(1)

Deutsche Lufthansa AG (“Lufthansa” jew l-“ilmentatur”) ressqet ilment lill-Kummissjoni fit-3 ta’ Novembru 2015, fejn tallega li l-Ġermanja kienet implimentat ċerti miżuri li allegatament jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat permezz tal-awtoritajiet reġjonali tal-Land Ġermaniża ta’ Rheinland-Pfalz għall-benefiċċju ta’ Flughafen Frankfurt-Hahn GmbH (minn hawn ’il quddiem “FFHG”), l-operatur tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, u Ryanair DAC (“Ryanair”) fir-rigward tal-operazzjonijiet tagħha fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(2)

Permezz tal-ittra datata s-26 ta’ Ottubru 2018, il-Kummissjoni infurmat lill-Ġermanja li kienet iddeċidiet li tagħti bidu għall-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) fir-rigward ta’ ċerti miżuri (2) (id-“deċiżjoni tal-ftuħ”). Il-Ġermanja kkummentat dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ bis-sottomissjoni tagħha tal-5 ta’ Frar 2019.

(3)

Permezz tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni tal-ftuħ f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fit-13 ta’ Settembru 2019, il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom dwar dik il-miżura.

(4)

Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mill-partijiet interessati, jiġifieri, Lufthansa fit-3 ta’ Lulju 2019, Ryanair fil-25 ta’ Ottubru 2019 u FFHG fil-31 ta’ Ottubru 2019.

(5)

Permezz tal-ittri datati l-15 ta’ Novembru 2021, il-15 ta’ Diċembru 2021 u t-28 ta’ Marzu 2024, il-Ġermanja pprovdiet aktar informazzjoni lill-Kummissjoni. Bejn l-2019 u l-2023 Lufthansa pprovdiet aktar tagħrif bil-miktub.

(6)

Ir-riċevituri tal-miżuri huma FFHG u Ryanair.

(7)

Kif deskritt fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessi 13 u 14), l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn jinsab fil-Land Ġermaniża ta’ Rheinland-Pfalz, madwar 120 km lejn il-Punent mill-belt ta’ Frankfurt/Main. Sal-1992 kien bażi tal-ajru militari tal-Istati Uniti u sussegwentement ġie kkonvertit f’ajruport ċivili kemm għat-trasport tal-passiġġieri kif ukoll tal-merkanzija. L-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn għandu liċenzja operattiva li tippermettilu jopera 24 siegħa kuljum, sebat ijiem fil-ġimgħa.

(8)

L-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn huwa operat minn FFHG. FFHG inħolqot fl-2001. Inizjalment Flughafen Frankfurt/Main GmbH (“Fraport”) kienet proprjetarja tal-maġġoranza tal-ishma f’FFHG, bil-Land ta’ Rheinland-Pfalz bħala l-azzjonist minoritarju. F’Jannar 2005 il-Land ta’ Hessen saret ukoll azzjonist minoritarju.

(9)

Għalhekk, minn Jannar 2005 sal-31 ta’ Diċembru 2008 l-azzjonisti ta’ FFHG kienu Fraport (65 % tal-ishma), il-Land ta’ Rheinland-Pfalz (17,5 % tal-ishma) u l-Land ta’ Hessen (17,5 % tal-ishma).

(10)

B’effett mill-1 ta’ Jannar 2009, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ħadet f’idejha FFHG billi akkwistat is-sehem ta’ kontroll ta’ 65 % mingħand Fraport. Wara dan l-akkwist, iż-żewġ azzjonisti li fadal ta’ FFHG kienu l-Land ta’ Rheinland-Pfalz (82,5 % tal-ishma) u l-Land ta’ Hessen (17,5 % tal-ishma).

(11)

Fl-1 ta’ Marzu 2017, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz iffirmat Ftehim għax-Xiri ta’ Ishma, magħluq fid-9 ta’ Awwissu 2017, li permezz tiegħu biegħet is-sehem tagħha ta’ 82,5 % f’FFHG lil HNA Airport Group GmbH, kumpanija tal-grupp Ċiniż HNA Group, li huwa attiv globalment. (“HNA Group”). Is-17,5 % li jifdal tal-ishma f’FFHG għadhom miżmuma mil-Land ta’ Hessen.

(12)

FFHG applikat għall-insolvenza f’Ottubru 2021.

(13)

Kif spjegat fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessi 15 sa 17), it-traffiku tal-passiġġieri mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn jikkonsisti prinċipalment f’titjiriet bi prezzijiet baxxi. Fir-rigward tat-trasport tal-passiġġieri, il-linja tal-ajru ewlenija li topera mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn hija Ryanair.

(14)

Bejn l-1998 u l-2007, l-għadd ta’ passiġġieri fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn żdied minn madwar 39 000 passiġġier għal madwar 4 miljun passiġġier fis-sena. Bejn l-2007 u l-2019, it-traffiku tal-passiġġieri naqas gradwalment għal madwar 1,5 miljun passiġġier fis-sena.

(15)

Minbarra titjiriet tal-passiġġieri, titjiriet tal-merkanzija huma operati mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u lejn l-istess ajruport. Fl-2019, madwar 171 000 tunnellata ta’ merkanzija bl-ajru ġew ittrasportati mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn. Fl-2011, is-sena bl-ogħla livell ta' attività, ġew ittrasportati madwar 286 000 tunnellata.

(16)

Ryanair hija linja tal-ajru Irlandiża bi prezzijiet baxxi mwaqqfa fl-1984. Fl-2019, Ryanair ġarret madwar 142 miljun passiġġier u serviet aktar minn 200 ajruport.

(17)

Skont il-Ġermanja, Haitec AG (“Haitec”) (3), kumpanija tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru mwaqqfa fl-2008, iddeċidiet li tistabbilixxi ruħha fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn biex tipprovdi servizzi ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru fuq bażi aktar permanenti fl-2013, u b’mod partikolari, biex tespandi l-offerta tagħha fl-ajruport għall-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru akbar. Għal dan il-għan, Haitec xtrat art mingħand FFHG fl-20 ta’ Diċembru 2013 għal madwar EUR 7,7 miljun bl-objettiv li tinbena sala tal-manutenzjoni akbar fuq dik l-art. Il-kostruzzjoni tas-sala ġiet iffinalizzata fil-ħarifa tal-2016, fejn Haitec investiet madwar EUR 40 miljun, ammont ferm ogħla minn dak ippjanat oriġinarjament.

(18)

Fl-aħħar stadju tan-negozjati tal-ftehim tal-bejgħ ta’ art bejn FFHG u Haitec, Haitec kellha bżonn tinkludi dritt ta’ rtirar fil-ftehim, li kien jeħtieġ li jkun kopert minn garanzija tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz.

(19)

Skont dan id-dritt ta’ rtirar, Haitec tista’ tirtira mill-ftehim tal-bejgħ matul perjodu ta’ madwar 15-il sena (sal-31 ta’ Diċembru 2028) jekk isseħħ waħda mit-tliet ċirkustanzi li ġejjin:

(20)

F’każ li Haitec teżerċita d-dritt tagħha ta’ rtirar, Haitec għandha tirritorna l-art lil FFHG u għandha d-dritt li tirċievi 80 % tal-prezz tax-xiri f’ammont ta’ EUR 6,2 miljun. Billi taħt kwalunkwe waħda mit-tliet ċirkustanzi li jagħtu lok għall-irtirar elenkati fil-premessa 19, FFHG x’aktarx ma tkunx tista’ tħallas lura EUR 6,2 miljun lil Haitec, Haitec talbet garanzija għall-ħlas tal-pretensjoni tagħha. Għalhekk, fl-20 ta’ Frar 2014, Haitec irċeviet garanzija (Bürgschaftserklärung) mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz li fiha l-Land timpenja ruħha li tħallas EUR 6,2 miljun lil Haitec f’każ ta’ rtirar mill-ftehim tal-bejgħ ta’ art taħt iċ-ċirkustanzi elenkati fil-premessa 19.

(21)

L-awtoritajiet Ġermaniżi spjegaw li għall-għoti ta’ din il-garanzija, FFHG tħallas primjum ta’ 2,56 % fis-sena fuq l-ammont ta’ garanzija ta’ EUR 6,2 miljun lil-Land ta’ Rheinland-Pfalz. Il-primjum ta’ garanzija ġie stabbilit minn [l-impriża ta’ konsulenza]. [L-impriża ta’ konsulenza] użat l-għodda RiskCalc ta’ Moody’s u stmat il-klassifikazzjoni awtonoma ta’ FFHG ta’ […] għal sena u […] għal 5 snin fuq il-bażi tad-rapporti finanzjarji awditjati tal-2012 tal-ajruport. Fuq dik il-bażi, [l-impriża ta’ konsulenza] stmat medda ta’ primjums annwali ta’ garanzija konformi mas-suq bejn 1,51 % u 2,56 %. FFHG u l-Land ta’ Rheinland-Pfalz ħadu l-livell superjuri tal-medda stmata u qablu fuq primjum ta’ garanzija ta’ 2,56 % fis-sena (madwar EUR 158 000). L-arranġamenti tal-garanzija ma jipprevedux aġġustamenti fil-primjum ta’ garanzija.

(22)

F’Novembru 2014, FFHG irċeviet EUR [10–25] miljun għal tranżazzjoni ta’ proprjetà immobbli, li permezz tagħha FFHG biegħet żewġ biċċiet ta’ art, ir-roqgħa “tal-kampus” u r-roqgħa “tal-akkomodazzjoni”, lil-Land ta’ Rheinland-Pfalz (“il-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014”). FFHG żammet dritt ta’ rtirar mill-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 fir-rigward tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni”. Il-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 ipprovda li l-prezz tal-bejgħ fil-każ li jiġi eżerċitat id-dritt ta’ rtirar jenħtieġ li jkun ibbażat fuq opinjoni esperta ġdida. Fil-kuntest ta’ din it-tranżazzjoni ta’ proprjetà immobbli, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ħolqot 29 pożizzjoni ġdida ta’ impjieg fil-Landesbetrieb Liegenschafts- und Baubetreuung (LBB), li kienu prinċipalment (iżda mhux esklużivament) mimlija b’impjegati ġejjin minn FFHG. Il-Kummissjoni kkonkludiet fid-deċiżjoni tal-ftuħ li l-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 kien seħħ bil-valur tas-suq. Dik il-konklużjoni kienet ibbażata fuq opinjoni esperta tal-Kumitat tal-Opinjonijiet tal-Esperti dwar il-Valuri tal-Proprjetà għaż-Żona ta’ Osteifel-Hunsrück ikkummissjonata mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz u kkomplementata minn rapport tal-Amministrazzjoni tat-Tramuntana għall-Istrutturi u l-Awtorizzazzjonijiet (“SGD Nord”).

(23)

Fl-2015, FFHG bdiet proċedura pubblika ta’ sejħa għal offerti biex tbigħ ir-roqgħa ta’ art “tal-akkomodazzjoni”. ADC Airport Harbour Investment GmbH (“ADC”) ippreżentat offerta ta’ EUR 1,25 miljun.

(24)

Sussegwentement, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz bdiet il-proċedura ta’ privatizzazzjoni għall-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn. L-offerent rebbieħ, Shanghai Yiquian Trading Co. Ltd. (“SYT”), għamel offerta li kienet tinkludi l-irqajja’ ta’ art “tal-kampus” u “tal-akkomodazzjoni”. Il-Land ta’ Rheinland-Pfalz użat l-offerta ta’ ADC bħala indikattiva tal-prezz tas-suq tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” u stabbiliet il-prezz għal dik ir-roqgħa fil-kuntratt ta’ privatizzazzjoni ma’ SYT għal EUR 1,25 miljun. Il-kuntratt ta’ privatizzazzjoni ma’ SYT ġie konkluż fit-2 ta’ Ġunju 2016. Sabiex il-Land ta’ Rheinland-Pfalz tkun tista’ tittrasferixxi fil-qafas tal-privatizzazzjoni l-irqajja’ ta’ art “tal-kampus” u “tal-akkomodazzjoni” flimkien lil SYT, kien ġie previst li FFHG tirrinunzja għad-dritt tagħha li tirtira mill-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 mal-Land ta’ Rheinland-Pfalz. Madankollu, SYT naqset milli tħallas fl-10 ta’ Ġunju 2016 il-prezz għall-kuntratt ta’ privatizzazzjoni, u l-Land ta’ Rheinland-Pfalz imbagħad eżerċitat id-dritt tagħha li tikkanċella l-bejgħ lil SYT fis-6 ta’ Lulju 2016.

(25)

Fis-6 ta’ Ġunju 2016, FFHG eżerċitat id-dritt tagħha ta’ rtirar mill-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014. L-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar ġie notarizzat fis-6 ta’ Lulju 2016. FFHG ma ħallset l-ebda kumpens lil Rheinland-Pfalz talli eżerċitat id-dritt ta’ rtirar fir-rigward tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni”. Il-Ġermanja tispjega li dan kien minħabba li l-opinjoni esperta tal-Kumitat tal-Opinjonijiet tal-Esperti dwar il-Valuri tal-Proprjetà għaż-Żona ta’ Osteifel-Hunsrück mill-2014, ikkomplementata minn rapport ta’ SGD Nord, kienet ikkonkludiet għall-fini tal-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 li l-kostijiet għat-twaqqigħ tal-bini fuq ir-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” (ex kwartieri tal-armata) u r-riabilitazzjoni sussegwenti tal-art kienu se jkunu aktar għalja mill-valur tal-art, ladarba dawk ix-xogħlijiet ikunu twettqu. L-opinjoni esperta eskludiet il-possibbiltà ta’ valur tas-suq negattiv, u għalhekk stabbiliet il-valur tas-suq tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” għal EUR żero. FFHG biegħet ir-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” għal EUR 1,25 miljun lil ADC b’kuntratt tas-6 ta’ Lulju 2016. Dan il-kuntratt għandu tliet partijiet, ADC, FFHG u l-Land ta’ Rheinland-Pfalz, peress li l-kuntratt ma kienx jinkludi biss il-bejgħ tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” minn FFHG lil ADC, iżda wkoll il-bejgħ tar-roqgħa “tal-kampus” mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz għal ADC.

(26)

Il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ qajmet dubji dwar jekk l-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar fir-rigward tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” minn FFHG lejn il-Land ta’ Rheinland-Pfalz mingħajr ma tħallas ebda kumpens kienx sar bil-valur tas-suq (ara l-premessi 184–189 tad-deċiżjoni tal-ftuħ), minħabba li l-Ġermanja ma pprovdietx evalwazzjoni tal-valur tal-art fil-mument tal-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar, minkejja l-fatt li l-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 ipprovda li l-prezz tal-bejgħ fil-każ li jiġi eżerċitat id-dritt ta’ rtirar jenħtieġ li jkun ibbażat fuq opinjoni esperta ġdida.

(27)

Fl-4 ta’ Novembru 2005, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz u Ryanair kkonkludew ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni (“il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni”), li kien validu sal-aħħar tal-2016. Il-ftehim ġie konkluż mil-Land biss, indipendentement minn FFHG, li ma kinitx parti għall-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Fiż-żmien tal-konklużjoni tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-Land kellha biss sehem ta’ 17,5 % f’FFHG, filwaqt li 65 % tal-ishma kienu miżmuma minn Fraport, li mhijiex ikkontrollata mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz.

(28)

Ġie miftiehem li l-finanzjament ipprovdut mil-Land lil Ryanair permezz tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni se jintuża għal attivitajiet ta’ kummerċjalizzazzjoni u ta’ bejgħ imwettqa minn Ryanair li jkunu ta’ benefiċċju għall-kummerċjalizzazzjoni turistika konġunta tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz u ta’ Ryanair (il-premessa 90 tad-deċiżjoni tal-ftuħ). Il-pagamenti kellhom isiru lil Ryanair fuq il-bażi ta’ fatturi korrispondenti għal attivitajiet promozzjonali favur il-postijiet turistiċi tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz. Biex timplimenta dawn l-attivitajiet ta’ kummerċjalizzazzjoni, Ryanair żviluppat “kunċett ta’ kummerċjalizzazzjoni”.

(29)

Skont il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-Land xtrat mingħand Ryanair (i) links fis-sit web ta’ Ryanair għal offerti turistiċi fil-Land ta’ Rheinland-Pfalz (l-Artikolu 1 tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni); (ii) żewġ paġni fir-rivista ta’ Ryanair li titqassam fuq l-ajruplan (l-Artikolu 2 tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni); u (iii) kampanja fl-istampa li tibbenefika l-industrija tat-turisti tal-Land (l-Artikolu 3 tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni). Fir-rigward ta’ din tal-aħħar, il-ftehim jispeċifika għal liema ammont Ryanair teħtieġ li tixtri spazju għar-reklamar mingħand partijiet terzi għas-snin 2006 sal-2010 (minn EUR 160 000 fl-2006 għal EUR [400 000 – 500 000] fl-2009 u l-2010).

(30)

Il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni jipprevedi wkoll il-pagamenti li għandhom isiru mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz lil Ryanair, li — skont l-Artikolu 7 tal-ftehim — jenħtieġ li jkunu tal-inqas 50 % inqas mill-prezzijiet mitluba minn Ryanair lil klijenti oħra ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni online. Barra minn hekk, l-Artikolu 9 tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni jipprovdi li Ryanair timpenja ruħha li tibbaża ċertu numru ta’ inġenji tal-ajru (4) fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, li jvarja matul is-snin koperti mill-ftehim (kif speċifikat fl-Anness tal-ftehim), peress li l-miżuri ta’ kummerċjalizzazzjoni kif definiti mill-ftehim huma effettivi biss jekk aktar turisti deħlin jiġu diretti fir-reġjun. Jekk Ryanair ma tibbażax in-numru miftiehem ta’ inġenji tal-ajru fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz għandha d-dritt li ttemm immedjatament il-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni.

(31)

It-tabella li ġejja tistabbilixxi l-pagamenti dovuti mil-Land lil Ryanair kull sena skont il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, kif ukoll in-numru ta’ inġenji tal-ajru li Ryanair timpenja ruħha li tibbaża fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn kull sena:

Tabella 1

Ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni - pagamenti dovuti mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz u numru ta’ ajruplani ta’ Ryanair li għandhom ikunu bbażati fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(32)

Minbarra ħarsa ġenerali lejn il-prezzijiet mitluba minn diversi siti web għal kampanji pubbliċitarji, il-Ġermanja ma pprovdiet l-ebda evalwazzjoni ex ante dettaljata tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni li sar mil-Land li turi li l-ftehim kien konformi mas-suq.

(33)

Fl-20 ta’ Ottubru 2017, wara l-bejgħ tal-ishma tagħha f’FFHG lil HNA Group (5) f’Marzu 2017, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ikkonkludiet ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġdid (imsejjaħ “Ftehim ta’ Kampanja Kollaborattiva”, minn hawn ’il quddiem “il-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni”) ma’ Ryanair. Dak il-ftehim daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Ottubru 2017 u ġie konkluż għal tul ta’ żmien massimu ta’ 5 snin. Skont ir-restrizzjonijiet baġitarji tal-Land, il-Land kellha d-dritt li ttemm il-ftehim b’effett mill-31 ta’ Diċembru 2018 l-aktar kmieni.

(34)

Il-ftehim il-ġdid ippreveda pagamenti annwali ta’ kummerċjalizzazzjoni mil-Land lil Ryanair fil-prinċipju f’ammont ta’ EUR 1,2 miljun fis-sena. Għall-perjodu mill-1 ta’ Ottubru sal-31 ta’ Diċembru 2017, il-pagament pro rata ġie ffissat għal EUR 350 000, għall-2018 kien previst ammont addizzjonali ta’ massimu ta’ EUR 200 000 (li jammonta għal total ta’ EUR 1,4 miljun għall-2018) jekk kien sar trasferiment korrispondenti ta’ fondi mhux użati ppjanati għas-sena 2017 f’konformità mar-regoli baġitarji applikabbli tal-Land.

(35)

Il-partijiet qablu li jiddeterminaw kampanja ta’ kummerċjalizzazzjoni dettaljata u l-valur tagħha fuq bażi annwali. Il-pagament annwali jkun jammonta għal mhux aktar minn EUR 1,2 miljun.

(36)

Għat-tul ta’ żmien tal-kuntratt, Ryanair impenjat ruħha li ġġorr mill-inqas [100 000–200 000] passiġġier fis-sena lejn l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, li joqogħdu mill-inqas lejl wieħed fil-Land ta’ Rheinland-Pfalz (“turisti bl-ajru”). Jekk jinkisbu inqas minn [100 000–200 000] turist bl-ajru, ma jkun dovut l-ebda pagament. Jekk ikun hemm aktar minn [100 000–200 000], iżda inqas minn [100 000–200 000] turisti bl-ajru, kien ikun dovut biss […] % ta’ EUR 1,2 miljun.

(37)

Barra minn hekk, il-pjan tal-kampanja tal-2018 ippreveda miżuri li joħolqu u jsaħħu l-għarfien dwar id-destinazzjoni Rheinland-Pfalz permezz tal-media soċjali, il-bażi tad-data u s-siti web tal-Ġestjoni tar-Relazzjonijiet mal-Klijenti ta’ Ryanair, kif ukoll reklamar immirat. Barra minn hekk, kienet ippjanata kampanja ta’ kummerċjalizzazzjoni komprensiva għal valur ta’ EUR [0–1,2 miljun] bl-użu kemm ta’ kanali tal-media tradizzjonali kif ukoll media diġitali mmirata ħafna.

(38)

Il-Ġermanja targumenta li l-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġie konkluż wara l-privatizzazzjoni tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u li l-partijiet fil-ftehim aġixxew bħala operaturi f’ekonomija tas-suq, filwaqt li rrispettaw il-kundizzjonijiet tas-suq għall-konklużjoni ta’ tali ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Skont il-Ġermanja, id-deċiżjoni tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz li tikkonkludi l-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma’ Ryanair kienet ibbażata fuq studju ta’ valutazzjoni komparattiva mwettaq minn espert indipendenti li jirriżulta f’Ryanair li toffri l-aħjar valur għall-flus fir-rigward tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni li l-Land kienet qed tfittex. Minbarra l-istudju ta’ valutazzjoni komparattiva, il-Ġermanja ma pprovdiet l-ebda evalwazzjoni ex ante dettaljata tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni li sar mil-Land li turi li hija kienet konformi mal-imġiba kummerċjali u l-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq.

(39)

FFHG u Ryanair kkonkludew sensiela ta’ ftehimiet li jirregolaw il-kundizzjonijiet finanzjarji li taħthom Ryanair topera fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn. Fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/788 (6) (“Deċiżjoni Hahn I”), il-Kummissjoni kkonkludiet li l-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport bejn FFHG u Ryanair mill-2002 (“ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2002”) u l-2005 (“ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2005”) kienu konformi mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq u għalhekk ma kkostitwiex għajnuna mill-Istat. Il-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2002 kien inizjalment stabbilit li japplika sat-13 ta’ Frar 2017, b’għażla għal estensjoni tad-data ta’ skadenza sat-13 ta’ Frar 2022, u l-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2005 kien inizjalment stabbilit li japplika sal-2027.

(40)

Madankollu, fis-27 ta’ Marzu 2013 ġie konkluż Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament (“il-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013” jew il-“ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013”) bejn FFHG u Ryanair għal tul ta’ żmien ta’ 3 snin (mill-2013 sal-2016). Skont it-termini tiegħu stess, il-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 “jiġbor u jissostitwixxi l-ftehimiet kollha li saru qabel fir-rigward tal-operat tal-inġenji tal-ajru tal-passiġġieri mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u lejn l-istess ajruport”. Il-Ġermanja ma ssottomettietx valutazzjoni tal-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 skont il-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq. Il-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 huwa ittra ta’ akkumpanjament għall-ftehim standard ta’ servizzi fuq l-art applikabbli fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn. Ma jvarjax mill-iskeda ta’ imposti tal-ajruport, u pjuttost jikkonferma l-applikabbiltà tiegħu. Jaġġorna r-regoli tas-servizzi fuq l-art applikabbli għal Ryanair għall-iżviluppi ġenerali fl-industrija tal-avjazzjoni.

(41)

Fit-8 ta’ Marzu 2015, permezz ta’ Annotazzjoni għall-ftehim ta’ servizzi fuq l-art mehmuża mal-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 (“l-Annotazzjoni tal-2015” jew il-“ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2015”), il-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 ġie modifikat fuq il-punti li ġejjin: (a) l-estensjoni tad-data ta’ skadenza tal-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 sal-31 ta’ Marzu 2017, (b) il-provvista ta’ vettura tar-rampa/vann tal-manutenzjoni lil Ryanair u (c) il-provvista ta’ uffiċċju amministrattiv u spazju għall-ħażna għall-ispare parts lil Ryanair. Il-Ġermanja ċċarat li l-appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ madwar EUR 100 000 għal kull rotta ġdida miftuħa minn/lejn l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn imsemmi fil-premessa 109 tad-deċiżjoni tal-ftuħ kien diġà inkluż fil-ftehim Ryanair tal-2002. Il-Ġermanja infurmat lill-Kummissjoni li, fi kwalunkwe każ, ma ngħata l-ebda appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni għal rotta ġdida matul l-applikazzjoni tal-Annotazzjoni tal-2015.

(42)

Fit-8/9 ta’ Settembru 2016, FFHG u Ryanair kkonkludew ftehim ġdid għal 5 snin, applikabbli mill-1 ta’ April 2017 sal-31 ta’ Marzu 2022. Dan il-ftehim jieħu l-forma ta’ Ittra ta’ Akkumpanjament għall-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 (“l-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016” jew il-“ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016”). L-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016, li primarjament tistipula liema ammont ta’ imposti tal-ajruport japplikaw taħt liema ċirkustanzi, tagħmel ċerti emendi għall-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 u tissostitwixxi l-Annotazzjoni tal-2015.

(43)

Skont il-Ġermanja, l-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 timmodifika biss il-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 u l-Annotazzjoni tal-2015 f’żewġ punti:

(44)

L-ilmentatur isostni — fuq il-bażi tar-rapporti annwali ta’ Hahn Campus Management GmbH (“HCM”), sussidjarja 100 % ta’ FFHG, — li HCM irċeviet ammont ta’ madwar EUR 1 685 miljun f’għajnuna għat-taħriġ mill-awtoritajiet tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz fil-perjodu 2001–2002 biex tħarreġ persuni qiegħda jew persuni mhedda mill-qgħad. Barra minn hekk, HCM ikkummissjonat kumpanija msejħa a und o Gettmann Arbeitsmarkt- und Organisationsberatung (“a und o Gettmann”) bil-ġestjoni tal-proċedura amministrattiva, notevolment li tiġbor l-evidenza li l-pagamenti ntużaw biex it-taħriġ jitwettaq verament (Verwendungsnachweise).

