|
Publicatieblad |
NL C-serie |
|
C/2024/3122 |
17.5.2024 |
Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeld in artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie
(C/2024/3122)
Deze mededeling wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie (1).
MEDEDELING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN STANDAARDWIJZIGING
“Cava”
PDO-ES-A0735-AM12
Datum van mededeling: 23.2.2024
BESCHRIJVING VAN EN REDENEN VOOR DE GOEDGEKEURDE WIJZIGING
TOEVOEGING VAN EEN NIEUWE KLEINERE GEOGRAFISCHE EENHEID (TYPE “GEBIED”)
Beschrijving
Er wordt een nieuwe kleinere geografische eenheid van het type “gebied” toegevoegd met de naam “Requena”. Ook wordt het grondgebied van deze geografische eenheid afgebakend, namelijk de gemeente met dezelfde naam in de provincie Valencia.
De afkorting “RE” wordt toegevoegd als specifiek merkteken om het nieuwe “gebied” van oorsprong van de druiven aan te geven op de doppen voor de “tirage” van de desbetreffende flessen wijn.
De punten 4 en 8, b), iii), van het productdossier en punt 6 van het enig document worden derhalve gewijzigd.
Het gaat om een standaardwijziging omdat deze niet onder een van de categorieën van artikel 105, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 (integrale GMO-verordening) valt.
Reden(en)
Bij de in 2021 goedgekeurde standaardwijziging (PDO-ES-A0735-AM10) van het productdossier werden onder meer drie kleinere geografische eenheden van het type “gebied” ingevoerd (de andere types zijnde “deelgebieden” en “parajes calificados”). Er was ook een vierde gepland, maar de aanvragende toezichthoudende raad bereikte geen overeenstemming over de naam ervan. De marktdeelnemers in de desbetreffende kleinere geografische eenheid stonden enkel de naam “Requena” toe, maar dat werd niet aanvaard, ervan uitgaande dat die naam de bescherming van de reeds geregistreerde BOB “Utiel Requena” niet in acht nam.
De marktdeelnemers in kwestie stelden echter beroep in en verkregen onlangs een gunstig vonnis. Overeenkomstig dat vonnis wordt overgegaan tot deze wijziging.
Het gaat om vonnis nr. 494/2022 van 30 november 2022 van het “Tribunal Superior de Justicia de Madrid” (de hoogste rechterlijke instantie van de autonome regio Madrid). Bij dat vonnis werd het beroep gegrond verklaard dat verschillende instanties hadden ingesteld tegen de besluiten van het “Secretaría General Técnica” van het ministerie van Landbouw, Visserij en Voeding van 13 augustus en 2 september 2021 waarbij de ingestelde beroepen werden afgewezen, en tegen het besluit van het directoraat-generaal Voedingsmiddelenindustrie van 3 september 2021 tot afwijzing van een (vóór het beroep in rechte ingediend) verzoek tot intrekking en wijziging, tegen het besluit van het directoraat-generaal Voedingsmiddelenindustrie van 10 juni 2021 tot goedkeuring van de bekendmaking van het positieve besluit inzake de standaardwijziging van het productdossier van de oorsprongsbenaming Cava. De genoemde handelingen zijn daarbij enkel nietig verklaard wat betreft de niet-opneming van “Requena” als kleinere geografische eenheid (gebied), met als gevolg dat het recht van de verzoekende partijen op de oprichting van dat gebied bij de wijziging van het productdossier van de BOB Cava wordt erkend als de enige in rechte toelaatbare optie.
Wat dit oorspronkelijk besluit van 10 juni 2021 betreft, staat voorts in de elfde rechtsoverweging van het vonnis het volgende: “Op grond van de bevoegdheid van de overheid in deze zaak kan deze discussie worden afgesloten door middel van de aangevraagde opneming van deze kleinere geografische eenheid [...]”.
Daarnaast houdt de gedeeltelijke nietigheid van de administratieve handeling volgens de Spaanse wetgeving (wet 39/2015 van 1 oktober 2015 inzake de algemene administratieve procedure van de overheid) niet in dat de andere delen van die handeling nietig zijn. Daarbij is bepaald dat de handelingen en procedures waarvan de inhoud ongewijzigd zou zijn gebleven als de inbreuk niet was gepleegd, moeten worden gehandhaafd.
