KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

SHARPSTON

ippreżentati fil-5 ta’ Frar 2015 ( 1 )

Kawża C‑607/13

Ministero dell’Economia e delle Finanze

Agenzia delle Dogane

Il-Kummissjoni Ewropea

vs

Cimmino et

[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Corte Suprema di Cassazione (l‑Italja)]

“Regolament (KE) Nru 2362/98 — Rekwiżiti għal operaturi ġodda li jimportaw il-banana — Projbizzjoni ta’ trasferiment ta’ drittijiet li joriġinaw minn liċenzji ta’ importazzjoni minn operatur ġdid lil operatur tradizzjonali — Abbuż ta’ liġi — Regolament (KE, EURATOM) Nru 2988/95 — Artikolu 4(3)”

1. 

Il-Corte Suprema di Cassazione (Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, l-Italja) (iktar ’il quddiem “il-qorti tar-rinviju”) titlob gwida dwar it-tifsira tar-Regolament Nru 2362/98 ( 2 ) dwar l-importazzjoni tal-banana u r-Regolament Nru 2988/95 ( 3 ) dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea fil-kuntest ta’ proċeduri li jinvolvi sett ta’ operaturi ġodda ( 4 ) fil-kummerċ tal-banana. Bejn Mejju 1999 u Diċembru 2000, dawk in-negozjanti importaw banana minn Stati terzi b’rati ta’ dazju preferenzjali u mbagħad reġgħu biegħuha minnufih, permezz ta’ operatur ġdid ieħor, lil operatur tradizzjonali ( 5 ) — wara li inizjalment kienu xtrawhom mingħand l-istess operatur tradizzjonali, permezz tal-istess operatur ġdid, qabel l-importazzjoni. B’din is-sensiela ta’ operazzjonijiet dak l-operatur tradizzjonali seta’ jbigħ fis-suq Ewropew banana li huwa kien biegħ qabel fis-suq internazzjonali u li kienet importata b’rati ta’ dazju preferenzjali. Il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi x’kien jikkostitwixxi, skont ir-Regolament Nru 2362/98, “operatur ġdid” u, jekk sensiela ta’ operazzjonijiet bħal din kinitx kontra l-projbizzjoni f’dak ir-regolament dwar it-trasferiment ta’ drittijiet li joriġinaw minn liċenzji ta’ importazzjoni minn operaturi ġodda għal operaturi tradizzjonali. Jekk l-operazzjonijiet kienu pprojbiti, il-qorti tar-rinviju tistaqsi x’kienu l-konsegwenzi skont ir-Regolament Nru 2988/95.

Id-dritt tal-UE

It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea

2.

Skont l-Artikolu 325(1) TFUE, “[l]-Unjoni u l-Istati Membri għandhom jikkumbattu l-frodi u l-attivitajiet illegali oħra li jaffettwaw l-interessi finanzjarji ta’ l-Unjoni […]”. Skont l-Artikolu 325(2), “[l]-Istati Membri għandhom jieħdu l-istess miżuri sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji ta’ l-Unjoni bħal ma jieħdu sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tagħhom stess.”

Organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana

Regolament tal-Kunsill Nru 404/93

3.

Ir-Regolament Nru 404/93 stabbilixxa organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana ( 6 ) u kopra l-prodotti deskritti fl-Artikolu 1(2) abbażi ta’ kodiċijiet tan-Nomenklatura Magħquda (“NM”) ( 7 ).

4.

L-għaxar premessa tar-Regolament Nru 404/93 tgħid li għandu jiġi stabbilit ftuħ kull sena ta’ kwota tat-tariffa u li l-importazzjonijiet tal-banana mhux tradizzjonali ( 8 ) mill-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (iktar ’il quddiem “Stati AKP”) għandhom ikunu bla ħsara għal dazju ta’ żero skont il-Ftehimiet tal-Konvenzjoni Lomé.

5.

It-tlettax-il premessa tgħid li, fl-amministrazzjoni tal-kwota tat-tariffa, kien jeħtieġ issir distinzjoni “bejn, mill-banda l-waħda, l-operaturi li qabel kienu qiegħdu fis-suq il-banana minn pajjiżi terzi u l-banana mill-Istati tal-AKP mhux tradizzjonali u, mill-banda l-oħra, l-operaturi li qabel kienu qiegħdu fis-suq il-banana prodotta fil-Komunità filwaqt li jħallu kwantità disponibbli għall-operaturi l-ġodda li riċentament daħlu jew kienu sejrin jidħlu f’attività kummerċjali f’dan is-settur”.

6.

It-Titolu IV jikkonċerna “Il-kummerċ ma’ pajjiżi terzi”. Skont l-Artikolu 15(1), ir-rati ta’ dazju fit-Tariffa Doganali Komuni (iktar ’il quddiem it-“TDK”) kienet tapplika għall-prodotti elenkati fl-Artikolu 1(2) sakemm ir-Regolament Nru 404/93 ma kienx jipprovdi mod ieħor. Għall-għanijiet tat-Titolu IV, “importazzjonijiet mhux tradizzjonali mill-Istati ta’ l-AKP” jew “banana tradizzjonali mill-AKP” kienu “importazzjonijiet fil-Komunità ta’ banana li toriġina fl-Istati elenkati fl-Anness ta’ hawn sal-limitu ta’ 857700 tunnellata metrika (piż nett) kull sena” (Artikolu 16(1)); “importazzjonijiet mhux tradizzjonali minn Stati AKP” jew “banana mhux tradizzjonali AKP” kienu “importazzjonijiet fil-Komunità ta’ banana li toriġina fl-Istati AKP iżda li ma tkunx koperta bid-[definizzjoni ta’ banana tradizzjonali AKP]” (Artikolu 16(2)); u “importazzjonijiet minn Stati terzi li m’humiex AKP” jew “banana ta’ Stati terzi” kienet “banana importata fil-Komunità li toriġina fi Stati terzi li ma jkunux Stati AKP” (Artikolu 16(3)).

7.

Skont l-Artikolu 17, liċenzji ta’ importazzjoni (validi fil-Komunità kollha) kienu meħtieġa għall-importazzjonijiet kollha ta’ banana fil-Komunità. Fil-prinċipju, il-kwistjoni ta’ liċenzji bħal dawn kienet suġġetta għall-provvista ta’ garanzija sabiex jitħares l-impenn tal-importazzjoni skont il-kundizzjonijiet tar-Regolament Nru 404/93 matul il-perjodu tal-validità tal-liċenzja.

8.

L-Artikolu 18(1) jipprovdi għall-ftuħ ta’ kwota tat-tariffa kull sena ta’ 2200000 tunnellata metrika (piż nett) għall-importazzjoni tal-banana ta’ Stati terzi u dik mhux tradizzjonali AKP. Skont il-kwota tat-tariffa, importazzjoni tal-banana ta’ Stati terzi kellha tkun suġġetta għal dazju preferenzjali ta’ EUR 75 kull tunnellata metrika, filwaqt li importazzjoni ta’ banana AKP mhux tradizzjonali kellha tkun ħielsa mid-dazju. L-Artikolu 18(2) jipprovdi għal kwota addizzjonali tat-tariffa li kellha tinfetaħ għall-istess tipi ta’ banana. Skont l-Artikolu 18(3), ebda dazju ma kellu jitħallas fuq l-importazzjoni tal-banana tradizzjonali AKP. L-Artikolu 18(5) jgħid ulterjorment li banana mhux tradizzjonali AKP importata barra minn dawn il-kwoti tat-tariffa kellha tkun suġġetta għad-dazju għal kull tunnellata metrika ugwali għad-dazju normali indikat fl-Artikolu 15 imnaqqas b’EUR 200.

9.

Minn Mejju 1999 sa Diċembru 2000 (il-perjodu li matulu seħħew l-avvenimenti li taw lok għal dan ir-rinviju), ir-rata ġenerali rilevanti ta’ dazju għall-banana kienet iktar minn 10 darbiet ogħla mir-rata iktar preferenzjali għal importazzjonijiet skont il-kwota tat-tariffa ( 9 ).

Ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 2362/98

10.

Ir-Regolament Nru 2362/98 implementa r-Regolament Nru 404/93. Dan stabbilixxa regoli sabiex ikunu applikati l-arranġamenti għall-importazzjoni tal-banana skont il-kwoti tat-tariffa (skont l-Artikolu 18(1) u (2) tar-Regolament Nru 404/93) u għall-banana tradizzjonali AKP (skont l-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 404/93) u l-arranġamenti barra minn dawk il-kwoti ( 10 ).

11.

Il-premessa 5 kienet tgħid li “operaturi tradizzjonali” u “operaturi ġodda” għandhom ikunu ddefiniti billi jintużaw kriterji uniċi u mingħajr ebda distinzjoni bbażata fuq l-Istat terz jew Stat AKP li minnhom ikunu qed jimportaw.

12.

Skont il-premessa 6, parti mill-kwoti tat-tariffa u tal-banana tradizzjonali AKP kellhom ikunu rriżervati għall-operaturi ġodda, u dik l-allokazzjoni globali kellha tkun biżżejjed biex tħalli lil operaturi jieħdu sehem fil-kummerċ tal-importazzjoni u tinkoraġġixxi kompetizzjoni b’saħħitha.

13.

Il-premessa 8 kienet tgħid dan li ġej:

“[…] l-esperjenza tul bosta snin ta’ applikazzjoni tal-arranġamenti Komunitarji ta’ importazzjoni tal-banana tindika l-ħtieġa li l-kriterji ta’ eliġibbiltà jkunu iktar stretti għal operaturi ġodda sabiex ikunu evitati r-reġistrazzjoni ta’ aġenti purament fittizji u l-għoti ta’ allokazzjonijiet bi tweġiba għal applikazzjonijiet artifiċjali jew spekulattivi; […] b’mod partikolari, ikun ġustifikabbli li jintalab minimu ta’ esperjenza fl-importazzjoni ta’ prodotti paragunabbli — prodotti friski msemmija fil-Kapitoli 7, 8 u, f’ċerti kundizzjonijiet, 9 tan-[NM]; […] anki sabiex ikunu evitati applikazzjonijiet għal allokazzjonijiet annwali li ftit ikollhom rabta mal-ħiliet attwali ta’ operaturi u li ma jwasslux għal applikazzjonijiet għal liċenzji ta’ importazzjoni għall-kwantitajiet korrispondenti, sottomissjoni ta’ applikazzjoni għal allokazzjoni annwali għandha tkun suġġetta għar-rekwiżit li tkun ippreżentata garanzija flok il-garanzija ta’ liċenzja ta’ importazzjoni; […] dik il-garanzija għandha tiġi rrilaxxjata mingħajr dewmien stadju wara ieħor minħabba li operaturi attwalment jutilizzaw l-allokazzjonijiet annwali tagħhom; […] għall-istess għan, l-għotja ta’ allokazzjoni annwali fi snin sussegwenti għandha ssir bil-kundizzjoni li tkun suġġetta għal rata minima ta’ użu tal-allokazzjoni annwali preċedenti; […] fl-aħħar nett, għandhom ikunu ddeterminati l-kundizzjonijiet li bihom ‘operaturi ġodda’ jistgħu jiksbu aċċess għall-grupp ta’ ‘operaturi tradizzjonali’.”

14.

Il-premessa 14 kienet tgħid li “trasferiment ristrett għal ċessjonarju wieħed għal kull liċenzja jew ċertifikat jew estratt minnhom jippermetti r-relazzjonijiet kummerċjali jiżviluppaw bejn id-diversi operaturi reġistrati”. Madankollu, “il-kummerċ artifiċjali, l-ispekulazzjoni jew id-disturb fil-kummerċ normali ma għandhomx ikunu inkoraġġiti billi jiġi permess it-trasferiment minn ‘operaturi ġodda’ favur ‘operaturi tradizzjonali’” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

15.

Skont il-premessa 18, verifiki u kontrolli mill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali jistgħu, jekk ikun meħtieġ, iwasslu għal korrezzjonijiet ta’ kwantitajiet ta’ riferimenti jew ta’ allokazzjonijiet annwali ta’ operaturi; la kwantitajiet ta’ riferimenti u lanqas allokazzjonijiet annwali ma kellhom jitqiesu bħala drittijiet kweżiti jew jiġu invokati minn operaturi bħala aspettattivi leġittimi.

16.

L-Artikolu 2(1) qasam il-kwoti tat-tariffi (u l-kwantitajiet tradizzjonali AKP): 92 % tal-kwoti kellhom ikunu disponibbli għal operaturi tradizzjonali u l-bqija ta’ 8 % lil operaturi ġodda.

17.

L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3 ddefinixxa “operaturi tradizzjonali” bħala “aġenti ekonomiċi stabbiliti fil-Komunità Ewropea matul il-perjodu għad-determinazzjoni tal-kwantitajiet ta’ riferimenti tagħhom, u wkoll fl-istess waqt tar-reġistrazzjoni tagħhom skont l-Artikolu 5 […] [ ( 11 ),] li jkunu attwalment importaw kwantità minima ta’ banana minn pajjiż terz u/jew pajjiż AKP f’isimhom stess għal tqegħid sussegwenti fis-suq fil-Komunità matul perjodu ta’ riferiment stabbilit” ( 12 ). Skont l-Artikolu 4(1), operaturi bħal dawn kellhom jirċievu kwantità waħda ta’ riferiment abbażi tal-kwantitajiet ta’ banana attwalment importati matul il-perjodu ta’ riferiment.