(45)

Skont l-ilmentatur, Ryanair ipprovdiet servizzi ta’ taħriġ lil HCM fil-qafas ta’ programm ta’ taħriġ għall-assistenti tat-titjira u l-bdoti u ġiet remunerata għal dawk is-servizzi. F’dan il-kuntest, l-ilmentatur isemmi ammont ta’ EUR 4 miljun. L-ilmentatur jikkwota wkoll artikolu tal-istampa li fih espert stima li madwar 80 sa 90 % tal-bdoti u assistenti tat-titjira li ġew imħarrġa permezz tal-programm HCM kienu eventwalment impjegati minn Ryanair. L-ilmentatur jiddikjara li kien fatt magħruf li l-impjegati ta’ Ryanair kellhom jiffinanzjaw il-kwalifika tagħhom huma stess u Ryanair ma ġarrbitx il-kostijiet tat-taħriġ tal-persunal tagħha stess (kemm tal-bdoti kif ukoll tal-ekwipaġġ tal-kabina). L-ilmentatur jikkwota għal dak il-għan dikjarazzjoni fuq is-sit web ta’ Ryanair tal-2003 dwar it-taħriġ tal-ekwipaġġ tal-kabina.

(46)

L-ilmentatur isostni li FFHG bniet ċentru għat-taħriġ b’valur ta’ EUR 9 miljun għal Ryanair fl-2010. Skont l-ilmentatur, iċ-ċentru għat-taħriġ għandu sa 16-il kamra tat-taħriġ u 70 kamra tas-sodda u ilu jintuża minn Ryanair biex iħarreġ bdoti u membri tal-ekwipaġġ minn Awwissu tal-2010.

(47)

Barra minn hekk, l-ilmentatur isostni li FFHG bniet sala tal-manutenzjoni fl-2010 mikrija lil Ryanair, filwaqt li l-ftehim ta’ kiri ma kienx ikopri l-kost għal FFHG. Skont l-ilmentatur, is-sala tal-manutenzjoni hija ddisinjata għal żewġ inġenji tal-ajru Boeing 737-800, li huwa t-tip ta’ ajruplan użat minn Ryanair. Skont l-ilmentatur, is-sala tal-manutenzjoni nbniet speċifikament fuq talba ta’ Ryanair. F’dan ir-rigward l-ilmentatur jirreferi għal artikoli tal-istampa li juru li Ryanair kienet f’negozjati ma’ diversi ajruporti dwar il-bini ta’ faċilitajiet bħal dawn.

(48)

L-ilmentatur isostni li sabiex tinbena din is-sala, FFHG ippubblikat offerta għal ftehim ta’ konċessjoni b’valur sa EUR 8 miljun. Madankollu, il-kuntratt ta’ konċessjoni li FFHG eventwalment ikkonkludiet ma’ kumpanija tal-kostruzzjoni biex tibni s-sala tal-manutenzjoni kellu volum ta’ EUR 17,46 miljun. Il-kumpanija tal-kostruzzjoni sussegwentement kriet is-sala tal-manutenzjoni lil FFHG għal 30 sena. L-ilmentatur jiddikjara li FFHG kisbet il-pussess ekonomiku tas-sala tal-manutenzjoni fl-2011 għal EUR 12,1 miljun, u min-naħa tagħha ssullokatha lil Ryanair sal-2027, bi prezz inqas mill-kost ta’ madwar EUR 8,3 miljun b’kollox.

(49)

L-ilmentatur iqis li l-“konċessjoni” ma kinitx konċessjoni ġenwina, peress li l-kumpanija tal-kostruzzjoni ma operatx is-sala sabiex tkopri l-kostijiet tal-investimenti tagħha permezz ta’ tariffi mħallsa minn utenti ta’ partijiet terzi. Minflok, il-kumpanija tal-kostruzzjoni sempliċement krietha lura lil FFHG għal 30 sena biex tkopri l-kostijiet tal-investiment. Għalhekk, FFHG de facto ġarrbet ir-riskju finanzjarju tal-bini tas-sala tal-manutenzjoni. Barra minn hekk, peress li FFHG kisbet il-pussess ekonomika tas-sala tal-manutenzjoni fl-2011 għal madwar EUR 12,1 miljun u Ryanair kienet obbligata tħallas biss madwar EUR 8,3 miljun f’kera sal-2027, il-kera ma kinitx tkopri l-kost u għalhekk tipprovdi vantaġġ lil Ryanair.

(50)

Id-deċiżjoni tal-ftuħ qajmet il-kwistjoni dwar jekk il-miżuri li ġejjin jinvolvux għajnuna mill-Istat u jistgħux jitqiesu kompatibbli mas-suq intern:

(51)

Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-primjum ta’ garanzija ta’ 2,56 % jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat lil FFHG peress li ma jidhirx li jirrifletti prezz orjentat lejn is-suq u għalhekk ma deherx konformi mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq (“MEOP”, market economy operator principle). Il-Kummissjoni qieset li [l-impriża ta’ konsulenza] x’aktarx kienet issottovalutat il-valur referenzjarju tas-suq. (7)

(52)

Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari, li l-kundizzjonijiet li taħthom FFHG eżerċitat id-dritt ta’ rtirar tagħha fir-rigward tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” fl-2016 ma kinux konformi mal-MEOP. L-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar, mingħajr ebda kumpens lil-Land ta’ Rheinland-Pfalz, filwaqt li r-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” inbiegħet lil ADC għal EUR 1,25 miljun xahar wara l-irtirar, preliminarjament jindika vantaġġ ekonomiku. (8)

(53)

Fin-nuqqas ta’ aktar informazzjoni mill-Ġermanja, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk l-għajnuna tkunx kompatibbli mas-suq intern f’konformità mal-kriterji stabbiliti fit-Taqsima 5.1.2 tal-Linji gwida tal-2014 dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ajruporti u l-linji tal-ajru (il-“Linji Gwida tal-2014 dwar l-Avjazzjoni”) (9) (10)

(54)

Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-għajnuna għat-taħriġ tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat lejn Ryanair, inkompatibbli mas-suq intern.

(55)

L-osservazzjonijiet preliminari tal-Kummissjoni kienu jinkludu dan li ġej:

(56)

Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-finanzjament ta’ skola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti u sala tal-manutenzjoni jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat għal Ryanair. Il-Kummissjoni kkonkludiet fuq bażi preliminari li l-finanzjament inkwistjoni ta vantaġġ ekonomiku lil Ryanair, peress li l-analiżi tal-profitabbiltà ppreżentata mill-Ġermanja qajmet diversi dubji. (13)

(57)

Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li ż-żewġ ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat lejn Ryanair u huma inkompatibbli mas-suq intern. Il-Kummissjoni ddubitat li l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni kienu kompatibbli mal-MEOP. Il-Kummissjoni kellha dubji, b’mod partikolari, li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz setgħet tikseb kwalunkwe element ta’ profitt minn dawn il-ftehimiet li operatur privat ipotetiku jikkunsidra meta jivvaluta jekk għandux jikkonkludi dawn il-ftehimiet. (14)

(58)

Barra minn hekk, il-Kummissjoni kienet imħassba li l-objettiv ewlieni tal-ftehimiet ma kienx l-akkwist ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni bil-ħsieb li jiġi promoss it-territorju ta’ Rheinland-Pfalz iżda pjuttost li jiġu appoġġjati finanzjarjament l-operazzjonijiet tat-trasport bl-ajru ta’ Ryanair minn Frankfurt-Hahn u lejn l-istess ajruport, biex jittejjeb it-traffiku tal-ajru f’dak l-ajruport.

(59)

Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz bħala azzjonist maġġoritarju ta’ FFHG, kienet involuta fid-deċiżjoni ta’ FFHG li tikkonkludi ftehimiet, u ddubitat li operatur f’ekonomija tas-suq immexxi minn prospetti ta’ profitabbiltà fl-istess sitwazzjoni ta’ FFHG kien jikkonkludi l-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013, l-Annotazzjoni tal-2015 u l-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016. (15)

(60)

Fir-rigward tal-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016, il-Kummissjoni kellha dubji li din issodisfat lill-MEOP, b’mod partikolari peress li s-suppożizzjonijiet li fuqhom huwa bbażat l-istudju ta’ PwC li l-Ġermanja serrħet fuqu biex turi mġiba konformi mas-suq mil-Land, dehru wisq ottimisti. (16)

(61)

Fil-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, Lufthansa targumenta li l-Kummissjoni b’mod żbaljat kienet tal-fehma li kien japplika l-MEOP.

(62)

L-ewwel nett, Lufthansa targumenta li l-Land ma aġixxietx bħala investitur privat, peress li l-ebda operatur privat ma kien se joħroġ tali garanzija fis-sitwazzjoni speċifika. Il-garanzija tal-pagament tiġi attivata jekk ikun hemm waqfien fl-operat tal-ajruport qabel l-2024. Lufthansa tenfasizza dan ir-riskju minħabba li Ryanair ma kellha l-ebda obbligu kuntrattwali li topera fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u setgħet tħalli l-ajruport matul il-lejl. Fl-2008 Ryanair kienet diġà heddet li titlaq mill-ajruport.

(63)

Sussidjarjament, Lufthansa targumenta li anki jekk kien japplika l-MEOP, il-primjum minn FFHG kien baxx wisq u b’hekk ngħata vantaġġ lil FFHG.

(64)

Lufthansa tikkontesta l-approċċ segwit mill-Ġermanja u mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ biex jiġi vvalutat il-livell tal-primjum. B’mod partikolari, Lufthansa tikkontesta s-sejba tal-Kummissjoni li r-rata minima ta’ konformità mas-suq tkun ta’ 3,10 %. Dik il-kunsiderazzjoni kienet ibbażata fuq it-trattament ta’ FFHG bħala “mutwatarju”, filwaqt li f’dan il-każ il-garanzija tkopri l-pagament ta’ penali lil Haitec aktar milli l-ħlas lura ta’ self. Għalhekk, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-reviżjoni tal-metodu li jistabbilixxi r-rati ta’ referenza u ta’ skont (il-“Komunikazzjoni dwar ir-rati ta’ referenza”) (17) trid tintuża bħala prokura. Il-primjum minimu mbagħad jammonta għal 7,98 %.

(65)

Lufthansa targumenta li l-opinjonijiet esperti kkwotati fid-deċiżjoni tal-ftuħ dwar il-bejgħ ta’ art ġew ippreparati minn entitajiet pubbliċi. Lufthansa tqis li dawk ma jikkwalifikawx bħala esperti indipendenti. Madankollu, dan il-kumment jirrigwarda l-prezz tal-bejgħ inizjali fil-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 u ma jirrigwardax id-dubji mqajma dwar l-eżerċizzju minn FFHG tad-dritt tagħha li tirtira mill-bejgħ li jikkonċerna r-roqgħa ta’ art “tal-akkomodazzjoni” fil-kuntest tal-bejgħ tagħha lil ADC xahar wara. Lufthansa taqbel ma’ dawn id-dubji u targumenta li dan tal-aħħar ta vantaġġ lil FFHG.

(66)

L-ilmentatur jargumenta li mhux tas-soltu li awtorità pubblika tidħol fi ftehim bħal dan. L-uniku preċedent kien jikkonċerna l-ajruport ta’ Zweibrücken, fejn l-għajnuna fil-fatt instabet illegali u inkompatibbli.

(67)

L-ilmentatur josserva li l-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni jikkonċerna biss l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u mhux il-Land kollha ta’ Rheinland-Pfalz.

(68)

Skont Lufthansa, ta’ min jinnota wkoll li, tal-inqas għas-sena 2008, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ħallset lil Ryanair darbtejn għal links tal-internet: darba taħt il-ftehim ta’ Zweibrücken u darba taħt il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni li qiegħed jiġi vvalutat f’dan il-każ.

(69)

L-ilmentatur jikkontesta wkoll li Ryanair verament wettqet kampanja fl-istampa li kienet ta’ benefiċċju għall-industrija tat-turiżmu tal-Land. L-istrateġija tat-turiżmu fl-2015, li kienet immirata lejn viżitaturi barranin, jenħtieġ li ma tiġix ikkunsidrata meta jiġi vvalutat il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni.

(70)

Barra minn hekk, l-ilmentatur jikkontesta li n-numru ta’ ajruplani miftiehma li jkunu stazzjonati fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn intlaħaq u jsostni li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma temmetx il-ftehim minkejja dan l-allegat ksur tal-ftehim.

(71)

Barra minn hekk, l-ilmentatur jissuġġerixxi li 30 % sa 50 % tal-baġit tal-kummerċjalizzazzjoni tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz intefaq fuq Ryanair. Għażla bħal din hija diskriminazzjoni favur Ryanair, speċjalment meta wieħed iqis li Ryanair rċeviet ukoll appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni taħt il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2005, l-2015 u l-2016 kif ukoll appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni minn ajruporti oħra.

(72)

L-ilmentatur iqis li l-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport huma imputabbli għall-Istat peress li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz, fil-kapaċità tagħha bħala azzjonist maġġoritarju ta’ FFHG u membru tal-bord superviżorju, x’aktarx kienet involuta fl-iffirmar tal-ftehimiet.

(73)

Barra minn hekk, investitur privat f’sitwazzjoni simili kien iqis ir-riżultat ekonomiku primarju tal-ftehim, jiġifieri d-defiċit sinifikanti, u kien iżomm lura milli jġedded l-istess ftehim. F’konformità mas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża C-300/16 (18), l-informazzjoni kollha li jista’ jkollha influwenza sinifikanti fuq il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-investitur trid tiġi kkunsidrata.

(74)

Lufthansa ssostni wkoll li FFHG saret taf bl-opinjoni esperta tal-2012 minn AT Kearney, li vvalutat il-profitabbiltà ta’ FFHG, jew in-nuqqas tagħha. Fuq il-bażi tar-rakkomandazzjoni ta’ dik l-opinjoni esperta, FFHG avviċinat lil Ryanair kmieni fl-2013 u talbet għal żieda fit-tariffi. Madankollu, Ryanair qablet biss dwar xi bidliet kożmetiċi. Għalhekk, FFHG ma kellhiex tikkonkludi l-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013 u tal-2015 jekk aġixxiet bħala investitur privat.

(75)

Fir-rigward tal-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016, is-sitwazzjoni speċifika tal-investitur għal FFHG kienet kemxejn differenti mill-ftehimiet tal-2013 u tal-2015. Lufthansa ssostni li l-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016 ma kienx ikun konkluż minn investitur li jaġixxi b’mod raġonevoli fis-sitwazzjoni speċifika ta’ FFHG, peress li ġie konkluż wara pressjoni minn Ryanair lejn sid potenzjali ġdid tal-ajruport fost (ir-raba’) proċediment għaddej ta’ privatizzazzjoni u fuq termini li kienu saħansitra aktar ta’ benefiċċju minn dawk tal-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2005, li ma kinux biżżejjed biex jipprevjenu lil FFHG, meħuda kollha kemm hi, milli tiġġenera telf sinifikanti matul is-snin.

(76)

Barra minn hekk, ma hemm l-ebda parametru ekonomiku prevedibbli jew saħansitra komputabbli biex isir test tal-investitur privat, prinċipalment minħabba li Ryanair ma impenjat ruħha għal ebda volum speċifiku ta’ attività fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(77)

Lufthansa tinnota wkoll li kwotazzjonijiet mis-sessjonijiet parlamentari lokali, li jwasslu informazzjoni pprovduta lill-membri tal-bord superviżorju ta’ FFHG, juru li l-parametri ewlenin tal-ftehim kienu diġà ġew miftiehma fit-28 ta’ Lulju 2016 mill-maniġment ta’ FFHG wara pressjoni minn Ryanair. Madankollu, l-istudju tal-fattibbiltà ta’ PwC huwa datat minn Settembru 2016. Għalhekk, Lufthansa tqis li dan jikkonferma d-dubji espressi mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ li l-istudju ma sarx qabel il-konklużjoni tal-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016. Minflok, l-għan tal-istudju kien li jiġi evitat li FFHG tippreżenta insolvenza f’nofs il-proċedura ta’ privatizzazzjoni.

(78)

Fl-aħħar nett, Lufthansa ssostni li l-ammont totali tal-għajnuna skont il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016 jammonta għal mill-inqas EUR 70 miljun.

(79)

Lufthansa tqis li Ryanair hija l-benefiċjarja tal-allegata għajnuna għat-taħriġ peress li l-Land ittrasferiet il-pagamenti lil HCM bil-għan li din tgħaddihom lil Ryanair.

(80)

L-ilmentatur jorbot l-allegata għajnuna għat-taħriġ mal-ftehim tal-2001 dwar il-kummerċjalizzazzjoni bejn FFHG u Ryanair billi jargumenta li huma marbuta mill-qrib f’termini ta’ żmien.

(81)

L-ilmentatur jikkontesta l-affermazzjoni tal-Ġermanja li l-allegata għajnuna għat-taħriġ ma tikkonċernax attività ekonomika. Lufthansa tikkontesta li l-appoġġ għat-taħriġ kien maħsub biex jappoġġja l-kwalifika ta’ persuni qiegħda jew persuni mhedda mill-qgħad u li għalhekk l-attivitajiet kienu jappartjenu għall-politika tas-suq tax-xogħol kif sostnut mill-Ġermanja.

(82)

L-ilmentatur isostni wkoll li Ryanair ma ġarrbitx il-kostijiet għat-taħriġ tal-persunal tagħha.

(83)

L-ilmentatur juża diversi sorsi biex jiddetermina l-ammont tal-allegata għajnuna għat-taħriġ, b’mod partikolari r-rapporti annwali ta’ HCM. Huwa jsostni li l-fondi tal-Istat imħallsa għat-taħriġ tal-bdoti u l-ekwipaġġ tal-kabina ta’ Ryanair ammontaw għal madwar EUR 2,9 miljun u għalhekk kienu ogħla b’mod sinifikanti minn dak preżunt fid-deċiżjoni tal-ftuħ. Mir-rapporti annwali ta’ HCM għall-2001 u l-2002 jidher ċar li HCM irċeviet mill-inqas EUR 2 675 555,20 mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz, li mbagħad, skont l-ilmentatur, għaddiet lil Ryanair. L-ilmentatur isostni li parti waħda mill-għajnuna tħallset direttament lil Ryanair għal taħriġ li Ryanair allegatament wettqet hi stess mal-persunal tagħha. Parti oħra ntużat għat-taħriġ tal-persunal tat-titjira, li aktar tard kien imqabbad minn Ryanair.

(84)

Barra minn hekk, l-ilmentatur jargumenta li l-allegata għajnuna għat-taħriġ hija inkompatibbli mas-suq intern. Huwa jikkunsidra li l-kundizzjonijiet għall-eżenzjoni tal-allegata għajnuna għat-taħriġ skont l-Artikolu 31 GBER mhumiex issodisfati u jikkritika f’dan ir-rigward, l-ewwel nett, in-nuqqas ta’ trasparenza tal-għajnuna, it-tieni, il-fatt li l-livell limitu ta’ notifika nqabeż u, it-tielet, li l-kundizzjoni stabbilita fl-Artikolu 31(2) GBER mhijiex issodisfata minħabba li l-kontenut tat-taħriġ allegatament appoġġjat huwa ugwali għal standards ta’ taħriġ obbligatorji.

(85)

Fl-aħħar nett, l-ilmentatur jikkontesta l-oġġezzjoni tal-Ġermanja fir-rigward tal-perjodu taż-żamma għal dokumenti kummerċjali skont il-liġi Ġermaniża (10 snin). L-ilmentatur kien ipprovda dettalji dwar l-allegata għajnuna għat-taħriġ lill-Kummissjoni f’ilment ippreżentat fl-2011. Id-Deċiżjoni Hahn I tiddikjara espliċitament fil-premessi 2 u 3 tagħha li l-Kummissjoni bagħtet dan l-ilment lill-Ġermanja fit-18 ta’ Marzu 2011. Il-Ġermanja għalhekk saret taf b’din il-kwistjoni disa’ snin wara l-ħlas tal-fondi fl-2002, u għalhekk kien ikun f’idejn il-maniġment ta’ HCM li jżomm u jaħżen id-dokumenti rilevanti. L-ilmentatur iżid li f’każ bħal dan jenħtieġ li jitqies li l-Ġermanja kellha d-dokumenti disponibbli iżda ma pproduċithomx lill-Kummissjoni meta ntalbet. Għalhekk, skont l-Artikolu 15(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 (19), jenħtieġ li tittieħed deċiżjoni fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli.

(86)

Il-kummenti tal-ilmentatur dwar iċ-ċirkustanzi relatati mal-kostruzzjoni tas-sala tal-manutenzjoni u l-iskola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti huma relatati mas-sottomissjonijiet tiegħu tal-4 Marzu 2011 u tad-9 ta’ Ġunju 2016. L-ilmentatur jinnota b’mod partikolari li kien hemm rapporti tal-istampa li skonthom l-investiment ta’ FFHG fil-faċilitajiet tat-taħriġ tal-ekwipaġġ u tal-persunal kien jammonta għal EUR 9 miljun. Barra minn hekk, l-ilmentatur jirreferi għal diversi indikaturi inklużi rabtiet organiċi mal-bord superviżorju ta’ FFHG ta’ dak iż-żmien, li juru l-imputabbiltà tal-ftehimiet rispettivi għall-Istat.

(87)

L-ilmentatur ikompli jsostni li kien hemm ftehimiet addizzjonali rigward il-faċilitajiet tat-taħriġ tal-bdoti u tal-ekwipaġġ li nbnew għal Ryanair.

(88)

Ryanair tinvoka l-perjodu ta’ preskrizzjoni għall-irkupru skont l-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2015/1589 u targumenta li dan għadda mill-aħħar pagament tal-għajnuna fl-2003.

(89)

Barra minn hekk, Ryanair tirrimarka li l-istatut tal-limitazzjonijiet fl-Irlanda hija ta’ sitt snin u li, għalhekk, Ryanair mhux neċessarjament iżżomm reġistri tal-ftehimiet wara dak it-tul ta’ żmien. Ryanair għalhekk ma tistax tibbaża fuq l-ebda informazzjoni dwar din l-allegata miżura ta’ għajnuna biex tiddefendi lilha nnifisha jew biex turi n-nuqqas ta’ għajnuna jew il-kompatibbiltà tagħha. Għalhekk, kwalunkwe investigazzjoni dwar dan tikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ Ryanair u d-dritt għal amministrazzjoni tajba. Fl-aħħar nett, Ryanair targumenta li hija ma kinitx il-benefiċjarja tal-appoġġ mill-Istat, iżda minflok li l-impriża ta’ konsulenza a und o Gettmann, ikkummissjonata minn HCM, kienet il-benefiċjarja tal-għajnuna. Hemm kontradizzjoni bejn is-sejba tal-Kummissjoni li HCM aġixxiet bħala “sempliċi intermedjarju” bejn il-Land ta’ Rheinland-Pfalz u Ryanair u l-fatt li HCM iffinanzjat 50 % tat-taħriġ bil-fondi tagħha stess.

(90)

Skont id-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Ġermanja pprovdiet analiżi tal-profitabbiltà tal-arranġamenti inkwistjoni biex turi l-konformità tagħhom mal-MEOP li tikkonsisti fil-kalkolu ta’ valur preżenti nett aggregat tal-flussi tal-flus attribwibbli għall-arranġamenti. Il-Kummissjoni kkritikat diversi punti f’din l-analiżi. Il-Kummissjoni ċaħdet l-aċċess għall-fajl lil Ryanair. Ryanair għalhekk ma tistax tipprovdi kummenti dwar il-punti mqajma mill-Kummissjoni kontra l-analiżi tal-profitabbiltà pprovduta mill-Ġermanja.

(91)

L-ewwel, Ryanair targumenta li tabilħaqq kien hemm bżonn ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni. L-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u r-reġjun ta’ madwar l-ajruport jiddependu mid-dħul iġġenerat mit-turiżmu. Sar pjuttost komuni għall-awtoritajiet reġjonali li jwettqu parti mill-promozzjoni tal-marka tagħhom fuq siti web u mezzi oħra offruti mil-linji tal-ajru. Il-fatt li anke bliet kbar, bħal Ruma u Pariġi, iridu jinvestu separatament fir-reklamar internazzjonali juri l-ħtieġa saħansitra akbar għal bliet u reġjuni inqas magħrufa biex jinvestu fil-kummerċjalizzazzjoni tal-immaġni u l-marka tagħhom stess.

(92)

It-tieni, is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni pprovduti minn Ryanair jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ kummerċjalizzazzjoni tax-akkwirenti tagħhom. L-iskop tal-Land ma kienx li tirreklama r-rotot ta’ Ryanair lejn Londra-Stansted, Edinburgu, Newquay u Ruma, iżda b’mod ċar li jiġi promoss ir-reġjun madwar l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn fuq l-internet. Skont Ryanair, ir-reklamar fuq is-sit web tagħha u l-kummerċjalizzazzjoni fir-rivisti li jitqassmu fuq l-ajruplan jippermettu li jiġu mmirati bl-aħjar mod lejn il-pubbliku interessat. Is-suq għal-linji tal-ajru bi prezzijiet baxxi huwa kkaratterizzat mill-eżistenza ta’ popolazzjoni mdaqqsa ta’ passiġġieri mhux deċiżi li jibbrawżjaw is-sit web tal-linji tal-ajru għal suġġerimenti ta’ destinazzjonijiet. B’mod speċjali, passiġġieri li qed ifittxu offerti tal-aħħar minuta għandhom biss idea ġenerali tat-tip ta’ destinazzjoni tagħhom (eż., destinazzjoni fejn l-attrazzjoni hija x-xemx, belt storika eċċ.) u jiffinalizzaw l-għażla tagħhom abbażi tal-kontenut ta’ kummerċjalizzazzjoni miġjub għall-attenzjoni tagħhom. Is-sit web ta’ Ryanair u l-mezzi promozzjonali l-oħra tagħha faċilment jispikkaw f’termini ta’ valur għal min jirreklama, u żgur mhumiex “komparabbli”, f’dan ir-rigward ma’ dak ta’ kwalunkwe trasportatur tal-ajru ieħor — aħseb u ara s-sit web uffiċjali tat-turiżmu ta’ gvern lokali, li rari jżuruha nies barranin. Ryanair b’mod partikolari tirreferi għan-natura unika u attraenti tas-sit web tagħha.

(93)

It-tielet, ir-referenza għar-rotot fil-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 ma kellhiex l-għan li tippromwovi lil Ryanair iżda hija pjuttost il-Land li għandha bżonn l-impenji ta’ Ryanair fir-rigward ta’ ċertu numru ta’ titjiriet u passiġġieri għaliex l-effiċjenza u l-effettività tar-riklam għar-reġjun tiddependi fuq viżibbiltà, li min-naħa tagħha tiddependi min-numru ta’ turisti potenzjali li jżuru s-sit web ta’ Ryanair u n-numru ta’ passiġġieri fuq l-ajruplani ta’ Ryanair esposti għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ matul it-titjira. Skont Ryanair, l-impenji f’termini ta’ numru ta’ titjiriet u passiġġieri huma l-aħjar garanzija li l-kummerċjalizzazzjoni ta’ Ryanair f’isem il-Land tingħata viżibbiltà adegwata. Barra minn hekk, iż-żieda fil-proporzjon ta’ passiġġieri deħlin hija mixtieqa għal-Land. Mill-perspettiva ta’ awtorità reġjonali bħal-Land, passiġġieri deħlin li jaslu hemmhekk, u mbagħad jitilqu mill-ajruporti tagħha, huma ħafna aktar probabbli li jiġġeneraw dħul mhux ajrunawtiku għar-reġjun milli passiġġieri lokali li jużaw l-ajruporti biex itiru lejn destinazzjonijiet barranin. Passiġġieri barranin huma ferm aktar probabbli li jonfqu flus fir-reġjun f’lukandi, ristoranti, għal souvenirs, prodotti u servizzi lokali, kiri ta’ karozzi eċċ., u l-attrazzjonijiet reġjonali huma naturalment aktar interessanti għall-passiġġieri deħlin.