De datum van inwerkingtreding van de onderhavige wijziging van het productdossier moet, overeenkomstig dat vonnis, teruggaan tot het tijdstip waarop het besluit van het directoraat-generaal Voedingsmiddelenindustrie van 10 juni 2021, dat op 15 juni 2021 in het Spaanse staatsblad is bekendgemaakt, in werking is getreden.
Van dat besluit van 10 juni 2021, waarbij wijziging AM10 van de BOB Cava is goedgekeurd, zijn bij het genoemde vonnis namelijk alleen de uitspraken nietig verklaard waarbij het gebruik van de term “Requena” als kleinere geografische eenheid in het kader van het geografische gebied ongegrond werd geacht. Het vonnis heeft geen gevolgen voor de rest van de wijzigingen van het productdossier die bij dat besluit waren goedgekeurd. Op grond van het vonnis moet “Requena” dus als kleinere geografische eenheid van het type “gebied” worden opgenomen in de relevante delen van het productdossier van de BOB Cava, hetgeen door middel van deze wijziging AM12 wordt gerealiseerd.
ENIG DOCUMENT
1. Naam van het product
Cava
2. Type geografische aanduiding
BOB – Beschermde oorsprongsbenaming
3. Categorieën wijnbouwproducten
|
5. |
Mousserende kwaliteitswijn |
4. Beschrijving van de wijn(en)
Mousserende kwaliteitswijn
KORTE BESCHRIJVING
CAVA – wit of rosé: schone, heldere wijnen met continue vorming van fijne kooldioxide-belletjes die als een parelsnoer opstijgen. De kleur van witte Cava varieert van lichtgeel tot strogeel; de kleur van rosé-Cava kan verschillende intensiteiten hebben, zonder echter violet te worden. Cava kenmerkt zich door fruitige, lichtzure, frisse en gebalanceerde aroma’s, met een vleugje gist in de neus.
CAVA “Gran Reserva” - wit of rosé: evenwichtige wijnen, met nuances van rijp fruit, gedroogd fruit en geroosterde toetsen, met complexe en schone aroma’s en tonen die herinneren aan het langdurige contact met gist.
CAVA “Paraje Calificado” - wit of rosé: complexe aroma’s met minerale toetsen die eigen zijn aan het wijnbouwgebied, perfect gemengd met aroma’s van gedroogd fruit en geroosterde toetsen. In de mond vertoont de wijn een perfect evenwicht in structuur, romigheid en zuurheid.
Voor de analyseparameters waarvoor in dit enig document geen grenswaarden zijn vastgesteld, geldt de relevante communautaire wetgeving.
Algemene analytische kenmerken
|
— |
Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) |
|
— |
Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent): 10,8 |
|
— |
Minimale totale zuurgraad: 5 g/l, uitgedrukt in wijnsteenzuur |
|
— |
Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter): 10,83 |
|
— |
Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter): 160 |
5. Wijnbereidingsprocedés
5.1. Specifieke oenologische procedés
1. Specifiek oenologisch procedé
Voor de vervaardiging van de basiswijn voor Cava mag uitsluitend het eerste deel van de persing worden gebruikt, met een maximale opbrengst van 1 hectoliter most/wijn per 150 kg druiven. De te verwerken druiven dienen gezond te zijn en een minimaal natuurlijk alcoholgehalte te hebben van 8,5 % vol of 9 % vol, afhankelijk van het gebied. De basiswijnen fermenteren zonder schillen en pitten; bij de productie van rosé dient minimaal 25 % van de druiven tot een blauwe variëteit te behoren.
Bij Cava met de aanduiding “Paraje Calificado”:
|
— |
is de maximale opbrengst 0,6 hl most/100 kg druiven; |
|
— |
geldt een verbod op: kunstmatige verhoging van het natuurlijke alcoholgehalte van de most en/of basiswijn, aanzuring en ontkleuring; |
|
— |
is de minimale totale zuurgraad van de basiswijn 5,5 g/l (voor de overige soorten Cava is dit 5 g/l); |
|
— |
is de maximale pH-waarde van de basiswijn 3,3 (voor de overige categorieën Cava is dit 3,4). |
2. Teeltpraktijken
De opbrengst van een wijngaardperceel waar een toegestane soort wordt verbouwd, geldt vanaf de derde groeicyclus van de wijnstok als geschikt voor de vervaardiging van Cava. De beplantingsdichtheid bedraagt tussen 1 500 en 3 500 wijnstokken per hectare, met een traditionele opbindmethode in beker- of spaliervorm.
