‑kawża prinċipali.

17.

F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il‑Qorti tal-Ġustizzja u tal-qrati nazzjonali kif stipulat fl‑Artikolu 267 TFEU, hija biss il-qorti nazzjonali, li tkun adita bit‑tilwima u li jkollha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata, li għandha tevalwa, fid-dawl tal‑karatteristiċi partikolari tal-kawża kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, meta d-domandi magħmula jirrigwardaw l‑interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, fil‑prinċipju, marbuta li tagħti deċiżjoni. Minn dan isegwi li domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar domanda għal deċiżjoni preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jkun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal‑Unjoni ma jkollha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew ukoll meta l‑Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha ( 4 ).

18.

Madankollu, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jidher li WD ma ngħatax kumpens finanzjarju għal leave mhux meħud fi tmiem ir‑relazzjoni tal-impjieg tiegħu ma’ job-medium abbażi tal‑Artikolu 10(2) tal-UrlG, għax din ir-relazzjoni ta’ xogħol ġiet itterminata qabel iż-żmien, mingħajr ma ngħatat raġuni serja. Fid-dawl ta’ dawk iċ-ċirkustanzi, il-qorti nazzjonali telenka r-raġunijiet għaliex għandha dubji dwar il-kompatibbiltà ta’ dik id-dispożizzjoni mal‑Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/88 u l-Artikolu 31(2) tal-Karta.

19.

Konsegwentement, huwa ovvju li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u li r-risposta għal dawk id-domandi hija utli u rilevanti għar-riżoluzzjoni tal-tilwima quddiem il-qorti tar-rinviju. Id-domandi magħmula, għalhekk, huma ammissibbli.

20.

Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li permezz tagħha l-ebda kumpens finanzjarju ma huwa dovut minflok il-leave annwali fir-rigward tal‑aħħar sena ta’ xogħol kurrenti, meta l-impjegat unilateralment itemm ir‑relazzjoni ta’ xogħol tiegħu qabel iż-żmien u mingħajr raġuni, hijiex kompatibbli mal-Artikolu 31(2) tal-Karta u l-Artikolu 7 tad‑Direttiva 2003/88.

21.

Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-Artikolu 7(1) tad‑Direttiva 2003/88 jirrifletti u jikkjarifika d-dritt fundamentali għal perijodu annwali ta’ leave mħallas, ikkonfermat mill-Artikolu 31(2) tal‑Karta ( 5 ). Fi kliem ieħor, l-Artikolu 7(1) ta’ dik id-Direttiva sempliċement jikkonkretizza dan id-dritt fundamentali ( 6 ). Minn dan isegwi, għalhekk, li d-dritt għal leave annwali mħallas ma għandux jingħata interpretazzjoni restrittiva ( 7 ).

22.

Fit-tieni lok, għandu jitfakkar ukoll li l-għan tad-dritt għal-leave annwali mħallas, mogħti lil kull impjegat mill-Artikolu 7(1) tad‑Direttiva 2003/88, huwa li jippermetti lill-impjegat li jistrieħ mill‑eżekuzzjoni tax-xogħol li huwa mitlub iwettaq taħt il‑kuntratt tax‑xogħol tiegħu kif ukoll sabiex igawdi minn perijodu ta’ serħan u ta’ rikreazzjoni. Dan l-għan, li jiddistingwi d-dritt għal-leave annwali mħallas minn tipi oħra ta’ leave b’għanijiet differenti, huwa bbażat fuq il-premessa li l-impjegat effettivament ikun ħadem matul il‑perijodu ta’ referenza ( 8 ).

23.

Fit-tielet lok, minn kliem id-Direttiva 2003/88 u mill‑ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jidher ċar li, għalkemm huma l-Istati Membri li għandhom jiddefinixxu l-kundizzjonijiet għall-eżerċizzju u għall-implimentazzjoni tad-dritt għal-leave annwali mħallas, huma għandhom jastjenu milli jissuġġettaw għal xi kundizzjoni l‑kostituzzjoni stess tal-imsemmi dritt li jirriżulta direttament minn din id-direttiva ( 9 ).

24.

Min-naħa l-oħra, għandu jitfakkar ukoll li d-dritt għal-leave annwali jikkostitwixxi biss wieħed miż-żewġ aspetti tad-dritt għal-leave annwali mħallas bħala dritt fundamentali tad-dritt tal-Unjoni. Minbarra d-dritt għal ħlas, dan id-dritt fundamentali jinvolvi wkoll, bħala dritt inerenti għal dan id-dritt għal-leave annwali “imħallas”, id-dritt għal kumpens finanzjarju għal-leave annwali mhux meħud meta r-relazzjoni ta’ xogħol tiġi fi tmiemha ( 10 ).

25.

F’dan il-kuntest huwa ċar ukoll mill-ġurisprudenza stabbilita tal‑Qorti tal-Ġustizzja li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/88 ma jistabbilixxi ebda kundizzjoni għall-għoti tad-dritt għal kumpens finanzjarju ħlief dik relatata mal-fatt, l-ewwel nett, li r-relazzjoni ta’ xogħol tkun intemmet u, it-tieni nett, li l-ħaddiem ma jkunx ħa l-leave annwali kollu li għalih huwa kien intitolat fid-data meta din ir-relazzjoni tkun intemmet ( 11 ). Barra minn hekk, ir-raġuni li għaliha r-relazzjoni ta’ xogħol tkun intemmet ma hijiex rilevanti fir-rigward tad-dritt għall-kumpens finanzjarju minflok il-leave annwali mhux meħud kif stipulat fl‑Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/88 ( 12 ).