18.

L-Artikolu 7 ddefinixxa “operaturi ġodda” bħala:

“aġenti ekonomiċi stabbiliti fil-Komunità Ewropea li, fiż-żmien tar-reġistrazzjoni:

(a)

kienu jaħdmu indipendentement u f’isimhom stess fl-attività kummerċjali ta’ importazzjoni ta’ frott u ħaxix frisk li taqa’ fil-Kapitoli 7 u 8 tan-[NM], jew prodotti skont il-Kapitolu 9 [ ( 13 )] tagħha jekk ikunu importaw ukoll prodotti msemmija fil-Kapitoli 7 u 8 f’waħda mit-tliet snin immedjatament qabel is-sena li għaliha tkun qed tintalab ir-reġistrazzjoni; u

(b)

bis-saħħa ta’ din l-attività, ikunu għamlu importazzjonijiet tal-valur doganali dikjarat ta’ EUR 400000 jew iktar matul il-perjodu msemmi fil-punt (a).”

19.

L-Artikolu 8(1) elenka d-dokumenti li għandhom ikunu ppreżentati għar-reġistrazzjoni ta’ operatur ġdid:

“(a)

prova ta’ iskrizzjoni f’reġistru kummerċjali tal-Istat Membru jew prova ta’ kull reġistrazzjoni alternattiva aċċettabbli lill-awtoritajiet [kompetenti];

(b)

prova li l-persuna tkun importat prodotti tas-settur imsemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 7, billi tippreżenta l-liċenzji ta’ importazzjoni użati jew, fil-każijiet fejn liċenzja bħal din ma kinitx obbligatorja, id-dokumenti doganali rilevanti;

(ċ)

kopja ta’ attestazzjoni mingħand chartered accountant indipendenti rreġistrat professjonalment li tiċċertifika importazzjonijiet għall-valur mitlub fil-punt (b) tal-Artikolu 7, jew kopja tad-dikjarazzjonijiet doganali korrispondenti bit-timbru tal-awtoritajiet doganali.”

20.

It-tiġdid tar-reġistrazzjoni kien jitlob li, skont l-Artikolu 8(4), operaturi “jipprovdu lill-awtoritajiet kompetenti prova li huma jkunu attwalment importaw f’isimhom stess mill-inqas 50 % tal-kwantità allokata lilhom għas-sena kurrenti”.

21.

Skont l-Artikolu 9(1), l-operaturi kkonċernati kellhom jitolbu l-allokazzjoni tal-kwota annwali tagħhom fiż-żmien (tat-tiġdid) tar-reġistrazzjoni.

22.

Skont l-Artikolu 10, operaturi ġodda setgħu jsiru operaturi tradizzjonali wara tliet snin ta’ attività kummerċjali wara d-data tal-ewwel reġistrazzjoni, bil-kundizzjoni li jkunu rreġistraw skont l-Artikolu 5 (li jistabbilixxi l-proċess tar-reġistrazzjoni għal operaturi tradizzjonali) u jkunu ssodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 3.

23.

L-Artikolu 11(1) kien jgħid ( 14 ):

“L-Istati Membri għandhom ikun responsabbli sabiex jiżguraw il-konformità ma’ din it-Taqsima [dwar operaturi ġodda].

B’mod partikolari huma għandhom jiċċekkjaw li l-operaturi kkonċernati jkunu attivi kummerċjalment bħala importaturi f’isimhom stess fil-Komunità fis-settur imsemmi fl-Artikolu 7 u bħala unitajiet ekonomiċi indipendenti fir-rigward ta’ tmexxija, persunal u funzjonament. Fejn ikun hemm raġunijiet ta’ suspetti li dawn il-kundizzjonijiet ma jkunux qed jitħarsu, applikazzjonijiet għar-reġistrazzjoni u talbiet għal allokazzjonijiet annwali għandhom jiġu aċċettati biss bil-kundizzjoni li l-operatur iġib prova ta’ konformità li titqies sodisfaċenti mill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali.”

24.

L-Artikolu 13(2) kien jipprovdi li:

“Meta jsiru manipulazzjonijiet frawdolenti jew tingħata dokumentazzjoni frawdolenti sabiex tinkiseb reġistrazzjoni mhux awtorizzata, kwantità ta’ riferimenti jew, fejn ikun rilevanti, allokazzjoni annwali, tali reġistrazzjoni, kwantità ta’ riferimenti jew allokazzjoni għandhom jiġu kkanċellati, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta’ kull liġi nazzjonali rilevanti.

B’żieda ma’ dan, f’każijiet bħal dawn l-operatur għandu jiġi pprojbit milli japplika għal reġistrazzjoni ġdida f’kull Stat Membru matul is-sentejn wara s-sena li fiha tkun inkixfet l-irregolarità.”

25.

Skont l-Artikolu 20(1), “[k]wantitajiet mhux użati koperti b’liċenzji għandhom ikunu allokati mill-ġdid permezz ta’ applikazzjoni lill-istess operaturi, kemm jekk dawn ikunu detenturi jew ċessjonarji, sabiex jintużaw fit-tliet xhur sussegwenti tal-istess sena li fiha jkunu nħarġu l-liċenzji oriġinali” u “[i]l-garanziji għal-liċenzji oriġinali għandhom jiddekadu proporzjonalment skont il-kwantitajiet mhux utilizzati”.

26.

L-Artikolu 21(1) ipprovda għat-trasferiment ta’ liċenzji ta’ importazzjoni lil operatur ċessjonarju wieħed skont it-termini u l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 3719/88 ( 15 ). L-Artikolu 21(2) kien jgħid li drittijiet setgħu jiġu ttrasferiti: bejn operaturi tradizzjonali rreġistrati skont l-Artikolu 5; mingħand operaturi tradizzjonali għal għand operaturi ġodda rreġistrati skont l-Artikolu 8; u bejn operaturi ġodda. Madankollu, it-trasferiment ta’ drittijiet mingħand operaturi ġodda għal għand operaturi tradizzjonali ma kienx permess.

Djun doganali u liċenzji ta ’ importazzjoni

Ir-Regolament tal-Kunsill Nru 2913/92

27.

L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 2913/92 ( 16 ) jiddefinixxi “dejn doganali” bħala “l-obbligu ta’ persuna li tħallas l-ammont tad-dazji ta’ importazzjoni (dejn doganali fuq importazzjoni) […] li japplika għal oġġetti speċifiċi skont id-dispożizzjonijiet Komunitarji fis-seħħ”. Skont l-Artikolu 201(1)(a), dejn doganali fuq importazzjoni jseħħ minħabba “ir-rilaxx għal ċirkolazzjoni libera ta’ oġġetti li jista’ jkollhom fuqhom dazji ta’ importazzjoni” u, kif stabbilit fl-Artikolu 201(2), jikkoinċidi mal-waqt tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali. L-Artikolu 201(3) jgħid li d-debitur ikun fil-prinċipju d-dikjarant. Skont kif preċiżament iseħħ id-dejn doganali, persuni oħra jistgħu wkoll ikunu debituri.

28.

Meta diversi persuni jkollhom iħallsu l-istess dejn doganali, l-Artikolu 213 jipprovdi li dawn ikunu responsabbli għal dejn bħal dan flimkien u in solidum.

29.

L-Artikoli 217 sa 232 jistabbilixxu r-regoli dwar l-irkupru ta’ dejn doganali.

Ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 3719/88

30.

Ir-Regolament Nru 3719/88 ikkonsolida r-regoli dwar l-applikazzjoni tas-sistema ta’ liċenzji ta’ importazzjoni u esportazzjoni u ta’ ċertifikati ta’ ffissar bil-quddiem għal prodotti agrikoli ( 17 ). Il-ħames premessa tiegħu ddeskriviet l-għan tal-liċenzji ta’ importazzjoni u esportazzjoni bħala “li huwa l-amministrazzjoni tajba tal-organizzazzjoni tas-suq”. Skont it-tnax-il premessa, liċenzji ta’ importazzjoni xi drabi kienu użati “biex ikunu amministrati arranġamenti ta’ importazzjoni kwantitattiva” u, f’dak il-każ, “il-produzzjoni ta’ provi tal-użu tal-liċenzji ma tkunx meħtieġa biss fl-interess ta’ amministrazzjoni tajba iżda ssir komponent essenzjali tal-amministrazzjoni tal-arranġamenti kwantitattivi”.

31.

L-Artikolu 9(1) ipprovda li: “[…] [d]rittijiet li joħorġu mill-liċenzji jew miċ-ċertifikati għandhom ikunu trasferibbli mid-detentur titulari tal-liċenzja jew taċ-ċertifikat matul il-perjodu tal-validità tagħhom […] [Trasferiment bħal dan] għandu jkollu x’jaqsam mal-kwantitajiet li jkunu għadhom ma ġewx attribwiti lil-liċenzja jew ċertifikat jew estratt tagħhom”. Skont l-Artikolu 9(4), “[i]ċ-ċessjonarju la jista’ jittrasferixxi ulterjorment id-drittijiet tiegħu u lanqas jittrasferihom lura lid-detentur titulari”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea

32.

Il-ħames premessa tar-Regolament Nru 2988/95 tgħid li: “[…] mġiba mhux regolari, u l-miżuri u penalitajiet relatati, hemm provdut dwar[hom] f’regoli settorjali skond dan ir-Regolament”.

33.

L-Artikolu 1(2) jiddefinixxi “irregolarità” bħala “kull ksur ta’ dispożizzjoni tal-liġi tal-Komunità li jirriżulta minn att jew nuqqas ta’ operatur ekonomiku, li għandu, jew li jista’ jkollu, l-effett li jippreġudika l-budget ġenerali tal-Komunità jew il-budget mmexxi minnhom, jew billi jnaqqas jew jitlef id-dħul li jakkumula minn riżorsi tagħhom stess miġbura direttament għan-nom tal-Komunità, jew permezz ta’ nefqa mhux ġustifikata”.

34.

Skont l-Artikolu 2(2), “ebda penali amministrattiva ma tista’ tiġi imposta ħlief jekk att tal-Komunità qabel l-irregolarità jkun ipprovda għaliha”.

35.

Skont l-Artikolu 4:

“1.   Bħala regola ġenerali, kull irregolarità għandha tinvolvi l-irtirar tal-vantaġġ miksub b’mod skorrett:

—

permezz ta’ obbligu li min ikun iħallas jew iħallas lura l-ammonti dovuti jew aċċettati b’mod skorrett,

—

bit-telf sħiħ jew parzjali tal-garanzija provduta in sostenn tat-talba għall-vantaġġ li jkun ingħata jew fil-ħin ta’ l-aċċettazzjoni ta’ ħlas antiċipat.

2.   L-applikazzjoni tal-miżuri msemmija fil-paragrafu 1 għandha tkun limitata għall-irtirar tal-vantaġġ miksub kif ukoll, fejn ikun hemm hekk provdut, l-imgħax li jista’ jiġi stabblit abbażi ta’ rata fissa.

3.   L-atti li jiġi stabbilit li biex jkollhom bħala l-għan tagħhom il-kisba ta’ vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tal-liġi tal-Komunità applikabbli fil-każ billi joħolqu artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa biex jinkiseb dak il-vantaġġ għandhom jirriżultaw, skond kif ikun il-każ, jew fiż-żamma milli jinkiseb dak il-vantaġġ jew fl-irtirar tiegħu.

4.   Il-miżuri li hemm provdut f’dan l-Artikolu m’għandhomx jitqiesu bħala penali.”

Id-dritt Taljan

36.

Il-qorti tar-rinviju tispjega li, skont id-dritt Taljan, kull min jevadi l-ħlas ta’ dazji doganali xort’oħra dovuti għal importazzjoni ta’ oġġetti jeħel fil-prinċipju piena ta’ multa ta’ bejn 2 u 10 darbiet l-ammont ta’ dazju inkwistjoni. Il-kisba kontra l-liġi tal-benefiċċju ta’ ħlas ta’ dazju ta’ tariffa iktar baxxa b’riżultat ta’ trasferiment ipprojbit ta’ liċenzji ta’ importazzjoni mingħand operatur ġdid lil operatur tradizzjonali tikkostitwixxi r-reat ta’ kuntrabandu.

Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari

37.

S.I.M.B.A. SpA (iktar ’il quddiem “S.I.M.B.A.”), kumpannija rrappreżentata mill-konjuġi Orsero, kienet importatriċi tradizzjonali Taljana u distributriċi bl-ingrossa tal-banana. Kellha liċenzji sabiex timporta l-banana skont il-kwota tat-tariffa riżervata għal dan it-tip ta’ importatur.

38.

Rico Italia srl (iktar ’il quddiem “Rico”), kumpannija rrappreżentata minn Misturelli, ukoll kienet importatriċi Taljana tal-banana u, bħala operatriċi ġdida, kellha liċenzji sabiex timporta l-banana skont il-kwota tat-tariffa.

39.

Grupp separat ta’ importaturi Taljani fis-settur tal-frott u l-ħaxix frisk, li kienu rreġistrati bħala operaturi ġodda, huma wkoll partijiet. Dan il-grupp kien jinkludi kumpanniji rrappreżentati minn Lorenzon, Palombini u Surian, rispettivament. Ser niddeskrivi dawk il-kumpanniji (minbarra Rico) bħala “l-operaturi ġodda Taljani”.

40.

Waqt is-seduta kien ikkonfermat li S.I.M.B.A., Rico u l-operaturi ġodda Taljani ma kinux jagħmlu parti mill-istess kumpannija.