(94)

B’mod sussidjarju, Ryanair targumenta li l-Land setgħet taħdem għal għanijiet ekonomiċi permezz tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Anke azzjonist b’sehem ta’ 17,5 % jista’ jaħdem għal għanijiet ekonomiċi. Anke interess nonkontrollanti bħall-interess tal-Land f’FFHG qabel l-2009 jista’ jiġġustifika analiżi konġunta mal-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport mill-perspettiva legali. Fraport u l-Land Hessen, iż-żewġ azzjonisti l-oħra ta’ FFHG, kienu wkoll kumpanija tal-Istat u entità tal-Istat rispettivament. Fi kliem ieħor, anki qabel ma l-Land ta’ Rheinland-Pfalz akkwistat sehem ta’ 82,5 % f’FFHG fl-1 ta’ Jannar 2009, kemm il-firmatarju tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni kif ukoll is-sidien ta’ FFHG kienu jirrappreżentaw lill-Istat fl-aħħar mill-aħħar. Għalhekk, il-konklużjoni li l-firmatarju tal-ftehim u FFHG ma jistgħux jitqiesu li jikkostitwixxu entità ekonomika waħda mhijiex neċessarja. Bħala minimu, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddistingwi bejn il-perjodu mill-4 ta’ Novembru 2005 (jiġifieri, l-iffirmar tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni) sal-31 ta’ Diċembru 2008 fejn il-Land kellha 17,5 % ta’ FFHG u l-1 ta’ Jannar 2009 sat-2 ta’ Awwissu 2017 fejn kellha 82,5 % ta’ FFHG.

(95)

Barra minn hekk, it-twettiq ta’ interess ġenerali mil-Land ma jeskludix it-twettiq simultanju ta’ interessi kummerċjali. Il-Land setgħet aġixxiet bħala s-sid ta’ “portafoll ta’ ditti”.

(96)

Barra minn hekk, is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni kienu pprezzati skont il-valur tas-suq tagħhom. Il-prezz tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni fuq il-media ta’ Ryanair kien jirrifletti l-popolarità eċċezzjonali tas-sit web ta’ Ryanair. Skont Ryanair, il-prattika tal-Kummissjoni, b’mod partikolari fil-kawżi Marseille u Bratislava (20), ssostni din is-suppożizzjoni. F’din il-kawża tal-aħħar, il-Kummissjoni kkonstatat li anki meta ajruport ma jħallasx għal servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni addizzjonali fuq is-sit web ta’ Ryanair, iżda sempliċement jidher bħala destinazzjoni fuq is-sit web, ma jistax jiġi eskluż li ċertu valur jista’ jkun anness miegħu.

(97)

Fl-aħħar nett, Ryanair targumenta li ma bbenefikatx minn vantaġġ. Ryanair ssostni li l-kummerċjalizzazzjoni tagħha għas-servizzi tagħha stess hija differenti f’termini ta’ kontenut u hija marbuta biż-żmien. Is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ Ryanair jinxtraw kemm minn xerrejja pubbliċi kif ukoll privati. Ma hemm l-ebda regola li tgħid li jenħtieġ li s-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni mixtrija minn klijent ma jkunux ta’ benefiċċju għal ħaddieħor.

(98)

Skont Ryanair, id-deċiżjoni tal-ftuħ ma tippreżentax analiżi ta’ tqabbil u tapplika biss analiżi tal-profitabbiltà għall-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016, mingħajr ma tipprovdi ebda raġuni għall-esklużjoni tal-analiżi ta’ tqabbil. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tqabbel il-ftehimiet ta’ Ryanair ma’ ajruporti pubbliċi li allegatament jinvolvu għajnuna mill-Istat ma’ dawk li hija kkonkludiet ma’ ajruporti privati u pubbliċi-privati. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddependi, bħala punt tat-tluq, minn approċċ ta’ tqabbil u tuża soluzzjoni bbażata fuq il-kostijiet biss fin-nuqqas ta’ kwalunkwe valur referenzjarju disponibbli, konsistenti mal-ġurisprudenza tal-UE. Fid-dawl tas-sentenza Chronopost (21)u l-Avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat (22), huwa biss f’każijiet fejn investitur privat li jintuża għat-tqabbil ma jkunx disponibbli li t-test jista’ jinbidel minn test ta’ tqabbil ibbażat fuq is-suq għal test tal-profitabbiltà bbażata fuq il-kostijiet/dħul. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddependi minn test tal-profitabbiltà (ibbażat fuq il-kostijiet u d-dħul) b’mod sussidjarju biss.

(99)

Fir-rigward tal-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013 u tal-2015, il-Kummissjoni għamlet żball legali billi sabet li allegat tnaqqis fil-profitabbiltà (li ma kienx il-każ), aktar milli nuqqas ta’ profitabbiltà, huwa biżżejjed għal sejba tal-għajnuna. L-approċċ tal-Kummissjoni jassumi li operatur f’ekonomija tas-suq qatt ma jaċċetta tnaqqis fil-profitti bħala riżultat ta’ negozjar mill-ġdid ta’ ftehimiet għal kwalunkwe raġuni. Jekk dan l-approċċ ikun ikkonfermat, it-test tal-operatur f’ekonomija tas-suq jinbidel f’rekwiżit għal profitti kostanti jew li qed jikbru. Dan jinjora ċ-ċirkustanzi frekwenti fejn operatur kummerċjali jista’ jaċċetta profitti aktar baxxi. Pereżempju, l-effett nett ta’ tnaqqis fil-prezzijiet introdott bħala konsegwenza tad-dħul fis-suq ta’ kompetitur jista’ jkun tnaqqis fil-profitti, iżda l-operatur jista’ madankollu jkun wera mġiba li timmassimizza l-profitti. F’dan il-każ pereżempju, fid-dawl tal-bidliet fil-kundizzjonijiet tan-negozjar, seta’ jagħmel sens li FFHG tagħti l-kunsens għal tnaqqis fil-profitabbiltà biex tqabbel l-isforzi li saru minn Ryanair biex issalva l-operat ta’ rotot bi prestazzjoni baxxa. Pereżempju, dazju tal-passiġġieri tal-ajru ta’ EUR 8 ġie introdott fil-Ġermanja fl-2010 u imposta tas-sigurtà ta’ EUR 3,36 (aktar tard żdiedet għal EUR 4,4) ġiet introdotta fil-Ġermanja fl-2014. Kull darba, il-partijiet jidhru li stennew għal sena jew tnejn biex jiddeterminaw jekk il-miżura kinitx se tinżamm jew tiġi rtirata wara li aiffaċċjajaw l-impatt negattiv tagħha fuq it-traffiku qabel ma jikkunsidraw l-aġġustamenti.

(100)

Skont Ryanair, billi tiffoka b’mod ristrett fuq l-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 u l-Annotazzjoni tal-2015 u billi ma tiħux inkunsiderazzjoni l-istampa usa’ tal-aġġustament tal-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2005, il-Kummissjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni l-prinċipju li “huwa neċessarju, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-kriterju tal-investitur privat, li t-tranżazzjoni kummerċjali tiġi kkunsidrata fl-intier tagħha…” (23)

(101)

Barra minn hekk, rapport ta’ Diċembru 2013 mill-impriża ta’ konsulenza kummerċjali Oxera kkummissjonata minn Ryanair juri li l-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013 u l-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2015 kienu profitabbli għall-ajruport kemm fuq bażi awtonoma kif ukoll jekk l-ajruport seta’ jkompli jew iġedded ftehim preċedenti dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport. Dan jipprovdi evidenza qawwija li ż-żewġ ftehimiet huma konformi mal-MEOP.

(102)

Rigward il-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016, Ryanair issostni li kien profitabbli minn perspettiva ex ante, kif muri mir-rapport ta’ Oxera.

(103)

Barra minn hekk, Ryanair tikkontesta li l-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016 huwa imputabbli għall-Istat u li jinvolvi riżorsi tal-Istat. Il-ftehim ġie ffirmat fid-9 ta’ Settembru 2016, f’mument meta l-Land kienet għadha kif ħarġet minn bejgħ fallut reċenti ta’ FFHG u kienet impenjata b’mod attiv fil-bejgħ ta’ FFHG lil xerrej ieħor, u ftit qabel (5 xhur) il-Land iffirmat ftehim għax-xiri ta’ ishma ma’ HNA Airport Group GmbH fl-1 ta’ Marzu 2017. Meta wieħed iqis li l-preparazzjoni ta’ ftehim għax-xiri ta’ ishma ddum ftit xhur, huwa prevedibbli li meta ġie ffirmat il-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016, il-Land diġà kienet taf li FFHG kien se jinbiegħ lil HNA Airport Group GmbH u li l-Land ma kienx se jkollha twettaq il-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016. Għalhekk, il-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016 ġie ffirmat mil-Land, iżda f’isem HNA Airport Group GmbH. Billi HNA Airport Group GmbH mhijiex entità tal-Istat, ir-riżorsi finanzjarji tagħha mhumiex riżorsi tal-Istat u l-ftehim lanqas ma kien imputabbli għall-Istat.

(104)

FFHG tirreferi għar-rapport ta’ Oxera mressaq minn Ryanair u ttenni li l-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016 huma konformi mal-MEOP.

(105)

FFHG tikkontesta d-dubji mqajma mill-Kummissjoni fir-rigward taż-żmien u s-suppożizzjonijiet tal-istudju ta’ PwC tal-2016. Dwar iż-żmien, FFHG tispjega li l-previżjonijiet ta’ PwC tqiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ FFHG f’forma ta’ abbozz qabel il-verżjoni finali tiegħu u għalhekk tqiesu qabel ma ġie konkluż il-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016. L-iskema ta’ inċentivi fil-ftehim (l-hekk imsejħa “Skema tat-Tkabbir”) hija mfassla b’tali mod li Ryanair ma tirċivix skont fuq it-tariffa għal kull passiġġier jekk in-numru ta’ passiġġieri jonqos jew jibqa’ l-istess meta mqabbel mas-sena ta’ qabel. Għalhekk, jista’ jiġi preżunt ex ante li t-traffiku tal-passiġġieri ta’ Ryanair jiżdied matul it-terminu tal-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016. Il-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju ta’ FFHG għall-2017 stenna wkoll li n-numru totali ta’ passiġġieri jiżdied bi [5–10] % bejn l-2016 u l-2017. Barra minn hekk, it-tħassib tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ valutazzjoni tar-riskju mill-istudju ta’ PwC ġie indirizzat fir-rapport ta’ Oxera. Dan japplika wkoll għat-tħassib tal-Kummissjoni fir-rigward tar-riskju li Ryanair setgħet waqfet immedjatament l-attivitajiet kollha fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn mill-2016 ’il quddiem. Il-kalkolu tal-istudju ta’ Oxera huwa bbażat fuq rata ta’ tkabbir annwali ta’ [3,5 – 4,0] %; din tikkorrispondi għall-prestazzjoni tal-industrija f’dak iż-żmien. Kieku Ryanair setgħet tibbenefika mill-iskema ta’ inċentivi, il-valur tal-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2016 kien jiżdied minn EUR [20 – 25] miljun (fix-xenarju bażi) għal EUR [25 – 30] miljun.

(106)

FFHG issostni li l-finanzjament ta’ skola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti u sala tal-manutenzjoni huwa konformi mal-MEOP. FFHG tikkontesta d-dubji tal-Kummissjoni dwar punti metodoloġiċi tal-analiżi tal-profitabbiltà stabbilita fid-deċiżjoni tal-ftuħ.

(107)

L-ewwel, l-ammont tad-deprezzament kien diġà eskluż mill-flussi tal-flus ikkalkulati mill-Ġermanja.

(108)

It-tieni, il-kost tal-investimenti inizjali ta’ madwar EUR [100 000–200 000] diġà tqies, u anki li kieku ma tqiesx (li ma kienx il-każ), iż-żieda tiegħu xorta waħda kienet twassal għal Valur Preżenti Nett (“NPV”, Net Present Value), pożittiv.

(109)

It-tielet, FFHG tispjega li d-dħul ta’ flus annwali diskuss fid-deċiżjoni tal-ftuħ, fil-fatt kien jikkonċerna kostijiet tal-ġbir annwali u/jew kostijiet anċillari fissi li jirrappreżentaw ħruġ ta’ flus u kienu kkalkulati kif suppost fl-analiżi tal-profitabbiltà, jew imgħax, li l-esklużjoni tagħhom mill-analiżi tal-profitabbiltà jkollha impatt pożittiv fuq l-NPV.

(110)

Ir-raba’, ir-rata ta’ skont ta’ [4,0 – 4,5] % li d-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessa 266) tikkontesta bħala baxxa wisq, kienet fil-fatt pjuttost konservattiva. Anki jekk wieħed jassumi li rata ta’ skont alternattiva xierqa setgħet tkun [5 – 10] %, din ir-rata ta’ skont ogħla kien ikollha impatt pożittiv, aktar milli negattiv, fuq l-NPV minħabba l-profil tal-fluss tal-flus għal dawn il-ftehimiet, peress li l-pagament tal-kera minn Ryanair għall-2010 kien jirrappreżenta dħul sinifikanti ta’ flus ta’ EUR [0 – 5] miljun u kull sena mill-14 ta’ wara kienet tirriżulta fi ħruġ żgħir ħafna ta’ flus. FFHG għalhekk tikkonkludi li ż-żieda tar-rata ta’ skont xorta twassal għall-konklużjoni li l-ftehimiet kienu konformi mal-MEOP.

(111)

Il-Ġermanja tiċħad l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku u b’mod alternattiv tirreferi għar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1407/2013 (24).

(112)

Fir-rigward tal-vantaġġ ekonomiku, il-Ġermanja ttenni li l-kundizzjonijiet kumulattivi tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat tal-KE għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanziji (25) (l-“Avviż dwar il-Garanziji”) ġew issodisfati. Tabilħaqq, il-Ġermanja targumenta li (a) il-mutwatarju ma kienx f’diffikultajiet finanzjarji fiż-żmien li ġie konkluż il-kuntratt, (b) l-ambitu tal-garanzija seta’ jiġi determinat fiż-żmien li nħarġet, u (c) ma kinitx qed tkopri aktar minn 80 % tal-obbligu. Skont il-Ġermanja, l-ewwel tnejn minn dawn il-kundizzjonijiet ma ġewx ikkontestati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ. L-uniku dubju espress mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ jidher li jikkonċerna l-aħħar kundizzjoni kumulattiva msemmija hawn fuq, jiġifieri li FFHG ħallset prezz orjentat lejn is-suq għall-garanzija. F’dan ir-rigward, il-Ġermanja targumenta li l-prezz huwa orjentat lejn is-suq.

(113)

L-ewwel nett, il-Ġermanja targumenta li l-Land ma għandhiex il-kompetenza biex jikkalkula l-primjum ta’ garanzija konformi mas-suq u setgħet tistenna b’mod raġonevoli li r-riżultati mill-[impriża ta’ konsulenza] kienu preċiżi. Il-Ġermanja ssostni li, fil-prattika, wieħed ma setax jistenna, anki f’termini ta’ kostijiet, li l-Land tikkontesta r-rapport [tal-impriża ta’ konsulenza] mingħajr ebda indikazzjoni ta’ dubju dwar l-eżattezza tiegħu u dwar il-fatt li jista’ jwassal għal vantaġġ, skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, lil FFHG. Il-Ġermanja ssostni li mhuwiex meħtieġ li jiġi ddeterminat jekk il-kalkolu tal-Kummissjoni huwiex korrett jew le, peress li l-Land użat parti terza kompetenti biex tiddetermina primjum ta’ garanzija li huwa konformi mal-primjums tas-suq u għalhekk issodisfat l-obbligu tagħha skont il-liġi dwar l-għajnuna mill-Istat tal-UE. Il-Land tirrimarka li, f’dan il-każ partikolari, il-partijiet kienu jaqblu dwar primjum ta’ garanzija differenti kieku [l-impriża ta’ konsulenza] waslet għal konklużjoni differenti. Il-Land għalhekk tassumi li nħolqot aspettattiva leġittima li jenħtieġ li tiġi kkunsidrata mill-Kummissjoni.

(114)

It-tieni, il-Ġermanja ssostni li l-garanzija li qeigħda tiġi vvalutata hija garanzija tal-eżekuzzjoni tal-kuntratt (Vertragserfüllungsbürgschaft). Skont il-Ġermanja, dan it-tip ta’ garanzija jinvolvi benefiċċju għall-garanti (jiġifieri l-Land) fil-każ li l-garanzija tiġi attivata (Bürgschaftsfall), li jenħtieġ li jitqies meta jiġi stabbilit il-primjum ta’ garanzija. Jenħtieġ li garanzija tal-eżekuzzjoni tal-kuntratt tiġi vvalutata skont kriterji differenti minn garanzija biex jinkiseb self, peress li tnaqqas ir-riskju ta’ inadempjenza għall-garanti. Fil-fatt, il-Ġermanja tispjega li, fil-każ ta’ inadempjenza ta’ FFHG, l-ammont garantit jitħallas biss mil-Land lil Haitec ladarba l-proprjetà tkun ġiet ritornata minn Haitec. Fil-każ li tiġi attivata l-garanzija, il-Land għalhekk tirċievi l-proprjetà, inkluża s-sala tal-manutenzjoni li minn dak iż-żmien inbniet fuqha, mingħajr ma jkun dovut ebda kumpens lil Haitec. Tali sala tal-manutenzjoni tista’ tintuża anki mingħajr l-operat ta’ titjiriet u għall-inqas iżżomm, jekk mhux iżżid, il-valur tal-proprjetà.

(115)

Fil-każ li ma tiġix attivata l-garanzija, sakemm il-Land kienet għadha azzjonist ta’ FFHG, il-Land kienet tgawdi wkoll mit-trasferiment mill-ġdid tal-proprjetà lil FFHG minħabba li t-trasferiment mill-ġdid kien iżid il-valur globali tal-ishma ta’ FFHG.

(116)

Anke wara t-trasferiment tal-ishma tal-Land lill-investitur privat HNA, kien fadal benefiċċju għal-Land, peress li FFHG kienet obbligata tittrasferixxi l-proprjetà lil-Land jekk il-garanzija tiġi attivata (26). Il-fatt li l-proprjetà, bis-saħħa tas-sala tal-manutenzjoni mibnija fuqha, tkun ta’ valur, inaqqas ir-riskju attwali ta’ inadempjenza tal-Land.

(117)

Is-suppożizzjoni ta’ FFHG u tal-Land, fiż-żmien meta ġiet miftiehma l-garanzija, li l-bejgħ lil Haitec se jwassal għal żieda sostenibbli fil-valur tar-roqgħa ta’ art ġiet ikkonfermata retrospettivament, peress li l-investimenti ta’ madwar EUR 40 miljun li saru minn Haitec irriżultaw li kienu ogħla b’mod sinifikanti milli kien ippjanat oriġinarjament.

(118)

Barra minn hekk, il-Ġermanja targumenta li anki jekk wieħed jassumi li l-kalkolu tal-Kummissjoni tal-primjum ta’ garanzija huwa korrett u li d-differenza bejn il-primjum stabbilit mill-[impriża ta’ konsulenza] (2,56 %) u l-primjum stabbilit mill-Kummissjoni (3,10 %– 4,41 %) tikkostitwixxi vantaġġ ekonomiku għal FFHG, dan il-vantaġġ jikkonsisti biss f’differenza ta’ 0,54 punt, jiġifieri differenza annwali ta’ EUR 33 480. Wara 3 snin it-total ta’ EUR 100 440 xorta jkun konsiderevolment inqas mill-ammont stabbilit fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013.

(119)

Fl-aħħar nett, il-Ġermanja ma taf bl-ebda konnessjoni bejn il-kumpanija omm ta’ Haitec (City Leasing Ltd) u Ryanair.

(120)

Il-Ġermanja tinforma lill-Kummissjoni li, bil-kontra ta’ dak li kien previst fil-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 bejn FFHG u l-Land ta’ Rheinland-Pfalz, ma ġiet ippreparata l-ebda opinjoni esperta meta FFHG eżerċitat id-dritt ta’ rtirar tagħha. Pjuttost, it-trasferiment tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” seħħ bil-valur ta’ EUR żero, jiġifieri l-istess prezz bħall-bejgħ inizjali.

(121)

Il-Ġermanja tiġġustifika din id-deċiżjoni billi targumenta li ma kien hemm l-ebda indikazzjoni li l-prezzijiet għar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” kienu jinbidlu fil-perjodu ta’ żmien bejn il-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014 u l-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar fl-2016. Barra minn hekk, il-Ġermanja tosserva li l-opinjoni esperta inizjali tal-Kumitat tal-Opinjonijiet tal-Esperti dwar il-Valuri tal-Proprjetà għaż-Żona ta’ Osteifel-Hunsrück ikkummissjonata mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz u kkomplementata minn rapport ta’ SGD Nord kienet ikkonkludiet għal valur negattiv sinifikanti tar-roqgħa (madwar EUR [-5 – -2] miljun, ibbażata fuq stima tal-kost għat-twaqqigħ tal-bini u r-riabilitazzjoni tal-art ta’ EUR [4 – 6] miljun u fuq valur pożittiv tal-bejgħ tal-art, ladarba l-bini twaqqa’ u s-sit jiġi riabilitat, ta’ EUR [1 – 4] miljun). Sabiex tkompli tenfasizza l-pożizzjoni tagħha, il-Ġermanja talbet opinjoni esperta ġdida mill-Kumitat tal-Opinjonijiet tal-Esperti dwar il-Valuri tal-Proprjetà għaż-Żona ta’ Osteifel-Hunsrück wara li kienet ġiet innotifikata bid-deċiżjoni tal-ftuħ, biex tivvaluta jekk, abbażi tal-informazzjoni disponibbli fiż-żmien tal-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar, il-valur tas-suq tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” kien tabilħaqq EUR żero. Dik l-opinjoni tikkonferma l-analiżi tal-Ġermanja. Il-Ġermanja tispjega li l-fatt li ADC offriet prezz tal-bejgħ ogħla jista’ jkun ir-riżultat ta’ spekulazzjoni li r-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” setgħet tiġi żviluppata b’suċċess wara l-privatizzazzjoni tal-ajruport. Din l-aspettattiva suġġettiva ta’ investitur privat (li ma tidhirx li ġiet ikkonformata, peress li l-art għadha mhux użata) ma tistax tqajjem dubji dwar l-analiżi oġġettiva tal-Land fi żmien il-bejgħ, kif ikkonfermat mill-opinjoni esperta sussegwenti.

(122)

Il-Ġermanja targumenta li l-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni huwa indipendenti mis-servizzi pprovduti fl-ajruport offruti minn FFHG u li l-pagamenti li saru mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz lil Ryanair jikkorrispondu għall-prezzijiet tas-suq. Għal dan il-għan, il-Ġermanja qabblet il-prezzijiet mitluba minn Ryanair ma’ dawk mitluba minn siti web oħra għal kampanji pubbliċitarji simili. Barra minn hekk, il-Ġermanja targumenta li t-turiżmu huwa importanti għall-ekonomija fil-Land ta’ Rheinland-Pfalz, u li l-istrateġija għat-turiżmu stabbilita fl-2015 tpoġġi enfasi speċjali fuq is-suq barrani u li, għalhekk, meta jiġu attirati aktar turisti deħlin minn barra l-pajjiż, dan għandu enfasi speċjali fl-istrateġija tal-kummerċjalizzazzjoni tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz. F’dan il-kuntest, il-Ġermanja tqis ir-reklamar fuq is-sit web ta’ Ryanair l-aktar effettiv, minħabba l-utenti internazzjonali li jżuru dak is-sit web.

(123)

Mill-perspettiva tal-Ġermanja, il-ftehim tal-2005 u l-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni u kienu miżuri ta’ promozzjoni tat-turiżmu, u mhux promozzjoni ta’ Ryanair. Għalhekk, il-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni tfasslu f’konformità mal-kundizzjonijiet tas-suq, jiġifieri l-pagamenti pprovduti mil-Land kienu f’kull każ mqabbla ma’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni b’valur miżjud.

(124)

Is-servizzi speċifiċi ġew ipprovduti minn Ryanair bħala servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni separati, irrispettivament mill-operat tat-titjiriet fil-Land ta’ Rheinland-Pfalz jew qrib tagħha. B’mod aktar speċifiku, l-għan kien li tiġi promossa Rheinland-Pfalz bħala sit turistiku u li jiżdied is-sehem ta’ turisti li jqattgħu mill-inqas lejl wieħed f’Rheinland-Pfalz fost il-passiġġieri ta’ Ryanair li jaslu f’ajruporti kummerċjali li jinsabu f’Rheinland-Pfalz, jew qrib tagħha (traffiku dieħel). Minbarra l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, dawn jinkludu l-ajruporti ta’ Karlsruhe/Baden-Baden, Strasburgu, Saarbrücken, il-Lussemburgu, Cologne-Bonn u Frankfurt-Main. L-aħħar ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġie konkluż f’Ottubru 2017, meta l-privatizzazzjoni tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn kienet diġà tlestiet permezz tat-trasferiment tal-ishma tal-Landfis-sajf tal-2017.

(125)

Skont il-Ġermanja, dan l-approċċ wiesa’ tal-Land, b’mod partikolari l-inklużjoni tad-diversi ajruporti, jikkontradixxi wkoll l-ipoteżi tal-Kummissjoni (il-premessa 239 tad-deċiżjoni tal-ftuħ) li l-miżuri ta’ kummerċjalizzazzjoni kienu primarjament immirati biex jippromwovu s-servizzi tal-ajru ta’ Ryanair lejn u minn Rheinland-Pfalz. Dan huwa kontradett mill-fatt li ħafna mill-passiġġieri ttrasportati minn Ryanair mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn jitilqu ([75 – 80] % tat-traffiku tal-passiġġieri ta’ Frankfurt-Hahn ħiereġ, kif muri minn studju ta’ Dornier Consulting ippreżentat mill-Ġermanja). Is-suppożizzjoni tal-Kummissjoni li l-objettiv tal-promozzjoni tat-turiżmu “ma ntlaħaqx” trid tiġi miċħuda bħala purament spekulattiva. Il-Kummissjoni naqset milli tifhem li l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma kellhomx biss l-għan li jżidu l-passiġġieri. Il-Ġermanja tiċħad il-fehma preliminari tal-Kummissjoni li l-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni kienu jinvolvu, fil-fatt, għajnuna operatorja għal Ryanair. B’mod partikolari, il-Ġermanja tenfasizza li l-obbligi ta’ Ryanair skont il-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni jistgħu jiġu ssodisfati wkoll jekk it-turisti li jkunu vvjaġġaw lejn ajruporti oħra li jinsabu barra mil-Land marru Rheinland-Pfalz u qagħdu hemm matul il-lejl.