26.

Meta nesprimi din il-perspettiva, ma nistax ninsa li l-Qorti tal‑Ġustizzja speċifikat ukoll li minn din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 ma jistax jiġi dedott li, irrispettivament miċ‑ċirkustanzi li jkunu kkawżaw in-nuqqas tal-ħaddiem li jieħu l-leave annwali mħallas, dak l-impjegat xorta għandu jkun intitolat għad-dritt għal-leave annwali msemmi fl-Artikolu 7(1), u, f’każ tat-tmiem tar‑relazzjoni ta’ xogħol, għad-dritt għall-kumpens li jissostitwixxih, skont l-Artikolu 7(2) ( 13 ). Bl-istess mod, il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat ukoll il-ħtieġa li l-impjegat ma kienx f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas qabel it-terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol għal raġunijiet indipendenti mir-rieda tiegħu ( 14 ).

27.

Madankollu, huwa importanti li d-dettalji li jinsabu f’din il‑ġurisprudenza ma jinftehmux ħażin. Kull interpretazzjoni tal‑Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 li hija ta’ natura li tinkoraġġixxi lill‑impjegat li deliberatament ma jiħux il-leave annwali mħallas tiegħu matul il-perijodi ta’ referenza jew ta’ rrimandar awtorizzat applikabbli, sabiex iżid ir-remunerazzjoni tiegħu fi tmiem ir-relazzjoni ta’ xogħol hija inkompatibbli mal-għanijiet li għandhom jintlaħqu bl-introduzzjoni tad‑dritt għal-leave annwali mħallas ( 15 ). Madankollu, huwa importanti li tiġi evitata sitwazzjoni fejn l-oneru li jiġi żgurat l-eżerċizzju effettiv tad‑dritt għal-leave annwali mħallas jintefa’ kompletament fuq il‑ħaddiem ( 16 ).

28.

Għalhekk hija kwistjoni li jinstab bilanċ bejn id-drittijiet tal‑persuna li timpjega u dawk tal-impjegat. Madankollu, għandu jitfakkar li, f’dan il-bilanċ, id-dritt għal-leave annwali mħallas ma jistax jiġi interpretat b’mod restrittiv ( 17 ). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-protezzjoni tal-interessi tal-persuna li timpjega għandha tkun strettament neċessarja sabiex tiġġustifika deroga mid-dritt għal-leave annwali mħallas tal‑impjegat ( 18 ).

29.

F’din il-kawża, huwa evidenti li, b’konformità mal-għan tal‑Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, l-impjegat fil-fatt ħadem matul il‑perijodu ta’ referenza. Fi kliem ieħor, l-impjegat akkwista dritt għal‑leave annwali u l-unika raġuni għaliex il-kumpens finanzjarju ma huwiex dovut hija għaliex l-impjegat ittermina r-relazzjoni ta’ xogħol qabel iż-żmien u mingħajr raġuni valida. F’dan il-kuntest, in-natura punittiva li ma jingħatax il-kumpens finanzjarju minflok hija ovvja.

30.

Dan il-mekkaniżmu għalhekk jidher li huwa kuntrarju għall-kliem u l-għan tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 li jiena spjegajt f’dawn il‑konklużjonijiet. Dan japplika iktar peress li, skont WD u l-Gvern Awstrijak, hemm mezzi oħra, kuntrattwali jew legali, disponibbli għall‑persuna li timpjega sabiex tikseb kumpens għal kwalunkwe telf li tkun sofriet bħala riżultat tat-tluq qabel iż-żmien u mingħajr raġuni tal‑impjegat tagħha ( 19 ). Fid-dawl ta’ dawn il-garanziji, huwa inqas probabbli li l-impjegat ikun deliberatament naqas milli jieħu l-leave annwali mħallas tiegħu matul il-perijodu ta’ referenza applikabbli għas-sempliċi raġuni prinċipali li jżid ir-remunerazzjoni tiegħu fi tmiem l‑impjieg.

31.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, wasalt għall-konklużjoni li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/88 u l-Artikolu 31(2) tal-Karta għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tistipula li ma huwa dovut l-ebda kumpens finanzjarju għal-leave annwali mħallas mhux meħud fir‑rigward tal-aħħar sena ta’ xogħol kurrenti, meta l‑impjegat itemm ir‑relazzjoni ta’ xogħol unilateralment qabel iż-żmien u mingħajr raġuni.

32.

Għalhekk, ma huwiex neċessarju li tingħata risposta għat-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju.

33.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposta segwenti għall-ewwel domanda magħmula mill-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija):

L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill tal-4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal‑organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol u l-Artikolu 31(2) tal-Karta tad‑Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tistipula li ma huwa dovut l-ebda kumpens finanzjarju għal-leave annwali mħallas mhux meħud fir-rigward tal-aħħar sena ta’ xogħol kurrenti, meta l‑impjegat itemm ir‑relazzjoni ta’ xogħol unilateralment qabel iż-żmien u mingħajr raġuni.