|
21.3.2017 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 88/7 |
Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018
(2017/C 088/03)
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
|
— |
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (1). |
I. ZALECENIA POLITYCZNE
|
1. |
Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji Europejskiej, by 2018 r. ogłosić Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego, i popiera wytyczone w jego ramach cele ogólne i szczegółowe. |
|
2. |
Uważa, że Europejski Rok poświęcony dziedzictwu kulturowemu jest cenną okazją, by na szczeblu lokalnym podnieść świadomość na temat potrzeby ochrony dziedzictwa kulturowego, przekazać wiedzę w tej dziedzinie szerszemu gronu odbiorców i przyczynić się do osiągnięcia wspólnych celów w kontekście ogólnoeuropejskim (2). Ponadto Europejski Rok powinien promować wymianę sprawdzonych rozwiązań w celu opracowania skutecznych systemów zarządzania pozwalających zmniejszyć ryzyko związane z rozwojem obszarów miejskich i przekształceniem krajobrazu oraz w celu zwalczania nielegalnych wykopalisk i nielegalnego handlu dobrami kulturalnymi. |
|
3. |
Apeluje o kompleksowe i wizjonerskie podejście do ogłoszenia 2018 r. Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego, który jest również okazją do przywołania hasła: „Zjednoczeni w różnorodności”. KR podtrzymuje swój zamiar poparcia Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego w 2018 r. W związku z tym wyraża gotowość do wzięcia udziału w pracach europejskiej grupy sterującej, której utworzenie Komisja Europejska proponuje w ramach Europejskiego Roku 2018. |
|
4. |
Uznaje, że afirmowanie i upamiętnianie dziedzictwa kulturowego pomaga Europejczykom we wzajemnym zrozumieniu, pobudza kreatywność i sprzyja aktywności obywatelskiej. Krzewienie kultury i dziedzictwa kulturowego jest zatem niezbędne do umocnienia tożsamości i wartości demokratycznych w Europie, a także do budowania spójności społecznej i gospodarczej. W tym kontekście należy uznać, że chronione obszary przyrodnicze stanowią część dziedzictwa kulturowego. |
|
5. |
Przyjmuje z zadowoleniem uznanie kultury za narzędzie rozwoju lokalnego i regionalnego, a także wartość innowacyjnych modeli wielopoziomowego sprawowania rządów oraz zarządzania dziedzictwem kulturowym. Podkreśla jednak, że mianowanie koordynatorów na szczeblu państw członkowskich musi w pełni odzwierciedlać struktury sprawowania rządów w każdym państwie członkowskim, w tym struktur federalnych lub miast/regionów posiadających kompetencje ustawodawcze. |
|
6. |
Potwierdza znaczenie krajobrazu jako podstawowego składnika dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, silnie oddziałującego na tożsamość kulturową obywateli Europy. Dlatego też uważa, że zgodnie z Europejską konwencją krajobrazową i europejską agendą kultury ogólne cele Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 można by wzbogacić o wyraźny wymiar rozwoju terytorialnego, w formie lokalnych i regionalnych strategii kulturalnych, obejmujących promowanie zrównoważonej turystyki kulturalnej. |
|
7. |
Oczekuje, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 stworzy dynamikę ułatwiającą zwiększenie finansowania dostępnego w ramach programu COSME dla małych i średnich przedsiębiorstw związanych z turystyką kulturalną. |
|
8. |
Oczekuje, że turystyka, zwłaszcza kulturalna i związana z dziedzictwem kulturowym, będzie odgrywała ważną rolę w 2018 r. z uwagi na fakt, że jest obecnie jednym z najszybciej rozwijających się sektorów gospodarki w Europie, który napędza rozwój i wzrost gospodarczy na świecie, tworzy miliony miejsc pracy, generuje eksport i inwestycje oraz zmienia życie ludzi. |
|
9. |
Podkreśla znaczenie kultury jako jednego z głównych czynników przyciągających turystów i kładzie nacisk na potrzebę propagowania przyrodniczego i kulturowego dziedzictwa Europy w naszych regionach, miastach i obszarach wiejskich, co stanowi dobrą okazję do zaprezentowania naszej różnorodności, oraz na potrzebę zapewnienia lepszej dostępności do obszarów, które są trudno dostępne, takich jak regiony wiejskie, górskie lub wyspiarskie. |
|
10. |
Przypomina cel nowych programów UE dla miast, którym jest poprawa jakości życia w miastach oraz rozwój nowego miejskiego sprawowania rządów. Podkreśla, że również w innych kwestiach wymagających zintegrowanego podejścia politycznego trzeba utworzyć partnerstwa, na przykład biorąc pod uwagę aspekt kulturalny i turystyczny rozwoju miast, nowe integracyjne formy uczestnictwa, innowację i inteligentne miasta (3). |
|
11. |