41.

S.I.M.B.A. xtrat banana minn pajjiżi terzi u biegħetha lil Rico, li mbagħad biegħet il-banana lill-operaturi ġodda Taljani bil-prezz tax-xiri mitlub minn S.I.M.B.A. Imbagħad dawk l-operaturi ġodda importaw il-banana, billi użaw liċenzji ta’ importazzjoni ta’ AGRIM maħruġa mill-Ministeru Taljan tal-Kummerċ Barrani u għaddew mid-dwana billi ħallsu r-rata ta’ dazju preferenzjali. S.I.M.B.A. għarrfet lil Rico dwar kull waħda mill-operazzjonijiet ta’ importazzjoni u tqegħid fis-suq li kellhom isiru, inkluża l-kwantità, il-kwalità u l-prezz tal-banana li kellha tiġi importata. Rico ggarantiet lil S.I.M.B.A. li l-operaturi ġodda Taljani kienu ser jiksbu l-liċenzji ta’ importazzjoni ta’ AGRIM. Hija ħadet ukoll ħsieb tal-formalitajiet amministrattivi u ħallset l-ispejjeż tal-assigurazzjoni.

42.

Wara l-importazzjoni, l-operaturi ġodda biegħu l-banana lil Rico, li mbagħad sistematikament biegħetha lil S.I.M.B.A. bi prezz li kien iffissat u mħallas minn qabel. Il-prezz imħallas minn Rico kien ikopri l-ispiża għall-użu tal-liċenzji ta’ importazzjoni ta’ AGRIM. S.I.M.B.A. mbagħad ġarret il-banana fl-imħażen u wara qegħditha fis-suq. S.I.M.B.A. stess kellha rabta permezz ta’ kuntratt ma’ Del Monte li ħallsitha kummissjoni malli l-banana nbiegħet minn S.I.M.B.A. fis-suq Ewropew.

43.

B’sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2005, it-Tribunale di Verona (Qorti Distrettwali, Verona) ikkundannat lir-rappreżentant ta’ Rico għal kuntrabandu u għal dikjarazzjonijiet foloz li kien għamel. Huwa kien ordnat iħallas kumpens, li l-ammont tiegħu kellu jiġi deċiż permezz ta’ proċeduri ċivili. Madankollu t-Tribunale di Verona ddeċieda li huwa kellu jħallas EUR 300000 fuq bażi provviżorja lill-Ministero dell’Economia e delle Finanze (Ministeru tal-Ekonomija u tal-Finanzi) u lill-Agenzia delle Dogane (Aġenzija Doganali) iżda mhux lill-Kummissjoni, flimkien mal-ispejjeż ta’ dawn it-tliet partijiet li kienu intervjenew fil-proċeduri kriminali sabiex jitolbu kumpens għall-ħsara li ġarrbu (iktar ’il quddiem “il-partijiet ċivili”). Ir-rappreżentanti ta’ S.I.M.B.A u r-rappreżentanti tal-operaturi ġodda kienu ġew illiberati.

44.

Ir-rappreżentant ta’ Rico u l-partijiet ċivili appellaw kontra s-sentenza tat-Tribunale di Verona quddiem il-Corte d’appello di Venezia (Qorti tal-Appell, Venezja). Din tal-aħħar iddeċidiet, fl-24 ta’ Novembru 2011, li l-proċeduri kontra wieħed mir-rappreżentanti ta’ S.I.M.B.A. kienu ntemmu minħabba mewtu. Din iddeċidiet li l-akkużi kriminali kontra r-rappreżentant ta’ Rico kienu ġew preskritti iżda kkonfermat ir-responsabbiltà ċivili tiegħu.

45.

Il-partijiet ċivili appellaw kontra s-sentenza tal-Corte d’appello di Venezia quddiem il-qorti tar-rinviju li spjegat fir-rinviju għal deċiżjoni preliminari tagħha li hija kellha tiddetermina jekk il-banana kellhiex tiġi importata suġġetta għar-rata sħiħa ta’ dazju jew għar-rata ta’ dazju preferenzjali.

46.

Fl-ispjegazzjoni għalfejn kien meħtieġ rinviju għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tenfasizza l-fatti li ġejjin li ssostni li kienu misjuba mill-Corte d’appello di Venezia u mressqa f’osservazzjonijiet ippreżentati quddiemha: (i) l-operaturi ġodda Taljani ma kellhomx, bħala sidien, infrastruttura għall-ħażna u t-trasport ta’ banana; (ii) huma kisbu l-banana biss sabiex joħorġuha b’rata ta’ dazju mnaqqsa u mbagħad ibigħuha lura lil Rico bi prezz miftiehem; (iii) S.I.M.B.A., mhux l-operaturi ġodda Taljani, ħadet ir-riskju kollu tat-telf tal-garanzija; (iv) id-dazju tal-importazzjoni li l-operaturi ġodda Taljani kien imisshom iħallsu kien diġà mdaħħal fil-prezz miftiehem minn qabel (bejn Rico u l-operaturi ġodda Taljani); (v) il-prezzijiet tax-xiri u l-bejgħ tal-banana kienu miftiehma u, għalhekk, ma kienx hemm riskju fuq dawk il-prezzijiet (jew opportunità ta’ benefiċċju minn varjazzjonijiet fil-prezz); u (vi) Del Monte ħallset kummissjoni lil S.I.M.BA., mhux lill-operaturi ġodda Taljani.

47.

Il-qorti tar-rinviju ssospendiet il-proċeduri quddiemha u talbet gwida mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-domandi li ġejjin:

“1.

L-Artikolu 11 tar-Regolament (KE) Nru 2362/98, li jipprovdi li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jiżguraw ruħhom li l-operaturi jeżerċitaw attività ta’ importazzjoni f’isimhom stess, bħala entità ekonomika awtonoma, fir-rigward tat-tmexxija tagħhom, tal-persunal tagħhom u tal-funzjonament tagħhom, għandu jiġi interpretat fis-sens li huma esklużi mill-benefiċċji doganali allokati l-attivitajiet kollha ta’ importazzjoni eżegwiti f’isem operatur tradizzjonali meta dawn tal-aħħar isiru minn persuni li jissodisfaw biss formalment ir-rekwiżiti previsti għal “operaturi ġodda” mill-istess regolament?

2.

Ir-Regolament (KE) Nru 2362/98 jippermetti lil operatur tradizzjonali li jbigħ banana li tinsab barra mit-territorju tal-Unjoni lil operatur ġdid billi jiftiehem ma’ dan tal-aħħar li jipprovdi sabiex idaħħal fit-territorju tal-Unjoni l-banana b’rata ta’ dazju preferenzjali u jbigħha mill-ġdid lill-istess operatur tradizzjonali bi prezz miftiehem qabel ma sseħħ it-tranżazzjoni kollha, mingħajr ma jbati riskju effettiv kummerċjali u mingħajr ma jipprovdi ebda mezz materjali għal din it-tranżazzjoni?

3.

Il-ftehim imsemmi fil-punt preċedenti jikkostitwixxi ksur tal-projbizzjoni ta’ trasferiment tad-drittijiet minn operatur ġdid għal operatur tradizzjonali previst fl-Artikolu 21(2) tar-Regolament (KE) Nru 2362/98, bil-konsegwenza li t-trasferiment magħmul jibqa’ mingħajr effett u li d-dazji doganali jirriżultaw li huma dovuti b’rata sħiħa u mhux b’dik preferenzjali, fis-sens tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95?”

48.

Osservazzjonijiet bil-miktub kienu ppreżentati minn Lorenzon, Orsero, Palombini, Surian, mill-Gvern Taljan u mill-Kummissjoni. Fis-seduta tat-12 ta’ Novembru 2014, l-istess partijiet, minbarra Lorenzon, issottomettew argumenti orali.

Analiżi

Osservazzjonijiet preliminari

49.

Ma huwiex ikkontestat li kien hemm ftehimiet bejn S.I.M.B.A. u Rico, minn naħa, u bejn Rico u l-operaturi ġodda Taljani, min-naħa l-oħra. Huwa aċċettat ukoll li l-banana daħlet fis-suq Ewropew permezz ta’ katina ta’ operazzjonijiet bejn dawn l-operaturi.

50.

Fil-fehma tiegħi, id-domandi preliminari kollha huma dwar jekk, bħala kwistjoni ta’ dritt tal-UE, kienx hemm xi ħaġa irregolari dwar din il-katina ta’ operazzjonijiet u, jekk hu hekk, x’konsegwenzi jirriżultaw minn dan.

51.

L-ewwel domanda essenzjalment tirrigwarda l-kundizzjonijiet sabiex jinżamm l-istatus ta’ operatur ġdid. Kif nifhem id-domanda, il-qorti tar-rinviju tidher li qed tassumi li operatur ġdid ikun “formalment” issodisfa dawk il-kundizzjonijiet. Iżda jekk l-operatur ġdid kellu jeżegwixxi attivitajiet ta’ importazzjoni ta’ banana f’ismu stess, allura l-fatt li l-operatur ġdid importa banana f’isem operatur tradizzjonali jista’ jidher li huwa l-bażi proprja sabiex wieħed jikkonkludi li dawk il-kundizzjonijiet ma kinux issodisfatti. L-ewwel ser inqis jekk dik il-kundizzjoni kinitx tapplika wkoll għall-importazzjoni ta’ banana wara reġistrazzjoni. Dak huwa meħtieġ minħabba li l-Artikoli 7 u 11 tar-Regolament Nru 2362/98 jidhru li jistabbilixxu kundizzjonijiet applikabbli qabel u waqt reġistrazzjoni u primarjament huwa dwar importazzjoni ta’ prodotti minbarra banana. Jekk il-kundizzjoni kienet applikabbli wara r-reġistrazzjoni, it-tifsira tagħha jkollha tiġi eżaminata.

52.

It-tieni domanda tirrigwarda l-kwistjoni jekk ir-Regolament Nru 2362/98 kienx jipprekludi l-applikazzjoni tar-rata ta’ dazju preferenzjali skont il-kwota tat-tariffa meta operaturi ġodda jkunu xtraw banana minn Stati terzi, permezz ta’ operatur ġdid ieħor, mingħand operatur tradizzjonali, u mbagħad ikunu importawha fl-Unjoni skont il-kwota tat-tariffa, sabiex sempliċiment ibiegħu l-banana lura lill-istess operatur tradizzjonali permezz tal-istess operatur ġdid, sabiex l-operatur tradizzjonali jkun jista’ mbagħad ibiegħha fis-suq Ewropew. It-tielet domanda tirreferi għall-iskema deskritta fit-tieni domanda u tistaqsi jekk l-iskema tiksirx l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 li jipprojbixxi t-trasferiment ta’ drittijiet skont liċenzji ta’ importazzjoni mingħand operaturi ġodda għal operaturi tradizzjonali. Fil-fehma tiegħi dawn iż-żewġ domandi, li parzjalment jidħlu f’xulxin, huma rilevanti biss jekk l-operaturi ġodda kienu rreġistrati kif imiss u żammew dak l-istatus. Għalhekk ser nibda minn dik l-assunzjoni fir-risposta tiegħi għaż-żewġ domandi.

53.

Bit-tielet domanda, il-qorti tar-rinviju titlob ukoll gwida dwar il-konsegwenzi skont l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95 minn ksur tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98.

54.

Fl-aħħar nett, il-fatt li l-Kummissjoni dehret bħala parti ċivili quddiem il-qrati Taljani ma jipprekludihiex (kif il-Kummissjoni nfisha sewwa tosserva) bħala istituzzjoni milli tippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, li jipprovdi għad-dritt, inter alia, tal-partijiet u tal-Kummissjoni li jippreżentaw dikjarazzjonijiet dwar il-motivi tal-kawża jew osservazzjonijiet bil-miktub f’kawżi fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tintalab tagħti deċiżjoni preliminari. L-interventi tal-Kummissjoni fiż-żewġ fora għandhom ikunu konformi max-xogħol tagħha skont l-Artikolu 17(1) TUE li “tippromwovi l-interess ġenerali ta’ l-Unjoni” u “tissorvelja l-applikazzjoni tat-Trattati kif ukoll tal-miżuri adottati mill-Istituzzjonijiet skond [it-Trattati]”.

Ammissibbiltà

55.

Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom u fis-seduta, l-operaturi ġodda Taljani intervenjenti f’din il-kawża saħqu li l-fatti li fuqhom il-qorti tar-rinviju bbażat id-domandi tagħha ( 18 ) ma jaqblux mal-fatti li kienu nstabu fl-ewwel istanza u fl-appell. Isegwi, skonthom, li d-domandi preliminari kienu inammissibbli.

56.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex l-obbligu li taċċerta u tivvaluta l-fatti li jkunu taw lok għat-tilwima. Dak l-inkarigu huwa l-prerogattiva ta’ qrati nazzjonali ( 19 ) u l-ġurisdizzjoni tagħhom f’dan ir-rigward hija kwistjoni tad-dritt nazzjonali. Barra minn hekk, hemm preżunzjoni li kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni ta’ qorti nazzjonali huma rilevanti fil-kuntest fattwali u leġiżlattiv li hija tkun iddefiniet. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta tagħti deċiżjoni preliminari biss meta jkun tassew ovvju li d-domandi magħmula ma jkollhomx rabta mal-fatti attwali tal-azzjoni ewlenija jew mal-għan tagħha, meta l-problema tkun ipotetika, jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex quddiemha l-materjal fattwali jew legali meħtieġ sabiex tagħti risposta utli għad-domandi ( 20 ).