Voor het vervaardigen van wijnen waarop de aanduiding “Reserva”, “Gran Reserva” of “Paraje Calificado” mag staan, geldt als vereiste dat de druiven afkomstig zijn van een wijngaard waarvoor de bevoegde autoriteit een certificaat heeft afgegeven waaruit blijkt dat het gaat om een ecologische wijngaard en dat die wijngaard ten minste tien jaar oud is.
5.2. Maximumopbrengsten
|
1. |
Cava 12 000 kilogram druiven per hectare |
|
2. |
80 hectoliter per hectare |
|
3. |
Cava met de aanduiding “Paraje Calificado” 8 000 kilogram druiven per hectare |
|
4. |
48 hectoliter per hectare |
|
5. |
Cava met de aanduiding “Reserva” en “Gran Reserva” 10 000 kilogram druiven per hectare |
|
6. |
66,66 hectoliter per hectare |
6. Afgebakend geografisch gebied
De druiventeelt en de productie van basiswijn en Cava dienen plaats te vinden binnen de grenzen van de volgende gemeenten, hieronder per provincie opgesomd:
|
— |
Álava: Laguardia, Moreda de Álava en Oyón. |
|
— |
Badajoz Almendralejo. |
|
— |
Barcelona: Abrera, Alella, Artés, Avinyonet del Penedès, Begues, Cabrera d’Igualada, Cabrils, Canyelles, Castellet i la Gornal, Castellvi de la Marca, Castellvi de Rosanes, Cervelló, Corbera de Llobregat, Cubelles, El Masnou, Font-Rubí, Gelida, La Granada, La Llacuna, La Pobla de Claramunt, Les Cabanyes, Martorell, Martorelles, Masquefa, Mediona, Mongat, Odena, Olérdola, Olesa de Bonesvalls, Olivella, Pacs del Penedès, Piera, Els Hostelets de Pierola, El Pla del Penedès, Pontons, Premià de Mar, Puigdalber, Rubí, Sant Cugat Sesgarrigues, Sant Esteve Sesrovires, Sant fost de Campsentelles, Vilassar de Dalt, Sant Llorenç d’Hortons, Sant Martí Sarroca, Sant Pere de Ribes, Sant Pere de Riudevitlles, Sant Quintí de Mediona, Sant Sadurní d’Anoia, Santa Fe del Penedès, Santa Margarida i els Monjos, Santa Maria de Martorelles, Santa Maria de Miralles, Sitges, Subirats, Teià, Tiana, Torrelavit, Torrelles de Foix, Vallbona d’Anoia, Vallirana, Vilafranca del Penedès, Vilanova i la Geltrú, Vilobí del Penedès. |
|
— |
Girona: Blanes, Capmany, Masarac, Mollet de Perelada en Perelada. |
|
— |
La Rioja: Alesanco, Azofra, Briones, Casalarreina, Cihuri, Cordovín, Cuzcurrita de Rio Tirón, Fonzaleche, Grávalos, Haro, Hormilla, Hormilleja, Nájera, Sajazarra, San Asensio, Tirgo, Uruñuela en Villalba de Rioja. |
|
— |
LLeida: Lleida, Fulleda, Guimerà, L’Albi, L’Espluga Calva, Maldà, Sant Martí de Riucorb, Tarrés, Verdú, El Vilosell en Vinaixa. |
|
— |
Navarra: Mendavia en Viana. |
|
— |
Tarragona: Aiguamurcia, Albinyana, Alió, Banyeres del Penedès, Barberà de la Conca, Bellvei, Blancafort, Bonastre, Bràfim, Cabra del Camp, Calafell, , Creixell, Cunit, El Catllar, El Pla de Santa Maria, El Vendrell, Els Garidells, Figuerola del Camp, Els Pallaresos, La Bisbal del Penedès, La Nou de Gaià, L’Arboç, La Riera de Gaià, La Secuita, L’Espluga de Francolí, Llorenç del Penedès, Masllorenç, Montblanc, Montferri, El Montmell, Nulles, Perafort, Pira, Puigpelat, Renau, Rocafort de Queralt, Roda de Berà, Rodonyà, Salomó, Sant Jaume dels Domenys, Santa Oliva, Sarral, Solivella, Vallmoll, Valls, Vespella, Vilabella, Vila-rodona, Vilaseca de Solcina, Vilaberd en Vimbodí. |
|
— |
Valencia: Requena. |
|
— |
Zaragoza: Ainzón en Cariñena. In dit hele gebied kunnen de volgende vier gebieden worden onderscheiden: “COMTATS DE BARCELONA”, “VALLE DEL EBRO”, “VIÑEDOS DE ALMENDRALEJO” en “REQUENA”. De eerste twee worden onderverdeeld in deelgebieden. Ook kunnen er “parajes calificados” worden afgebakend. Deze worden allemaal als kleinere geografische eenheden beschouwd. |
7. Wijndruivenras(sen)
ALARIJE - SUBIRANT PARENT
CHARDONNAY
GARNACHA TINTA
MACABEO - VIURA
MONASTRELL
PARELLADA
PINOT NOIR
TREPAT
XARELLO
8. Beschrijving van het (de) verband(en)
8.1. a) Natuurlijke en menselijke factoren.