Podkreśla ścisłe powiązania pomiędzy dziedzictwem kulturowym a rozwojem obszarów wiejskich oraz apeluje, aby obszary wiejskie w swoich strategiach rozwojowych poświęcały więcej uwagi dziedzictwu kulturowemu, gdyż przyczynia się ono do zachowania i tworzenia miejsc pracy, wspierania gospodarstw rolnych, ochrony krajobrazów kulturowych, wspomagania wiejskiej sztuki i rzemiosła. |
|
12. |
Podkreśla, że zaletą wykorzystania europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) podczas realizacji projektów z zakresu wielopoziomowego sprawowania rządów jest to, że pozwalają one na angażowanie wszystkich uprawnionych podmiotów w sprawowanie rządów na terenach pogranicza lub euroregionu (4) oraz na ożywienie współpracy w dziedzinie kultury, w tym materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wraz z możliwością osiągnięcia efektu mnożnikowego w innych sektorach, takich jak turystyka i przemysł. |
|
13. |
Przypomina swoje poparcie dla Europejskich Stolic Kultury (ESK) i znaku dziedzictwa europejskiego, a także dla Europejskich Dni Dziedzictwa i unijnej nagrody za dziedzictwo kulturowe oraz podkreśla potrzebę silnej synergii z działaniami podejmowanymi w ramach Europejskiego Roku 2018. |
|
14. |
Odnotowuje, że chociaż współfinansowanie działań wspierających Europejskie Lata na szczeblu europejskim jest możliwe z punktu widzenia wytyczania priorytetów w okresie rocznym lub wieloletnim, a także istniejących programów, wybór ukierunkowania politycznego każdego z Lat w dużym stopniu decyduje o wielkości dostępnych środków budżetowych. Prowadzi to do znacznych wahań w wielkości finansowania między poszczególnymi Latami, co może utrudnić osiągnięcie celów Roku. |
|
15. |
Podkreśla, że w globalizującym się świecie kultura może również decydować o atrakcyjności i konkurencyjności danego miejsca dla przedsiębiorstw, inwestorów oraz twórczych i przedsiębiorczych jednostek. |
|
16. |
Uważa, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 jest istotnym krokiem na drodze do opracowania strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych (5). |
|
17. |
Przyjmuje z zadowoleniem nacisk na Bliski Wschód w kontekście roli dziedzictwa w stosunkach zewnętrznych, gdyż region ten dotkliwie ucierpiał z powodu celowego niszczenia dóbr kultury na niektórych obszarach ogarniętych konfliktem. Zgadza się, że do współpracy kulturalnej należy dążyć również w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa (EPS) i Partnerstwem Wschodnim. |
|
18. |
Podkreśla wagę tego, by młodzi ludzie uznawali, rozumieli i doceniali swoje dziedzictwo i postrzegali je jako część swojej tożsamości. W związku z tym wzywa do aktywniejszego promowania europejskiego dziedzictwa kulturowego i jego różnorodności wśród ludzi młodych i dzieci. Dlatego też zaleca włączenie do programu nauczania elementów europejskiej edukacji w zakresie sztuki, muzyki, teatru i filmu, aby zwiększyć wiedzę na temat materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego kontynentu. |
|
19. |
Ponownie podkreśla znaczenie zdobywania umiejętności kulturalnych i twórczych od młodego wieku zarówno w ramach systemu kształcenia, jak i w czasie wolnym, co ułatwia młodym pokoleniom pełne korzystanie z nowych form dostępu do kultury (6). |
|
20. |
Uważa, że dostępność ma zasadnicze znaczenie dla powodzenia Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018, a jej zwiększenie jest istotnym punktem wyjścia do wzrostu uczestnictwa (7). |
|
21. |
Potwierdza swą gotowość do udziału w opracowywaniu kompleksowej strategii komunikacyjnej, w organizowaniu stosownych konferencji, wydarzeń i inicjatyw, a także w ułatwianiu kontaktów z obywatelami i zainteresowanymi stronami. |
|
22. |
Oczekuje aktywniejszej unijnej polityki w dziedzinie mediów, przemysłu audiowizualnego oraz informatyki, z myślą o promowaniu kulturowego i językowego dziedzictwa Europy. |
|
23. |
Uważa także za konieczne stworzenie Europejskiej Sieci Miast Stanowiących Dziedzictwo Ludzkości i uznanie ich za wspólne dziedzictwo wszystkich obywateli europejskich, jak również przyjęcie konkretnych środków w celu ochrony sieci i rozpowszechniania wiedzy o jej istnieniu. |
|
24. |
Zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej i prezydencji słowackiej. |
II. ZALECANE POPRAWKI
Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego
Poprawka 1
Motyw 0
|
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
|
Unia Europejska przyczynia się do ochrony i rozwijania niepodzielnych, powszechnych wartości godności osoby ludzkiej, wolności, równości i solidarności, z poszanowaniem różnorodności kultur, języków i tradycji narodów Europy, co zapisano w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. |
Uzasadnienie
Nie wymaga uzasadnienia.