57.

F’din il-kawża, id-domandi preliminari huma kjarament rilevanti fil-kuntest fattwali deskritt mill-qorti tar-rinviju. Għalhekk inqis li huma ammissibbli.

Kundizzjonijiet għaż-żamma ta ’ status ta ’ operatur ġdid (Domanda 1)

58.

It-tħassib tal-qorti tar-rinviju fir-rigward tal-istatus tal-operaturi ġodda Taljani jidher li huwa marbut mal-fatti madwar, minn naħa, il-mod li bih inkisbet ir-reġistrazzjoni inizjali, u, min-naħa l-oħra, l-importazzjoni tal-banana wara r-reġistrazzjoni u l-għoti ta’ allokazzjoni annwali u liċenzji ta’ importazzjoni.

59.

Ma jidhirx li huwa kkontestat li l-operaturi ġodda Taljani ssodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2362/98 li — inkluż ir-rekwiżit li huma kienu qed jaħdmu indipendentement u f’isimhom stess fl-attività kummerċjali ta’ importazzjoni ta’ frott u ħaxix frisk (fil-prinċipju, minbarra banana) ( 21 ) — essenzjalment kienet relatata ma’ attività ta’ importazzjoni fl-imgħoddi u fiż-żmien tar-reġistrazzjoni.

60.

Sa fejn Rico kienet involuta fil-ksib ta’ reġistrazzjoni għall-operaturi ġodda Taljani, ma nqisx li l-involviment ta’ operatur wieħed fit-tħejjija tal-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ operatur ieħor imur, bħala tali, kontra l-Artikolu 7(a) jew kien prekluż mod ieħor skont ir-Regolament Nru 2362/98. Lanqas dan ma jikkostitwixxi awtomatikament imġiba frawdolenti skont it-tifsira tal-Artikolu 13(2) ta’ dak ir-regolament. Fil-fehma tiegħi, l-azzjonijiet u d-dokumentazzjoni tal-operatur kellhom jitqiesu frawdolenti kieku kellhom l-għan jew l-effett li jaħbu fatti rilevanti għad-deċiżjoni dwar l-istatus ta’ operatur ġdid u kieku valutazzjoni bbażata fuq il-fatti moħbija ma kinitx tirriżulta fl-għoti ta’ dak l-istatus. Għalhekk l-Artikolu 13(2) kien essenzjalment dwar il-bona fede tal-operatur u l-akkuratezza tal-provi ppreżentati matul il-proċess ta’ reġistrazzjoni sabiex ikunu ssodisfatti l-kriterji sostantivi għall-kisba ta’ status bħala reġistrat. Sa fejn kien hemm kundizzjoni separata (li ser nindirizza sussegwentement) li operaturi ġodda rreġistrati kellhom jimportaw banana f’isimhom stess, inqis li r-reġistrazzjoni setgħet ukoll tiġi rrifjutata fejn kien jiġi stabbilit li operatur applika għal reġistrazzjoni iżda ma kienx jissodisfa dik il-kundizzjoni. Fil-fehma tiegħi, jekk dak il-fatt inħeba intenzjonalment, kien jiskatta l-Artikolu 13(2).

61.

Tħassib dwar ir-relazzjonijiet bejn l-operaturi ġodda Taljani, Rico u S.I.M.B.A. jinqala’ l-iktar minħabba katina ta’ operazzjonijiet li permezz tagħhom kienet importata banana mill-operaturi ġodda Taljani reġistrati: operazzjonijiet li seħħew wara r-reġistrazzjoni tal-operaturi ġodda Taljani.

62.

Ir-Regolament Nru 2362/98 kien jitlob li operaturi ġodda reġistrati jagħmlu xogħol f’isimhom stess fl-attività kummerċjali li jimportaw banana li l-istatus ta’ operatur ġdid kien jintitolahom jagħmlu? Mill-premessa tad-Domanda 1 jidher li hekk kien.

63.

Ir-Regolament Nru 2362/98 ma kien fih ebda dispożizzjoni espressa — li tixbah lil dik tal-Artikolu 7 dwar il-kisba ta’ status ta’ operatur ġdid — li tistabbilixxi kundizzjonijiet li kellhom jitħarsu għaż-żamma tal-istatus ta’ operatur ġdid. Iżda fil-fatt impona rekwiżiti għat-tiġdid ta’ reġistrazzjoni u għall-kisba ta’ status ta’ operatur tradizzjonali.

64.

Għalhekk l-Artikolu 8(4) ipprovda li t-tiġdid tal-istatus ta’ operatur ġdid kien jiddependi minn jekk operaturi ġodda reġistrati kinux fil-fatt importaw f’isimhom stess mill-inqas 50 % tal-kwantità ta’ banana allokata lilhom għas-sena rilevanti. Dak ir-rekwiżit ma kienx ifisser, fil-fehma tiegħi, li huma setgħu jimportaw sa 49.9 % tal-kwantità f’isem operatur ieħor. Pjuttost kienet kundizzjoni li kienet teżiġi użu minimu tal-allokazzjoni annwali sabiex ikun żgurat li operaturi ġodda rreġistrati regolarment effettivament jieħdu sehem fil-kummerċ tal-importazzjoni tal-banana u b’hekk jagħmlu dak is-suq iktar kompetittiv.

65.

Il-fatt li importatur individwali seta’ ma jimportax il-kwantitajiet kollha koperti b’liċenzji ta’ importazzjoni (u assigurati b’garanzija) mhux neċessarjament affettwa l-istatus ta’ dak l-operatur ġdid. Seta’ sempliċiment għażel li jġorr il-konsegwenzi finanzjarji, partikolarment it-telf tal-garanzija (jew parti minnha) ( 22 ). Jew, pereżempju, seta’ għażel li jirrinunzja (Artikolu 20) jew li jittrasferixxi lil operaturi ġodda oħra (Artikolu 21) xi wħud mid-drittijiet jew id-drittijiet kollha relatati ma’ parti mil-kwantità allokata lilu. Fil-każ ta’ trasferiment, iċ-ċessjonarju mbagħad kien ikun awtorizzat jimporta (f’ismu stess).

66.

Barra minn hekk, l-Artikolu 21(2) jipprekludi operaturi ġodda milli jittrasferixxu xi parti mid-drittijiet tagħhom (kemm jekk ikunu ssodisfaw jew le l-kundizzjoni ta’ użu minimu tal-Artikolu 8(4)) lil operaturi tradizzjonali minħabba li dak jista’ jinkoraġġixxi kummerċ artifiċjali, spekulazzjoni jew taqlib fil-kummerċ normali ( 23 ) u jdgħajjef l-għan kollu li parti mill-kwantità disponibbli tkun irriżervata għal operaturi ġodda. Għalhekk, jidher li l-Artikolu 21(2) jikkonferma li, fejn ikunu użaw id-drittijiet tagħhom huma stess, operaturi ġodda dejjem kellhom jaġixxu f’isimhom stess. Ma kienx jagħmel sens li jkun ipprojbit trasferiment ta’ drittijiet mingħand operatur ġdid għal operatur tradizzjonali, iżda li operaturi ġodda, li kien ikollhom jaġixxu indipendentement u f’isimhom stess fir-rigward ta’ importazzjonijiet fil-passat ta’ prodotti paragunabbli sabiex jiksbu status ta’ operatur ġdid, jitħallew jimportaw il-banana f’isem operatur tradizzjonali. Ir-riżultat kien ikun li operaturi tradizzjonali setgħu użaw operaturi ġodda rreġistrati sabiex jimportaw banana f’isimhom u fuq istruzzjonijiet tagħhom, u b’hekk l-attività tal-operaturi ġodda bħala importaturi tisfa artifiċjali u tidgħajjef għal kollox il-projbizzjoni tal-Artikolu 21(2). Dak huwa eżattament it-tip ta’ riżultat li r-Regolament Nru 2362/98 kien maħsub li jevita.

67.

Ir-Regolament Nru 2362/98 essenzjalment qassam ishma ta’ kwantitajiet disponibbli ta’ kwoti tat-tariffa u ta’ banana tradizzjonali AKP bejn operaturi tradizzjonali u operaturi ġodda ( 24 ) u stabbilixxa regoli dwar min seta’ jirreġistra sabiex jikseb u jieħu vantaġġ minn tali ishma. Meta rregola s-suq tal-importazzjoni tal-banana b’dan il-mod, ir-Regolament Nru 2362/98 kellu l-għan li jnaqqas ir-riskju li operatur tradizzjonali jikkontrolla s-suq jew jikkonsolida l-pożizzjoni tiegħu sabiex jillimita jew jeskludi l-kompetizzjoni minn operaturi oħra, inklużi dawk li qabel ma kinux importaw banana AKP jew ta’ Stati terzi. Dan żgura li operaturi ġodda fl-industrija tal-banana, u speċifikatament fis-suq tal-importazzjoni, ikunu offruti opportunità ġusta billi rriżerva parti mill-kwota tat-tariffa speċifikatament għalihom. Hekk kif iktar operaturi ġodda jidħlu fis-suq tal-importazzjoni u xi wħud minnhom eventwalment isiru operaturi tradizzjonali, is-suq isir iktar kompetittiv. Kif tispjega l-erbatax-il premessa tar-Regolament Nru 404/93, is-sistema ta’ ħruġ ta’ liċenzji ta’ importazzjoni tara li tiżgura li r-rabtiet kummerċjali eżistenti ma jitħarbtux, filwaqt li tħalli l-istrutturi ta’ tqegħid fis-suq jiżviluppaw.

68.

Fil-kuntest tar-Regolament Nru 896/2001 ( 25 ) (li rrevoka u ssostitwixxa inter alia r-Regolament Nru 2362/98 ( 26 )), il-Qorti tal-Ġustizzja tidher li aċċettat li l-għan tal-ġlieda kontra prattiki spekulattivi jew artifiċjali fil-ħruġ ta’ liċenzji ta’ importazzjoni kien li operatur tradizzjonali li diġà kien ikollu kwota tat-tariffa ma jitħallix jerġa’ jiġi inkluż fl-istess kwota tat-tariffa bħala operatur mhux tradizzjonali permezz ta’ operatur ieħor intermedjarju li miegħu kien ikollu rabta ( 27 ). Azzjoni sabiex jiġu miġġielda prattiki bħal dawn instabet “li kienet tista’ tipprovdi mezz għal operaturi ġodda ġenwini sabiex jaġixxu fuq is-suq u, għalhekk, sabiex jinqdew bl-attivitajiet ekonomiċi tagħhom b’mod sħiħ” ( 28 ). L-istess raġunament japplika wkoll għall-predeċessur ta’ dak ir-regolament.

69.

Barra minn hekk, skont ir-Regolament Nru 2362/98 operaturi tradizzjonali attwalment kien jeħtiġilhom li jkunu importaw kwantità minima ta’ banana f’isimhom sabiex wara titqiegħed fis-suq matul perjodu ta’ riferiment stabbilit ( 29 ). Dik il-kundizzjoni kienet tapplika wkoll għal operaturi ġodda li jkunu saru operaturi tradizzjonali ( 30 ).

70.

Isegwi li, skont ir-Regolament Nru 2362/98, operaturi kellhom jaġixxu f’isimhom stess kemm sabiex jiksbu aċċess għall-grupp ta’ “operaturi ġodda”, kif ukoll sabiex jibqgħu fih.

71.

Jekk dak kien il-każ, l-Istati Membri kienu wkoll responsabbli, skont l-Artikolu 11, sabiex jiżguraw konformità ma’ dik il-kundizzjoni. Hawnhekk ninnota li l-ewwel sentenza tal-Artikolu 11(1) kienet abbozzata wiesgħa biżżejjed sabiex tiġbor fiha l-kundizzjonijiet kemm għall-kisba kif ukoll għaż-żamma tal-istatus ta’ operatur ġdid.

72.

Għalhekk, meta operaturi ġodda jimportaw, kien jeħtiġilhom jaġixxu għall-għanijiet tagħhom stess u għar-riskju kummerċjali tagħhom stess. Minbarra l-fatt li kien jeħtiġilhom jeżistu bħala aġenti ekonomiċi ( 31 ), l-atti ta’ importazzjoni tagħhom — jiġifieri l-att li jinġiebu oġġetti fit-territorju doganali tal-Unjoni ( 32 ) — kien jeħtiġilhom ikollhom, mill-perspettiva tagħhom, tifsira kummerċjali: li tkun ir-riżultat ta’ deċiżjoni indipendenti tagħhom, li l-benefiċċji u l-ispejjeż tagħhom ikunu imputabbli lilhom, mhux lil xi parti oħra. Dik l-interpretazzjoni hija sostnuta wkoll mir-Regolament Nru 404/93 (implementat bir-Regolament Nru 2362/98), li stabbilixxa l-prinċipju li liċenzji kellhom jingħataw lil operaturi li kienu ħadu r-riskju kummerċjali li jqiegħdu fis-suq il-banana ( 33 ).

73.