(126)

Ryanair ntgħażlet bħala parti kontraenti minħabba li Ryanair għandha livell għoli ta’ kompetenza fil-qasam tal-kummerċjalizzazzjoni tal-lokalità u minħabba li, bħala linja tal-ajru, Ryanair qed iġorr turisti lejn ajruporti li jinsabu fil-Land jew viċin tagħha minn diversi ajruporti. Ryanair kienet kapaċi ġġib b’mod realistiku numru kbir ta’ klijenti fil-Land, minħabba li Ryanair qed isservi numru kbir ta’ ajruporti li jinsabu fil-Land u madwarha u kienet bniet preżenza kbira fis-suq fis-settur tal-kummerċjalizzazzjoni matul is-snin u kienet magħrufa għall-provvista ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni effettivi.

(127)

Il-Ġermanja targumenta li s-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni setgħu jinxtraw mingħajr sejħa għal offerti pubblika, minħabba li l-liġi Ġermaniża dwar l-akkwist pubbliku pprevediet eżenzjoni meta operatur wieħed biss, Ryanair, ikun kapaċi jipprovdi s-servizzi b’mod realistiku. Barra minn hekk, peress li x-xiri kien parti mill-kompiti tagħha tal-ordni pubbliku, jiġifieri l-promozzjoni tat-turiżmu u l-iżvilupp ekonomiku reġjonali, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz aġixxiet bħala akkwirent pubbliku li kien qed isegwi l-objettiv tal-ordni pubbliku tiegħu.

(128)

Barra minn hekk, FFHG ma kienet bl-ebda mod involuta fil-konklużjoni tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tissepara l-istrateġija tal-kummerċjalizzazzjoni mill-iżvilupp tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(129)

Il-Ġermanja ssostni wkoll li l-prezzijiet għas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni kienu konformi mas-suq. Fil-bidu tal-2017, ġie kkuntrattat espert estern u indipendenti b’kompetenza speċifika kemm fis-settur tat-turiżmu kif ukoll tal-ajruport. Dan tal-aħħar stabbilixxa l-prezzijiet tas-suq għas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni permezz ta’ eżerċizzju ta’ valutazzjoni komparattiva u stħarriġ tas-suq, li wrew li l-offerta ta’ Ryanair kienet l-aktar vantaġġuża. L-espert imbagħad identifika diversi aspetti li għandhom jiġu kkunsidrati sabiex il-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni jkun konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, bħal tul ta’ żmien limitat għal massimu ta’ 3 snin u monitoraġġ indipendenti.

(130)

Ryanair u l-Land ta’ Rheinland-Pfalz qablu li dawk il-pagamenti jseħħu biss jekk in-numru ta’ klijenti li qattgħu lejl għall-perjodu rilevanti jkun iddokumentat b’mod adegwat abbażi ta’ metodoloġiji u standards tas-suq ġeneralment aċċettati. Coyne Research kienet imqabbda tissorvelja l-konformità ta’ Ryanair mat-termini tal-ftehim. Il-Ġermanja tispjega li, bejn […] u […] trimestri ta’ […], Ryanair ġabet aktar minn […] klijenti li qattgħu lejl f’Rheinland-Pfalz ([…] % permezz tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn).

(131)

Minħabba li l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-TFUE nbdiet mill-Kummissjoni, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz temmet il-ftehim mill-31 Diċembru 2018.

(132)

Il-Ġermanja kkonfermat li Ryanair kienet ir-riċevitur finali tal-pagamenti mil-Land u li HCM kienet biss intermedjarju. Il-Ġermanja qajmet erba’ osservazzjonijiet oħra: l-ewwel nett, il-pagamenti ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat; it-tieni, l-ammont ta’ finanzjament allegatament ipprovdut lil Ryanair skont l-ilmentatur huwa żbaljat; it-tielet, il-Ġermanja ma tistax tipprovdi l-informazzjoni li talbet il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ; u r-raba’, il-perjodu ta’ preskrizzjoni għal irkupru potenzjali diġà skada.

(133)

Rigward l-ewwel punt, il-Ġermanja targumenta li l-pagamenti lil Ryanair għall-appoġġ għat-taħriġ mhumiex għajnuna mill-Istat minħabba li ma jikkonċernawx attività ekonomika. Anzi, dawn il-pagamenti jiffinanzjaw miżuri tal-politika tas-suq tax-xogħol. Għalhekk jikkonċernaw l-eżerċizzju ta’ setgħat pubbliċi. Il-benefiċjarju kien Ryanair minħabba li Ryanair ipprovdiet servizzi li ppermettew lil HCM, bl-għajnuna ta’ a und o Gettmann, biex timplimenta l-attivitajiet, jiġifieri, biex twettaq it-taħriġ.

(134)

Rigward it-tieni punt, il-Ġermanja tagħmel tliet osservazzjonijiet. L-ewwel nett, il-finanzjament kien ipprovdut biss bi prova korrispondenti tal-użu u l-intensità tal-finanzjament kienet limitata għal 50 %. It-tieni, l-allegazzjoni ta’ Lufthansa li l-avukat tal-Land kien ammetta waqt seduta fil-kawża T-492/15 (27) li l-Land tabilħaqq kienet ipprovdiet għajnuna operatorja illegali lil Ryanair mhijiex magħrufa mill-Ġermanja jew mil-Land, u lanqas ma hemm referenza għal tali ammissjoni fil-minuti tas-seduta tal-Qorti. Lufthansa setgħet aċċessat il-fajls awdjo tas-seduta tal-qorti bħala prova ta’ din il-pretensjoni iżda ma għamlitx hekk. It-tielet, Lufthansa tiddeduċi mir-rapporti annwali ta’ HCM li l-Land tat appoġġ li jammonta għal mill-inqas EUR 2,7 miljun. Id-dikjarazzjonijiet ta’ Lufthansa mhumiex konklużivi u ma hemm l-ebda indikazzjoni li l-fondi trasferiti lil HCM intużaw ħażin u ma ntużawx għall-miżuri tal-politika soċjali maħsuba.

(135)

Rigward it-tielet punt, il-Ġermanja ttenni d-diffikultà li tingħata aktar informazzjoni peress li l-perjodu ta’ arkivjar skont il-liġi Ġermaniża huwa ta’ 10 snin u skada. Għalhekk, fir-rigward tal-kunsiderazzjoni tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ li l-miżura inkwistjoni tista’ possibbilment tikkwalifika bħala għajnuna għat-taħriġ skont it-tifsira tal-GBER, il-Ġermanja wieġbet li minħabba d-dokumentazzjoni mhux kompluta, il-Land ma tistax tiddetermina jekk il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 31 tal-GBER ġewx issodisfati. Il-Land ma tafx jekk u, jekk iva, sa liema punt il-persuni mħarrġa permezz ta’ dawn il-programmi kienu impjegati minn Ryanair wara li temmew it-taħriġ tagħhom. L-awtoritajiet Ġermaniżi ma jafux jekk u, jekk iva, sa liema punt Ryanair normalment tħallas il-kostijiet tat-taħriġ għad-diversi kategoriji tal-impjegati tagħha u meta l-impjegati jaf iġarrbu l-kostijiet tat-taħriġ huma stess (fuq bażi pro rata).

(136)

Fir-rigward tar-raba’ punt, il-Ġermanja tosserva li l-kwistjoni dwar jekk il-kundizzjonijiet kumulattivi għall-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat humiex issodisfati f’dan il-każ mhijiex rilevanti, peress li kull rkupru jiġi preskritt wara 10 snin f’kwalunkwe każ skont l-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2015/1589. F’konformità mal-Artikolu 17(2) tar-Regolament (UE) 2015/1589, il-bidu tal-perjodu jiġi kkalkulat mid-data li fiha tingħata l-għajnuna, fejn id-data tal-aħħar pagament tkun deċiżiva. L-aħħar pagament seħħ fl-aħħar tal-2003, u għalhekk il-perjodu ta’ preskrizzjoni skada fl-aħħar tal-2013. Il-Ġermanja tallega li l-appoġġ għat-taħriġ ġie eżaminat għall-ewwel darba fit-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2017. F’dak il-mument, il-perjodu ta’ preskrizzjoni kien diġà skada aktar minn 3 snin qabel u għalhekk ma setax jiġi interrott aktar.

(137)

Il-Ġermanja tikkontesta l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat għar-raġuni li d-deċiżjoni li tinbena s-sala tal-manutenzjoni u l-finanzjament tal-iskola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti kienu deċiżjoni awtonoma mill-maniġment ta’ FFHG.

(138)

Barra minn hekk, tiċħad l-allegazzjoni tal-ilmentatur li t-tipi ewlenin tal-inġenji tal-ajru biss użati minn Ryanair dak iż-żmien (Boeing 737) seta’ jingħatalhom is-servizz fis-sala tal-manutenzjoni. Inġenji tal-ajru oħra għal titjiriet medji, bħall-Airbus A320, jistgħu wkoll jitħaddmu hemmhekk. Il-Ġermanja spjegat li s-sala tal-manutenzjoni hija mfassla biex ikollha ħajja operattiva fit-tul ta’ madwar 30 sena. Peress li l-ftehim ma’ Ryanair huwa stabbilit għal perjodu ta’ 15-il sena, FFHG ma kien ikollha l-ebda interess li tfassal sala tal-manutenzjoni għall-użu esklużiv ta’ Ryanair.

(139)

Il-Ġermanja targumenta li m’a emm l-ebda prova li tappoġġja s-sejba ta’ vantaġġ mogħti lil Ryanair permezz tal-konklużjoni tal-ftehimiet. FFHG wettqet studju dettaljat tal-profitabbiltà, li ġie ppreżentat lill-bord superviżorju. Xi wħud mis-suppożizzjonijiet f’dan l-istudju ġew ikkontestati mill-Kummissjoni. Il-Ġermanja ma għandha l-ebda evidenza li tissuġġerixxi li s-suppożizzjonijiet tal-maniġment, dak iż-żmien, kienu manifestament żbaljati mill-perspettiva ex ante rilevanti.

(140)

Barra minn hekk, il-Ġermanja tirrimarka li, anki jekk wieħed jassumi f’dan il-każ li vantaġġ skont il-liġi dwar l-għajnuna mill-Istat jingħata lil Ryanair u li l-miżura kienet imputabbli għall-Istat (li ma kinitx), tali għajnuna għall-investiment tista’ tiġi meqjusa kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3) tat-TFUE u l-Linji Gwida tal-Komunità tal-2005 dwar l-iffinanzjar tal-ajruporti u l-għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (28) (il-“Linji Gwida tal-Avjazzjoni tal-2005”) applikabbli dak iż-żmien.

(141)

Fl-aħħar nett, il-Ġermanja targumenta li l-finanzjament ta’ skola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti u sala tal-manutenzjoni jkunu kompatibbli mas-suq intern. Skont il-Ġermanja, inħolqu madwar 50 impjieg kkwalifikat permezz tal-bini tas-sala tal-manutenzjoni u l-bini tal-iskola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti. Il-Ġermanja tqis li l-infrastruttura maħluqa kienet meħtieġa u xierqa biex jintlaħaq l-objettiv tal-iżvilupp reġjonali, kif jidher mill-użu tajjeb tagħha, li wkoll tissodisfa l-prospetti ta’ perijodu medju.

(142)

Il-Ġermanja żżomm mal-pożizzjoni tagħha li l-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016 bejn FFHG u Ryanair ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat. Barra minn hekk, il-Ġermanja tenfasizza li għall-kuntrarju tas-suppożizzjoni tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessi 108 u 109), l-valutazzjoni u r-raġunament tal-Ġermanja ma nbidlux maż-żmien.

(143)

Il-bidla u l-adattament tal-bażi kuntrattwali fuq perjodu ta’ madwar 15-il sena hija prattika komuni f’din l-industrija. Dan huwa dovut, pereżempju, għall-bidliet fil-qafas regolatorju applikabbli u, b’mod partikolari, għall-fatt li linji gwida ġodda tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat lill-ajruporti u lil-linji tal-ajru ġew introdotti darbtejn matul dan il-perjodu, li jiddefinixxu mill-ġdid il-prattika tal-operat ta’ ajruport reġjonali.

(144)

Il-Ġermanja tiddubita jekk jistax jiġi attribwit xi vantaġġ lill-Istat. Il-Ġermanja ttenni li l-maniġment ta’ FFHG dak iż-żmien aġixxa b’mod indipendenti, li jfisser li tali ftehimiet ġew innegozjati b’mod indipendenti ma’ Ryanair. B’mod partikolari, dawn il-kuntratti ma kinux jeħtieġu l-approvazzjoni tal-bord superviżorju (Aufsichtsrat), iżda setgħu legalment jiġu konklużi biss mill-maniġment.

(145)

Il-fatt li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz kkonkludiet ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma’ Ryanair fl-2005 u aktar tard mill-ġdid fl-2017, ma jissuġġerixxix li l-Land kellha l-intenzjoni li żżomm u tippromwovi l-attivitajiet ta’ trasport bl-ajru ta’ Ryanair fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(146)

Barra minn hekk, il-Ġermanja tiddubita jekk is-selettività teżistix fid-dawl tal-aħħar ġurisprudenza tal-qrati tal-Unjoni. Il-Ġermanja ssostni li s-sempliċi fatt li jkun ġie konkluż ftehim bilaterali ma jistax, fih innifsu, jiġġustifika s-selettività. Fis-sentenza tagħha fil-kawża T-77/16 tat-13 ta’ Diċembru 2018, (29) il-Qorti Ġenerali indikat li s-sempliċi fatt li ftehimiet bilaterali jitbiegħdu mir-rekwiżiti tal-iskeda tat-tariffi applikabbli jew ftehimiet bilaterali oħra ma jagħtix lok għas-selettività. Minflok, il-Kummissjoni jeħtiġilha tkun kapaċi turi li l-kundizzjonijiet mogħtija lil linja tal-ajru huma differenti minn dawk li japplikaw għal linji tal-ajru oħra. Il-Ġermanja tispjega li l-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013 u tal-2015 ma jipprevedux ħlasijiet ġodda lill-ajruport li jitbiegħdu mill-iskema ġenerali ta’ imposti tal-ajruport applikabbli fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn. Pjuttost, il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013 u tal-2015 huma estensjoni ulterjuri tal-kundizzjonijiet eżistenti għal perjodu ta’ 3 u 5 snin rispettivament.

(147)

Fil-fehma tal-Ġermanja, it-tariffi miftiehma ma’ Ryanair huma konformi mal-iskema ġenerali ta’ imposti tal-ajruport applikabbli fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, li baqgħet fil-biċċa l-kbira l-istess mill-2006. L-unika differenza bejn l-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 u l-iskema ġenerali ta’ imposti tal-ajruport applikabbli fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn hija li l-imposti tal-ajruport ta’ EUR […] għal kull passiġġier li jitlaq diġà japplikaw minn […] passiġġier li jitilqu u li jaslu u mhux biss minn […] passiġġier. Barra minn hekk, il-Ġermanja targumenta li kwalunkwe linja tal-ajru oħra li tiġġenera volum komparabbli ta’ passiġġieri setgħet tuża l-ajruport fuq termini komparabbli u mhux diskriminatorji, jiġifieri setgħet daħlet fi ftehim simili ma’ FFHG.

(148)

Il-Ġermanja targumenta li wkoll l-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 kienet konformi mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq u ressqet analiżi inkrementali tal-profitabbiltà mħejjija minn PwC (l-“istudju ta’ PwC”) għal dan il-għan. Il-premessa 287 tad-deċiżjoni tal-ftuħ indikat li l-istudju kien ġie kkummissjonat mhux aktar minn jumejn (2) qabel il-konklużjoni tal-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016. Il-Ġermanja ċċarat li l-istudju ta’ PwC ilu fit-tħejjija u diskuss ma’ FFHG fuq perjodu twil ta’ żmien, u għalhekk kien magħruf bis-sħiħ mill-maniġment ta’ FFHG meta ġie konkluż il-ftehim. Il-Ġermanja għalhekk tikkontesta li l-istudju ġie kkummissjonat jumejn (2) biss qabel ma ġie konkluż il-ftehim. Fil-fatt, il-Ġermanja tispjega li PwC kienet appoġġjat il-proċess tan-negozjati mill-bidu nett.

(149)

Barra minn hekk, il-Ġermanja ssostni li ma hemm l-ebda vantaġġ mogħti lil Ryanair permezz tal-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 u l-valutazzjoni ta’ PwC hija korretta. Fis-sentejn wara l-konklużjoni tal-kuntratt, in-numri tal-passiġġieri kienu ogħla minn 2 miljuni, jiġifieri bħala medja madwar 2,28 miljuni, jiġifieri aktar minn [7–10] % ’l fuq mill-previżjoni.

(150)

F’dan il-kuntest, il-Ġermanja tisħaq ukoll li l-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 ma fih l-ebda dispożizzjoni li tistipula li l-imposti tal-ajruport ta’ EUR […] għal kull passiġġier japplikaw minn […] passiġġier li jkunu qed jitilqu u li jkunu qed jaslu. Dan ma kienx meħtieġ, peress li l-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament jgħid espressament li l-kostijiet tal-passiġġieri għall-passiġġieri li jkunu qed jitilqu mhumiex inklużi fil-Ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013. Pjuttost, il-bażi għall-imposti tal-ajruport għall-passiġġieri li jkunu qed jitilqu u li jkunu qed jaslu dejjem kienet l-iskema ta’ imposti tal-ajruport applikabbli fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, li tapplika bl-istess mod għall-utenti kollha tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn. It-tariffi miftiehma ma’ Ryanair kienu għalhekk konformi mal-iskema ta’ imposti tal-ajruport tal-2012 applikabbli fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn, li baqgħet kważi l-istess mill-2006. Il-Ġermanja tirrimarka li l-Kummissjoni diġà kkonstatat li l-iskema ta’ imposti tal-ajruport tal-2006 applikabbli fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn ma tatx vantaġġ ekonomiku lill-utenti tal-ajruport (30).

(151)

Barra minn hekk, l-iskop ewlieni tal-Annotazzjoni tal-2015 kien li testendi l-kuntratti eżistenti sal-31 ta’ Marzu 2017 biex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali fil-bidu tal-proċess ta’ privatizzazzjoni. L-Annotazzjoni tal-2015 tinkludi għadd ta’ aspetti, li wħud minnhom qabel ma kinux regolati, bħall-appoġġ ta’ Ryanair fit-tfittxija tagħha għal kapaċitajiet ta’ ħangar. Madankollu, xi dispożizzjonijiet tant kienu ġenerali u mhux speċifiċi (eż. “ikkoopera biex ssib faċilitajiet ta’ ħangar bi prezz baxx”) li jidher evidenti li l-partijiet kienu qed jesprimu sempliċi intenzjonijiet f’dan ir-rigward. Madankollu, ma tatx lok għal obbligi legali b’konsegwenzi monetarji kwantifikabbli konkreti li setgħu kienu s-suġġett ta’ analiżi ekonomika. Għall-kuntrarju, kien ikun hemm bżonn ta’ aktar kjarifiki kuntrattwali, li ma seħħewx.

(152)

Bis-saħħa tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE kull għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat ta’ kwalunkwe forma li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, sa fejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.

(153)

Il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE huma kumulattivi. Għalhekk, biex miżura tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE jeħtieġ li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin. L-appoġġ finanzjarju jrid jingħata mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, jiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi, iwassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni u jolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(154)

Fit-taqsimiet li ġejjin, il-Kummissjoni se tivvaluta jekk il-miżuri kif deskritti hawn fuq fit-Taqsima 2 jissodisfawx dawn il-kriterji kumulattivi u għalhekk jikkostitwixxux għajnuna skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(155)

Il-Kummissjoni tikkonkludi f’konformità mad-deċiżjoni tal-ftuħ li FFHG hija bħala impriża twettaq attività ekonomika fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE (ara l-premessi 148 u 149 tad-deċiżjoni tal-ftuħ).

(156)

Il-Kummissjoni tqis f’konformità mad-deċiżjoni tal-ftuħ (ara l-premessa 150) il-garanzija bħala imputabbli għall-Istat u li tinvolvi riżorsi tal-Istat.

(157)

Id-deċiżjoni tal-ftuħ ma waslitx għal konklużjoni fir-rigward tal-vantaġġ ekonomiku.

(158)

Il-kwistjoni hija jekk il-garanzija mogħtija mil-Land lil FFHG, b’mod partikolari l-prezz tal-garanzija miftiehma bejn FFHG u l-Land, tikkostitwixxix vantaġġ ekonomiku. Għal dan il-għan, irid jiġi stabbilit jekk il-garanzija tikkonformax mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq, jiġifieri, irid jiġi vvalutat jekk, f’ċirkustanzi simili, investitur privat ta’ daqs komparabbli li jopera f’kundizzjonijiet normali ta’ ekonomija tas-suq setax ġie mħeġġeġ jagħti l-garanzija inkwistjoni. (31)

(159)

It-Taqsima 3 tal-Avviż tal-Kummissjoni tal-2008 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat tal-KE għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanziji (32) (“Avviż dwar il-Garanziji”) tistabbilixxi numru ta’ kundizzjonijiet biex tiffaċilita l-valutazzjoni ta’ jekk garanzija tikkonformax mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq u l-eżistenza ta’ vantaġġ jistgħu jiġu esklużi.

(160)

Il-kundizzjonijiet kumulattivi stabbiliti fil-punt 3.2 tal-Avviż dwar il-Garanziji li jeħtieġ li jiġu ssodisfati sabiex tiġi eskluża l-preżenza ta’ vantaġġ ekonomiku huma kif ġej: (a) ir-riċevitur tal-garanzija ma jkunx f’diffikultà finanzjarja, (b) il-garanzija tista’ titkejjel kif suppost meta tingħata, (c) il-garanzija ma tkoprix aktar minn 80 % tas-self pendenti jew obbligu finanzjarju ieħor u ( d) għall-garanzija jitħallas prezz orjentat lejn is-suq.

(161)

Il-Land u FFHG qablu fuq primjum ta’ garanzija ta’ 2,56 % abbażi ta’ valutazzjoni li saret minn konsulent ikkuntrattat għal dan il-għan (33). Fil-valutazzjoni tiegħu, il-konsulent ikkuntrattat mill-awtoritajiet Ġermaniżi l-ewwel stima l-klassifikazzjoni awtonoma ta’ FFHG bl-għodda RiskCalc ta’ Moody’s. Abbażi tar-rapporti finanzjarji awditjati ta’ FFHG għall-2012, il-klassifikazzjoni awtonoma ġiet evalwata għal […] għal sena waħda u […] għal ħames snin. (34) Il-konsulent tal-awtoritajiet Ġermaniżi aġġusta din il-klassifikazzjoni awtonoma bbażata fuq il-karatteristiċi speċifiċi tal-kuntratt tal-garanzija, u kiseb stima ta’ […] (li tikkorrispondi għal […] fuq l-iskala ta’ Standard & Poor).

(162)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ tagħha, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar l-istimi tal-konsulenti kkuntrattati mill-awtoritajiet Ġermaniżi. Id-dubji kienu relatati mal-metodu applikat, kif ukoll mar-rilevanza tad-data użata biex jiġi ddeterminat il-primjum ta’ garanzija. Barra minn hekk, l-ilmentatur esprima dubji dwar l-applikabbiltà tal-prinċipju tal-operatur tas-suq.

(163)

Il-Kummissjoni għalhekk se tivvaluta jekk il-prinċipju tal-operatur tas-suq huwiex applikabbli u, jekk iva, jekk il-primjum ta’ garanzija ta’ 2,56 % huwiex konformi mas-suq.

(164)

L-ewwel domanda hija jekk il-kondotta tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz setgħetx, abbażi ta’ analiżi ekonomika, bħala prinċipju tiġi adottata minn operatur privat. Dan jippresupponi li l-attività inkwistjoni hija attività ekonomika u li investitur privat iwettaq tali attività a priori.

(165)

Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, “l-applikabbiltà tal-kriterju tal-investitur privat jiddependi, finalment, fuq il-fatt li l-Istat Membru kkonċernat jagħti vantaġġ ekonomiku lil impriża proprjetà tiegħu fil-kwalità tiegħu ta’ azzjonist u mhux fil-kwalità tiegħu ta’ awtorità pubblika.” (35) F’dan il-każ, l-Istat daħal fi ftehim ta’ garanzija ma’ Haitec favur FFHG. Ftehim ta’ garanzija ma’ Haitec, kif ukoll il-ftehim dwar il-primjum ta’ garanzija ma’ FFHG, jaqgħu taħt id-dritt ċivili, f’dan il-każ il-Kreditsicherungsrecht Ġermaniż (il-liġi dwar it-tranżazzjonijiet garantiti). Għalhekk, billi kkonkluda dan il-ftehim, l-Istat ma aġixxiex fil-funzjoni sovrana tiegħu iżda bħala operatur privat. La Lufthansa u lanqas il-Gvern Ġermaniż ma jikkontestaw li l-attività inkwistjoni mhijiex ta’ eżerċizzju ta’ setgħa pubblika u għalhekk hija attività ekonomika.

(166)

Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-eżami ta’ jekk operatur privat kienx involut f’tali attività ekonomika għandu jiġi interpretat b’mod wiesa’. (36) Huwa kkunsidrat kompatibbli mal-MEOP għas-settur pubbliku li jipprovdi kapital biex jiżgura s-sopravivenza temporanja ta’ impriża, sakemm din tkompli topera bi profitt wara r-ristrutturar. (37) Huwa biss meta s-sitwazzjoni ekonomika tal-kumpanija li fiha jiġi injettat il-kapital, flimkien mas-sitwazzjoni tas-settur ikkonċernat, ma turi l-ebda prospettiva ta’ titjib li l-injezzjoni ta’ kapital addizzjonali ma tistax tibqa’ titqies kompatibbli mal-MEOP. Dan ir-raġunament japplika wkoll għall-primjums ta’ garanzija fil-ħin li jiġu stabbiliti. (38)

(167)

Għall-kuntrarju ta’ dak sostnut fl-osservazzjonijiet tal-ilmentatur, il-Ġermanja kkonfermat lill-Kummissjoni li Haitec ma kinitx f’diffikultà finanzjarja. Barra minn hekk, il-kwistjoni dwar jekk, de facto, l-ebda investitur privat ieħor ma kien jagħti tali garanzija lil Haitec favur FFHG f’dak iż-żmien hija irrilevanti. L-uniku fattur deċiżiv huwa jekk l-attività tkunx għadha sostenibbli ekonomikament, sabiex investitur ipotetiku jkun jista’ jikkunsidra għażla bħal din. Is-sempliċi fatt li FFHG kienet legalment obbligata li tkompli negozju ma’ Ryanair li minnu allegatament kienet qed tagħmel telf (li mhux veru f’dan il-każ) mhuwiex biżżejjed biex tikklassifika l-garanzija bejn il-Land u HAITEC bħala kummerċjalment mhux vijabbli. Kif imsemmi hawn fuq, defiċits temporanji ma jeskludux l-applikabbiltà tal-MEOP sakemm ikun evidenti titjib sostenibbli fit-tul. F’dan il-każ, l-informazzjoni pprovduta minn Haitec turi li l-investimenti ta’ Haitec fis-sala tal-manutenzjoni ta’ madwar EUR 40 miljun kienu ogħla b’mod sinifikanti minn dak ippjanat oriġinarjament, li juri li l-garanzija kellha effett ta’ inċentiv ekonomiku li wassal għal tisħiħ sostenibbli tas-sit u kien għalhekk ekonomikament raġonevoli.