Poprawka 2
Motyw 4
|
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Jak podkreśliła Komisja Europejska w swoim komunikacie „Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie” (8), dziedzictwo kulturowe należy traktować jako wspólny zasób i wspólne dobro, które zostało nam powierzone dla przyszłych pokoleń i którego ochrona jest wspólnym obowiązkiem wszystkich zainteresowanych. |
Jak podkreśliła Komisja Europejska w swoim komunikacie „Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie” (8), dziedzictwo kulturowe należy traktować jako wspólny zasób i wspólne dobro, które zostało nam powierzone dla przyszłych pokoleń i którego ochrona jest wspólnym obowiązkiem wszystkich zainteresowanych. W związku z tym art. 36 TFUE nie wyklucza zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych uzasadnionych względami ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej. |
Uzasadnienie
Istotne jest przypomnienie, że dobra należące do narodowych skarbów kultury są wyłączone z zakresu zastosowania przepisów UE dotyczących swobodnego przepływu towarów.
Poprawka 3
Motyw 11
|
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Dziedzictwo kulturowe może odegrać istotną rolę jako spoiwo społeczeństw w czasie, gdy rośnie różnorodność kulturowa europejskich narodów. Nowe partycypacyjne i międzykulturowe podejście do polityki i inicjatyw edukacyjnych w obszarze dziedzictwa, przewidujące godne traktowanie dziedzictwa kulturowego wszystkich kultur, może zwiększyć zaufanie, wzajemne poszanowanie i spójność społeczną. |
Dziedzictwo kulturowe może odegrać istotną rolę jako spoiwo społeczeństw w czasie, gdy rośnie różnorodność kulturowa europejskich narodów. Miejsca, którym przyznano znak dziedzictwa europejskiego, mają istotny europejski wymiar, gdyż zostały wybrane ze względu na swą rolę w europejskiej historii. Jako takie symbolizują europejskie ideały, wartości, historię i integrację, a także zbliżają Unię Europejską do obywateli. Wraz z Europejskimi Stolicami Kultury zwiększają poczucie przynależności europejskich obywateli do wspólnego obszaru kulturowego. Dlatego też trzeba dążyć do komplementarności z Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Nowe partycypacyjne i międzykulturowe podejście do polityki i inicjatyw edukacyjnych w obszarze dziedzictwa, przewidujące godne traktowanie dziedzictwa kulturowego wszystkich kultur, z poszanowaniem wolności sztuki zgodnie z art. 13 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej , może zwiększyć zaufanie, wzajemne poszanowanie i spójność społeczną. |
Uzasadnienie
Zarówno znak dziedzictwa europejskiego, jak i Europejskie Stolice Kultury są istotnymi narzędziami propagowania dziedzictwa kulturowego na szczeblu lokalnym i regionalnym, co powinno zostać odpowiednio uznane w decyzji. To samo dotyczy wolności sztuki, co jest podstawą europejskiej kreatywności.
Poprawka 4
art. 2 ust. 2 lit. k)
|
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
budowanie synergii między Unią a państwami członkowskimi, między innymi przez wzmocnienie inicjatyw w zakresie zwalczenia nielegalnego handlu dobrami kultury. |
budowanie synergii między Unią a państwami członkowskimi, między innymi przez wzmocnienie inicjatyw w zakresie zwalczenia nieuprawnionych wykopalisk i nielegalnego handlu dobrami kultury. |
Uzasadnienie
Dewastacja stanowisk archeologicznych spowodowana nielegalnymi wykopaliskami ma trudne do oszacowania konsekwencje dla europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Poprawka 5
art. 4
|
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską |
Poprawka KR-u |
|
Każde państwo członkowskie powołuje krajowego koordynatora odpowiedzialnego za uczestnictwo danego państwa członkowskiego w Europejskim Roku. Koordynator zapewnia koordynację odpowiednich działań na szczeblu krajowym . |
Każde państwo członkowskie powołuje koordynatora odpowiedzialnego za uczestnictwo danego państwa członkowskiego w Europejskim Roku, z pełnym poszanowaniem uprawnień przyznanych krajowym, regionalnym i lokalnym szczeblom sprawowania rządów. Koordynator zapewnia koordynację odpowiednich działań na szczeblu państwa członkowskiego . |
Uzasadnienie
Przy powoływaniu koordynatorów państw członkowskich konieczne jest pełne uwzględnienie struktur państwa federalnego i szczebli niższych niż krajowy.
Bruksela, dnia 12 października 2016 r.
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
Markku MARKKULA
(1) COM(2016) 543 final.
(2) COR-2014-05515-00-00-AC-TRA.
(3) COR-2015-05511-00-01-AC-TRA.
(4) CDR371-2011_FIN_AC.
(5) JOIN(2016) 29 final.
(6) CDR 2391/2012 fin.
(7) CDR3952-2013_00_00_TRA_AC.
(8) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 22 lipca 2014 r.„Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie”, COM(2014) 477 final.
(8) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 22 lipca 2014 r.„Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie”, COM(2014) 477 final.