Fil-valutazzjoni jekk attività partikolari ta’ importazzjoni tkunx saret mingħajr riskju kummerċjali u għalkollox għall-benefiċċju (kummerċjali) ta’ parti terza, inqis li qorti nazzjonali għandha għall-inqas tqabbel il-prezzijiet tal-bejgħ (hawnhekk, imħallsa u mitluba mill-operaturi ġodda Taljani u minn Rico) u teżamina, b’mod partikolari, jekk id-differenza tkunx qabżet it-total tal-ispejjeż magħmula mill-operatur ġdid fl-importazzjoni tal-banana (inklużi dazju doganali, garanzija, assigurazzjoni u spejjeż amministrattivi), sabiex b’hekk ikun hemm marġni ta’ profitt. Iżda, n-nuqqas apparenti ta’ profitt kummerċjali ma huwiex neċessarjament suffiċjenti biex wieħed jikkonkludi li l-operatur ġdid ma kienx jista’ jaġixxi f’ismu stess (importazzjoni b’telf tista’, jekk ma jkunx hemm prova kuntrarja, tkun għadha f’isem l-importatur innifsu). Għalhekk jeħtieġ li l-katina ta’ operazzjonijiet titqies f’iktar dettall. Min għamel l-ispejjeż tal-importazzjoni? Il-profitti ġew minn xi mkien ieħor ma’ operatur ieħor involut fl-importazzjoni jew ma’ operaturi relatati?

74.

Iżda, filwaqt li r-riżorsi tal-operaturi ġodda kellhom jagħtuhom il-kapaċità li jimportaw, la l-Artikolu 7(a) u lanqas xi dispożizzjoni oħra tar-Regolament Nru 2362/98 ma kienu jitolbu li operaturi ġodda jkollhom infrastrutturi speċifiċi għall-ħażna u l-ġarr ta’ banana importata. Xejn f’dak ir-regolament ma jissuġġerixxi li l-leġiżlatur kellu l-ħsieb jippreskrivi tip partikolari ta’ katina ta’ tqegħid fis-suq għal importazzjonijiet ta’ banana, jew li operatur ġdid neċessarjament kellu jaħżen il-banana (u jħalliha ssir) qabel ma tinbiegħ lil grossista jew lil bejjiegħ bl-imnut. Għall-kuntrarju, ir-Regolament Nru 404/93 isemmi, fil-premessa 15 tiegħu, il-ħtieġa li l-Kummissjoni tkun iggwidata mill-prinċipju li “jiġi evitat id-disturb tar-relazzjonijiet normali tal-kummerċ bejn persuni li jokkupaw postijiet differenti fil-katina tat-tqegħid fis-suq”. Ir-Regolament Nru 2362/98 lanqas ma kien jipprekludi lill-importatur milli jbigħ il-prodotti minnufih mal-importazzjoni lil parti oħra fil-katina tat-tqegħid fis-suq. Għall-finijiet ta’ dak ir-regolament, l-importanti huwa l-involviment tal-operaturi ġodda fi stadju wieħed speċifiku f’dik il-katina (l-importazzjoni).

75.

Għalhekk, il-fatt li, qabel l-importazzjoni u/jew l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni, għal allokazzjonijiet annwali u għal liċenzji ta’ importazzjoni, operatur ġdid ikun ftiehem li jixtri jew ibiegħ banana ta’ operaturi oħra u juża l-faċilitajiet ta’ operaturi oħra sabiex iġorrha, jaħżinha u jħalliha ssir ma kienx ostaklu għal reġistrazzjoni skont l-Artikolu 7(a) tar-Regolament Nru 2362/98. Lanqas ma għandu jkun fir-rigward taż-żamma tal-istatus ta’ operatur ġdid.

76.

Tabilħaqq, meqjusa l-karatteristiċi tas-suq tal-banana, ftehimiet bħal dawn setgħu ta’ sikwit kienu neċessità. Storikament, is-suq kien iddominat minn għadd żgħir ta’ operaturi multinazzjonali integrati vertikalment li sikwit ikkontrollaw il-katina kollha tat-tqegħid fis-suq, inkluża l-proprjetà ta’ pjantaġġuni, il-produzzjoni (bħal tkabbir, ippakkjar u kontroll tal-kwalità), it-trasport, importazzjoni, maturazzjoni, ħażna u distribuzzjoni; u li bbenefikaw minn ekonomiji ta’ skala sinjifikanti. Maż-żmien, is-suq qiegħed iktar jinqasam; operaturi ġodda qed jidħlu fis-suq fi stadji differenti tal-katina tat-tqegħid fis-suq, anki jekk id-dħul jista’ jkun jiswa ħafna flus u diffiċli. Minħabba li l-banana titħassar, dawk l-istadji għandhom ikunu ppjanati sewwa. Għalhekk, jekk wieħed jassumi li operatur dieħel fis-suq ma jkunx integrat vertikalment sabiex jikkontrolla kull stadju jew kważi l-istadji kollha tal-katina tat-tqegħid fis-suq, id-dħul fis-suq aktarx ikun jiddependi minn ftehimiet (vertikali ’l fuq u ’l isfel) ma’ operaturi oħra ( 34 ).

77.

Il-mudell tal-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana kien il-kunċett li kemm l-operaturi tradizzjonali, kif ukoll l-operaturi ġodda kellhom jieħdu sehem fil-kummerċ tal-importazzjoni tal-banana, bil-ħsieb li dan “jinkoraġġixxi l-kompetizzjoni b’saħħitha” ( 35 ). L-opinjoni tiegħi hija li ma jistax ikun hemm relazzjoni kompetittiva bħal din jekk iż-żewġ kategoriji ta’ operatur ma jiddeterminawx b’mod ħieles l-imġiba tagħhom fis-suq, partikolarment dwar deċiżjonijiet u attivitajiet relatati mal-importazzjoni attwali. B’hekk, jekk operatur tradizzjonali jkollu influwenza deċiżiva fuq l-imġiba ta’ operatur ieħor dwar l-aspetti tal-importazzjoni tal-politika kummerċjali tiegħu u dan tal-aħħar ikun wettaq f’kollox l-istruzzjonijiet mogħtija lilu (direttament jew indirettament permezz ta’ intermedjarju) minn l-ewwel wieħed dwar l-importazzjoni tal-banana, ma jkunx jista’ jingħad li l-aħħar imsemmi operatur kien qed jaġixxi f’ismu stess. Fil-verità kien ikun biss aġent moħbi: mezz sabiex l-importatur tradizzjonali jsaħħaħ il-pożizzjoni tiegħu fis-suq u jkompli jdgħajjef il-kompetizzjoni.

78.

Lanqas ma jista’ jkun hemm relazzjoni kompetittiva bħal din jekk operatur ġdid, filwaqt li jkun formalment indipendenti fir-rigward ta’ operatur tradizzjonali, madankollu jkun (b’mod ħieles) ftiehem dwar skema li biha huwa jimporta banana billi juża l-liċenzji ta’ importazzjoni tiegħu stess f’isem dak l-operatur tradizzjonali.

79.

Interpretazzjoni li tisħaq dwar il-ħtieġa għal azzjoni ġenwina minn operatur ġdid f’ismu stess wara reġistrazzjoni hija wkoll konsistenti mal-għan, espress fil-premessa 8 tar-Regolament Nru 2362/98, li jiġu evitati, permezz tal-applikazzjoni ta’ kriterji ta’ eliġibbiltà iktar stretti, reġistrazzjoni ta’ aġenti purament fittizji u l-għoti ta’ allokazzjonijiet bi tweġiba għal applikazzjonijiet artifiċjali jew spekulattivi. Il-leġiżlatur kien diġà rreaġixxa għal dak li kien jidher li kienu abbużi ta’ kundizzjonijiet eżistenti billi għamel kriterji ta’ eliġibbiltà iktar stretti u ddeskrivihom f’iktar dettall. Madankollu, għalkemm dawn il-bidliet setgħu naqqsu l-possibbiltà ta’ abbuż, ebda leġiżlazzjoni ma tista’ tiggarantixxi li ma jkun hemm ebda riskju ta’ abbuż ta’ liġi.

80.

Għalhekk nikkonkludi li l-Artikoli 7(a) u 8(4) tar-Regolament Nru 2362/98 kellhom jiġu interpretati bħala li jeżiġu li operaturi għandhom jaġixxu f’isimhom stess kemm sabiex jiġu rreġistrati, kif ukoll sabiex ikomplu jikkwalifikaw, bħala “operaturi ġodda”. Azzjoni “f’isimhom stess” kellha tiġi interpretata bħala li tfisser li tali operaturi kellhom jaġixxu għall-finijiet tagħhom stess u għar-riskju kummerċjali tagħhom stess.

L-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 u abbuż ta ’ liġi (Domandi 2 u 3)

81.

L-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 ipprojbixxa t-trasferiment ta’ drittijiet li joriġinaw minn liċenzji ta’ importazzjoni mingħand operaturi ġodda għal operaturi tradizzjonali. Ma pprojbixxix trasferimenti oħra, li jitqiesu bħala “mezzi maħsuba sabiex jikkontribwixxu għall-kompetittività ta’ operaturi li jqiegħdu fis-suq banana tal-Komunità u tal-AKP u sabiex jiffaċilitaw l-integrazzjoni tas-swieq tal-Istati Membri” ( 36 ).

82.

F’din il-kawża, l-operaturi ġodda Taljani ma ttrasferewx drittijiet skont il-liċenzji ta’ importazzjoni tagħhom lil S.I.M.B.A., iżda huma stess importaw il-banana u qegħduha f’ċirkolazzjoni libera. B’hekk mal-ewwel daqqa t’għajn jidher li l-Artikolu 21(2) kien osservat. Iżda l-banana fil-fatt bidlet is-sid diversi drabi qabel u wara l-importazzjoni tagħha.

83.

Naqbel mal-Kummissjoni li l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 ma għamel limitu la għall-bejgħ ta’ banana f’pajjiżi terzi, u lanqas għall-bejgħ tagħha lura wara l-importazzjoni, anki jekk dawk l-operazzjonijiet kienu seħħew abbażi ta’ ftehim eżistenti qabel. B’mod li jista’ jitqabbel mal-pożizzjoni meħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja f’SICES et ( 37 ) fir-rigward tal-Artikolu 6(4) tar-Regolament Nru 341/2007 ( 38 ), jiena nqis li l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 sempliċiment ma rregolax is-sitwazzjoni u, għalhekk, ma pprekludihiex.

84.

Iżda jekk ikun tħalla jsir trasferiment bħal dak mingħand operatur ġdid għal operatur tradizzjonali, l-operatur tradizzjonali jista’ jkun esporta f’ismu stess kwantità ikbar ta’ banana b’rata ta’ dazju preferenzjali.

85.

Għalhekk, meta sensiela ta’ operazzjonijiet li mod ieħor kienu jistgħu jsiru skont ir-Regolament Nru 2362/98 kien ikollhom l-effett u kienu jkunu maħsuba li jqiegħdu operatur tradizzjonali fl-istess pożizzjoni bħallikieku kien ibbenefika minn trasferiment ipprojbit ta’ liċenzji, jista’, madankollu, ikun hemm ksur tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 minħabba abbuż ta’ liġi.

86.

Sabiex l-operatur tradizzjonali jitqiegħed fl-istess pożizzjoni, operatur ġdid kien ikollu neċessarjament jimporta l-banana tiegħu u mbagħad jerġa’ jbigħha lura , kemm jekk permezz ta’ intermedjarju jew le, lill-operatur tradizzjonali. Sabiex operatur tradizzjonali jkun gawda l-benefiċċju tad-dazju preferenzjali, f’waqt minnhom operatur kien ikollu jaġixxi mhux f’ismu stess iżda pjuttost f’isem operatur tradizzjonali.

87.

Meta l-operatur li jkun aġixxa hekk ikun l-operatur ġdid li jimporta l-banana, dak l-operatur ma jkunx ħares il-kundizzjoni għaż-żamma tal-istatus ta’ operatur ġdid. Iżda l-operatur tradizzjonali seta’ jkun gawda l-benefiċċju (mhux dovut) tad-dazju preferenzjali bis-saħħa tal-azzjonijiet ta’ operatur differenti fil-katina ta’ operazzjonijiet. Għalhekk, il-fatt li operatur ġdid jinstab li jkun importa l-banana f’ismu stess ma jneħħix il-ħtieġa tal-verifika jekk kienx hemm abbuż ta’ liġi xi mkien ieħor fil-katina.

88.

Dik il-verifika għandha ssir, jekk tkun meħtieġa, mill-qorti nazzjonali kompetenti ( 39 ). F’SICES et — mogħtija wara li kien ippreżentat ir-rinviju f’din il-kawża għal deċiżjoni preliminari — il-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà ċċarat kif dan għandu jsir.

89.

SICES et kienet dwar fatti simili f’kuntest paragunabbli. Il-kwistjoni fiha kienet ir-Regolament Nru 341/2007 ( 40 ), li jipprovdi, fir-rigward ta’ importazzjonijiet tat-tewm, għal aċċess preferenzjali u kwoti tat-tariffa; jeżiġi liċenzja ta’ importazzjoni ( 41 ) għall-prevenzjoni tal-frodi fir-rigward tal-oriġni tat-tewm; u jiddistingwi bejn importaturi tradizzjonali u ġodda. Sabiex titħares il-kompetizzjoni u tiġi evitata l-ispekulazzjoni u l-abbuż fl-allokazzjoni ta’ liċenzji tal-importazzjoni, ir-Regolament Nru 341/2007 jipprojbixxi t-trasferiment ta’ liċenzji bħal dawn u jippenalizza l-preżentazzjoni ta’ applikazzjonijiet multipli ( 42 ). Id-dazju speċifiku impost iħalli l-importazzjoni barra mill-kwota tat-tariffa mingħajr qligħ.

90.