(168)

Sabiex jiġi vvalutat jekk l-attività ekonomika inkwistjoni kinitx tkun imwettqa minn operatur privat, jeħtieġ ukoll li wieħed iħares lejn il-qafas legali tal-attività ekonomika nnifisha, f’dan il-każ il-ftehim ta’ garanzija. Fi kliem ieħor, biex l-MEOP ma jkunx applikabbli, il-ftehim ta’ garanzija irid ikun tali li ma jistax jiġġenera ħafna qligħ anki fil-konċepiment teoretiku tiegħu. Kif imsemmi hawn fuq, il-garanzija kienet imfassla biex ikollha effett ekonomiku pożittiv, li fil-fatt kellha. Madankollu, anke fix-xenarju ta’ falliment ipotetiku tal-proġett ta’ kostruzzjoni minħabba l-okkorrenza ta’ waħda miċ-ċirkustanzi elenkati fil-premessa (19), il-ftehim ta’ garanzija kien imfassal biex ikun għadu favorevoli ekonomikament minkejja dawn iċ-ċirkustanzi. Fil-fatt, il-kuntratt ta’ garanzija ġie abbozzat f’termini li, fil-każ ta’ pretensjoni ta’ garanzija, is-somma ta’ garanzija tkun dovuta biss mil-Land flimkien mar-ritorn tal-proprjetà minn Haitec u, skont it-taqsima C, il-punt 3, l-Artikolu 8 tal-kuntratt, mingħajr obbligu li FFHG li tagħti kumpens lil Haitec għal kwalunkwe tip ta’ spejjeż. Dan ifisser li fil-każ ta’ pretensjoni ta’ garanzija, FFHG tirċievi roqgħa ta’ art, inkluża s-sala mibnija fuqha, mingħajr ma tħallas lura lil Haitec għall-ispejjeż relatati. FFHG għalhekk tirċievi proprjetà b’valur ogħla u tista’ tużaha għal skopijiet kummerċjali oħra. Min-naħa l-oħra, il-valur tal-ishma tal-Land f’FFHG jiżdied. Il-Kummissjoni tinnota wkoll li wara t-trasferiment tal-ishma tal-Land f’FFHG lil HNA fl-2017, FFHG kienet obbligata li tittrasferixxi l-proprjetà, inkluża s-sala mibnija fuqha, lil-Land jekk tiġi attivata l-garanzija. Għalhekk, investitur privat seta’ jipprevedi tali attività ekonomika.

(169)

Il-Kummissjoni tikkonkludi li japplika l-MEOP.

(170)

It-tieni domanda kkonċernata hija jekk il-primjum ta’ garanzija ta’ 2,56 % huwiex konformi mas-suq.

(171)

Id-dubji tal-Kummissjoni kienu dawn li ġejjin. (39) L-ewwel, biex jiġi kkalkulat ir-rendiment tal-bonds maħruġa minn kumpaniji kklassifikati […] b’maturità ta’ 15-il sena, l-“approċċ tal-benefiċċju” jieħu r-rendiment tal-bonds maħruġa minn dawk il-kumpaniji b’maturità ta’ 10 snin u mbagħad iżid il-firxa bejn ir-rendiment tal-bonds sovrani Ġermaniżi b’maturità ta’ 15 u 10 snin. Din il-firxa x’aktarx tkun inqas mill-istess firxa għal kumpaniji bi klassifikazzjoni ta’ […], minħabba li l-bonds sovrani Ġermaniżi għandhom klassifikazzjoni għolja ħafna ta’ AAA (jiġifieri, għal klassifikazzjonijiet ta’ kwalità għolja bħal dawn, il-firxa bejn rendimenti tal-bonds ta’ maturitajiet differenti mhix kbira meta mqabbla ma’ firxa simili għal ditti bi klassifikazzjoni aktar baxxa). Bħala riżultat, il-Kummissjoni sabet li l-istima [tal-impriża ta’ konsulenza] tal-primjum ta’ garanzija bl-użu ta’ dan il-metodu x’aktarx li tissottovaluta l-valur referenzjarju tas-suq. It-tieni, l-istess dubju jirriżulta mill-applikazzjoni ta’ approċċ ta’ valutazzjoni komparattiva bir-rati tas-CDS, li huma indikaturi rikonoxxuti b’mod wiesa’ tar-riskju ta’ kreditu. Ir-rati tas-CDS jiżvelaw li primjum ta’ garanzija xieraq għal kumpanija bil-klassifikazzjoni awtonoma ta’ […] jenħtieġ li jkun fil-medda ta’ 3,10 % – 4,41 %, skont jekk huwiex inkluż aġġustament għal karatteristiċi speċifiċi tal-kuntratt. Il-primjum ta’ garanzija miftiehem ta’ 2,56 % huwa taħt il-livell inferjuri ta’ din il-medda. It-tielet, il-Kummissjoni nnutat li, anki billi taċċetta l-aġġustamenti kollha tal-klassifikazzjoni proposti mill-Ġermanja u billi tieħu […] bħala l-klassifikazzjoni ta’ FFHG, il-primjum ta’ garanzija miksub mir-rati tas-CDS (3,1 %) huwa akbar mit-2,56 % miftiehma mill-partijiet. B’mod ġenerali, dawn l-argumenti qajmu t-tħassib li l-primjum ta’ garanzija miftiehem jista’ jkun baxx wisq meta mqabbel mal-kundizzjonijiet tas-suq għal kumpaniji bl-istess klassifikazzjoni bħal FFHG.

(172)

L-osservazzjoni tal-Ġermanja li l-Land kienet intitolata li tibbaża ruħha fuq il-kompetenza tal-[impriża ta’ konsulenza] u li l-primjum ta’ garanzija ddeterminat minn [l-impriża ta’ konsulenza] ma setax jiġi kkontestat ex post, ma tistax tiġi aċċettata. Din tkun tfisser li l-kompetenza esklużiva tal-Kummissjoni li tirrieżamina l-għajnuna mill-Istat tista’ tiġi evitata minn valutazzjonijiet żbaljati ta’ impriżi ta’ konsulenza nazzjonali jew privati. Għalhekk, il-Kummissjoni kellha raġun tiddubita l-kalkoli [tal-impriża ta’ konsulenza] sabiex tivvaluta jekk kienx hemm vantaġġ ekonomiku jew le.

(173)

Bl-istess mod, l-argument tal-Ġermanja li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tagħha l-fatt li l-garanzija inkwistjoni hija “garanzija tal-eżekuzzjoni tal-kuntratt” u tat vantaġġ ekonomiku lil-Land ta’ Rheinland-Pfalz li jikkumpensa għall-primjum ta’ garanzija aktar baxx, mhuwiex rilevanti għall-kalkolu tal-prezz tas-suq.

(174)

Min-naħa l-oħra, Lufthansa sostniet li l-primjum ta’ garanzija miksub mir-rati tas-CDS (3,1 %) huwa l-valur referenzjarju żbaljat, minħabba li l-Kummissjoni ttrattat b’mod żbaljat lil FFHG b’mod effettiv bħala “mutwatarju”.

(175)

Barra minn hekk, skont Lufthansa, il-primjum ta’ garanzija kellu jammonta għal mill-inqas 7,98 %, li jwassal għal vantaġġ ta’ 5,42 %. Lufthansa targumenta li l-Komunikazzjoni dwar ir-rati ta’ referenza kellha tiġi kkunsidrata, iżda biss bħala prokura għall-kalkolu tal-primjum ta’ garanzija. Lufthansa ssostni li s-sitwazzjoni ekonomika ta’ FFHG kienet tabilħaqq tali li l-ebda investitur privat ieħor ma kien jikkunsidra kuntratt bħal dan, u li dan il-profil tar-riskju kien jeħtieġ li jitqies.

(176)

Il-Kummissjoni tiċħad dawn iż-żewġ argumenti. Il-Kummissjoni kienet intitolata li tuża l-Komunikazzjoni dwar ir-rati ta’ referenza u għaldaqstant evalwat FFHG bi klassifikazzjoni […], li kif spjegat hawn fuq (il-premessa 171), mhijiex klassifikazzjoni ta’ kwalità għolja, u tirriżulta preċiżament mis-sitwazzjoni ekonomika ta’ FFHG.

(177)

Il-Kummissjoni għalhekk tikkonkludi li l-primjum ta’ garanzija ma kienx konformi mas-suq.

(178)

Bħala konklużjoni, id-differenza fil-prezz bejn ir-rata minima ta’ konformità mas-suq stabbilita mill-Kummissjoni (3,10 %) u r-rata attwali (2,56 %) għall-garanzija tikkostitwixxi vantaġġ ekonomiku (0,54 %).

(179)

L-Artikolu 107(1) tat-TFUE jeħtieġ li, sabiex tiġi definita bħala għajnuna mill-Istat, miżura tiffavorixxi “ċerti impriżi jew ċerti produtturi”. Il-garanzija lil Haitec bi prezz inqas minn dak tas-suq tiffavorixxi biss lil FFHG bħala impriża u għalhekk hija selettiva.

(180)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ il-Kummissjoni qieset li FFHG tikkompeti ma’ operaturi oħra ta’ ajruport tal-Unjoni, tal-inqas potenzjalment, biex tattira linji tal-ajru tal-Unjoni, f’kuntest fejn il-linji tal-ajru tal-Unjoni jgawdu l-libertà li joffru servizzi tat-trasport bl-ajru fuq kull rotta intra-Unjoni, f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar it-trasport bl-ajru. Għalhekk, il-vantaġġ ekonomiku identifikat fil-livell tal-garanzija ta’ Haitec fuq bażi preliminari jwassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni, għall-inqas potenzjalment, u jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. (40)

(181)

Madankollu, irid jiġi eżaminat jekk id-differenza ta’ 0,54 punt, li tikkostitwixxi l-vantaġġ ekonomiku, hijiex miżura ta’ għajnuna li hija eżentata mir-rekwiżit ta’ notifika skont l-Artikolu 108(3) tat-TFUE skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013.

(182)

L-ewwel, il-primjum ta’ garanzija jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1 tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013.

(183)

It-tieni, skont l-Artikolu 3(2), l-ewwel subparagrafu, tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013, l-ammont totali ta’ għajnuna de minimis mogħtija lil impriża minn Stat Membru ma jistax jaqbeż EUR 200 000 fuq kwalunkwe perjodu ta’ tliet snin fiskali.

(184)

Madankollu, jekk, bħal f’dan il-każ, il-miżura inkwistjoni hija garanzija, l-ekwivalenti ta’ għotja grossa jrid jitqies f’konformità mal-Artikolu 4(6) tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013 u jrid ikun hemm konformità ma’ kundizzjonijiet speċifiċi oħra. Skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013, ir-Regolament (UE) Nru 1407/2013 japplika biss għall-għajnuna li bih jista’ jiġi kkalkulat preċiżament minn qabel l-ekwivalenti ta’ għotja grossa (“għajnuna trasparenti”). Skont l-Artikolu 4(6) tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013, għajnuna li tikkonsisti f’garanziji għandha titqies bħala għajnuna de minimis trasparenti jekk, minn naħa waħda, il-garanzija għal kull impriża tkopri sa 80 % tas-self sottostanti u, min-naħa l-oħra, l-ammont garantit ma jaqbiżx EUR 1,5 miljun għal tul ta’ żmien ta’ 5 snin jew EUR 750 000 għal 10 snin. Fl-istess ħin, skont l-Artikolu 4(6), il-punt (a), tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013, għandu jiġi żgurat li r-riċevitur tal-għajnuna ma jkunx suġġett għal proċeduri ta’ insolvenza u lanqas ma jkun jissodisfa l-kriterji stabbiliti minn liġi nazzjonali għall-ftuħ ta’ proċeduri ta’ insolvenza fuq talba tal-kredituri tiegħu.

(185)

F’dan il-każ, la FFHG u lanqas kwalunkwe impriża marbuta magħha skont it-tifsira tal-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 1407/2013 ma ngħataw għajnuna mill-Istat skont ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 1407/2013 fit-3 snin ta’ qabel l-għoti tal-garanzija. FFHG la kienet suġġetta għal proċeduri ta’ insolvenza dak iż-żmien u lanqas issodisfat il-kriterji għall-ftuħ ta’ tali proċeduri fil-perjodu li fih ingħatat l-għajnuna. Il-Ġermanja kkonfermat ukoll li l-garanzija ma taqbiżx it-80 % tal-kuntratt ta’ bejgħ. Fl-aħħar nett, id-differenza ta’ 0,54 punt bejn ir-rata minima ta’ konformità tas-suq stabbilita mill-Kummissjoni (3,10 %) u r-rata attwali (2,56 %) hija kkonvertita f’ekwivalenti ta’ għotja grossa annwali għal EUR 33 480 li, wara 3 snin, tiġi ugwali għal total ta’ EUR 100 440, li huwa ferm inqas mill-ammont massimu skont ir-Regolament (EUR 200 000).

(186)

Bħala konklużjoni, il-vantaġġ mogħti lil FFHG permezz tal-garanzija jissodisfa l-kriterji tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013.

(187)

Skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament (UE) Nru 1407/2013, il-miżura għandha titqies li ma tissodisfax il-kriterji kollha fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE, u għalhekk għandha tkun eżentata mir-rekwiżit ta’ notifika fl-Artikolu 108(3) tat-TFUE.

(188)

Rigward l-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar minn FFHG mill-bejgħ tar-roqgħa ta’ art “tal-akkomodazzjoni” lil Landta’ Rheinland-Pfalz, il-Kummissjoni tqis li huwa xieraq li tibda l-analiżi bl-uniku punt li dwaru kienet qajmet dubji fid-deċiżjoni tal-ftuħ, jiġifieri jekk ir-ritorn tas-sjieda tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz lil FFHG sarx bil-valur tas-suq.

(189)

L-ewwel, il-Kummissjoni jiddispjaċiha li, għall-kuntrarju ta’ dak li kien previst fil-kuntratt ta’ bejgħ tal-2014, ma ġiet ikkummissjonata l-ebda opinjoni esperta fiż-żmien tal-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar minn FFHG. Din iċ-ċirkustanza hija indikazzjoni prima facie li r-ritorn tas-sjieda jaf ma seħħx bil-valur tas-suq.

(190)

Minflok, ir-ritorn tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” seħħet bl-istess prezz bħall-prezz determinat għal din ir-roqgħa mill-Kumitat tal-Opinjonijiet tal-Esperti dwar il-Valuri tal-Proprjetà għaż-Żona ta’ Osteifel-Hunsrück, ikkomplementata minn rapport ta’ SGD Nord, għall-kuntratt ta’ bejgħ fl-2014, jiġifieri EUR żero.

(191)

It-tieni, il-Kummissjoni tosserva li xahar wara li FFHG eżerċitat id-dritt tagħha ta’ rtirar, biegħet l-istess roqgħa ta’ art għal EUR 1,25 miljun lil ADC, investitur privat permezz ta’ kuntratt tas-6 ta’ Lulju 2016 bejn ADC, FFHG u l-Land ta’ Rheinland-Pfalz (il-premessa 25).

(192)

It-tielet, kif spjegat il-Ġermanja fil-komunikazzjoni tagħha tas-26 ta’ Ottubru 2017, il-Kummissjoni tosserva li l-iffirmar ta’ dan il-kuntratt ta’ bejgħ għandu storja, li fiha kienu involuti kemm FFHG kif ukoll il-Land ta’ Rheinland-Pfalz (il-premessi 22 sa 26).

(193)

Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza Land Burgenland vs Il-Kummissjoni li meta awtorità pubblika tipproċedi sabiex tbigħ impriża li tappartjeni lilha permezz ta’ proċedura ta’ sejħa għal offerti miftuħa, trasparenti u inkundizzjonali, jista’ jiġi preżunt li l-prezz tas-suq jikkorrispondi għall-ogħla offerta, sakemm ikun stabbilit, minn naħa, li din l-offerta hija vinkolanti u kredibbli u, min-naħa l-oħra, li l-kunsiderazzjoni ta’ fatturi ekonomiċi ħlief li l-prezz mhux iġġustifikat. F’ċirkustanzi bħal dawn, il-Kummissjoni mhijiex obbligata li tirrikorri għal metodi oħra sabiex tiċċekkja l-prezz tas-suq, bħal studji indipendenti. (41)

(194)

F’dan il-każ, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz kienet taf li FFHG kienet irċeviet offerta, bħala parti minn sejħa għal offerti pubblika, ta’ EUR 1,25 miljun għar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni”, peress li hija użat din l-offerta biex tiffissa l-prezz għal dik ir-roqgħa fil-ftehim ta’ privatizzazzjoni ma’ SYT. Barra minn hekk, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz kienet taf ukoll, peress li kienet parti mill-kuntratt ta’ bejgħ konkluż bejn il-Land ta’ Rheinland-Pfalz, FFHG u ADC fis-6 ta’ Lulju 2016, jiġifieri xahar wara li FFHG eżerċitat id-dritt ta’ rtirar tagħha, li f’dan il-kuntratt, ir-roqgħa ta’ art “tal-akkomodazzjoni” kienet stmata għal EUR 1,25 miljun.

(195)

Għal dawn ir-raġunijiet, billi aċċettat mingħajr kontestazzjoni li FFHG eżerċitat id-dritt tagħha ta’ rtirar mingħajr il-ħatra ta’ espert li jistma l-valur tas-suq tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni”, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma aġixxietx f’konformità mal-kondotta operatur f’ekonomija tas-suq. Operatur f’ekonomija tas-suq kien jinsisti li jaħtar espert, li kien jiddetermina l-valur tar-roqgħa. F’konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-premessa 193 u fid-dawl tal-offerta ta’ ADC li waslet matul il-proċedura pubblika ta’ sejħa għal offerti, il-valur li s-suq kien lest li jħallas għar-roqgħa ta’ art “tal-akkomodazzjoni” kien ta’ EUR 1,25 miljun f’dak il-mument stess. Il-Landkienet intitolata titlob dan il-prezz mingħand FFHG għar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” bħala kumpens.

(196)

Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar bi prezz ta’ EUR żero, aktar milli ta’ EUR 1,25 miljun, ipprovda vantaġġ ta’ EUR 1,25 miljun lil FFHG.

(197)

Kif stabbilit fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessi 179, 180 u 190), il-kundizzjonijiet l-oħra biex tidher il-preżenza ta’ għajnuna mill-Istat (impriża u attività ekonomika, użu ta’ riżorsi tal-Istat u imputabbiltà għall-Istat, selettività, distorsjoni tal-kompetizzjoni u effett fuq il-kummerċ) huma ssodisfati. La l-Ġermanja, u lanqas il-partijiet interessati ma kkontestaw dan fl-osservazzjonijiet tagħhom.

(198)

Għalhekk, l-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar ta’ EUR żero, aktar milli ta’ EUR 1,25 miljun, jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat ta’ EUR 1,25 miljun lil FFHG.

(199)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ il-Kummissjoni b’mod preliminari qieset lil Ryanair bħala impriża u l-provvista ta’ taħriġ bħala attività ekonomika. (42)

(200)

Billi l-Ġermanja żżomm mal-pożizzjoni tagħha, jiġifieri li l-appoġġ għat-taħriġ ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat peress li jikkostitwixxi eżerċizzju ta’ setgħa pubblika, il-Kummissjoni jeħtiġilha li tindirizza l-argumenti ppreżentati mill-Ġermanja.

(201)

L-awtoritajiet Ġermaniżi sostnew li miżura li għandha l-għan li tnaqqas il-qgħad, bħall-miżura li qiegħda tiġi vvalutata, għandha komponent soċjali, li huwa fl-interess pubbliku. Madankollu, irrispettivament minn jekk din il-miżura tistax taqa’ taħt l-obbligu tal-Istat Ġermaniż li jkun “Stat soċjali” (Sozialstaatsprinzip stabbilit fl-Artikolu 20(1) tal-Kostituzzjoni Ġermaniża) u għalhekk tikkostitwixxi eżerċizzju ta’ setgħa pubblika taħt l-ordinament ġuridiku Ġermaniż, il-kunċetti ta’ “attività ekonomika” u “eżerċizzju tal-awtorità pubblika” huma kunċetti awtonomi tal-liġi Ewropea dwar l-għajnuna mill-Istat u għalhekk iridu jinftiehmu kif xieraq. Entità tista’ titqies li taġixxi billi teżerċita setgħat pubbliċi fejn l-attività inkwistjoni hija kompitu li tifforma parti mill-funzjonijiet essenzjali tal-Istat jew hija konnessa ma’ dawk il-funzjonijiet min-natura tagħha, l-għan tagħha u r-regoli li hija suġġetta għalihom. (43) Kif diġà ġie ddikjarat fid-deċiżjoni tal-ftuħ, (44) ġiet ikkunsidrata miżura li tikkumbatti l-qgħad fil-passat bħala li tappoġġja attività ekonomika u għalhekk bħala għajnuna mill-Istat. (45)

(202)

Il-Kummissjoni vvalutat jekk l-appoġġ għat-taħriġ inkwistjoni, li għandu l-għan li jikkumbatti l-qgħad, jistax jitqies bħala servizz soċjali ta’ interess ġenerali u b’hekk bħala “eżerċizzju ta’ setgħa pubblika” skont il-liġi Ewropea dwar l-għajnuna mill-Istat. Madankollu, is-servizzi soċjali ta’ interess ġenerali jikkwalifikaw biss bħala “eżerċizzji ta’ setgħa pubblika’ jekk ikunu bbażati fuq il-prinċipju ta’ solidarjetà. Billi l-miżura tikkonsisti f’diversi pagamenti, ma hemm l-ebda sistema ta’ kontribuzzjonijiet reċiproċi iżda indipendenti bbażati fuq is-sħubija. Il-miżura mhijiex inkluża wkoll fis-sistema edukattiva nazzjonali Ġermaniża.

(203)

Barra minn hekk, l-għajnuna għat-taħriġ mhijiex biss fl-interess pubbliku iżda wkoll fl-interess ekonomiku ta’ Ryanair. Billi Ryanair tingħata kuntratt remunerat, Ryanair, l-ewwel u qabel kollox, twettaq servizz kummerċjali standard li għalih jeżisti suq.

(204)

Fl-aħħar nett, jidher li għalkemm l-Istat seta’ eżamina t-taħriġ mogħti qabel ma jagħti l-fondi, ma jidhirx li kien hemm monitoraġġ kontinwu. Il-Ġermanja lanqas ma tidher li stabbiliet il-kontenut tat-taħriġ innifishom. Għalhekk, l-appoġġ għat-taħriġ ma jikkostitwixxix eżerċizzju ta’ setgħa pubblika.

(205)

Jekk miżura ma tikkostitwixxix eżerċizzju ta’ setgħa pubblika, l-interess pubbliku huwa irrilevanti għall-valutazzjoni tal-eżistenza ta’ “għajnuna mill-Istat” skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(206)

Għalhekk, peress li l-Ġermanja ma pprovdiet l-ebda element ġdid li jista’ jwassal lill-Kummissjoni għal konklużjoni oħra, l-appoġġ għat-taħriġ jikkonċerna attività ekonomika.

(207)

Fl-osservazzjonijiet tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ (ara l-premessa 132), il-Ġermanja kkonfermat li Ryanair kienet ir-riċevitur finali tal-pagamenti mil-Land u li HCM kienet biss intermedjarju. Għalhekk, l-argumenti ta’ Ryanair għall-kuntrarju, iridu jiġu miċħuda.

(208)

Il-fatt li l-Ġermanja allegatament iffinanzjat biss 50 % tal-fondi mħallsa minn HCM lil Ryanair, kif targumenta Ryanair, huwa irrilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk intużawx riżorsi tal-Istat u jekk l-appoġġ għat-taħriġ huwiex imputabbli għall-Ġermanja, peress li l-parti ffinanzjata mill-Ġermanja biss qed tiġi investigata hawn.

(209)

Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li ntużaw riżorsi tal-Istat li huma imputabbli għall-Istat.

(210)

Sabiex jiġi konkluż jekk Ryanair gawditx minn vantaġġ bħala riżultat tal-appoġġ għat-taħriġ jew le, il-Ġermanja u l-partijiet interessati ġew mistiedna jipprovdu informazzjoni dwar jekk Ryanair normalment tħallasx il-kostijiet tat-taħriġ inkwistjoni hija stess jew le u dwar il-kwistjoni jekk Ryanair tħallsitx darbtejn (darba mill-istudenti u darba mill-HCM), jew le, għall-kostijiet tat-taħriġ imġarrba matul dan il-programm.

(211)

Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, hija l-Kummissjoni li għandha ġġib prova, fid-deċiżjoni tagħha, tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat. (46) Madankollu, dan l-obbligu għandu jiġi vvalutat fid-dawl tal-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni fiż-żmien li hija adottat id-deċiżjoni tagħha. (47) Fil-fatt, “il-Kummissjoni ma tistax fil-prinċipju tiġi pprojbita milli tibbaża ruħha fuq sett ta’ ċirkustanzi li fit-totalità tagħhom jindikaw l-eżistenza de facto ta’ programm ta’ għajnuna”. (48) Fi ħdan il-valutazzjoni ġenerali ta’ vantaġġ ekonomiku, il-Kummissjoni għandha tqis l-għażliet kollha li operatur kien jipprevedi raġonevolment, l-informazzjoni kollha disponibbli u li x’aktarx ikollha influwenza sinifikanti fuq id-deċiżjoni tagħha, u l-iżviluppi li kienu prevedibbli fiż-żmien meta ttieħdet id-deċiżjoni li jingħata vantaġġ. (49)

(212)

Il-Ġermanja u Ryanair ma pprovdew l-ebda informazzjoni dwar jekk Ryanair normalment iġġarrabx il-kostijiet tat-taħriġ inkwistjoni hija stess, jew le, u dwar il-kwistjoni jekk Ryanair tħallsitx darbtejn, jew le. Il-Ġermanja u Ryanair argumentaw li wara 6 snin skont il-liġi Irlandiża u 10 snin skont il-liġi Ġermaniża, ma baqgħux obbligati li jżommu l-informazzjoni. Madankollu, wara li l-Lufthansa ressqet ilment formali fl-4 ta’ Marzu 2011 li ntbagħat lill-Ġermanja fit-18 ta’ Marzu 2011, il-Kummissjoni staqsiet lill-Ġermanja mistoqsijiet fattwali speċifiċi dwar l-appoġġ għat-taħriġ li l-Ġermanja wieġbet fl-14 ta’ Ġunju 2011. Liġi nazzjonali dwar iż-żamma ta’ rekords ma tistax tnaqqas l-obbligu ta’ Stat Membru jew ta’ parti interessata li tikkoopera mal-Kummissjoni. Anke f’dan il-każ, il-Ġermanja saret konxja tal-kwalifika possibbli tal-appoġġ għat-taħriġ bħala għajnuna mill-Istat fl-2011, jiġifieri fi żmien meta kienet għadha taħt l-obbligu nazzjonali tagħha li żżomm id-dokument fl-arkivji. Dak iż-żmien kien ċar li x’aktarx issegwi deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar din il-miżura. Ir-responsabbiltà li ma jinżammux id-dokumenti għalhekk taqa’ fuq il-Ġermanja. Il-Kummissjoni għalhekk tivvaluta l-eżistenza ta’ għajnuna fuq il-bażi tal-informazzjoni li tkun irċeviet.