NATUURLIJKE FACTOREN: De bodem is veelal kalkhoudend, licht zanderig en vrij kleiachtig. In de meeste gevallen is de grond weinig vruchtbaar, met een laag gehalte aan organische stof.
Het gebied heeft algemene kenmerken die typisch zijn voor een mediterraan milieu: een zeer lang zomerseizoen, met vele uren zonneschijn en hoge temperaturen tijdens de lente en zomer, dus ook hoge heliothermische indexen die een goede rijping van de druiven mogelijk maken, zelfs bij druivensoorten met een langere cyclus. Daarnaast regent het weinig en is de regen slecht verspreid over het jaar. Tijdens de periode van vegetatieve activiteit is de neerslag namelijk gering en de relatieve vochtigheid zeer laag, waardoor er sprake is van waterstress, met name tijdens de rijpingsfase. Het gebied heeft een mediterraan overgangsklimaat, met eigenschappen die liggen tussen het zachtere zeeklimaat, vanwege de nabijheid van de kust, en het hardere landklimaat, met koude winters en warme zomers, dat kenmerkend is voor landinwaarts gelegen gebieden. De jaarlijkse neerslag bedraagt circa 500 mm en is geconcentreerd in de herfst en het voorjaar. Met gemiddeld circa 2 500 zonuren per jaar is het er zeer licht, wat een goede rijping van de druif bevordert.
MENSELIJKE FACTOREN: In de tweede helft van de negentiende eeuw startte een aantal wijnbouwfamilies in het binnenland van de provincie Barcelona met de vervaardiging van mousserende wijnen volgens wat destijds de “méthode champenoise” werd genoemd: de tweede fermentatie, waarbij de bubbels ontstaan, vindt plaats in de fles. In 1872 werden in de gemeente Sant Sadurní d’Anoia de eerste flessen cava geproduceerd. Na de tirage werden de flessen mousserende wijn ondergronds opgeslagen in grotten of kelders (“cavas” in het Spaans), vanwege de geschikte relatieve luchtvochtigheid die daar heerste, de omgevingstemperatuur, die het hele jaar door rond de 13/15oC bleef, en de mogelijkheid tot trillingsvrije opslag, aangezien trillingen zeer nadelig zijn voor de vervaardiging van goede mousserende wijn. Dit zijn ideale omstandigheden voor een goed verloop van de tweede fermentatie en de verdere rijping van de mousserende wijnen. De naam “cava”, als verwijzing naar de kelders waar de flessen mousserende wijn tijdens de rijping werden bewaard, werd mettertijd de benaming voor de wijn zelf. De meest geteelde druivenrassen, samen goed voor 85 % van alle druiven die voor Cava worden gebruikt, zijn macabeo, xarel•lo en parellada. De aanwezigheid van deze drie druiven in verschillende verhoudingen is een vast kenmerk van de basiswijnen uit het afgebakende geografische gebied. De lage beplantingsdichtheid van 1 500 tot maximaal 3 500 planten per hectare draagt bij aan een goede kwaliteit van de basiswijn. Vanwege de beperkte neerslag en de opbindmethode in beker- of spaliervorm blijft bovendien het aantal vruchtogen beperkt, waardoor de opbrengsten per hectare niet boven het maximum van 12 000 kg uitkomen. Andere factoren zijn het feit dat voor de vervaardiging van de basiswijn uitsluitend het eerste deel van de persing mag worden gebruikt, waarbij maximaal 100 l most/150 kg druiven mag worden verkregen, de gespreide rijping en de pluk per druivensoort, in combinatie met een potentieel alcoholgehalte van de basiswijn van 9,5-11,5 % vol, een totale zuurgraad > 5 g/l, en analysewaarden die de sanitaire kwaliteit van de oogst waarborgen. Tevens van belang zijn een verhouding tussen appel- en wijnsteenzuur die nagenoeg 1 op 1 moet zijn; verwerkingscondities die een langzaam verloop van de tweede fermentatie garanderen en de interactie tussen wijn en gist (autolyse), die zorgt voor de fijne aroma’s die deze wijnen hun unieke organoleptische eigenschappen verlenen.
8.2. b) Gedetailleerde informatie over de kwaliteit of kenmerken van het product.
De wijnen met de BOB Cava bereiken na het volledige productieproces, inclusief tweede fermentatie en rijping op de fles in contact met de wijnmoer, een alcoholgehalte van 10,8 – 12,8 % vol. Cava wordt gekenmerkt door een lage pH-waarde, tussen 2,8 en 3,4, die ervoor zorgt dat de wijn zich goed kan ontwikkelen in de tijd en dat er minder risico is op schadelijke oxidatie. Het zijn wijnen met een laag niveau gluconzuur, wat een indicatie vormt van de sanitaire kwaliteit van de druiven.
8.3. c) Causaal verband tussen het geografische gebied en de kenmerken van het product.
De bodem, in combinatie met het klimaat met een zachte en droge nazomer en herfst, bevordert de goede ontwikkeling van de druiven, met name in de fasen voorafgaand aan de pluk, wat leidt tot een gespreide rijping van de verschillende toegestane druivenrassen. Hierdoor kunnen goede basiswijnen worden verkregen voor de vervaardiging van Cava, met een gematigd alcoholgehalte, een hoge zuurgraad, een lage pH en een goede sanitaire kwaliteit. Om de rijkdom aan tertiaire aroma’s en een goede belletjesvorming van de Cava te garanderen, is het essentieel dat het productieproces, vanaf de tirage tot de dégorgement, onder de juiste omstandigheden plaatsvindt, in faciliteiten die speciaal zijn aangepast om te zorgen dat de tweede fermentatie en de rijping van de wijn traag kunnen verlopen.
9. Andere essentiële voorwaarden (verpakking, etikettering, andere vereisten)
Rechtskader:
nationale wetgeving
Type aanvullende voorwaarde:
afwijking van de vereiste betreffende de productie in het afgebakende geografische gebied
Beschrijving van de voorwaarde:
Vijf wijnhuizen die buiten het afgebakende geografische gebied liggen, mogen Cava produceren. Deze wijnhuizen hielden zich al voor de inwerkingtreding van het besluit van 27 februari 1986 bezig met de vervaardiging van basiswijn en/of Cava, reden waarom hun een vergunning is verleend in overeenstemming met de ministeriële besluiten van 14 november 1991 en 9 januari 1992.
Rechtskader:
nationale wetgeving
Type aanvullende voorwaarde:
aanvullende bepalingen betreffende etikettering
Beschrijving van de voorwaarde:
Op de definitieve dop dienen de naam CAVA en het nummer van de bottelaar te worden vermeld.
Het te gebruiken handelsmerk moet geregistreerd zijn bij EUIPO of bij het Spaanse register voor intellectuele eigendom (RPI).
Voor Cava met de aanduiding “Gran Reserva” en “Paraje Calificado” mogen alleen de aanduidingen “Brut Nature”, “Extra Brut” en “Brut” worden gebruikt.
Op flessen Cava met de aanduiding “Reserva”, “Gran Reserva” en “Paraje Calificado” moet het oogstjaar worden vermeld.
Voor Cava-wijnen die niet tot de categorie “Reserva”, “Gran Reserva” of “Paraje Calificado” behoren, wordt de aanduiding “Guarda” vastgelegd.
Voor Cava-wijnen van de categorieën “Reserva”, “Gran Reserva” en “Paraje Calificado” wordt de aanduiding “Guarda Superior” vastgelegd.
De aanduiding “Elaborador integral” wordt vastgelegd voor wijnmakerijen die zowel basiswijn als Cava produceren, de persing en het maken van de basiswijn voor hun cavaproductie volledig zelf uitvoeren, hun Cava-wijnen volledig in de eigen wijnmakerij produceren en geen flessen van andere wijnmakers verwerven die zich in horizontale (“en rima”) of verticale (“en punta”) positie bevinden.
Het gebruik van specifieke keuringsvignetten is verplicht.
De aanduiding “Paraje Calificado” heeft een maximale hoogte van 4 mm, is niet groter dan het merk en staat naast de naam van het wijnbouwgebied (“paraje”) in kwestie.
Link naar het productdosser
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/3122/oj
ISSN 1977-0995 (electronic edition)