Diversi importaturi ġodda kienu jidhru li evadew dik il-projbizzjoni billi użaw l-iskema ta’ aċċess preferenzjali u kwoti tat-tariffa: waħda minn żewġ kumpanniji, wara li jkunu użaw il-liċenzji ta’ importazzjoni tagħhom, tixtri tewm mingħand fornitur Ċiniż, il-waħda jew l-oħra tbigħ it-tewm lil operaturi ġodda li mbagħad jimportaw u jbigħu mill-ġdid it-tewm lil waħda miż-żewġ kumpanniji li tkun taħdem kemm bħala importatriċi tradizzjonali u bl-ingrossa u, qabel l-importazzjoni, tkun diġà ftehmet li tixtri t-tewm malli jkun f’ċirkolazzjoni libera.

91.

Wara li kkonfermat il-ġurisprudenza stabbilita tagħha dwar il-ħtieġa ta’ taħlita ta’ elementi oġġettivi u suġġettivi sabiex jiġi kkonstatat abbuż ta’ liġi u dwar ir-rwol tal-qorti nazzjonali fil-verifika taż-żewġ elementi ( 43 ), il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat jekk l-Artikolu 6(4) tar-Regolament Nru 341/2007 kienx jipprekludi din is-sensiela ta’ operazzjonijiet ( 44 ).

92.

Fir-rigward tal-element oġġettiv, il-Qorti tal-Ġustizzja sabet li l-ħarsien tal-kompetizzjoni bejn importaturi ġenwini kienet tfisser li ebda importatur waħdu ma għandu jkun jista’ jikkontrolla s-suq. Dak l-għan ma nkisibx minħabba li, b’operazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni, “ix-xerrej fl-Unjoni [Ewropea], li huwa wkoll importatur tradizzjonali, ma jiksibx id-dritt li l-kwantità ta’ referenza tiegħu […] tiġi kkalkolata fuq bażi li tinkludi l-kwantitajiet ta’ merkanzija li huwa [jkun] xtara mingħand importaturi wara l-iżdoganar tagħha”. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja sabet li b’operazzjonijiet bħal dawn, xerrej ikun jista’ (wara l jkun eżawrixxa l-jedd tiegħu li jimporta tewm bir-rata ta’ dazju preferenzjali) “jikseb tewm importat b’tariffa preferenzjali u jestendi l-influwenza tiegħu fis-suq lil hinn mis-sehem tal-kwota tat-tariffa mogħti lilu” ( 45 ).

93.

Fir-rigward tal-element suġġettiv, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li dak li kellu jintwera kien li “l-importaturi kellhom l-intenzjoni li jagħtu tali vantaġġ lil dan ix-xerrej u li l-operazzjonijiet ma kellhomx ġustifikazzjoni ekonomika jew kummerċjali għal dawn l-importaturi”. Fl-istess waqt, kien meħtieġ jitqies il-fatt li “l-importaturi għandhom l-obbligu, taħt piena ta’ sanzjoni, li jużaw il-liċenzji ‘A’ li nħarġulhom u għaldaqstant għandhom interess reali jwettqu importazzjonijiet”. Filwaqt li operazzjonijiet bħal dawn “ma jistgħux a priori jitqiesu li huma nieqsa minn ġustifikazzjoni ekonomika u kummerċjali għal dawn tal-aħħar”, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet tal-fehma li “[M]adankollu ma jistax jiġi eskluż li, f’ċerti ċirkustanzi, operazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali nħolqu artifiċjalment bil-għan essenzjali li jittieħed vantaġġ mit-tariffa preferenzjali”. Fost l-elementi li jistgħu jippermettu li tiġi stabbilita n-natura artifiċjali tal-operazzjonijiet hemm il-fatt li l-importatur detentur tal-liċenzji ma jkun ħa ebda riskju kummerċjali, peress li dan fir-realtà kien kopert mix-xerrej tiegħu, li kien ukoll importatur tradizzjonali, u l-fatt li l-marġni ta’ profitt tal-importaturi kien żgħir ħafna jew mill-fatt li l-prezzijiet tal-bejgħ tat-tewm mibjugħ mill-importaturi lix-xerrej fl-Unjoni Ewropea kienu jkunu iktar baxxi mill-prezzijiet tas-suq ( 46 ).

94.

Fil-punt 40, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li tali operazzjonijiet jikkostitwixxu abbuż ta’ [drittijiet] ( 47 ) meta dawn ikunu inħolqu artifiċjalment bil-għan essenzjali li jittieħed vantaġġ mit-tariffa preferenzjali u l-verifika tal-eżistenza ta’ prattika abbużiva teħtieġ lill-qorti tar-rinviju tieħu inkunsiderazzjoni l-fatti u ċ-ċirkustanzi kollha tal-każ, inklużi l-operazzjonijiet kummerċjali preċedenti u sussegwenti għall-importazzjoni inkwistjoni.

95.

Fl-opinjoni tiegħi l-istess konklużjoni tapplika meta jitqies jekk kienx hemm abbuż ta’ liġi f’ċirkustanzi fejn operaturi aġixxew sabiex iqiegħdu operatur tradizzjonali fl-istess pożizzjoni bħallikieku l-liċenzji ta’ importazzjoni miżmuma minn operaturi ġodda rreġistrati regolarment kienu ttrasferiti lilu, bil-għan biss li jinkisbu illegalment vantaġġi skont liġijiet tal-UE ( 48 ).

96.

Il-punt tat-tluq hawnhekk għandu jkun li l-operaturi ġodda kienu rreġistrati regolarment u ħarsu l-kundizzjonijiet għaż-żamma tal-istatus tagħhom. Meta operatur ma kienx ikun ħares dawk il-kundizzjonijiet, huwa ma kienx jikkwalifika bħala operatur ġdid u, għalhekk, ma setax jimporta banana skont il-kwota tat-tariffa rriżervata għal dak it-tip ta’ operatur. Ma kienx ikun hemm iktar xi ġustifikazzjoni valida għaż-żamma ta’ liċenzji ta’ importazzjoni li kien ikollu dak l-operatur u li kien ikun kiseb abbażi tal-istatus ta’ operatur ġdid li kellu qabel: ma kienx ikun hemm ħtieġa li jiġi amministrat dritt ta’ importazzjoni li ma kienx jeżisti iktar ( 49 ). B’riżultat ta’ dan, dawk il-liċenzji ta’ importazzjoni kienu jisfaw invalidi u l-operatur ma kienx ikun jista’ jikseb liċenzji ġodda.

97.

Jekk il-kundizzjonijiet għaż-żamma tal-istatus ta’ operatur ġdid ikunu tħarsu, dak kien ifisser li l-operaturi kienu jimportaw banana f’isimhom stess. Iżda filwaqt li dawk il-kundizzjonijiet naqqsu b’mod sinjifikanti abbużi li seta’ kien hemm, ma kinux jeskludu għalkollox ir-riskju li operatur ġdid seta’ jiġi implikat f’sensiela ta’ operazzjonijiet li kienu jdgħajfu l-objettivi tar-Regolament Nru 2362/98, inklużi dawk li kienu l-bażi tal-projbizzjoni fl-Artikolu 21(2).

98.

Sa fejn ikun ikkonċernat l-element oġġettiv ta’ abbuż ta’ liġi, jidhirli li r-raġunijiet li huma l-bażi ta’ din il-kundizzjoni jaqsmu ħafna flimkien l-għanijiet tar-Regolament Nru 2362/98 ( 50 ).

99.

Għalhekk, sensiela ta’ operazzjonijiet bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tnaqqas il-kompetizzjoni u tillimita d-dħul attwali fis-suq ta’ operaturi ġodda jew kull effett prattiku tad-dħul tagħhom. L-iskema (kif deskritta mill-qorti tar-rinviju) essenzjalment kienet tippermetti lil operatur tradizzjonali sabiex iżid sehmu mill-kwota tat-tariffa u jimporta kwantità ikbar ta’ banana b’rata ta’ dazju preferenzjali. B’riżultat ta’ dan, hija fixklet l-immaniġġar tal-kwota tat-tariffa għaliex setgħet tgħawweġ xejriet ta’ kummerċ u tagħmilha diffiċli li jkun magħruf min attwalment kien responsabbli għall-importazzjonijiet ta’ banana skont dik il-kwota tat-tariffa.

100.

Fir-rigward tal-element suġġettiv ta’ abbuż ta’ liġi: kienet l-intenzjoni tal-operaturi li jibbenefikaw minn vantaġġ indebitu bħala riżultat tal-applikazzjoni tad-dritt tal-UE billi b’mod artifiċjali joħolqu l-kundizzjonijiet sabiex jiksbu dak il-vantaġġ? ( 51 )

101.

Fatti partikolari meqjusa individwalment ma jkunux neċessarjament biżżejjed biex jidentifikaw jekk l-għan essenzjali tal-operazzjoni kienx li jinkiseb vantaġġ indebitu ( 52 ). Għalhekk, billi sempliċiment jittieħed vantaġġ mill-benefiċċji ekonomiċi li jirriżultaw minn operazzjonijiet awtorizzati skont il-liġijiet tal-UE ma jikkostitwixxix abbuż. Iżda meta jitqiesu flimkien, dawk il-fatti jistgħu juru li operatur wieħed jew iktar kellhom fi ħsiebhom jagħtu vantaġġ indebitu lill-operatur tradizzjonali billi jidħlu f’attività ta’ importazzjoni li ma jkollha ebda ġustifikazzjoni ekonomika u kummerċjali kemm għall-operaturi ġodda li jkunu għamlu l-importazzjoni attwali u/jew għall-operaturi involuti f’operazzjonijiet qabel u wara importazzjoni.

102.

Essenzjalment, il-qorti nazzjonali kompetenti għandha teżamina d-disinn, l-għan u l-istruttura tal-operazzjonijiet u r-relazzjonijiet bejn il-partijiet differenti sabiex tiddetermina jekk, kieku ma kienx hemm il-vantaġġ ta’ ħlas ta’ dazju iktar baxx, kinitx isseħħ is-sensiela kollha ta’ operazzjonijiet.

103.

Għalhekk, f’din il-kawża, hija l-qorti nazzjonali kompetenti li għandha teżamina liema operatur ħallas l-ispiża tal-importazzjoni u min ibbenefika mill-importazzjoni u mill-operazzjonijiet l-oħra. Dan jinvolvi l-verifika tal-karatteristiċi tal-ftehim u tal-operazzjonijiet bejn l-operatur tradizzjonali (S.I.M.B.A.) u l-operatur ġdid intermedjarju (Rico) u bejn din tal-aħħar u l-operaturi ġodda Taljani li kienu importaw, sabiex ikun iddeterminat jekk l-intenzjoni tal-importaturi (jew ta’ xi wħud minnhom) kinitx li jgħinu lil S.I.M.B.A. tgawdi l-benefiċċji li rriżultaw minn trasferiment ipprojbit ta’ drittijiet skont il-liċenzji ta’ importazzjoni miksuba mill-operaturi ġodda Taljani, bl-inizjattiva ta’ Rico u skont ftehim bejn Rico u S.I.M.B.A. Għalhekk għandu jiġi eżaminat jekk, b’riżultat tal-operazzjonijiet, S.I.M.B.A. żidietx sehemha fil-kwota tat-tariffa bi prezz daqs dak għall-użu tal-liċenzji ta’ importazzjoni tal-operaturi ġodda Taljani (li kien ikun il-prezz għal trasferiment). Fl-istess waqt, il-prezzijiet li bihom l-operaturi ġodda Taljani xtraw u biegħu l-banana għandu jitqabbel mal-prezzijiet tas-suq u mal-ispiża tal-importazzjoni. B’hekk il-prezz imħallas b’rabta ma’ kull waħda mill-operazzjonijiet għandu jgħin sabiex jintwera jekk kienx hemm jew le l-element suġġettiv ta’ abbuż ta’ liġi.

104.

Barra minn hekk, il-qorti nazzjonali għandha tiddetermina jekk l-użu ta’ Rico, li kienet operatriċi ġdida u kellha liċenzji ta’ importazzjoni, kellux l-objettiv li jevita kull konnessjoni diretta bejn S.I.M.B.A. u l-operaturi ġodda Taljani, minħabba li l-importazzjoni ta’ banana minn operatur ġdid aktarx tkun tidher iktar suspettuża, skont l-Artikolu 21(2), kieku l-banana kellha tinxtara direttament minn operatur tradizzjonali milli minn operatur ieħor ġdid minħabba li ma kienx hemm projbizzjoni ta’ trasferiment ta’ liċenzji bejn operaturi ġodda.

105.

Fil-fehma tiegħi, il-fatt li l-operaturi ġodda Taljani ma kinux sidien ta’ infrastruttura għall-ħżin u l-ġarr ta’ banana, u l-fatt li kienu jeżistu ftehimiet bejn operaturi qabel l-importazzjoni ma jistgħux ikunu deċiżivi biex jiġi stabbilit l-element suġġettiv ( 53 ). L-iktar l-iktar, dawk il-fatti jistgħu jsaħħu konklużjoni dwar l-element suġġettiv abbażi ta’ fatti oħra.

106.