(213)

Is-sottomissjoni tal-Ġermanja tal-2019 turi li, matul il-perjodu tal-2001–2003, ingħata finanzjament ta’ EUR [1,5 – 2,0 miljun] mill-Ministeru tax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali, il-Familja u s-Saħħa ta’ Rheinland-Pfalz lil HCM.

(214)

Is-sottomissjoni tal-Ġermanja tal-2019 turi li mill-inqas żewġ ċekkijiet għal EUR 220 427,64 u EUR 639 146,04 nħarġu minn HCM lil Ryanair. Iċ-ċekkijiet ġew iddebitati mill-kont ta’ HCM fis-17 ta’ Jannar 2003.

(215)

Barra minn hekk, EUR 680 627,94 oħra mill-Ministeru tax-Xogħol, Affarijiet Soċjali, Familja u Saħħa ta’ Rheinland-Pfalz tħallsu lil HCM fl-2003.

(216)

La l-Ġermanja u lanqas Ryanair ma pprovdew l-ebda evidenza li juru li l-prezz tat-taħriġ ipprovdut minn Ryanair kien konformi mas-suq u jikkorrispondi mal-ħtiġijiet tas-suq.

(217)

Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li l-appoġġ għat-taħriġ jikkostitwixxi vantaġġ ekonomiku għal Ryanair.

(218)

La l-osservazzjoni tal-Ġermanja u lanqas dawk tal-partijiet involuti ma kkontestaw is-selettività tal-miżura. Għalhekk il-Kummissjoni ssostni l-konklużjoni preliminari tagħha li kwalunkwe vantaġġ ekonomiku involut fil-miżura, li jibbenefika biss lil Ryanair, ikun selettiv skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(219)

Kif ġie konkluż fid-deċiżjoni tal-ftuħ u fin-nuqqas ta’ xi kummenti li jikkontestaw id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ, il-Kummissjoni tqis li dan il-kriterju huwa ssodisfat.

(220)

Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-appoġġ għat-taħriġ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

(221)

Ryanair tikkostitwixxi impriża u l-finanzjament ta’ skola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti u sala tal-manutenzjoni jikkostitwixxi attività ekonomika skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(222)

Kif indikat fil-premessa 105 tad-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Ġermanja pprovdiet analiżi tal-profitabbiltà tal-ftehimiet inkwistjoni biex tagħti prova tal-konformità tagħhom mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq. Din l-analiżi tikkonsisti fil-kalkolu ta’ NPV aggregat tal-flussi tal-flus attribwibbli għall-ftehimiet (jiġifieri sala tal-manutenzjoni, skola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti u akkomodazzjoni għall-istudenti). Dawn il-flussi tal-flus jinkludu d-dħul, bħal kirjiet minn Ryanair u pagamenti għall-użu ta’ akkomodazzjonijiet, kif ukoll il-kostijiet, bħall-kostijiet tal-manutenzjoni. Il-projezzjonijiet tal-flussi tal-flus ikopru l-perjodu tal-2010–2024 u huma skontati b’rata ta’ [4,0–4,5] %. Fuq il-bażi ta’ dawn is-suppożizzjonijiet, l-analiżi turi NPV pożittiv ta’ EUR [100 000 – 200 000], li jfisser li d-dħul ta’ flus skontat jaqbżu l-ħruġ ta’ flus. Skont il-Ġermanja, dan ir-riżultat jiżvela l-profitabbiltà tal-ftehimiet u jissuġġerixxi l-konformità tagħhom mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq.

(223)

L-analiżi tal-profitabbiltà mressqa mill-Ġermanja deher li fiha diversi difetti, stipulati fid-deċiżjoni tal-ftuħ.

(224)

L-ewwel, il-Kummissjoni kkunsidrat b’mod preliminari li l-flussi tal-flus ikkalkulati mill-Ġermanja kienu jinkludu ammonti ta’ deprezzament ta’ EUR [40 000 – 50 000] għal EUR [60 000 – 70 000] fis-sena li fil-prinċipju jenħtieġ li ma jkunux parti mill-kalkolu, peress li d-deprezzament huwa kunċett ta’ kontabbiltà li ma jikkorrispondix għal flussi tal-flus attwali. Jekk l-ammonti tad-deprezzament jiġu esklużi mill-kalkolu, il-valur preżenti nett isir negattiv fil-livell ta' madwar EUR [- 500 000 – - 400 000].

(225)

It-tieni, deher li fl-analiżi ma kien ġie inkluż l-ebda kost tal-investiment inizjali għat-trasformazzjoni tal-bini f’postijiet ta’ għajxien. Dan deher mhux plawżibbli peress li l-Ġermanja rrimarkat li kienet meħtieġa trasformazzjoni tal-bini.

(226)

It-tielet, l-analiżi kienet tinkludi dħul ta’ flus ta’ EUR [1 000 – 10 000] fis-sena, li n-natura tiegħu ma kinitx ċara. L-aġġustament tal-flussi tal-flus skont dan jagħmel il-valur preżenti nett assoċjat ma’ dawn it-tliet ftehimiet saħansitra aktar negattiv.

(227)

Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni b’mod preliminari qieset li r-rata ta’ skont ta’ [4,0 – 4,5] % ma dehritx li kienet iġġustifikata u dehret baxxa wisq għall-perjodu ta’ żmien li fih ġew iffirmati dawn il-ftehimiet fl-2009/2010.

(228)

FFHG setgħet tipprovdi ġustifikazzjonijiet għal dawn id-difetti, li l-Kummissjoni tqis suffiċjenti biex tinvalida l-analiżi preliminari tal-Kummissjoni stabbilita fid-deċiżjoni tal-ftuħ.

(229)

L-ewwel, wara li vvalutat l-analiżi tal-profitabbiltà ppreżentata mill-Ġermanja, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-ammont tad-deprezzament kien diġà eskluż mill-flussi tal-flus ikkalkulati mill-Ġermanja.

(230)

It-tieni, il-Kummissjoni ssib li l-ispiża tal-investiment inizjali ta’ madwar EUR [100 000 – 200 000] diġà ġiet ikkunsidrata fl-analiżi tal-profitabbiltà, u tirrikonoxxi li anki jekk ma kinux ġew ikkunsidrati (li ma kienx il-każ), iż-żieda tagħhom xorta twassal għal NPV pożittiv.

(231)

It-tielet, il-Kummissjoni hija konvinta mill-ispjegazzjoni ta’ FFHG li d-dħul ta’ flus li tqajjem dubju dwaru fid-deċiżjoni tal-ftuħ fil-fatt kien jikkonċerna jew kostijiet tal-ġbir annwali jew kostijiet anċillari fissi li jirrappreżentaw ħruġ ta’ flus u kienu kkalkulati kif suppost fl-analiżi tal-profitabbiltà.

(232)

Ir-raba’, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li anki jekk wieħed jassumi li r-rata ta’ skont ta’ [4,0 – 4,5] % li d-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessa 266) tikkontesta bħala baxxa wisq, rata ta’ skont ogħla kien ikollha impatt pożittiv, aktar milli negattiv, fuq l-NPV minħabba l-profil tal-fluss tal-flus għal dawn il-ftehimiet. Il-Kummissjoni tabilħaqq tinnota li pagament speċjali tal-kera minn Ryanair għall-2010 irrappreżenta dħul sinifikanti ta’ flus ta’ EUR [0 – 5] miljun u kull sena mill-14 ta’ wara rriżultat fi ħruġ żgħir ħafna ta’ flus. Il-Kummissjoni tikkonkludi li ż-żieda tar-rata ta’ skont xorta twassal għall-konklużjoni li l-ftehimiet kienu konformi mal-MEOP.

(233)

Fuq il-bażi ta’ dawk l-ispjegazzjonijiet addizzjonali, li hija vverifikat, il-Kummissjoni treġġa’ lura l-pożizzjoni espressa fid-deċiżjoni tal-ftuħ u tikkonkludi li ma hemm l-ebda vantaġġ ekonomiku għal Ryanair.

(234)

Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-finanzjament ta’ skola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti u sala tal-manutenzjoni għall-benefiċċju ta’ Ryanair ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat lil Ryanair skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(235)

Bħala linja tal-ajru, Ryanair tikkostitwixxi impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Kemm is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni kif ukoll is-servizzi tal-ajru jikkostitwixxu attivitajiet ekonomiċi. L-ewwel kriterju tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE għalhekk huwa ssodisfat.

(236)

Il-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġew konklużi bejn il-Land ta’ Rheinland-Pfalz u Ryanair. Il-pagamenti ta’ appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni kienu ffinanzjati direttament mill-baġit tal-Land, u għalhekk iffinanzjati minn riżorsi tal-Istat u imputabbli għall-Istat.

(237)

Sabiex jiġi ddeterminat jekk miżura tikkostitwixxix għajnuna, huwa meħtieġ, skont ġurisprudenza stabbilita, li jiġi stabbilit jekk l-impriża benefiċjarja tirċivix vantaġġ ekonomiku li ma kinitx tikseb f’kundizzjonijiet normali tas-suq. (50)

(238)

Jeħtieġ li jiġi analizzat jekk il-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq huwiex applikabbli għall-ftehimiet inkwistjoni, u jekk iva, jekk jiġix osservat.

(239)

L-ewwel domanda hija jekk il-ftehimiet tal-2005 u l-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni u l-ftehimiet tal-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016 għandhomx jiġu vvalutati individwalment jew flimkien. It-tieni domanda hija jekk l-operatur FFHG tal-ajruport ta’ Land ta’ Rheinland-Pfalz u Frankfurt-Hahn għandux jitqies bħala entità waħda għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-prinċipju tal-investitur privat f’ekonomija tas-suq.

(240)

Fir-rigward tal-ewwel domanda, skont il-Ġermanja, FFHG ma kienet involuta bl-ebda mod fil-konklużjoni tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Speċjalment wara l-privatizzazzjoni tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn fl-2017, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma kellha l-ebda raġuni biex tinvolvi lil FFHG fil-konklużjoni tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Il-Land ta’ Rheinland-Pfalz lanqas ma kkontrollat lil FFHG fl-2005 bħala azzjonist minoritarju (17,5 %) u ma kellha l-ebda raġuni biex tinvolviha fil-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Il-partijiet kontraenti kienu biss il-Land u Ryanair. Għalhekk, l-istrateġija tal-kummerċjalizzazzjoni għandha tiġi eżaminata separatament mill-iżvilupp tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(241)

Barra minn hekk, fir-rigward tat-tieni domanda, il-Kummissjoni diġà nnutat fid-deċiżjoni tal-ftuħ li ż-żewġ ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġew konklużi mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz fi żmien meta l-Land ma kinitx tikkontrolla FFHG. Fil-fatt, fiż-żmien tal-konklużjoni tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma’ Ryanair, l-awtoritajiet tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz kellhom biss sehem ta’ 17,5 % f’FFHG filwaqt li l-maġġoranza tal-ishma f’FFHG (65 %) kienu proprjetà ta’ Fraport, kumpanija li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz fl-ebda ħin ma kellha ishma fiha. (51) Meta l-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġie konkluż f’Ottubru 2017, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma kinitx tikkontrolla lil FFHG lanqas peress li kienet biegħet l-ishma tagħha fil-kumpanija lil HNA Airport Group GmbH fuq il-bażi ta’ ftehim għax-xiri ta’ ishma magħluq fid-9 ta’ Awwissu 2017, u għalhekk qabel ma ġie konkluż il-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni. Għalhekk, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma tistax tiġi kkunsidrata bħala operatur ta’ ajruport, li jifforma entità ekonomika waħda ma’ FFHG, fil-qafas tal-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju. Din hija differenti mis-sitwazzjoni li tat lok għall-ewwel sentenza tal-ajruport ta’ Charleroi. (52) F’dik il-kawża, l-ajruport kien proprjetà ta’ u ekonomikament dipendenti mir-Reġjun tal-Vallonja, li daħal fil-ftehim kontenzjuż ma’ Ryanair, li kien ifisser li r-Reġjun tal-Vallonja ħa sehem fl-attività ekonomika mwettqa mill-ajruport u kiseb kumpens finanzjarju għall-għoti tal-miżuri.

(242)

Ryanair targumenta li anki interess nonkontrollanti bħall-interess tal-Land f’FFHG qabel l-2009 jista’ jiġġustifika analiżi konġunta minn perspettiva legali, peress li Fraport u l-Land ta' Hessen, iż-żewġ azzjonisti l-oħra ta’ FFHG, kienu wkoll kumpanija tal-Istat u entità tal-Istat rispettivament. Għalhekk, Ryanair ssostni li qabel ma l-Land ta’ Rheinland-Pfalz akkwistat sehem ta’ 82,5 % f’FFHG fl-1 ta’ Jannar 2009, kemm il-firmatarju tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni kif ukoll is-sidien ta’ FFHG kienu, fl-aħħar mill-aħħar, l-Istat Ġermaniż.

(243)

Il-Kummissjoni tirrifjuta dan ir-raġunament għar-raġunijiet li ġejjin: l-ewwel, kif mistqarr hawn fuq, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma kellha ebda ishma f’Fraport. It-tieni, il-Land Hessen u l-Land ta’ Rheinland-Pfalz huma entitajiet legali pubbliċi lokali separati (Körperschaften des Öffentlichen Rechts, jiġifieri Gebietskörperschaften) u, minħabba s-sistema federali fil-Ġermanja, mhumiex suġġetti għall-kontroll tal-Istat Federali meta jikkonkludu ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni jew dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport, peress li l-investiment ekonomiku reġjonali f’ajruport jaqa’ taħt il-kompetenza tal-Länder fin-nuqqas ta’ kompetenza federali (l-Artikolu 30 u l-Artikolu 70(1) tal-Kostituzzjoni Ġermaniża). Għalhekk, l-ishma li għandha l-Land ta' Hessen ma setgħux jinfluwenzaw is-setgħat tal-azzjonisti li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz jista’ jeżerċita fuq FFHG. Il-benefiċċji ekonomiċi li takkumula l-Land Hessen bħala azzjonist ma jibbenefikawx lil-Land ta’ Rheinland-Pfalz, minħabba s-separazzjoni ċara tal-baġits tal-entitajiet legali pubbliċi. Għalhekk, il-Kummissjoni se tivvaluta biss jekk il-Land ta’ Rheinland-Pfalz bħala entità waħda aġixxietx bħala investitur privat f’ekonomija tas-suq.

(244)

Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni se tivvaluta l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni individwalment u l-prinċipju tal-operatur tas-suq għal-Land ta’ Rheinland-Pfalz biss.

(245)

Peress li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma tistax titqies bħala l-operatur tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn għall-fini tal-valutazzjoni tal-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-metodu tal-kostijiet inkrementali stabbilit fil-Linji Gwida tal-2014 dwar l-Avjazzjoni fir-rigward tal-applikazzjoni tal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq għal ftehimiet bejn ajruporti kkontrollati pubblikament u linji tal-ajru mhuwiex applikabbli għall-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni.

(246)

Skont il-Ġermanja, il-pagamenti inkwistjoni ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat peress li s-somom imħallsa mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz lil Ryanair kienu jikkorrispondu għall-prezz tas-suq tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni pprovduti.

(247)

L-ewwel nett, irid jiġi vvalutat jekk il-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni humiex eżerċizzju ta’ setgħat pubbliċi. Dawn il-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni tipikament isiru bejn żewġ entitajiet privati, eż., ajruport u linja tal-ajru. Fir-rigward tal-applikabbiltà tal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq, jenħtieġ li jiġi mfakkar li l-paragun mhuwiex ma’ kwalunkwe operatur f’ekonomija tas-suq b’mod ġenerali iżda pjuttost ma’ operatur f’ekonomija tas-suq fis-sitwazzjoni tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz.

(248)

Għalhekk għandha tingħata kunsiderazzjoni lill-kamp ta’ applikazzjoni tal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq fir-rigward tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz.

(249)

Skont il-paragrafu 77 tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat, “huwa biss il-benefiċċji u l-obbligi marbuta mar-rwol tal-Istat bħala operatur ekonomiku biss — bl-esklużjoni ta’ dawk marbuta mar-rwol tiegħu bħala awtorità pubblika — li għandhom jiġu kkunsidrati”, li fost affarijiet oħra jfisser li ma għandhomx jitqiesu kunsiderazzjonijiet ta’ interess pubbliku bħall-iżvilupp reġjonali.

(250)

Il-benefiċċji ta’ ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni f’termini ta’ żvilupp tat-turiżmu reġjonali, jiġifieri d-dħul potenzjali ġġenerat mit-turiżmu għar-reġjun, mhumiex rilevanti għal valutazzjoni tal-konformità mal-kriterji tal-operatur f’ekonomija tas-suq. (53) F’dan il-każ, il-Ġermanja u Ryanair ma ppreżentaw l-ebda prova li tindika li, permezz tal-konklużjoni tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz setgħet tistenna kwalunkwe gwadann finanzjarju bħala operatur f’ekonomija tas-suq minbarra l-iżvilupp tat-turiżmu fir-reġjun.

(251)

Għalhekk, ma jimpurtax kemm il-Ġermanja vvalutat bir-reqqa li Ryanair kellha livell għoli ta’ kompetenza fil-qasam tal-kummerċjalizzazzjoni tal-lokalità u kienet l-unika linja tal-ajru li topera fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn li setgħet tiġi kkunsidrata għax-xiri ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni. Ma jimpurtax lanqas jekk Ryanair intgħażlitx f’konformità mal-liġi Ġermaniża dwar l-akkwist pubbliku. Il-valutazzjoni hija limitata għall-kwistjoni tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni, u jekk jistgħux jirriżultaw fi gwadann finanzjarju apparti mill-iżvilupp tat-turiżmu reġjonali.

(252)

Il-Ġermanja ma kkontestatx li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma tibbenefika minn ebda żieda fid-dħul tal-operatur tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn li tista’ tirriżulta minn żieda fit-traffiku. Il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma toperax l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u kienet biss azzjonist minoritarju (17,5 %) fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn fiż-żmien tal-konklużjoni tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni u mhux azzjonist fiż-żmien tal-konklużjoni tal-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, li huma l-uniċi mumenti li huma importanti għall-valutazzjoni skont il-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq. L-awtoritajiet Ġermaniżi ma ressqu l-ebda gwadann marbut ma’ żieda fid-dħul tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn li seta’ kien ta’ benefiċċju għal-Land ta’ Rheinland-Pfalz bħala azzjonist tal-ajruport.

(253)

Għall-kuntrarju, il-Ġermanja tenniet fil-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ li l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni jenħtieġ li jitqiesu bħala li jiffaċilitaw il-promozzjoni tat-turiżmu flimkien mal-aċċessibbiltà, il-konnettività u l-iżvilupp ekonomiku tar-reġjun, l-għan tagħhom ma jkunx li jfittxu profitti mill-operat tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(254)

Ma tfassal l-ebda pjan ta’ negozju li jivvaluta tali benefiċċji potenzjali qabel ittieħdu d-deċiżjonijiet biex jiġu konklużi l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma’ Ryanair.

(255)

Rikavat futur mill-imposti tal-ajruport u dħul ieħor li takkumula FFHG bħala riżultat tal-operazzjonijiet tat-trasport bl-ajru ta’ Ryanair fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn mhumiex parti mid-dħul li operatur ipotetiku f’ekonomija tas-suq immexxi minn prospetti ta’ profitabbiltà u fl-istess sitwazzjoni bħal-Land ta’ Rheinland-Pfalz kienet tqis meta tivvaluta jekk għandhiex tikkonkludi ż-żewġ ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni inkwistjoni. Meta ġie konkluż il-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-Land Rheinland-Pfalz tabilħaqq ma kinitx għadha azzjonist ta’ FFHG. Meta ġie konkluż il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz kienet azzjonist minoritarju ta’ FFHG. Għalkemm, fl-2005, il-Land kienet tgawdi biss indirettament miż-żieda fil-profitti ġġenerati minn FFHG permezz ta’ dividendi jew gwadanji kapitali, bħala azzjonist minoritarju ta’ FFHG, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma kien ikollha l-ebda interess li jiffinanzja b’mod sħiħ miżuri mmirati biex iżidu t-traffiku fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn mingħajr kofinanzjament minn FFHG stess jew mill-azzjonist kontrollanti tagħha, u mingħajr ma takkwista l-ebda sehem addizzjonali f’FFHG.

(256)

Dawn l-elementi kollha juru li d-deċiżjonijiet ta’ konklużjoni tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma kellhom ebda rabta ekonomika mal-ishma miżmuma mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz f’FFHG. (54) Il-Ġermanja ma kkontestatx dan.

(257)

Bħala konklużjoni, il-pagamenti li saru mil-Land lil Ryanair fuq il-bażi tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni huma tal-istess natura bħal pagamenti lil linja tal-ajru minn entità pubblika biex tniedi jew iżżomm servizzi ta’ trasport bl-ajru lejn ajruport partikolari bil-ħsieb li jitrawwem l-iżvilupp ekonomiku tar-reġjun fejn jinsab l-ajruport. Filwaqt li din hija prattika li tista’ tiġi osservata b’mod komuni f’entitajiet pubbliċi inkarigati mill-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjun, prattika bħal din hija ġdida għal operatur f’ekonomija tas-suq immexxi minn kunsiderazzjonijiet ta’ profitabbiltà. Il-Kummissjoni għalhekk tqis li l-prinċipju tal-operatur tas-suq mhuwiex applikabbli.

(258)

Għalhekk, il-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq mhuwiex applikabbli għall-konklużjoni tal-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma’ Ryanair peress li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma kisbet l-ebda benefiċċju minnhom fir-rwol tagħha ta’ operatur ekonomiku, iżda pjuttost segwiet l-objettiv tal-ordni pubbliku tagħha.

(259)

Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tinnota li miżura titqies li ma tikkostitwixxix vantaġġ meta miżura tal-Istat tirrappreżenta kumpens li jikkorrispondi għal korrispettiv għal servizzi pprovduti minn impriżi inkarigati b’servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali sabiex iwettqu obbligi ta’ servizz pubbliku, fejn dawk l-impriżi fil-fatt ma jgawdux minn vantaġġ finanzjarju u fejn il-miżura ma għandhiex l-effett li tpoġġi lil dawk l-impriżi f’pożizzjoni aktar favorevoli mill-kompetituri tagħhom. (55) F’dan il-każ, madankollu, il-Ġermanja ma għamlet l-ebda indikazzjoni li Ryanair kienet inkarigata b’obbligi ta’ servizz pubbliku.

(260)

Il-konstatazzjoni li l-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq ma japplikax għall-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni hija biżżejjed biex jiġi kkonstatat li l-pagamenti li rċeviet Ryanair jikkostitwixxu vantaġġ għal Ryanair.

(261)

Għall-finijiet ta’ kompletezza, sabiex tiddetermina l-eżistenza ta’ vantaġġ għal Ryanair jekk il-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq kien applikabbli għall-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni, li ma kienx il-każ, il-Kummissjoni eżaminat iċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tal-każ, f’konformità mal-Avviż dwar il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat. Pereżempju, jista’ jkun hemm ċirkostanzi ta’ eċċezzjoni li fihom ix-xiri ta’ oġġetti jew servizzi minn awtorità pubblika, anki jekk isir bi prezzijiet tas-suq, jista’ ma jitqiesx skont il-kundizzjonijiet tas-suq, speċjalment jekk ix-xiri ma jissodisfax il-ħtiġijiet attwali tal-awtorità. (56)

(262)

Il-kwistjoni fil-qalba tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ mogħti lil Ryanair f’dan ix-xenarju alternattiv hija jekk il-Land ta’ Rheinland-Pfalz kellhiex bżonn reali ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni mixtrija mingħand Ryanair sabiex tilħaq l-objettiv tal-ordni pubbliku tagħha, jiġifieri l-promozzjoni tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz.

(263)

It-talba tal-Ġermanja u ta’ Ryanair li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz xtrat servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni mingħand Ryanair bi prezzijiet tas-suq, tista’ titwarrab. Il-kwistjoni deċiżiva hawnhekk hija jekk kienx hemm bżonn reali għal dawk is-servizzi. Il-Kummissjoni għalhekk la se tindirizza l-opinjoni esperta esterna dwar il-konformità mas-suq tal-prezz u lanqas is-sistema ta’ monitoraġġ li ġiet stabbilita biex tissorvelja l-konformità allegata kontinwa tas-suq tal-implimentazzjoni tal-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni.

(264)

Il-Kummissjoni tivvaluta jekk il-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġewx konklużi biex jinxtraw servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ġenwini, jew jekk l-fini veru ta’ dawn il-ftehimiet kienx li tingħata għajnuna lil Ryanair bi tpattija għal Ryanair li topera servizzi tal-ajru mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(265)

Għar-raġunijiet imsemmija hawn taħt, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni li x-xiri ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni serva biss bħala ġustifikazzjoni għall-pagamenti li saru lil Ryanair biex din tal-aħħar tinżamm fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn; anki jekk is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni kellhom xi effett ta’ kummerċjalizzazzjoni (li ma kienx il-każ), ma kinitx l-intenzjoni prinċipali tal-ftehimiet, li jridu jitqiesu pjuttost bħala sussidji moħbija, u l-benefiċċji finanzjarji tal-effett ta’ kummerċjalizzazzjoni ma kinux dovuti lil-Land ta’ Rheinland-Pfalz.

(266)

Il-Ġermanja tikkontesta l-kunsiderazzjoni tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ li l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma kellhomx l-għan li jirreklamaw ir-reġjun. L-awtoritajiet Ġermaniżi jargumentaw li l-oneru tal-prova jaqa’ fuq il-Kummissjoni għal din is-suppożizzjoni. Il-Kummissjoni ma taqbilx. Fid-deċiżjoni tal-ftuħ hija stabbiliet li, prima facie, l-għan tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni kien li jiġi żgurat li Ryanair itir lejn l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn bi frekwenza partikolari. Imbagħad kienet f’idejn il-Ġermanja li turi li fir-realtà, il-Land ta’ Rheinland-Pfalz xtrat servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ġenwini.

(267)

Għar-raġunijiet li ġejjin, fuq il-bażi tal-osservazzjonijiet li waslu, il-Kummissjoni tikkonferma l-valutazzjoni preliminari tad-deċiżjoni tal-ftuħ.

(268)

L-ewwel, in-nuqqas ta’ intenzjoni tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz li tirreklama r-reġjun huwa indikat miċ-ċirkustanzi li fihom ġie stabbilit il-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni.

(269)

Il-Land ta’ Rheinland-Pfalz kellha interess ta’ politika ekonomika li żżomm lil Ryanair fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn. Il-Land ta’ Rheinland-Pfalz tat lil Ryanair fis-snin 2001 sa 2003 għajnuna għat-twettiq ta’ taħriġ tal-bdoti u tal-ekwipaġġ (il-premessi 199 sa 220). Il-Ġermanja argumentat li l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn kien impjegatur importanti, adegwat biex jitnaqqas il-qgħad fir-reġjun ta’ Frankfurt-Hahn.