L-istess raġunament japplika fejn operatur tradizzjonali involut f’sensiela ta’ operazzjonijiet bħal dawk imsemmija jkun eżawrixxa l-liċenzji tiegħu li jimporta skont il-kwota tat-tariffa u huwa stess ma jkunx jista’ jieħu vantaġġ iktar mir-rata ta’ dazju preferenzjali (bħalma kien il-każ f’SICES et). Filwaqt li dak il-fatt jista’ juri li l-operatur tradizzjonali jista’ jkollu interess li jikseb banana importata bir-rata ta’ dazju preferenzjali b’mezzi oħra, huwa ma huwiex deċiżiv. Xorta waħda jista’ jkun għad hemm abbuż ta’ liġi anki jekk l-importatur tradizzjonali ma jkunx eżawrixxa dawk il-liċenzji ta’ importazzjoni iżda l-operaturi ġodda madankollu jkunu importaw banana bir-rata ta’ dazju iktar preferenzjali. Hekk, pereżempju, tista’ ma tintużax liċenzja ta’ importazzjoni partikolari minħabba dewmien fit-trasport jew minħabba li tkun naqset it-talba mingħajr ma kien mistenni. Dawk il-fatturi jistgħu ma jkunux previsti meta titfassal u titwettaq skema abbużiva.

107.

Għalhekk nikkonkludi li l-linji gwida stabbiliti f’SICES et japplikaw hawnhekk ukoll.

L-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95 (Domanda 3)

108.

Ir-Regolament Nru 2988/95 japplika biss għal imġiba li tippreġudika (jew li tista’ tippreġudika) l-budgets tal-Unjoni Ewropea, inkluż it-telf minn dħul ( 54 ).

109.

L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 2988/95 fil-qofol jiddefinixxi għamliet ta’ miżuri amministrattivi li għandhom ikunu applikati meta sseħħ irregolarità. Iżda jipprovdi wkoll speċifikatament li jkun irrifjutat l-għoti ta’ vantaġġ jew li jkun irtirat fir-rigward ta’ atti li, essenzjalment, ikollhom bħala l-għan tagħhom il-kisba ta’ vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tal-liġi tal-Komunità applikabbli fil-każ (l-element oġġettiv fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ abbuż ta’ liġi) billi joħolqu artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex jinkiseb dak il-vantaġġ (l-element suġġettiv f’dik il-ġurisprudenza). Dik ir-regola speċifika tal-Artikolu 4(3) kienet diġà teżisti meta l-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet l-elementi oġġettivi u suġġettivi għat-test li għandu jkun applikat għall-kontroll tal-abbuż ta’ liġi.

110.

Fejn jinstab li l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 ikun inkiser minħabba abbuż ta’ liġi, inqis li l-atti li jikkostitwixxu abbuż ta’ liġi bħal dan jikkorrispondu mal-imġiba deskritta fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95. Iżda d-definizzjonijiet ma jidħlux waħda f’oħra għalkollox. L-Artikolu 4(3) huwa iktar speċifiku minħabba li huwa dwar atti li jkollhom jew li jista’ jkollhom l-effett li jippreġudikaw il-budget ġenerali tal-Unjoni Ewropea jew budgets li hija tmexxi. Sabiex azzjoni taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 2988/95, hija għandha tkun ta’ preġudizzju għall-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea ( 55 ). Dak jista’ mhux dejjem ikun il-każ għal kull għamla ta’ abbuż tad-dritt tal-UE.

111.

Fil-fehma tiegħi, atti bħal dawn huma tip partikolari ta’ irregolarità skont it-tifsira tal-Artikolu 1(2) ta’ dak ir-regolament. Bħala riżultat, sakemm ma jingħadx mod ieħor, referenzi għal irregolarità fir-Regolament Nru 2988/95 għandhom ikunu interpretati bħala li jinkludu atti skont it-tifsira tal-Artikolu 4(3) ( 56 ).

112.

Fir-Regolament Nru 2988/95, issir distinzjoni bejn penalitajiet amministrattivi u miżuri amministrattivi. Filwaqt li l-Artikolu 4 huwa inkluż fit-Titolu II (“Il-miżuri amministrattivi u l-penali”), l-Artikolu 4(4) jgħid espressament li l-miżuri msemmija f’dak l-artikolu ma humiex penalitajiet. Il-konsegwenza skont l-Artikolu 4(3) għal persuna li twettaq irregolarità tkun jew li l-persuna tonqos milli tikseb il-vantaġġ li jippreġudika l-budget tal-UE jew, jekk dan ikun diġà nkiseb, jiġi rtirat. L-obbligu ta’ ħlas lura ta’ vantaġġ, f’ċirkustanzi bħal dawn, ma huwiex penali. Sempliċiment isegwi mill-fatt li l-vantaġġ riċevut kien ħlas indebitu minħabba li l-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex jinkiseb il-vantaġġ skont regoli tal-UE kienu nħolqu artifiċjalment ( 57 ). Fil-kuntest ta’ rifużjonijiet ta’ importazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li importatur li artifiċjalment iqiegħed lilu nnifsu f’sitwazzjoni li tagħmlu eliġibbli għal rifużjonijiet ta’ importazzjoni għandu jħallas id-dazji fuq il-prodotti kkonċernati mingħajr preġudizzju, fejn japplika, għal penalitajiet amministrattivi, ċivili jew kriminali skont id-dritt nazzjonali ( 58 ). Hija ħadet l-istess pożizzjoni f’kuntesti oħra ( 59 ). Fil-fehma tiegħi, dawk il-miżuri huma essenzjalment dwar l-irkupru ta’ diversi flejjes speċifiċi li kien imisshom tħallsu, iżda ma kinux, għall-budget tal-UE; jew li kienu tħallsu ħażin minn dak il-budget. L-Artikolu 4(3) jistabbilixxi l-miżuri speċifiċi li jkollhom jittieħdu fil-każ tal-għamla partikolari tal-irregolarità kif iddefinita hemmhekk.

113.

L-eżistenza ta’ irregolarità tiddependi minn jekk kinitx inkisret xi dispożizzjoni tad-dritt tal-UE minbarra r-Regolament Nru 2988/95 u jekk l-effett tagħha jkunx ta’ preġudizzju għall-budget tal-UE. Il-Qorti tal-Ġustizzja ħolqot tip ta’ parallelliżmu meta sostniet li miżuri amministrattivi sabiex tissewwa irregolarità bħal din skont it-tifsira tal-Artikolu 4 għandhom bl-istess mod isibu bażi f’leġiżlazzjoni (settorjali) oħra u ma jistgħux ikunu bbażati biss fuq ir-Regolament Nru 2988/95 ( 60 ). Meta ddeċidiet hekk, jidher li applikat l-Artikolu 2(2), li jirrigwarda penalitajiet amministrattivi, fir-rigward ta’ miżuri amministrattivi skont l-Artikolu 4. Flimkien ma’ dan, jekk il-leġiżlatur tal-Unjoni ma jkunx adotta regoli bħal dawn, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-Istati Membri jkunu intitolati wkoll iżommu jew jadottaw dispożizzjonijiet f’dak il-qasam u fir-rigward ta’ dawk l-operaturi sakemm dispożizzjonijiet bħal dawk juru li jkunu neċessarji għall-ġlieda kontra l-frodi u sakemm josservaw prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, regoli ġenerali stabbiliti fir-Regolament Nru 2988/95 u regoli settorjali eżistenti tal-Unjoni dwar operaturi oħra ( 61 ).

114.

Fl-istess waqt, meta jkun sar magħruf li teżisti prattika abbużiva, il-Qorti tal-Ġustizzja tidher li aċċettat f’termini ġenerali (u wkoll f’każijiet fejn ibbażat ruħha fuq l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95) li jkun neċessarju li tiġi stabbilita mill-ġdid is-sitwazzjoni li kienet teżisti fin-nuqqas tat-tranżazzjonijiet li jikkostitwixxu l-imsemmija prattika abbużiva ( 62 ).

115.

Ma huwiex ċar għalkollox għalija kif il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-ħtieġa ta’ bażi legali separata għal miżuri amministrattivi (jekk dik hija interpretazzjoni korretta ( 63 )) għandha tiġi rrikonċiljata mal-fatt li hemm l-Artikolu 4(4), u l-kliem tal-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 2988/95 li jimponi dik il-kundizzjoni minn qabel għal penalitajiet amministrattivi, u meta jagħmel hekk jirrifletti l-prinċipju ġenerali “nulla poena [sine] lege”. Aktarx kont naħseb li l-impożizzjoni ta’ penali ma hijiex l-istess bħall-irkupru ta’ vantaġġ miksub abbużivament jew xort’oħra kontra l-liġi u ma jeħtiġilhiex, għalhekk, tkun stabbilita preċiżament mill-istess kundizzjonijiet. Iżda ma jidhirx meħtieġ li din il-ħaġa tiġi eżaminata ulterjorment hawnhekk.

116.

F’kull każ, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni, fejn jinstab li l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 ikun inkiser minħabba abbuż ta’ liġi, inqis li operatur tradizzjonali jikseb vantaġġ indebitu li jippreġudika l-budget tal-UE skont it-tifsira tar-Regolament Nru 2988/95 jekk id-dazji doganali bbażati fuq ir-rata ta’ dazju preferenzjali li biha l-banana kienet importata kienu iktar baxxi mid-dazji doganali li dak l-operatur kien ikollu jħallas kieku huwa stess importa l-banana inkwistjoni. Jekk jibqa’ dejn doganali wara l-iżdoganar, dazji mhux miġbura jistgħu jkunu rkuprati abbażi tal-Kodiċi Doganali Komunitarju (u, fejn ikun rilevanti, minn bażijiet oħra f’liġijiet nazzjonali). Dan għandu jsir b’konformità mar-regoli ġenerali tar-Regolament Nru 2988/95.

Konklużjoni

117.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija iktar ’il fuq, jiena tal-fehma li r-risposta li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħti għat-talba għal deċiżjoni preliminari magħmula mill-Corte Suprema di Cassazione (l-Italja) għandha tkun fis-sens li:

—

L-Artikoli 7(a) u 8(4) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2362/98, tat-28 ta’ Ottubru 1998, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 404/93 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana, għandhom ikunu interpretati fis-sens li jeżiġu li operaturi għandhom jaġixxu f’isimhom stess kemm sabiex jiġu rreġistrati, kif ukoll sabiex ikomplu jikkwalifikaw bħala “operaturi ġodda”. Azzjoni “f’isimhom stess” għandha tkun interpretata bħala li tfisser li operaturi bħal dawn għandhom jaġixxu għall-għanijiet tagħhom stess u għar-riskju kummerċjali tagħhom stess.

—

Fil-prinċipju, l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 ma jipprekludix il-bejgħ tal-banana f’pajjiżi terzi jew il-bejgħ tagħha lura wara importazzjoni, anki jekk dawn l-operazzjonijiet iseħħu abbażi ta’ ftehim eżistenti minn qabel bejn operaturi tradizzjonali rreġistrati kif imiss u operaturi ġodda. Iżda, operazzjonijiet bħal dawn jikkostitwixxu abbuż ta’ liġi meta jinħolqu b’mod artifiċjali bil-għan essenzjali li jinkiseb benefiċċju mir-rata ta’ dazju preferenzjali. Il-proċess għall-kontroll tal-abbuż ta’ liġi jeħtieġ li qorti nazzjonali tqis il-fatti u ċ-ċirkustanzi kollha tal-każ, inklużi l-operazzjonijiet kummerċjali qabel u wara l-importazzjoni inkwistjoni. B’mod partikolari, il-qorti nazzjonali kompetenti għandha teżamina d-disinn u l-istruttura tal-operazzjonijiet u r-relazzjonijiet bejn il-partijiet differenti sabiex tiddetermina jekk, kieku ma kienx hemm il-vantaġġ ta’ ħlas ta’ dazju iktar baxx, is-sensiela kollha ta’ operazzjonijiet kinitx isseħħ.

—

Fejn jinstab li jkun hemm ksur tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 minħabba abbuż ta’ liġi, l-atti li jikkostitwixxu dan l-abbuż ta’ liġi jkunu jaqblu mal-imġiba deskritta fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 2988/95, tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea. Meta l-abbuż ta’ liġi jkun instab f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, operatur tradizzjonali jikseb vantaġġ indebitu li jippreġudika l-budget tal-UE skont it-tifsira tar-Regolament Nru 2988/95 jekk id-dazji doganali bbażati fuq ir-rata ta’ dazju preferenzjali li biha l-banana tkun ġiet importata kienu jkunu iktar baxxi mid-dazji doganali li dak l-operatur kien ikollu jħallas kieku huwa stess importa l-banana inkwistjoni. Jekk dejn doganali jibqa’ wara l-iżdoganar, dazji mhux miġbura jistgħu jiġu rkuprati abbażi tal-Kodiċi Doganali Komunitarju (u, fejn ikun rilevanti, minn bażijiet oħra fid-dritt nazzjonali). Dan għandu jsir b’konformità mar-regoli ġenerali tar-Regolament Nru 2988/95.


( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.

( 2 ) Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2362/98 tat-28 ta’ Ottubru 1998 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 404/93 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 388), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 756/1999 tat-12 ta’ April 1999 (ĠU L 98, p. 10) u bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1632/2000 tal-25 ta’ Lulju 2000 (ĠU 2000 L 187, p. 27). Issa hemm sistema regolatorja differenti; iżda l-fatti inkwistjoni seħħew fl-1999-2000 u, għalhekk, kien japplika r-Regolament Nru 2362/98, kif emendat.

( 3 ) Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 340).

( 4 ) Ara l-punt 18 iktar ’il quddiem.

( 5 ) Ara l-punt 17 iktar ’il quddiem.

( 6 ) L-Artikolu 1(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 404/93 tat-13 ta’ Frar 1993 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 388). Fiż-żmien rilevanti, l-verżjoni applikabbli kienet fil-qofol dik kif emendata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1637/98 tal-20 ta’ Lulju 1998 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol, 23, p. 304). L-emenda magħmula bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999 tas-17 ta’ Mejju 1999 (ĠU L 160, p. 80), li daħal fis-seħħ qabel ma kien intemm il-perjodu rilevanti, ma affettwatx id-dispożizzjonijiet inkwistjoni f’din il-kawża.

( 7 ) Ara r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 tat-23 ta’ Lulju 1987 dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 2, p. 382), kif emendat.

( 8 ) Ara l-punt 6 iktar ’il quddiem.

( 9 ) Ara r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2261/98 tas-26 ta’ Ottubru 1998 li jemenda l-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 (ĠU L 292, p. 1).

( 10 ) L-ewwel punt tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 11 ) L-Artikolu 5 stabbilixxa l-proċess ta’ reġistrazzjoni u elenka d-dokumenti tal-applikazzjoni.

( 12 ) Skont il-premessa 4, “importazzjonijiet attwali għandhom ikunu aċċertati abbażi tad-dokumenti użati għat-tqegħid tal-banana f’ċirkolazzjoni libera, jiġifieri liċenzji ta’ importazzjoni u d-dokumenti doganali xierqa” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

( 13 ) Dawn il-kapitoli jkopru “veġetali u ċerti għeruq u tuberi tajbin għall-ikel” (Kapitolu 7), “frott u ġewż tajbin għall-ikel; qoxra tal-frott taċ-ċitru jew bettieħ” (Kapitolu 8) u “kafè, tè, matè u ħwawar” (Kapitolu 9).

( 14 ) Ara wkoll il-premessa 10 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 15 ) Ara l-punt 31 iktar ’il quddiem.

( 16 ) Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarja (ĠU L 302, p. 1), kif emendat (iktar ’il quddiem “il-Kodiċi Doganali Komunitarju”).

( 17 ) Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3719/88 tas-16 ta’ Novembru 1988 li jistabbilixxi regoli dettaljati komuni għall-applikazzjoni tas-sistema tal-liċenzji tal-importazzjoni u tal-esportazzjoni u ta’ ċertifikati ta’ ffissar bil-quddiem għal prodotti agrikoli (ĠU L 331, p. 1). Dak ir-Regolament kien emendat diversi drabi u fl-aħħar kien irrevokat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1291/2000 tad-9 ta’ Ġunju 2000 li jistabbilixxi regoli dettaljati komuni għall-applikazzjoni tas-sistema tal-liċenzji tal-importazzjoni u tal-esportazzjoni u ta’ ċertifikati ta’ iffissar bil-quddiem għal prodotti agrikoli (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 29, p. 145).

( 18 ) Ara, b’mod partikolari, il-punt 46 iktar ’il fuq.

( 19 ) Ara, pereżempju, is-sentenzi Accor, C‑310/09, EU:C:2011:581, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata, u ProRail, C‑332/11, EU:C:2013:87, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 20 ) Ara, pereżempju, is-sentenza Kušionová, C‑34/13, EU:C:2014:2189, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 21 ) Qabbel mad-definizzjoni ta’ operaturi tradizzjonali tal-Artikolu 3. Ara wkoll il-premessa tlettax tar-Regolament Nru 404/93. Sakemm applikant ikun qabel importa banana (iżda mingħajr ma jkun issodisfa l-limitu għall-istatus ta’ operatur tradizzjonali), ir-rekwiżit tal-Artikolu 7(a), sakemm ma jkunx iddikjarat mod ieħor, japplika b’mod sħiħ għal importazzjonijiet bħal dawn kemm qabel kif ukoll waqt ir-reġistrazzjoni minħabba li l-banana tinqabad mill-Kapitolu 8 tan-NM.

( 22 ) Ara l-Artikolu 20 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 23 ) Ara l-premessa 14 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 24 ) Ara, pereżempju, l-premessi 6 u 7 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 25 ) Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 896/2001 tas-7 ta’ Mejju 2001 li jistabbilixxi regoli ddettaljati sabiex jiġi applikat ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 404/93 rigward l-arranġamenti għall-importazzjoni tal-banana fil-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 32, p. 150), kif emendat u kkoreġut.

( 26 ) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 2 iktar ’il fuq.

( 27 ) Sentenza Di Lenardo u Dilexport, C‑37/02 u C‑38/02, EU:C:2004:443, punt 84.

( 28 ) Sentenza Di Lenardo u Dilexport, EU:C:2004:443, punt 87.

( 29 ) Artikolu 3 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 30 ) Artikolu 10 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 31 ) Ara l-Artikolu 8(1)(a) tar-Regolament Nru 2362/98. Ara wkoll l-Artikolu 12(1) tar-Regolament Nru 2362/98, applikabbli għar-reġistrazzjoni ta’ operaturi tradizzjonali u operaturi ġodda, li jeżiġi li huma jkunu “kkostitwiti legalment skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tirregola l-eżerċizzju tal-attivitajiet kummerċjali inkwistjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

( 32 ) Ir-riżultat huwa li prodotti jkunu “f’ċirkolazzjoni libera” li jfisser li (i) “il-formalitajiet ta’ l-importazzjoni jkunu twettqu u d-dazji doganali jew piżijiet ekwivalenti pagabbli jkunu ġew miġbura fl-Istat Membru in kwistjoni” u (ii) “li ma kinux ibbenefikaw minn xi rifużjoni totali jew parzjali ta’ dawk id-dazji jew piżijiet” (ara l-Artikolu 29 TFUE). Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 79 tal-Kodiċi Doganali Komunitarju, “huwa għandu jinvolvi l-applikazzjoni ta’ miżuri ta’ politika kummerċjali, it-twettiq tal-formalitajiet l-oħrajn stabbiliti fir-rigward tal-importazzjoni tal-merkanzija u l-ħlas ta’ dazji dovuti legalment”.

( 33 ) Ara l-ħmistax-il premessa tar-Regolament Nru 404/93 (enfasi miżjuda).

( 34 ) Ara, pereżempju, FAO, ‘The Changing Role of Multinational Companies in the Global Banana Trade’ (www.fao.org/docrep/019/i3746e/i3746e.pdf); u d-data tal-UNCTAD (www.unctad.info/en/Infocomm/Agricultural_Products/Banana).

( 35 ) Ara l-premessa 6 tar-Regolament Nru 2362/98.

( 36 ) Sentenza Il-Ġermanja vs Il-Kunsill, C‑280/93, EU:C:1994:367, punt 86.

( 37 ) Sentenza SICES et, C‑155/13, EU:C:2014:145. Ara l-punt 89 iktar ’il quddiem.

( 38 ) Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 341/2007, tad-29 ta’ Marzu 2007, li jiftaħ u jipprovdi għall-amministrazzjoni ta’ kwoti tariffarji u li jintroduċi sistema għal liċenzji tal-importazzjoni u ċertifikati ta’ oriġini għat-tewm u għal ċerti prodotti agrikoli oħra importati minn pajjiżi terzi (ĠU L 90, p. 12). L-Artikolu 6(4) tar-Regolament Nru 341/2007 jgħid li “[…] id-drittijiet li joħorġu mil-liċenzi ‘A’ ma għandhomx ikunu trasferibbli”. Dwar liċenzji “A” ara wkoll in-nota ta’ qiegħ il-paġna 41 iktar ’il quddiem.

( 39 ) Sentenza SICES et, EU:C:2014:145, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata. Ara wkoll il-Konklużjonijiet tiegħi fil-Kawża Vonk Dairy Products, C‑279/05, EU:C:2006:373, punti 61 u 64.

( 40 ) Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 4(2) u (3) ta’ dak ir-regolament.

( 41 ) Liċenzji “A” kienu l-liċenzji ta’ importazzjoni għat-tewm maħruġ għal ċirkolazzjoni libera skont il-kwoti differenti elenkati għal importaturi tradizzjonali u importaturi ġodda tat-tewm mill-Arġentina, iċ-Ċina u pajjiżi terzi oħra. Ara l-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 341/2007.

( 42 ) Ara l-premessa 14 tar-Regolament Nru 341/2007.

( 43 ) Sentenza SICES et, EU:C:2014:145, punti 31 sa 34.

( 44 ) Sentenza SICES et, EU:C:2014:145, punt 28.

( 45 ) Sentenza SICES et, EU:C:2014:145, punti 35 u 36.

( 46 ) Sentenza SICES et, EU:C:2014:145, punti 37 sa 39.

( 47 ) Jidhirli li jista’ jkun hemm xi inċertezzi fuq jekk ir-riferenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (fil-verżjoni Ingliża tas-sentenza tagħha) għal ‘abbuż ta’[drittijiet]’ fil-fatt tikkonċernax sitwazzjoni li hija iktar korrettement ikkaratterizzata bħala ‘ksur ta’ liġi’ — dejjem jekk din hija distinzjoni valida fil-liġi tal-UE. Ara, pereżempju, Saydé, A., Abuse of EU Law and Regulation of the Internal Market (Oxford: Hart, 2014), p. 16-43.

( 48 ) Qabbel mas-sentenza SICES et, EU:C:2014:145, il-punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 49 ) Dwar l-għan tal-liċenzji ta’ importazzjoni, ara l-punt 30 iktar ’il fuq.

( 50 ) Ara l-punti 66 sa 68 u l-punti 77 sa 79 iktar ’il fuq.

( 51 ) Ara, pereżempju, is-sentenza Emsland-Stärke, C‑110/99, EU:C:2000:695, punt 59.

( 52 ) Sentenza SICES et, EU:C:2014:145, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 53 ) Ara l-punti 74 sa 76 iktar ’il fuq.

( 54 ) Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 2988/95.

( 55 ) Irregolaritajiet li ma jkollhomx effett finanzjarju speċifiku, kwantifikabbli faċilment jistgħu, madankollu, ikunu ta’ preġudizzju serju għall-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea: ara, pereżempju, is-sentenza Chambre de commerce et d’industrie de l’Indre, C‑465/10, EU:C:2011:867, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 56 ) Fil-fatt il-proposta inizjali għal dak li llum huwa r-Regolament Nru 2988/95 iddistingwiet, meta ddefiniet il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, bejn frodi, abbuż u kull nuqqas ieħor fl-eżekuzzjoni ta’ obbligu msemmi f’regoli dwar dħul Komunitarju jew għoti ta’ għajnuna, sussidju jew kull benefiċċju ieħor. Flimkien, dawn kienu deskritti bħala “irregolaritajiet”. F’dik il-proposta l-Artikolu 3(1) iddefinixxa abbuż bħala “att li jsir bil-għan li jinkiseb vantaġġ mhux mistħoqq permezz ta’ operazzjonijiet fittizji jew artifiċjali maħsuba sabiex joħolqu sitwazzjoni li formalment tkun skont il-liġi iżda li ma jkollha ebda għan ekonomiku reali u tkun kontra l-għan mitlub mill-istrument rilevanti tad-dritt Komunitarju”. Ara l-Proposta għal Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità, COM(94) 214 finali.

( 57 ) Sentenza Christodoulou et, C‑116/12, EU:C:2013:825, punt 67 u l-ġurisprudenza ċċitata. Il-Qorti tal-Ġustizzja għall-bidu kienet ħadet dik il-pożizzjoni f’kawża li għaliha r-Regolament Nru 2988/95 ma kienx japplika ratione temporis: Emsland-Stärke, EU:C:2000:695, punt 56.

( 58 ) Ara s-sentenza Christodoulou et, EU:C:2013:825, punt 68.

( 59 ) Ara, pereżempju, is-sentenza Pometon, C‑158/08, EU:C:2009:349, punt 29 (dwar id-dumping u l-proċeduri ta’ pproċessar attiv).

( 60 ) Ara s-sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2014, Somvao, C‑599/13, EU:C:2014:2462, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 61 ) Ara s-sentenza SGS Belgium et, C‑367/09, EU:C:2010:648, il-punt 40. Dik il-konklużjoni kienet ibbażata fuq il-kunsiderazzjoni li, skont l-Artikolu 325(2) TFUE, “L-Istati Membri għandhom jieħdu l-istess miżuri sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji ta’ l-Unjoni bħal ma jieħdu sabiex jikkumbattu l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tagħhom stess.”

( 62 ) Ara, pereżempju, is-sentenza Halifax et, C‑255/02, EU:C:2006:121, punt 98 (li ma huwiex ibbażat fuq ir-Regolament Nru 2988/95), u s-sentenza Pometon, EU:C:2009:349, punti 27 sa 30 (li huma bbażati fuq l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95 dwar il-konsegwenzi tal-abbuż iżda ma jsemmux il-ħtieġa ta’ bażi legali separata għall-miżuri amministrattivi inkwistjoni).

( 63 ) Interpretazzjoni alternattiva ta’ dik il-ġurisprudenza tista’ tkun li, fejn ikun hemm bażi legali espliċita għal irkupru f’leġiżlazzjoni li tapplika għal din il-materja speċifika, għandha tintuża l-bażi legali iktar speċifika minflok id-dispożizzjoni ġenerali tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 2988/95. Iżda bażi legali separata bħal din tista’ ma tkunx neċessarjament teżisti. Lanqas, fil-fehma tiegħi, ma hija evidenti (minkejja l-premessa 5) li bażi legali separata bħal din hija meħtieġa sabiex jiġi rkuprat vantaġġ indebitu f’ċirkustanzi li jkunu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 2988/95.