(270)

Barra minn hekk, fis-segment tal-passiġġieri, il-kompetittività tal-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn fir-rigward tal-ajruporti fil-qrib kienet dipendenti ħafna fuq Ryanair. Minħabba l-pożizzjoni ġeografika tiegħu, l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn mhuwiex aċċessibbli faċilment bit-trasport pubbliku mill-eqreb belt daqs, pereżempju, l-ajruporti ta’ Cologne-Bonn, Frankfurt am Main jew Strasburgu, li kull wieħed minnhom għandu konnessjoni diretta tal-ferrovija. Frankfurt-Hahn jattira l-passiġġieri prinċipalment minħabba t-titjiriet bi prezz baxx li joffri. Għalhekk l-ajruport kien jiddependi ħafna fuq Ryanair li kompliet topera fl-ajruport u toffri tariffi bi prezz baxx.

(271)

It-tieni, il-Kummissjoni ma tistax tifhem għaliex il-Land ta’ Rheinland-Pfalz fittxet li jippromwovi r-reġjun bħala destinazzjoni turistika billi investa sehem konsiderevoli mill-baġit tal-kummerċjalizzazzjoni tagħha — Lufthansa, li ma ġietx kontradetta f’dan il-punt mill-Ġermanja, issemmi minn 30 sa 50 % — fis-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ linja waħda tal-ajru.

(272)

Il-Land ta’ Rheinland-Pfalz tista’ tintlaħaq b’diversi mezzi ta’ trasport, inklużi karozza, ferrovija u xarabank. Minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħha, l-aktar mod konvenjenti biex tasal jew tivvjaġġa mill-ajruport huwa bil-karozza jew bil-karozza tal-linja. Mhuwiex partikolarment attraenti għat-turisti li jkollhom jikru karozza biex jilħqu l-eqreb destinazzjoni turistika (madwar siegħa (1) għal Trier jew Koblenz). Dan jissuġġerixxi li d-disinn tal-ajruport innifsu huwa aktar immirat għal passiġġieri li jtiru mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz xi mkien ieħor. Tabilħaqq, skont is-sottomissjoni tal-Ġermanja, studju ta’ Dornier Consulting sab li [75 – 80]% tat-traffiku tal-ajruport kien ’il barra, li jfisser li l-maġġoranza l-kbira tal-passiġġieri ta’ Ryanair minn Frankfurt-Hahn jitilqu. Dan jissuġġerixxi li l-promozzjoni tar-rotot minn/lejn dan l-ajruport huwa aktar probabbli li jtejjeb it-turiżmu xi mkien ieħor.

(273)

Barra minn hekk, il-Ġermanja ma elaboratx fuq is-suppożizzjoni ta’ Ryanair li l-Land użat is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ Ryanair bħala portafoll ta’ ditti. Għalhekk, din is-suppożizzjoni ex post minn Ryanair ma tistax tinżamm.

(274)

Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li l-effett u l-objettiv ewlenin mistennija tal-ftehimiet inkwistjoni għal-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma kinux li jakkwistaw servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni bil-ħsieb li jiġi promoss it-territorju ta’ Rheinland-Pfalz iżda pjuttost li jappoġġjaj finanzjarjament l-operazzjonijiet tat-trasport bl-ajru ta’ Ryanair mill-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn u lejn l-istess ajruport.

(275)

Is-servizzi mixtrija mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz fuq il-bażi tal-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni jikkonsistu f’links fuq is-sit web ta’ Ryanair għall-offerti turistiċi fil-Land ta’ Rheinland-Pfalz (57), l-immirar mill-ġdid tar-reklami bl-użu ta’ data miġbura mill-viżitaturi tas-sit web ta’ Ryanair (58), l-inklużjoni ta’ Rheinland-Pfalz fuq il-paġna u l-blog ta’ Facebook ta’ Ryanair (59), żewġ paġni fir-rivista ta’ Ryanair li titqassam fuq l-ajruplan (60) u kampanja fl-istampa li tibbenefika l-industrija tat-turisti ta’ Rheinland-Pfalz (61). Dawn il-mezzi tal-media essenzjalment huma mmirati lejn il-klijenti (potenzjali) ta’ Ryanair u mhux kollha kemm huma lanqas. Pereżempju, il-ftehim dwar il-kummerċjalizzazzjoni tal-2017 jipprevedi biss tqegħid tad-destinazzjoni Rheinland-Pfalz fuq il-paġni ewlenija ta’ Ryanair tar-Renju Unit, tal-Irlanda u tal-Italja — jissemmew b’mod espliċitu r-rotot ta’ Ryanair lejn Londra-Stansted, Edinburgu, Newquay u Ruma f’dan il-kuntest. Għalhekk jidher li aktar milli jippromwovi t-territorju ta’ Rheinland-Pfalz bħala tali s-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni limitati pprovduti minn Ryanair fuq il-bażi tal-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, notevolment ir-reklami limitati biss għall-partijiet tas-siti web tal-linja tal-ajru assoċjati mad-destinazzjoni kkonċernata, jidher li jippromwovi l-ewwel u qabel kollox l-operazzjonijiet tat-trasport bl-ajru ta’ Ryanair stess minn/ lejn Rheinland-Pfalz.

(276)

Il-Kummissjoni ma tikkontestax l-allegazzjoni ta’ Ryanair li l-kummerċjalizzazzjoni fuq is-sit web tagħha tista’ effettivament tħajjar lill-klijenti biex jixtru titjira lejn Rheinland-Pfalz. Jista’ jkun li l-viżitaturi għandhom, kif targumenta Ryanair fil-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, “tranżizzjoni bla xkiel minn meta jaraw reklam sa meta jixtru biljett fuq l-istess sit web, jew, bil-maqlub, minn meta jibbukkjaw biljett sa ma jaraw reklam relatat mad-destinazzjoni, li tista’ tinfluwenza l-għażla tad-destinazzjoni tagħhom għall-vjaġġ li jmiss”.

(277)

Il-punt ewlieni, kif spjegat hawn fuq (il-premessa 275), huwa li s-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ Ryanair huma mmirati speċifikament lejn dawk li diġà ddeċidew li jżuru s-sit web ta’ Ryanair. Dan jista’ jkun, kif iddikjarat Ryanair stess, waqt ix-xiri ta’ biljett tat-titjira, jiġifieri tipikament persuni li diġà huma klijenti ta’ Ryanair. Għalhekk, din il-karatteristika hija indikazzjoni oħra li s-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ma kinux maħsuba biex, u lanqas kellhom l-effett li, jippromwovu r-reġjun b’mod ġenerali, iżda pjuttost jippromwovu speċifikament is-servizzi tat-trasport bl-ajru lejn l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn offruti minn Ryanair.

(278)

Barra minn hekk, iż-żewġ ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni fihom impenji preċiżi ta’ Ryanair fir-rigward tal-operazzjonijiet tas-servizz tal-ajru (ibbażat fuq ċertu numru ta’ inġenji tal-ajru fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn skont il-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni u li jġorru ċertu numru ta’ passiġġieri fis-sena skont il-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni). Entità interessata biss fl-akkwist ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ma jkollha l-ebda interess li tinkludi obbligi imposti fuq il-fornitur tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni fir-rigward ta’ operazzjonijiet ta’ trasport bl-ajru fil-ftehimiet li jifformalizzaw dan l-akkwist. L-eżistenza ta’ dawn l-obbligi fil-ftehimiet ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni timplika de facto li Ryanair tiġi remunerata, permezz tal-pagamenti ta’ kummerċjalizzazzjoni magħmula mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz, għall-operazzjonijiet ta’ trasport bl-ajru tagħha minn/lejn l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(279)

Ir-reklamar fir-rivista ta’ Ryanair li jitqassmu fuq l-ajruplan kien immirat biss lejn sett żgħir ta’ vjaġġaturi potenzjali, jiġifieri dawk li diġà jużaw is-servizzi ta’ Ryanair. It-turisti fil-mira ta’ Ryanair mhumiex il-grupp ewlieni ta’ klijenti interessati għat-turiżmu fil-Land ta’ Rheinland-Pfalz. Il-Land ta’ Rheinland-Pfalz tista’ tintlaħaq b’diversi mezzi ta’ trasport, inklużi karozza, ferrovija u karozza tal-linja. Din il-kontradizzjoni tissuġġerixxi li l-Land ta’ Rheinland-Pfalz ma kellha l-ebda intenzjoni reali li tippromwovi t-turiżmu billi tikkonkludi l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma’ Ryanair.

(280)

Is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni bbenefikaw lil Ryanair aktar milli ppromwovew il-Land ta’ Rheinland-Pfalz u l-madwar tagħha. Is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni pprovduti minn Ryanair ma setgħux jippromwovu l-Land ta’ Rheinland-Pfalz u l-madwar tagħha b’mod effettiv, u għalhekk l-għażla ta’ Ryanair ma kinitx iġġustifikata biżżejjed f’termini ekonomiċi; Is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ Ryanair ma kellhomx l-allegat effett; u anki jekk il-ftehimiet inkwistjoni kellhom effett, huma bbenefikaw lil Ryanair aktar minn ħaddieħor.

(281)

Kif indikat hawn fuq, il-Kummissjoni tiddubita li l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni konklużi ma’ Ryanair kellhom effett pożittiv fuq il-Land. Jekk wieħed jassumi li dawn il-kampanji ta’ kummerċjalizzazzjoni kellhom l-effett li jħeġġu lill-klijenti ta’ Ryanair biex jixtru biljetti tat-titjira lejn Rheinland-Pfalz, dak l-effett primarjament kien ikun ta’ benefiċċju għal Ryanair, u kien ikun il-frott ta’ sforz biex tippromwovi s-servizzi tagħha li Ryanair setgħet kienet mistennija li jkun ħa fuqu nnifsu.

(282)

Fid-deċiżjoni Montpellier, il-Kummissjoni sabet li Ryanair tilħaq l-objettivi tagħha tal-fattur tat-tagħbija permezz tal-politika tal-prezzijiet tagħha (“ġestjoni tar-rendiment”). Il-ġestjoni tar-rendiment ta’ Ryanair għandha l-għan li tħeġġeġ lill-klijenti potenzjali ta’ Ryanair biex jagħżlu destinazzjoni speċifika bi prezz li huwa ideali għal Ryanair. Element ewlieni tal-ġestjoni tar-rendiment ta’ Ryanair huwa li jiġi ddeterminat il-prezz massimu li l-passiġġieri huma lesti li jħallsu għall-biljett tal-ajru tagħhom filwaqt li jiġi żgurat it-tagħbija ottimali tal-inġenju tal-ajru sabiex jiġi massimizzat id-dħul ta’ Ryanair u jintlaħaq is-suq Ewropew (62). Għal Ryanair, hemm differenza kbira bejn il-prezzijiet tal-eqqel staġun u l-prezzijiet tal-istaġun meta d-domanda tkun baxxa. Dan ifisser li l-passiġġieri li jivvjaġġaw fl-eqqel staġun għoli huma aktar profittabbli għal Ryanair milli l-passiġġieri li jivvjaġġaw fl-istaġun meta d-domanda tkun baxxa.

(283)

Il-promozzjoni ta’ destinazzjonijiet li jippermettu lil Ryanair tikseb prezz tal-eqqel staġun se tkun fl-interess ta’ Ryanair ukoll. Għalhekk, jekk il-kampanja ta’ kummerċjalizzazzjoni jkollha impatt, Ryanair tibbenefika direttament.

(284)

Barra minn hekk, kampanja ta’ kummerċjalizzazzjoni tista’ tgħin biex tattira passiġġieri li ma kinux ikunu konvinti mill-prezz waħdu, jew li ma kinux jippjanaw li jivvjaġġaw ma’ Ryanair lejn Rheinland-Pfalz kieku ma kinux esposti għal kampanja ta’ kummerċjalizzazzjoni. Passiġġieri li huma attirati permezz ta’ kampanji ta’ kummerċjalizzazzjoni konsegwentement inaqqsu l-pressjoni fuq Ryanair biex tattira passiġġieri biss permezz tal-politika tal-prezzijiet tagħha sabiex tilħaq l-objettivi tagħha tal-fattur tat-tagħbija.

(285)

Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-użu ta’ ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni bħala ġustifikazzjoni għall-pagamenti lil Ryanair sabiex tinżamm Ryanair f’ajruport reġjonali partikolari mhuwiex bla preċedent. B’mod partikolari, l-investigazzjoni formali tal-Kummissjoni fil-Każ SA.33961, dwar l-ajruport ta’ Nîmes, uriet li, f’sitwazzjoni fejn il-fattur tat-tagħbija ta’ rotta partikolari kien naqas b’mod sinifikanti, Ryanair għamlet pressjoni fuq l-entitajiet pubbliċi kkonċernati biex jixtru servizzi addizzjonali ta’ kummerċjalizzazzjoni billi heddet li tieqaf topera r-rotta jekk il-kontribuzzjoni finanzjarja ma tkunx żdiedet fuq bażi ta’ darba. (63) Fir-rigward tal-ajruport ta’ Altenburg-Nobitz, l-investigazzjoni formali tal-Kummissjoni fil-każ SA.26500 (64) sabet li, wara li l-operatur tal-ajruport irrifjuta li jħallas somma mitluba minn Ryanair bħala tariffi ta’ kummerċjalizzazzjoni għall-iskeda tas-sajf tal-2011, Ryanair waqfet topera fl-ajruport f’Marzu 2011. (65) L-aktar reċentement, fil-każ SA.47867, dwar l-ajruport ta’ Montpellier, (66) il-Kummissjoni kkunsidrat li l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma’ assoċjazzjoni lokali fejn kien hemm sussidji moħbija biex jippromwovu r-rotot tat-titjiriet ta’ Ryanair. Din il-konklużjoni ġiet ikkonfermata aktar tard mill-Qorti Ġenerali (67).

(286)

Il-Kummissjoni tikkonkludi mill-provi msemmija qabel li x-xiri tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz mingħand Ryanair sempliċement jiġġustifika l-pagamenti li saru lil Ryanair għall-operat tat-titjiriet tagħha, iżda ma jipprovdix gwadann finanzjarju lil-Land ta’ Rheinland-Pfalz fir-rwol tagħha bħala operatur ekonomiku u ma jikkorrispondix għal xiri ġenwin ta’ servizzi għall-promozzjoni tat-turiżmu. Il-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni għaldaqstant taw vantaġġ lil Ryanair għal din ir-raġuni wkoll.

(287)

Il-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni ġew konklużi ma’ Ryanair, wara negozjati individwali, u barra minn hekk mingħajr ebda sejħa pubblika għal offerti minn qabel, sa fejn taf il-Kummissjoni. Għalhekk, kwalunkwe vantaġġ ekonomiku involut f’dawk il-ftehimiet kien ikun selettiv. (68)

(288)

Peress li l-linji tal-ajru jikkompetu ma’ xulxin fil-kummerċ intra-UE u Ryanair hija linja tal-ajru attiva madwar l-Unjoni, il-Kummissjoni tqis, fuq bażi preliminari, li kwalunkwe vantaġġ ekonomiku involut fil-ftehimiet inkwistjoni jista’ jwassal għal distorsjon tal-kompetizzjoni u jkollu effett fuq il-kummerċ intra-UE.

(289)

Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni inkwistjoni jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat lil Ryanair skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(290)

Rigward il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016 bejn FFHG u Ryanair, il-Kummissjoni tqis li huwa xieraq li tibda l-valutazzjoni tagħha bl-applikazzjoni tal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq biex tivvaluta jekk il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016 tawx vantaġġ lil Ryanair.

(291)

F’dan ir-rigward, huwa importanti li wieħed iżomm f’moħħu li qabel il-konklużjoni ta’ dawn il-ftehimiet, ir-relazzjoni bejn Ryanair u l-ajruport kienet irregolata mill-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2002 u tal-2005. Fir-rigward ta’ dawn il-ftehimiet, il-Kummissjoni kkonstatat fid-Deċiżjoni Hahn I li dawn kienu konformi mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq u għalhekk ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.

(292)

Barra minn hekk, huwa importanti li wieħed iżomm f’moħħu li l-imposti tal-ajruport imħallsa minn Ryanair taħt il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013 u tal-2015 jikkorrispondu mal-imposti tal-ajruport li huma inklużi fl-iskema ġenerali ta’ imposti tal-ajruport li tapplika għal Frankfurt-Hahn. L-iskedi ġenerali ta’ imposti tal-2002 u tal-2006 ġew ivvalutati mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni Hahn I u l-Kummissjoni kkonkludiet li ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.

(293)

Il-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2002 kien inizjalment stabbilit li japplika sat-13 ta’ Frar 2017, b’għażla għal estensjoni tad-data ta’ skadenza sat-13 ta’ Frar 2022, u l-ftehim dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2005 kien inizjalment stabbilit li japplika sal-2027.

(294)

Għalhekk, il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, tal-2015 u tal-2016 għandhom jiġu vvalutati kontra din il-linja bażi, peress li Ryanair kellha d-dritt, fil-prinċipju, li tkompli topera fl-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn fuq il-bażi tal-kundizzjonijiet konformi mas-suq miftiehma ma’ FFHG fil-ftehimiet ta’ servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2002 u l-2005 sal-2022 u l-2027, rispettivament. Sakemm il-ftehimiet sussegwenti dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruporti jikkorrispondu sempliċement mal-ftehimiet eżistenti (il-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2002 u tal-2005), li normalment ikomplu jseħħu, il-pożizzjonijiet ekonomiċi ta’ Ryanair u FFHG ma jinbidlux minħabba l-konklużjoni tal-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013, l-2015 u l-2016.

(295)

Il-ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 huwa ittra ta’ akkumpanjament għall-ftehim standard tas-servizzi fuq l-art. Kif enfasizzat mill-Ġermanja u Ryanair fl-osservazzjonijiet tagħhom wara d-deċiżjoni tal-ftuħ, il-ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 ma jvarjax mill-iskeda ta’ imposti tal-ajruport, iżda jikkonferma l-applikabbiltà tiegħu u sempliċement jaġġorna r-regoli tas-servizzi fuq l-art applikabbli għal Ryanair għall-iżviluppi ġenerali fl-industrija tal-avjazzjoni.

(296)

Billi l-ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 ma jimmodifikax b’mod sostanzjali r-regoli li kienu applikabbli qabel, u r-regoli li kienu applikabbli qabel jikkonformaw mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq (kif iddeterminat mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni Hahn I), il-Kummissjoni tikkonkludi li l-ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 ma jagħti l-ebda vantaġġ lil Ryanair u għalhekk ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat.

(297)

Kif deskritt fil-premessa (41), l-Annotazzjoni tal-2015 ittawwal il-ftehim tal-Ittra ta’ Akkumpanjament tal-2013 bi tliet snin sal-2017. Barra minn hekk, tinkludi emendi li jikkonċernaw il-provvista ta’ vettura tar-rampa/vann tal-manutenzjoni u l-provvista ta’ uffiċċju amministrattiv u spazju għall-ħażna għall-ispare parts.

(298)

Is-sempliċi provvista ta’ vettura tar-rampa/vann tal-manutenzjoni u ta’ uffiċċju amministrattiv u spazju għall-ħażna ma tmurx lil hinn minn ġest kummerċjali lejn il-klijent ewlieni tal-ajruport. Huma ma jistgħux ibiddlu l-konstatazzjoni tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni Hahn I li l-pagamenti magħmula minn Ryanair lil FFHG għas-servizzi tal-ajruporti huma konformi mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq.

(299)

Billi l-Annotazzjoni tal-2015 ma timmodifikax b’mod sostanzjali r-regoli li kienu applikabbli qabel, u r-regoli li kienu applikabbli qabel jikkonformaw mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Annotazzjoni tal-2015 ma tagħti l-ebda vantaġġ lil Ryanair u għalhekk ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat.

(300)

L-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 fiha żewġ modifiki dwar l-imposti tal-ajruport li għandhom jitħallsu minn Ryanair: (a) imposta mnaqqsa tal-ajruport ta’ EUR […] għal kull passiġġier tapplika minn […] passiġġier fis-sena. Preċedentement, abbażi tal-iskeda ġenerali ta’ imposti tal-2006, kienet tapplika biss sa minn […] passiġġier fis-sena u (b) sistema ġdida ta’ appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni, li biha l-ebda imposta tal-ajruport ma tiġi applikata għal kwalunkwe passiġġier ogħla min-numru ta’ passiġġieri li jkunu qed jitilqu tas-sena preċedenti. It-tul ta’ żmien tal-ftehim huwa sal-31 ta’ Marzu 2022.

(301)

Il-Ġermanja wieġbet għad-dubji li tqajmu mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-ftuħ, u mtennija minn Lufthansa fis-sottomissjoni tagħha dwar id-data tal-istudju ta’ PwC. B’mod partikolari, f’konformità mal-ispjegazzjonijiet ipprovduti minn FFHG fil-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Ġermanja ċċarat li l-istudju ta’ PwC ma ġiex ikkummissjonat jumejn (2) qabel il-konklużjoni tal-ftehim, iżda pjuttost kien fi tħejjija u diskuss ma’ FFHG fuq perjodu itwal ta’ żmien, u għalhekk is-sejbiet tiegħu kienu magħrufa mill-maniġment ta’ FFHG meta kkonkludiet il-ftehim.

(302)

Jeħtieġ ukoll li l-Kummissjoni tikkoreġi s-sejba preliminari fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessa 288) li l-kontrafattwali tkun tnaqqis progressiv fin-numru ta’ passiġġieri ta’ Ryanair matul is-snin li ġejjin.

(303)

Kif spjegat il-Ġermanja fid-dettall, il-kuntest tal-konklużjoni tal-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 kien il-privatizzazzjoni ppjanata tal-ajruport. Ryanair insistiet li tikseb ftehim ta’ 5 snin dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport u heddet mod ieħor li titlaq mill-ajruport immedjatament. Fuq il-bażi tal-informazzjoni trażmessa mill-Ġermanja, il-Kummissjoni ssib li dik it-theddida trid tkun dehret kredibbli għall-ajruport. Il-kredibbiltà ta’ din it-theddida hija tabilħaqq ikkonfermata kemm minn Lufthansa, li tibbaża ruħha diversi drabi fuq il-fatt li Ryanair tista’ faċilment tħalli l-ajruport, kif ukoll ir-rapport ta’ Oxera mressaq minn Ryanair. Għall-kuntrarju ta’ dak li l-Kummissjoni kienet ikkunsidrat fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessa 288), is-suppożizzjoni fl-istudju ta’ PwC li, fix-xenarju kontrofattwali, Ryanair tieqaf immedjatament kull attività f’FFHG mill-2016 hija għalhekk ikkunsidrata realistika.

(304)

Il-Ġermanja ċċarat ukoll li l-previżjonijiet tal-kostijiet u d-dħul imsemmija fl-istudju PwC kienu disponibbli għal FFHG qabel ma ġie ffirmat il-ftehim u ntużaw minn FFHG biex tivvaluta l-opportunità li jiġi konkluż il-ftehim.

(305)

L-istudju ta’ PwC jassumi li, taħt ix-xenarju bażi, FFHG tista’ tistenna għadd kostanti ta’ passiġġieri li jinġarru minn Ryanair ta’ [2 – 3] miljun fis-sena mill-2017 sal-2021. Fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessa 287), il-Kummissjoni kkunsidrat dak ix-xenarju pjuttost ottimista. Madankollu, dawn is-suppożizzjonijiet kienu bbażati fuq id-dokumenti ta’ ppjanar intern ta’ FFHG, li FFHG għamlet disponibbli għal PwC, kif ikkonfermat fl-osservazzjonijiet tal-Ġermanja dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ. Għalhekk, fin-nuqqas ta’ indikazzjonijiet kredibbli għall-kuntrarju, il-Kummissjoni taċċetta dawk ix-xenarji.

(306)

L-istudju ta’ PwC iqabbel xenarju fejn Ryanair tibqa’ fl-ajruport max-xenarju fejn Ryanair titlaq mill-ajruport. Isib li l-kuntratt ta’ Ryanair jiġġenera fluss tal-flus ħieles addizzjonali annwali ta’ EUR [4 – 5 miljun] fl-2017, li gradwalment jiżdied biex jilħaq EUR [4,5–5,5 miljun] fl-2021. Minkejja ċerti dgħufijiet tal-istudju, b’mod partikolari n-nuqqas ta’ varjazzjoni tal-għadd ta’ passiġġieri ta’ Ryanair fil-kontrolli tas-sensittività, il-Kummissjoni fl-aħħar mill-aħħar tqis li operatur f’ekonomija tas-suq seta’ bbaża d-deċiżjoni tiegħu fuq studju bħal dan.

(307)

L-istudju wera li l-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 kellha valur kapitali ta’ EUR [20 – 25] miljun, li huwa r-riżultat tal-aggregazzjoni tal-flussi tal-flus ħielsa u jingħataw skont ta’ [5 – 10] % fis-sena.

(308)

Dan ir-riżultat lanqas ma jqajjem dubju skont l-opinjoni esperta ta’ AT Kearney li kellha għan differenti. Din tanalizza l-profitabbiltà ta’ FFHG kollha kemm hi. Madankollu, il-kwistjoni rilevanti għall-applikazzjoni tal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq għall-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 hija jekk, fin-nuqqas ta’ dan il-ftehim, FFHG tkunx f’qagħda agħar. Dan huwa l-każ, għaliex ikollu bejn EUR [4–5] u [4,5–5,5] miljun inqas flussi tal-flus ħielsa fis-sena.

(309)

Għal dawk ir-raġunijiet, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 hija konformi mat-test tal-operatur tal-ekonomija tas-suq. L-Ittra ta’ Akkumpanjament Nru 2 tal-2016 għalhekk ma tagħtix vantaġġ lil Ryanair u ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat.

(310)

F’din it-taqsima, il-Kummissjoni se tivvaluta l-kompatibbiltà tal-miżuri li nstabu li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat:

(311)

L-unika miżura lil FFHG li qed tiġi investigata li għaliha l-Kummissjoni tikkonkludi li tikkostitwixxi għajnuna hija l-“bejgħ doppju” minn FFHG ta’ roqgħa ta’ art (il-premessa 200).

(312)

Il-Kummissjoni indikat fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessi 326–330), għaliex għandha dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern jekk l-eżerċizzju tad-dritt ta’ rtirar minn FFHG b’EUR żero jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, u fakkret lill-Ġermanja li l-oneru tal-prova biex tintwera l-kompatibbiltà jaqa’ fuq il-Ġermanja.

(313)

Il-Ġermanja ma invokat l-ebda raġuni ta’ kompatibbiltà tal-għajnuna, iżda llimitat l-argumentazzjoni tagħha biex tallega li din il-miżura ma tinvolvix għajnuna lil FFHG.

(314)

Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-għajnuna ta’ EUR 1,25 miljun għall-bejgħ tar-roqgħa ta’ art “tal-akkomodazzjoni” hija inkompatibbli mas-suq intern. Il-Ġermanja trid tirkupraha mingħand il-benefiċjarju tagħha.

(315)

L-ewwel irid jiġi eżaminat jekk l-għajnuna għat-taħriġ tissodisfax il-kundizzjonijiet għal eżenzjoni ta’ kategorija u, jekk le, jekk il-kundizzjoni stabbilita fl-Artikolu 107(2) u (3) tat-TFUE tkunx issodisfata.

(316)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-għajnuna għat-taħriġ tista’ tissodisfa l-kundizzjoni stabbilita fl-Artikolu 31 tal-GBER, iżda li kienet meħtieġa aktar informazzjoni biex tieħu pożizzjoni finali. Madankollu, minkejja t-talba tal-Kummissjoni għal aktar informazzjoni, hija ma rċeviet xejn mill-Ġermanja jew mill-partijiet interessati.

(317)

Il-Ġermanja u Ryanair argumentaw li ma setgħux jipprovdu aktar dokumenti peress li l-obbligu tagħhom li jippreservaw id-dokumenti mitluba kien skada taħt il-liġi nazzjonali applikabbli.

(318)

Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li huwa f’idejn l-Istat Membru li jinvoka raġunijiet possibbli ta’ kompatibbiltà, u li juri li l-kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà huma ssodisfati. (69) L-Istati Membri u l-partijiet interessati huma konxji tal-perjodu ta’ preskrizzjoni ta’ 10 snin tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2015/1589. Għalhekk ma jistgħux jinvokaw perijodu ta’ preskrizzjoni nazzjonali allegatament iqsar li jirregola l-obbligu tagħhom li jżommu dokumenti biex jaħarbu l-oneru tal-prova.

(319)

Il-Kummissjoni ma għandha l-ebda informazzjoni dwar il-kostijiet eżatti ffinanzjati mill-għajnuna għat-taħriġ u għalhekk ma tistax tivvaluta jekk il-kostijiet kinux eliġibbli skont il-GBER. Skont l-Artikolu 31(3) tal-GBER, il-kostijiet eliġibbli kienu jkunu (a) il-kostijiet tal-persunal li jħarreġ għas-sigħat li matulhom min iħarreġ kien jipparteċipa fit-taħriġ; (b) il-kostijiet operattivi ta’ min iħarreġ u tat-trainees relatati direttament mal-proġett ta’ taħriġ; (c) il-kostijiet tas-servizzi ta’ konsulenza relatati mal-proġett ta’ taħriġ; (d) il-kostijiet tal-persunal tat-trainees u l-kostijiet ġenerali indiretti għas-sigħat li matulhom it-traineesjipparteċipaw fit-taħriġ.

(320)

Barra minn hekk, il-Ġermanja ma ssottomettietx informazzjoni dwar in-natura u l-kontenut tat-taħriġ li tippermetti lill-Kummissjoni tiddetermina li t-taħriġ, jew parti minnu, ma kienx tat-tip li l-impriżi jwettqu biex jikkonformaw mal-istandards obbligatorji nazzjonali dwar it-taħriġ (l-Artikolu 31(2) tal-GBER).

(321)

Barra minn hekk, il-Ġermanja ma pprovdiet l-ebda informazzjoni li turi li l-intensitajiet massimi tal-għajnuna stipulati fl-Artikolu 31(4) tal-GBER ġew imħarsa.

(322)

Fin-nuqqas ta’ din l-informazzjoni, il-Kummissjoni tqis li l-Ġermanja ma wrietx li l-għajnuna għat-taħriġ tissodisfa l-kundizzjoni skont l-Artikolu 31 tal-GBER.

(323)

Il-Kummissjoni ma tistax tiddikjara l-għajnuna għat-taħriġ kompatibbli skont l-Artikolu 107(2) tat-TFUE peress li l-għajnuna ma għandhiex karattru soċjali fis-sens ristrett tal-Artikolu 107(2), il-punt (a) tat-TFUE, u lanqas ma sservi biex tirrimedja ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew okkorrenzi eċċezzjonali (l-Artikolu 107(2), il-punt (b) tat-TFUE), lanqas ma jingħata lill-ekonomija ta’ ċerti żoni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja affettwati mid-diviżjoni tal-Ġermanja (l-Artikolu 107(2), il-punt (c) tat-TFUE).

(324)

Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti, il-Kummissjoni hija obbligata teżerċita d-diskrezzjoni tagħha biex tivvaluta miżura ta’ għajnuna mill-Istat li ma tikkonformax mal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-GBER skont l-Artikolu 107(3) tat-TFUE. Meta tagħmel dan, tista’ tibbaża fuq l-esperjenza miksuba f’każijiet preċedenti, kif miġbura fil-qosor fil-kriterji stabbiliti fil-GBER, (70) u fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni (71) li tistabbilixxi kriterji għall-valutazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ għajnuna għat-taħriġ suġġetta għal notifika individwali (il-“Komunikazzjoni”) mill-2009.

(325)

F’dan il-każ, l-eżenzjonijiet skont l-Artikolu 107(3), il-punti (a), (b) u (d) ma japplikawx. (72)

(326)

Biex tkun kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3), il-punt (c) tat-TFUE, l-għajnuna trid tissodisfa żewġ kundizzjonijiet, l-ewwel waħda hija li trid tkun maħsuba sabiex tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet ekonomiċi jew ta’ ċerti reġjuni ekonomiċi u t-tieni hija li ma tfixkilx il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni. (73)

(327)

Bħala punt preliminari, il-Kummissjoni tosserva li adottat, fl-2009, il-Komunikazzjoni. Fejn il-Kummissjoni tadotta linji gwida, hija fil-prinċipju marbuta b’dawn il-linji gwida għall-fini li teżerċita s-setgħa diskrezzjonali tagħha. Madankollu, meta l-Istati Membri jinvokaw raġunijiet partikolari għalfejn il-Kummissjoni jenħtieġ li titbiegħed mil-linji gwida tagħha, il-Kummissjoni hija obbligata teżamina dawn l-argumenti u teżerċita s-setgħa diskrezzjonali tagħha billi tieħu inkunsiderazzjoni dawn l-argumenti. (74)

(328)

F’dan il-każ, l-għajnuna ngħatat qabel l-adozzjoni tal-Komunikazzjoni. Il-Ġermanja u l-partijiet interessati ma kkummentawx speċifikament dwar il-konformità tal-għajnuna mal-Komunikazzjoni. Għal dawk ir-raġunijiet, il-Kummissjoni tqis li huwa xieraq li tibbaża l-valutazzjoni tagħha direttament taħt l-Artikolu 107(3), il-punt (c) tat-TFUE, billi tispira ruħha mill-prinċipji stabbiliti fil-Komunikazzjoni.

(329)

L-ewwel nett, l-għajnuna jrid ikollha l-għan li tiffaċilita l-iżvilupp ta’ attività ekonomika. Il-Ġermanja ddikjarat li l-għajnuna għat-taħriġ hija bbażata fuq politika tas-suq tax-xogħol tal-Land ta’ Rheinland-Pfalz. L-għan tal-għajnuna huwa li tikkwalifika lin-nies sabiex ikunu jistgħu jaċċessaw is-suq tax-xogħol, speċifikament fis-settur tat-trasport bl-ajru. Minn naħa waħda, it-taħriġ tal-impjegati potenzjali huwa investiment fl-iżvilupp ekonomiku tas-settur tat-trasport bl-ajru. Min-naħa l-oħra, iż-żieda fl-impjiegi fir-reġjun għandha impatt dirett fuq l-ekonomija tar-reġjun, peress li taffettwa l-konsum u l-investiment. Għalhekk, l-ewwel kundizzjoni hija ssodisfata.

(330)

It-tieni, l-għajnuna għat-taħriġ ma tridx tfixkel il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni.

(331)

Skont il-punti 9, 10, 12 u 16 tal-Komunikazzjoni, l-għajnuna għat-taħriġ hija preżunta li ma tfixkilx il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni, meta (a) ikun hemm falliment tas-suq li jiġġustifika l-għajnuna, (b) l-għajnuna mhijiex l-uniku strument ta’ politika disponibbli għall-Istati Membri biex jinkoraġġixxu t-taħriġ, (c) l-għajnuna għat-taħriġ għandha effett ta’ inċentiv u kienet meħtieġa, u finalment (d) l-għajnuna hija proporzjonata.

(332)

Il-Komunikazzjoni tindika li l-ewwel nett, jenħtieġ li l-għajnuna għat-taħriġ tingħata biss f’sitwazzjoni ta’ falliment tas-suq. F’din il-valutazzjoni, in-natura tat-taħriġ, kif ukoll it-trasferibbiltà tal-ħiliet miksuba matul it-taħriġ għandu jkollhom rwol. Aktar ma jkun ġenerali t-taħriġ, u aktar ma jkunu trasferibbli l-ħiliet, aktar ikun probabbli li t-taħriġ jipprovdi esternalitajiet pożittivi. Barra minn hekk, l-inklużjoni ta’ ħaddiema b’diżabbiltà jew żvantaġġati żżid l-esternalitajiet pożittivi tat-taħriġ.

(333)

L-għajnuna kienet parti minn politika tas-suq tax-xogħol li kienet tikkonsisti fil-programmi “Kwalifiki ta’ bdoti għal kariga ta’ kaptan jew tal-ewwel uffiċjal fil-kabina tal-pilota 2001/2002”, “Kwalifiki ta’ assistent tat-titjira 2001/2002”, “Kwalifiki ta’ bdoti għal kariga ta’ kaptan jew tal-ewwel uffiċjal fil-kabina tal-pilota 2002/2003” u “Kwalifiki ta’ assistent tat-titjira 2002/2003”.

(334)

In-natura tat-taħriġ hija pjuttost speċifika. It-taħriġ jippermetti lit-trainees jaħdmu biss bħala assistenti tat-titjira jew kaptan tat-titjira/ewwel uffiċjal. Fir-rigward tat-trasferibbiltà tal-ħiliet miksuba, it-taħriġ kien ipprovdut biss minn Ryanair u l-Ġermanja u Ryanair ma pproduċietx provi biex jikkontestaw li 80–90 % tal-persunal inkwistjoni kien impjegat minn Ryanair wara t-taħriġ, kif sostna l-ilmentatur. Wieħed jista’ jassumi li l-ħiliet miksuba fit-taħriġ huma trasferibbli għal xogħol f’linji tal-ajru oħra, b’tali mod li anki jekk din it-talba mill-ilmentatur tkun korretta, il-persunal jista’ jagħżel li ma jibqax ma’ Ryanair. Madankollu mhux magħruf jekk it-taħriġ kienx iċċertifikat, jiġifieri li linji tal-ajru oħra setgħu fil-fatt jimpjegaw persuna li tkun għaddiet minn dan it-taħriġ. Il-Ġermanja indikat biss li t-taħriġ inkwistjoni kien immirat lejn persuni qiegħda u persuni mhedda mill-qgħad. Ma speċifikax jekk it-taħriġ kienx immirat lejn ħaddiema b’diżabbiltà jew żvantaġġati li ma kinux jirċievu tali opportunità fis-suq tax-xogħol.

(335)

Fuq il-bażi tal-informazzjoni fil-fajl, il-linji tal-ajru għandhom politiki differenti dwar jekk iħallsux għat-taħriġ tal-bdoti u tal-assistenti tat-titjira huma stess (kif inhu l-każ għal-linji tal-ajru “tradizzjonali”), jew jekk l-applikanti għall-pożizzjonijiet għandhomx iħallsu huma stess għat-taħriġ tagħhom. Iżda taħt iż-żewġ mudelli, is-suq normalment jipprevedi taħriġ, u ma hemmx bżonn ta’ intervent mill-Istat jew finanzjament mill-Istat tat-taħriġ.

(336)

Għal dawn ir-raġunijiet, il-Kummissjoni tqis li l-Ġermanja ma wrietx l-eżistenza ta’ falliment tas-suq, u tikkonkludi li, b’mod ġenerali, is-suq jipprevedi taħriġ inkwistjoni, mingħajr il-ħtieġa li l-Istat jintervjeni billi jagħti għajnuna għat-taħriġ.

(337)

Fi kwalunkwe każ, sabiex jintwerew in-neċessità u l-effett ta’ inċentiv tal-għajnuna, irid jintwera li, meta mqabbel mas-sitwazzjoni mingħajr għajnuna, it-taħriġ offrut mill-impriża inkwistjoni tjieb f’termini tad-daqs, il-kwalità, l-ambitu jew il-parteċipanti fil-mira. Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda informazzjoni dwar l-effett li t-taħriġ kellu fuq il-qgħad fir-reġjun, kif ukoll is-sitwazzjoni ekonomika ġenerali f’Rheinland-Pfalz. Il-Ġermanja ma ssottomettiet l-ebda analiżi kontrofattwali, li qabblet il-livelli ta’ taħriġ maħsub bl-għajnuna u mingħajr għajnuna. Fil-fatt, il-Ġermanja ma setgħetx turi li l-persuni li kienu qed jagħmlu t-taħriġ kienu fil-fatt impjegati wara. Għalhekk il-Kummissjoni ma tafx jekk it-taħriġ bħala assistent tat-titjira jew kaptan tat-titjira kienx meħtieġ biex jitnaqqas il-qgħad. Il-Ġermanja naqset milli turi kif l-għajnuna għat-taħriġ inċentivat lill-industrija tal-linji tal-ajru biex timpjega aktar persunal. Il-Kummissjoni għalhekk ma tistax tivvaluta n-neċessità u l-effett ta’ inċentiv tal-għajnuna għat-taħriġ.

(338)

Sabiex tkun proporzjonata, l-għajnuna trid tkun limitata għall-minimu meħtieġ biex jintlaħaq l-objettiv imfittex. Peress li diġà ġie stabbilit li ma hemm l-ebda evidenza ta’ falliment tas-suq u li bħala riżultat, m’hemmx bżonn ta’ miżuri ta’ politika biex jippromwovu t-taħriġ, li l-għajnuna ma kinitx meħtieġa u ma kellhiex effett ta’ inċentiv, ma hemmx bżonn li jiġi vvalutat jekk l-ammont tal-għajnuna nżammx fil-livell minimu sabiex jintlaħaq l-objettiv tal-għajnuna. L-għajnuna għat-taħriġ għalhekk mhijiex kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3), il-punt (c) tat-TFUE, interpretata fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Komunikazzjoni.

(339)

L-għajnuna għat-taħriġ lil Ryanair kienet għalhekk għajnuna mill-Istat inkompatibbli.

(340)

Il-ftehimiet dwar il-kummerċjalizzazzjoni jikkostitwixxu għajnuna operatorja lil Ryanair, li jtaffu l-kostijiet operattivi li normalment jenħtieġ li ġġarrab biex topera titjiriet minn/lejn l-ajruport ta’ Frankfurt-Hahn.

(341)

Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa f’idejn l-Istat Membru li jinvoka raġunijiet possibbli ta’ kompatibbiltà, u li juri li l-kundizzjonijiet għal tali kompatibbiltà huma ssodisfati. (75)

(342)

Il-Ġermanja ma tqisx li l-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni ma’ Ryanair jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, u għalhekk ma ressqet l-ebda argument dwar il-kompatibbiltà ta’ dawn il-ftehimiet mas-suq intern.

(343)

Il-kompatibbiltà tal-għajnuna għandha tiġi vvalutata fid-data li fiha tkun ingħatat. (76) Għall-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, dan kien l-4 ta’ Novembru 2005, jiġifieri, qabel id-dħul fis-seħħ fid-9 ta’ Diċembru 2005 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005. Għall-2017 dan kien l-20 ta’ Ottubru 2017. Il-Linji Gwida tal-Avjazzjoni tal-2014 japplikaw għall-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni.

(344)

Fir-rigward tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-Kummissjoni ssegwi l-istess approċċ li ħadet f’deċiżjonijiet preċedenti fejn kellha tivvaluta l-kompatibbiltà tal-għajnuna mogħtija qabel id-dħul fis-seħħ tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 u l-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005. (77)

(345)

Qabel ma ġew adottati l-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005, il-Kummissjoni kienet adottat il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-1994 (78). Madankollu, il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-1994 ma pprovdewx speċifikament kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà għal għajnuna operatorja mmirata lejn il-promozzjoni tat-traffiku tal-ajru minn ajruporti reġjonali. F’konformità mal-approċċ meħud f’deċiżjonijiet preċedenti, il-Kummissjoni trid għalhekk tivvaluta l-kompatibbiltà tal-għajnuna inkwistjoni direttament fuq il-bażi tal-Artikolu 107(3), il-punt (c) tat-TFUE.

(346)

F’dan ir-rigward, ta’ min jinnota li l-valutazzjoni tal-Kummissjoni ta’ dan it-tip ta’ għajnuna mill-Istat ġiet irfinuta matul iż-żmien, għalkemm xi punti baqgħu ma nbidlux. Dawn il-punti joħorġu mill-prinċipji ġenerali li jirregolaw il-kompatibbiltà tal-għajnuna f’konformità mad-dispożizzjoni msemmija qabel tat-TFUE.

(347)

Għaldaqstant, fid-deċiżjoni dwar Manchester airport ta’ Ġunju 1999 (79), il-Kummissjoni sabet li t-tnaqqis fl-imposti tal-ajruport mogħtija b’mod mhux diskriminatorju u limitat fiż-żmien bħala miżuri mmirati lejn il-promozzjoni ta’ rotot ġodda kienu kompatibbli mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

(348)

Sussegwentement, fid-deċiżjoni tagħha ta’ Frar 2004 dwar Charleroi airport (80), il-Kummissjoni spjegat li “miżuri ta’ għajnuna operazzjonali maħsuba biex jgħinu fit-tnedija ta’ linji tal-ajru ġodda jew isaħħu ċerti frekwenzi jistgħu jkunu għodda neċessarja għall-iżvilupp ta’ ajruporti reġjonali żgħar. Il-miżuri jistgħu tabilħaqq jipperswadu lill-kumpaniji interessati biex jieħdu r-riskju li jinvestu f’rotot ġodda. Madankollu, sabiex din l-għajnuna tiġi ddikjarata kompatibbli abbażi tal-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat, jenħtieġ li jiġi determinat jekk din l-għajnuna hijiex meħtieġa u fi proporzjon mal-objettiv imfittex, u jekk tolqotx il-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni. Il-Kummissjoni għalhekk identifikat ċerti kundizzjonijiet li jridu jiġu ssodisfati sabiex din l-għajnuna operatorja tiġi ddikjarata kompatibbli, b’mod partikolari dawn li ġejjin (81).

(349)

Il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005 u l-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 jiddefinixxu b’mod preċiż dawn il-prinċipji ta’ kompatibbiltà, iżda jibqa’ l-każ li għajnuna operatorja mogħtija lil linji tal-ajru tista’ tiġi ddikjarata kompatibbli mill-Kummissjoni fejn tikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ ajruporti iżgħar permezz ta’ żieda netta fit-traffiku fuq linji ġodda. rotot, fejn l-għajnuna hija meħtieġa (jiġifieri ma tingħatax għal rotta diġà operata mill-istess linja tal-ajru jew oħra jew għal rotta simili), fejn hija limitata fiż-żmien, fejn ir-rotta li għaliha tingħata l-għajnuna x’aktarx li jsiru profittabbli, fejn l-ammont ikun marbut mal-iżvilupp nett tat-traffiku, fejn l-għajnuna tingħata b’mod trasparenti u mingħajr diskriminazzjoni, u fejn ma tingħatax ma’ xi tip ieħor ta’ għajnuna. (86)

(350)

Bħala konklużjoni, il-Kummissjoni hija tal-fehma li, f’dan il-każ, il-kompatibbiltà tal-ftehim tal-2005 dwar il-kummerċjalizzazzjoni jenħtieġ li tiġi vvalutata fid-dawl tal-prinċipji ġenerali msemmija qabel.

(351)

Il-kompatibbiltà tal-ftehim tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni jenħtieġ li tiġi vvalutata fuq il-bażi tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 li jirriflettu wkoll dawn il-prinċipji ġenerali. Skont il-premessi 138 sa 155 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, l-għajnuna għall-bidu għal-linji tal-ajru jeħtieġ li tissodisfa l-kundizzjonijiet li ġejjin:

(352)

Il-Ġermanja u Ryanair ma ssottomettewx kif l-għajnuna operatorja mogħtija lil Ryanair permezz tal-ftehimiet tal-2005 u l-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni tikkontribwixxi għal objettiv ta’ interess komuni definit sew. Il-Kummissjoni ċaħdet hawn fuq (il-premessi 266 sa 288) l-argument li l-intenzjoni tal-Land kienet li tippromwovi t-turiżmu jew l-iżvilupp ekonomiku fir-reġjun.

(353)

Fi kwalunkwe każ, anki jekk ix-xiri ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni kellu għan ta’ interess komuni, li ma kienx il-każ, il-Ġermanja u Ryanair ma ressqu ebda argument biex juru li l-għajnuna hija konformi mar-rekwiżiti l-oħra mogħtija permezz tal-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni stabbiliti hawn fuq.

(354)

Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Ġermanja u Ryanair ma wrewx li kien hemm bżonn ta’ intervent mill-Istat, u li l-għajnuna lil Ryanair kienet xierqa biex tinkoraġġixxi l-iżvilupp ekonomiku fir-reġjun. Il-Ġermanja u Ryanair naqsu bl-istess mod milli juru li l-ammont ta’ għajnuna kien proporzjonat, u setgħu jevitaw effetti negattivi żejda fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ. Fl-aħħar nett, il-Ġermanja u Ryanair ma wrewx li r-rekwiżiti rigward it-trasparenza, in-nuqqas ta’ akkumulazzjoni ta’ għajnuna u n-nondiskriminazzjoni tal-Linji Gwida tal-2014 dwar l-Avjazzjoni ġew issodisfati.

(355)

L-għajnuna mogħtija mill-ftehimiet tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni għalhekk tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali u inkompatibbli.

(356)

Skont it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qrati tal-Unjoni, il-Kummissjoni hija kompetenti li tiddeċiedi li l-Istat Membru kkonċernat għandu jibdel jew jabolixxi l-għajnuna meta tikkonstata li hija inkompatibbli mas-suq intern. (87) Il-Qrati tal-Unjoni ddeċidew ukoll b’mod konsistenti li l-obbligu ta’ Stat Membru li jabolixxi għajnuna meqjusa inkompatibbli mas-suq intern mill-Kummissjoni huwa maħsub sabiex jerġa’ jistabbilixxi s-sitwazzjoni eżistenti qabel. (88)

(357)

F’dan il-kuntest, il-Qrati tal-Unjoni stabbilixxew li dan l-objettiv jintlaħaq ladarba r-riċevitur ikun ħallas lura l-ammonti mogħtija bħala għajnuna illegali, u b’hekk jitlef il-vantaġġ li kien igawdi fuq il-kompetituri tiegħu fis-suq intern, u titreġġa’ lura s-sitwazzjoni ta’ qabel tħallset l-għajnuna. (89)

(358)

F’konformità mal-ġurisprudenza, l-Artikolu 16(1) tar-Regolament (UE) Nru 2015/1589 jiddikjara li “Fejn jittieħdu deċiżjonijiet negattivi f’każijiet ta’ għajnuna kontra l-liġi, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi li l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex jirkupra l-għajnuna mill-benefiċjarju”.

(359)

Għalhekk, peress li l-għajnuna mill-Istat lil FFHG bħala riżultat tal-irtirar tal-2016 tar-roqgħa “tal-akkomodazzjoni” mill-ftehim tal-bejgħ ta’ art tal-2014, kif ukoll l-għajnuna għat-taħriġ u l-ftehim tal-2005 u tal-2017 dwar il-kummerċjalizzazzjoni lil Ryanair ġew implimentati bi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-TFUE, u għandhom jitqiesu bħala għajnuna kontra l-liġi u inkompatibbli, għandhom jiġu rkuprati sabiex tiġi stabbilita mill-ġdid is-sitwazzjoni li kienet teżisti fis-suq intern qabel l-għoti tagħhom. L-irkupru għandu jkopri ż-żmien mid-data meta l-għajnuna tpoġġiet għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji sal-irkupru effettiv. L-ammont li jrid jiġi rkuprat għandu jkun bl-imgħax mid-data meta l-għajnuna mill-Istat tpoġġiet għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji sal-irkupru effettiv.

(360)

Skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament (UE) 2015/1589 “is-setgħat tal-Kummissjoni biex tirkupra l-għajnuna għandhom ikunu suġġetti għal perjodu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar (10) snin” u skont il-paragrafu 2, l-ewwel sentenza, “il-perjodu ta’ preskrizzjoni għandu jibda dakinhar li fih l-għajnuna kontra l-liġi tingħata lill-benefiċjarju bħala għajnuna individwali jew bħala għajnuna taħt skema ta’ għajnuna.”

(361)

Fir-rigward tal-għajnuna għat-taħriġ lil Ryanair, il-Ġermanja ddikjarat li ngħataw EUR 1 880 197,11 lil HCM mill-2001 sal-2003. Il-Ġermanja ppreżentat evidenza ta’ mill-inqas żewġ pagamenti b’ċekk ta’ EUR 220 427,64 u EUR 639 146,04 lil Ryanair permezz ta’ a und o Gettman. Dawn il-pagamenti saru mill-kont ta’ HCM fis-17 ta’ Jannar 2003. Skont il-Ġermanja, l-għajnuna tħallset kompletament qabel tmiem l-2003. Il-Kummissjoni għalhekk tqis li l-għajnuna ngħatat fl-2003.

(362)

L-Artikolu 17(2) tar-Regolament (UE) 2015/1589 jgħid: “Kull azzjoni meħuda mill-Kummissjoni jew minn Stat Membru, li jaġixxi fuq talba tal-Kummissjoni, fir-rigward tal-għajnuna kontra l-liġi għandha tinterrompi l-perjodu ta’ preskrizzjoni. Ma’ kull interuzzjoni l-perjodu ta’ preskrizzjoni jerġa’ jibda jiddekorri mill-bidu. Il-perjodu ta’ preskrizzjoni għandu jkun sospiż sakemm id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tkun is-suġġett ta’ proċeduri pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.”

(363)

In-notifika tal-Kummissjoni lil Stat Membru li tressaq ilment hija att li jinterrompi l-perjodu ta’ preskrizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 17(2) tar-Regolament (UE) 2015/1589.

(364)

Fil-fatt, Lufthansa ressqet ilment formali fl-4 ta’ Marzu 2011 li ntbagħat lill-Ġermanja fit-18 ta’ Marzu 2011. Matul il-valutazzjoni ta’ dan l-ilment, il-Kummissjoni staqsiet mistoqsijiet fattwali speċifiċi dwar l-għajnuna għat-taħriġ li l-Ġermanja wieġbethom fl-14 ta’ Ġunju 2011.

(365)

B’din l-azzjoni fl-2011, il-perjodu ta’ preskrizzjoni ġie interrott skont it-tifsira tal-Artikolu 17(2) tar-Regolament (UE) 2015/1589, bil-konsegwenza li l-irkupru tal-għajnuna mogħtija fl-2003 ma jkunx preskritt.

(366)

Il-Kummissjoni ssib li l-garanzija mogħtija mil-Land ta’ Rheinland-Pfalz lil FFHG tikkostitwixxi għajnuna de minimis u għalhekk hija eżentata minn notifika minn qabel. Il-Kummissjoni ssib ukoll li l-ftehimiet dwar is-servizzi pprovduti fl-ajruport tal-2013,l-2015 u l-2016 bejn FFHG u Ryanair u l-finanzjament ta’ skola tal-ekwipaġġ u tal-bdoti u sala tal-manutenzjoni għall-benefiċċju ta’ Ryanair jikkonformaw mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq u ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat.

(367)

Il-Kummissjoni ssib li l-Ġermanja implimentat illegalment il-miżuri li ġejjin bi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-TFUE, u li dawk il-miżuri ma jistgħux jiġu ddikjarati kompatibbli mas-suq intern, u għalhekk il-Ġermanja għandha tirkupra l-għajnuna mill-Istat inkompatibbli bl-imgħax: