European flag

Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EL

Σειρά L


2025/793

22.4.2025

ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2025/793 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 14ης Απριλίου 2025

για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 212 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Οι σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας (Ιορδανία) αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ). Στις 24 Νοεμβρίου 1997, η Ιορδανία υπέγραψε την ευρωμεσογειακή συμφωνία περί συνδέσεως μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας, αφετέρου (2) («συμφωνία σύνδεσης»), η οποία άρχισε να ισχύει την 1η Μαΐου 2002. Στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης, η Ένωση και η Ιορδανία καθιέρωσαν σταδιακά ζώνη ελεύθερων συναλλαγών κατά τη διάρκεια 12ετούς μεταβατικής περιόδου. Επιπλέον, το 2007 άρχισε να ισχύει συμφωνία υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας σχετικά με αμοιβαία μέτρα ελευθέρωσης και με την τροποποίηση της συμφωνίας σύνδεσης ΕΚ-Ιορδανίας, καθώς και με την αντικατάσταση των παραρτημάτων Ι, ΙΙ, ΙΙΙ και IV και των πρωτοκόλλων αριθ. 1 και 2 της εν λόγω συμφωνίας (3). Το 2010 συμφωνήθηκε εταιρική σχέση «προηγμένου καθεστώτος» μεταξύ της Ένωσης και της Ιορδανίας, η οποία συνεπάγεται διευρυμένους τομείς συνεργασίας. Τον Δεκέμβριο του 2009, μονογραφήθηκε πρωτόκολλο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας για τη θέσπιση μηχανισμού επίλυσης διαφορών που εφαρμόζεται σε διαφορές στο πλαίσιο των εμπορικών διατάξεων της ευρωμεσογειακής συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας, αφετέρου (4), το οποίο άρχισε να ισχύει την 1η Ιουλίου 2011. Αναπτύσσεται περαιτέρω διμερής πολιτικός διάλογος και οικονομική συνεργασία στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης και των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ιορδανίας που εγκρίθηκαν για την περίοδο 2022-2027.

(2)

Από το 2011, η Ιορδανία έχει ξεκινήσει σειρά πολιτικών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Δημιουργήθηκε Συνταγματικό Δικαστήριο και ανεξάρτητη εκλογική επιτροπή και το ιορδανικό κοινοβούλιο ψήφισε σειρά σημαντικών νόμων, όπως τον εκλογικό νόμο και τον νόμο για τα πολιτικά κόμματα, καθώς και νόμους για την αποκέντρωση και την τοπική αυτοδιοίκηση. Επιπλέον, έχουν εγκριθεί νομοθετικές βελτιώσεις όσον αφορά την ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος και τα δικαιώματα των γυναικών.

(3)

Η οικονομία της Ιορδανίας έχει πληγεί σημαντικά από τις παρατεταμένες συγκρούσεις στην περιοχή, ιδίως στη γειτονική της Συρία, και πιο πρόσφατα επίσης σε Ισραήλ--Γάζα και στην περιοχής της Ερυθράς Θάλασσας. Από την έναρξη του πολέμου στη Συρία, η οικονομία της Ιορδανίας έχει επηρεαστεί από τη μεγάλη εισροή Σύριων προσφύγων, γεγονός που έχει αυξήσει την πίεση στη δημοσιονομική θέση, στις δημόσιες υπηρεσίες και στις υποδομές της Ιορδανίας. Εκτός από την περιφερειακή αστάθεια, οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προκλήσεις που σχετίζονταν με την πανδημία της COVID-19 το 2020-2021, οι εξελίξεις στις τιμές των βασικών προϊόντων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ο υψηλός βαθμός έκθεσης στις εμπορικές διακυμάνσεις και η αύξηση του κόστους δανεισμού για τις αναδυόμενες αγορές παγκοσμίως συνέχισαν να επιβαρύνουν την οικονομία της χώρας. Ως εκ τούτου, η οικονομία της Ιορδανίας συρρικνώθηκε το 2020 και ανέκαμψε με αργούς ρυθμούς στη συνέχεια, δεδομένου ότι η ανεργία αυξήθηκε σημαντικά το 2020 και παρέμεινε υψηλή, ενώ προέκυψαν νέες δημοσιονομικές ανάγκες και ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης.

(4)

Ο πόλεμος σε Ισραήλ-Γάζα που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023 ενέχει πολύ σημαντικό κίνδυνο δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές, ιδίως λόγω του αυξημένου επιπέδου αβεβαιότητας στην περιοχή και του πιθανού αντικτύπου στον σημαντικό τουριστικό τομέα και στην ψυχολογία των καταναλωτών. Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις των Χούθι σε φορτηγά πλοία και πλοία που μεταφέρουν ενέργεια στην Ερυθρά Θάλασσα εμποδίζουν την κυκλοφορία των πλοίων προς την Ασία, επηρεάζοντας τις εξαγωγές της Ιορδανίας, ιδίως τις εξαγωγές ορυκτών και χημικών ουσιών, καθώς και τις εισαγωγές της. Τον Ιανουάριο του 2024 οι αρχές της Ιορδανίας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) συμφώνησαν για νέο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής, το οποίο στηρίχθηκε από τετραετή διευρυμένη χρηματοδοτική διευκόλυνση (ΔΧΔ) ύψους 1 200 εκατομμυρίων USD, του οποίου είχε προηγηθεί τετραετής ΔΧΔ, ύψους 1 700 εκατομμυρίων USD από την περίοδο 2020-2023, συμπεριλαμβανομένου ενός δανείου στο πλαίσιο του μηχανισμού ταχείας χρηματοδότησης. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ ενέκρινε τη νέα τετραετή (ΔΧΔ) τον Ιανουάριο του 2024. Η πρώτη αποστολή επανεξέτασης πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2024 και η έκθεση της αποστολής δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2024.

(5)

Τον Ιανουάριο του 2020 η Ένωση ενέκρινε τρίτο πρόγραμμα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (5) (ΜΧΣ-III) ύψους 500 εκατομμυρίων EUR υπό μορφή δανείων, ανταποκρινόμενη σε αίτημα της Ιορδανίας τον Ιούλιο του 2019 και έπειτα από την ολοκλήρωση της δεύτερης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους 200 εκατομμυρίων EUR το 2019. Η ΜΧΣ-ΙΙ (6) αποτέλεσε συνέχεια της ΜΧΣ-Ι (7) ύψους 180 εκατομμυρίων EUR που υλοποιήθηκε το 2015. Τον Μάιο του 2020, η ΜΧΣ-III συμπληρώθηκε κατά 200 εκατομμύρια EUR δυνάμει της απόφασης (ΕΕ) 2020/701 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων από την πανδημία της COVID-19. Η πρώτη δόση της ΜΧΣ-III εκταμιεύθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2020, η δεύτερη δόση στις 20 Ιουλίου 2021 και η τρίτη δόση στις 3 Μαΐου 2023, σε συνέχεια της εφαρμογής των συμφωνηθέντων μέτρων πολιτικής. Το ποσό της συνδρομής εκταμιεύθηκε πλήρως κατά την περίοδο 2020–2023.

(6)

Η ΜΧΣ-ΙΙΙ περιλάμβανε κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής στην οποία η Επιτροπή, υπό το πρίσμα των δημοσιονομικών προκλήσεων και των έκτακτων περιστάσεων που αντιμετώπισε η Ιορδανία, δεσμεύτηκε να υποβάλει, αν το έκρινε σκόπιμο, νέα πρόταση για την παράταση και αύξηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ιορδανία, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνταν οι συνήθεις απαιτήσεις για το εν λόγω είδος συνδρομής, συμπεριλαμβανομένου του έκτακτου χαρακτήρα της, των πολιτικών προϋποθέσεων, της συμπληρωματικότητας, της αιρεσιμότητας, της δημοσιονομικής πειθαρχίας και με την επιφύλαξη επικαιροποιημένης αξιολόγησης από την Επιτροπή των αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ιορδανίας.

(7)

Σε αυτό το δυσχερές πλαίσιο, η Ένωση και η διεθνής κοινότητα εξέφρασαν κατ’ επανάληψη τη δέσμευσή τους να στηρίξουν την Ιορδανία, ιδίως στις ετήσιες διασκέψεις «Στηρίζοντας το μέλλον της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής» στις Βρυξέλλες και στο Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΕ-Ιορδανίας τον Ιούνιο του 2022.

(8)

Από την έναρξη της κρίσης στη Συρία το 2011, η Ένωση έχει διαθέσει στην Ιορδανία κατά προσέγγιση 3 500 εκατομμύρια EUR στο πλαίσιο διαφόρων μέσων, συμπεριλαμβανομένων 1 080 εκατομμυρίων EUR στο πλαίσιο των προαναφερθεισών τριών πράξεων της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, προκειμένου να βοηθήσει την Ιορδανία να διατηρήσει την οικονομική της σταθερότητα, να συνεχίσει τις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να αντιμετωπίσει τις σχετικές ανθρωπιστικές και αναπτυξιακές ανάγκες της, καθώς και τις ανάγκες της σε θέματα ασφάλειας. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει διαθέσει περίπου 1 100 εκατομμμύρια EUR στην Ιορδανία υπό τη μορφή δανείων για έργα από το 2011.

(9)

Για την περίοδο 2021-2024, η διμερής ενδεικτική κατανομή (επιχορηγήσεις) της Ένωσης στην Ιορδανία στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη (NDICI-GE) που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) ανέρχεται σε 364 εκατομμύρια EUR και συμπληρώνεται με τη στήριξη της Ένωσης που σκοπό έχει να βοηθήσει την Ιορδανία να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της κρίσης στη Συρία (214 εκατομμύρια EUR από το 2021 έως το 2023), πέραν της βοήθειας από άλλα περιφερειακά και θεματικά προγράμματα. Κατά την περίοδο 2014-2020, η στήριξη της Ένωσης προς την Ιορδανία, η οποία παρασχέθηκε κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας, ανήλθε σε 765 εκατομμύρια EUR. Κατά την ίδια περίοδο, η Ιορδανία επωφελήθηκε επίσης από 126 εκατομμύρια EUR επιπλέον, τα οποία διοχετεύθηκαν μέσω της Επενδυτικής Πλατφόρμας Γειτονίας και κινητοποίησαν επενδύσεις ύψους περίπου 580 εκατομμυρίων EUR.

(10)

Τον Οκτώβριο του 2023, δεδομένου ότι η κατάσταση και οι προοπτικές της οικονομίας εξακολουθούσαν να είναι δυσχερείς, η Ιορδανία ζήτησε περαιτέρω μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση.

(11)

Δεδομένου ότι η Ιορδανία είναι χώρα που καλύπτεται από την ΕΠΓ, θεωρείται επιλέξιμη για να λάβει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση.

(12)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να συνιστά έκτακτο χρηματοδοτικό μέσο μη δεσμευτικής και μη προσδιορισμένης στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών, το οποίο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ιορδανίας και θα πρέπει να στηρίζει την εφαρμογή προγράμματος πολιτικής το οποίο περιέχει ισχυρά μέτρα άμεσης προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που έχουν σχεδιαστεί για τη βελτίωση της θέσης του ισοζυγίου πληρωμών της Ιορδανίας βραχυπρόθεσμα.

(13)

Δεδομένου ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό υπολειπόμενο κενό χρηματοδότησης στο ισοζύγιο πληρωμών της Ιορδανίας, υψηλότερο από τους πόρους που χορηγούν το ΔΝΤ και άλλοι πολυμερείς οργανισμοί, η παροχή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης στην Ιορδανία, υπό τις τρέχουσες έκτακτες περιστάσεις, θεωρείται κατάλληλη ανταπόκριση στο αίτημα της Ιορδανίας προς την Ένωση για στήριξη της οικονομικής σταθεροποίησης της Ιορδανίας σε συνδυασμό με το πρόγραμμα του ΔΝΤ. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα στηρίξει την οικονομική σταθεροποίηση και το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της Ιορδανίας, συμπληρώνοντας τους πόρους που διατίθενται στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών ρυθμίσεων του ΔΝΤ.

(14)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να αποσκοπεί στην αποκατάσταση μιας βιώσιμης θέσης εξωτερικής χρηματοδότησης για την Ιορδανία, στηρίζοντας με τον τρόπο αυτόν την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή της.

(15)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης αναμένεται να συμβαδίζει με την εφαρμογή των πράξεων δημοσιονομικής στήριξης στο πλαίσιο του NDICI-GE.

(16)

Ο προσδιορισμός του ποσού της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να βασίζεται σε ολοκληρωμένη ποσοτική εκτίμηση των υπολειπόμενων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ιορδανίας και θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ικανότητα της Ιορδανίας για αυτοχρηματοδότηση μέσω ιδίων πόρων, και ιδίως μέσω των συναλλαγματικών αποθεμάτων που διαθέτει. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να συμπληρώνει τα προγράμματα και τους πόρους που χορηγούν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Κατά τον καθορισμό του ποσού της συνδρομής θα πρέπει να λαμβάνονται επίσης υπόψη οι αναμενόμενες χρηματοδοτικές συνεισφορές διμερών και πολυμερών χορηγών και η ανάγκη να διασφαλιστεί δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ της Ένωσης και των άλλων χορηγών βοήθειας, καθώς και η προϋπάρχουσα διάθεση εκ μέρους της Ένωσης άλλων μέσων εξωτερικής χρηματοδότησης στην Ιορδανία και η προστιθέμενη αξία της συνολικής συμμετοχής της Ένωσης στην Ιορδανία.

(17)

Η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης να συνάδει νομικά και ουσιαστικά με τις βασικές αρχές και τους στόχους στους διάφορους τομείς της εξωτερικής δράσης, με τα μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με τους εν λόγω τομείς, και με άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης.

(18)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να στηρίξει την εξωτερική πολιτική της έναντι της Ιορδανίας. Η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) θα πρέπει να συνεργάζονται στενά σε όλη τη διάρκεια της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, για τον συντονισμό και την εξασφάλιση της συνοχής της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης.

(19)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης αναμένεται να στηρίξει την προσήλωση της Ιορδανίας στις κοινές με την Ένωση αξίες, στις οποίες περιλαμβάνονται η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, η χρηστή διακυβέρνηση, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη και η μείωση της φτώχειας, καθώς και η προσήλωσή της στις αρχές ενός ελεύθερου και θεμιτού εμπορίου που διενεργείται βάσει κανόνων.

(20)

Προϋπόθεση για τη χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να είναι ο σεβασμός από την Ιορδανία των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα και το κράτος δικαίου, και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Επιπλέον, οι ειδικοί στόχοι της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να ενισχύουν την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία των συστημάτων διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών στην Ιορδανία και να προωθούν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη στήριξη της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη δημοσιονομική εξυγίανση. Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα πρέπει να παρακολουθούν τακτικά τόσο την πλήρωση της εν λόγω προϋπόθεσης όσο και την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων.

(21)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης σε σχέση με την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, είναι απαραίτητο να λάβει η Ιορδανία τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης της απάτης, της διαφθοράς και οποιωνδήποτε άλλων παρατυπιών που συνδέονται με τη συνδρομή. Επιπλέον, η δανειακή σύμβαση που θα συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ιορδανίας θα πρέπει να περιέχει διατάξεις που να εξουσιοδοτούν την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) να διενεργεί έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και εξακριβώσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) και στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (11), την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο να διενεργούν ελέγχους και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ασκεί τις αρμοδιότητές της όσον αφορά την παροχή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης κατά τη διάρκεια και μετά την περίοδο διαθεσιμότητας της εν λόγω συνδρομής.

(22)

Η αποδέσμευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης δεν θίγει τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ως αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

(23)

Το ύψος των προβλέψεων που απαιτούνται για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να είναι σύμφωνο με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού που προβλέπονται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

(24)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής. Για να εξασφαλιστεί η δυνατότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου να παρακολουθούν την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή θα πρέπει να τα ενημερώνει τακτικά για τις εξελίξεις που αφορούν την εν λόγω συνδρομή και να τους παρέχει τα σχετικά έγγραφα.

(25)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12).

(26)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να υπόκειται σεόρους οικονομικής πολιτικής και χρηματοδοτικούς όρους οι οποίοι καθορίζονται σε μνημόνιο συνεννόησης. Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή και για λόγους αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να διαπραγματευτεί τους εν λόγω όρους με τις αρχές της Ιορδανίας υπό την εποπτεία της επιτροπής των εκπροσώπων των κρατών μελών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, η συμβουλευτική διαδικασία θα πρέπει κατά γενικό κανόνα να εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις εκτός από αυτές που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Λαμβανομένων υπόψη των δυνητικά σημαντικών επιπτώσεων συνδρομής άνω των 90 εκατομμυρίων EUR, ενδείκνυται να χρησιμοποιηθεί η διαδικασία εξέτασης όπως καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 για πράξεις που υπερβαίνουν το εν λόγω κατώτατο όριο. Λαμβανομένου υπόψη του ύψους της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης στην Ιορδανία, η εν λόγω διαδικασία εξέτασης θα πρέπει να εφαρμόζεται για την έγκριση του μνημονίου συνεννόησης καθώς και για τυχόν μείωση, αναστολή ή ακύρωση της εν λόγω συνδρομής,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1.   Η Ένωση χορηγεί μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ανώτατου ποσού 500 εκατομμυρίων EUR στην Ιορδανία («μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης»), με σκοπό τη στήριξη της οικονομικής σταθεροποίησης και ενός ουσιαστικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων στη χώρα. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης συμβάλλει στην κάλυψη των αναγκών που σχετίζονται με το ισοζύγιο πληρωμών της Ιορδανίας, όπως αυτές προσδιορίζονται στο πρόγραμμα του ΔΝΤ.

2.   Ολόκληρο το ποσό της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης χορηγείται στην Ιορδανία υπό μορφή δανείων.

3.   Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να δανειστεί εξ ονόματος της Ένωσης τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοδοτικούς οργανισμούς και να τα δανείσει στη συνέχεια στην Ιορδανία.

4.   Η διαχείριση της αποδέσμευσης της ενωσιακής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ασκείται από την Επιτροπή κατά τρόπο συνεπή προς τις συμφωνίες ή τα μνημόνια που έχουν συναφθεί μεταξύ του ΔΝΤ και της Ιορδανίας και προς τις βασικές αξίες και τους στόχους των οικονομικών μεταρρυθμίσεων που ορίζονται στη συμφωνία σύνδεσης.

5.   Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για εξελίξεις που αφορούν τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εκταμιεύσεων, και διαβιβάζει εγκαίρως τα σχετικά έγγραφα στα εν λόγω όργανα.

6.   Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης διατίθεται για περίοδο δυόμισι ετών, αρχής γενομένης από την πρώτη ημέρα μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του μνημονίου συνεννόησης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.

7.   Εάν οι ανάγκες χρηματοδότησης της Ιορδανίας μειωθούν σημαντικά, σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις, κατά την περίοδο εκταμίευσης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, η Επιτροπή, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2, μειώνει το ποσό της συνδρομής, την αναστέλλει ή την ακυρώνει.

Άρθρο 2

1.   Προϋπόθεση για τη χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης είναι ο σεβασμός εκ μέρους της Ιορδανίας των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα και το κράτος δικαίου, και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

2.   Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ παρακολουθούν την τήρηση της προϋπόθεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1 καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

3.   Οι παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου (13).

Άρθρο 3

1.   Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 7 παράγραφος 2, συμφωνεί με τις αρχές της Ιορδανίας σχετικά με σαφώς καθορισμένους όρους οικονομικής πολιτικής και χρηματοδοτικούς όρους, εστιάζοντας στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, από τους οποίους εξαρτάται η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης. Οι εν λόγω όροι οικονομικής πολιτικής και οι χρηματοδοτικοί όροι καθορίζονται σε μνημόνιο συνεννόησης που περιλαμβάνει χρονοδιάγραμμα για την εκπλήρωσή τους. Οι εν λόγω όροι οικονομικής πολιτικής και οι χρηματοδοτικοί όροι συνάδουν με τις συμφωνίες ή τα μνημόνια που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 4, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων μακροοικονομικής προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζει η Ιορδανία με τη στήριξη του ΔΝΤ.

2.   Οι όροι που αναφέρονται στην παράγραφο 1 αποσκοπούν, ειδικότερα, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας των συστημάτων διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών στην Ιορδανία, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Κατά τον σχεδιασμό των μέτρων πολιτικής λαμβάνονται επίσης δεόντως υπόψη η πρόοδος όσον αφορά το αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών, η ανάπτυξη θεμιτών εμπορικών συναλλαγών βάσει κανόνων και άλλες προτεραιότητες στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης. Η Επιτροπή παρακολουθεί τακτικά την πρόοδο της Ιορδανίας στην επίτευξη των εν λόγω στόχων.

3.   Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης καθορίζονται σε δανειακή σύμβαση σύμφωνα με το άρθρο 223 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), η οποία πρόκειται να συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ιορδανίας (η «δανειακή σύμβαση»).

4.   Η Επιτροπή επαληθεύει, σε τακτικά διαστήματα, ότι οι όροι που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο, εξακολουθούν να τηρούνται, συμπεριλαμβανομένου και του κατά πόσον οι οικονομικές πολιτικές της Ιορδανίας συνάδουν με τους στόχους της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα και, εφόσον είναι αναγκαίο, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Άρθρο 4

1.   Με την επιφύλαξη των όρων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 πρώτο εδάφιο, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης χορηγείται από την Επιτροπή υπό μορφή δανείου σε τρεις δόσεις. Το ύψος κάθε μιας από τις εν λόγω δόσεις καθορίζεται στο μνημόνιο συνεννόησης.

2.   Τα ποσά της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης συνοδεύονται από προβλέψεις, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/947.

3.   Η απόφαση της Επιτροπής για την αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την εκπλήρωση όλων των ακόλουθων όρων:

α)

εκπλήρωση της προϋπόθεσης που ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1·

β)

συνεχείς ικανοποιητικές επιδόσεις ως προς την εφαρμογή προγράμματος πολιτικής που περιλαμβάνει ισχυρά μέτρα προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων τα οποία στηρίζονται από μη προληπτική πιστωτική συμφωνία του ΔΝΤ· και

γ)

ικανοποιητική εφαρμογή των όρων οικονομικής πολιτικής και των χρηματοδοτικών όρων που συμφωνούνται στο μνημόνιο συνεννόησης.

Η αποδέσμευση της δεύτερης δόσης πραγματοποιείται, καταρχήν, το νωρίτερο τρεις μήνες μετά την αποδέσμευση της πρώτης δόσης. Η αποδέσμευση της τρίτης δόσης πραγματοποιείται, καταρχήν, το νωρίτερο τρεις μήνες μετά την αποδέσμευση της δεύτερης δόσης.

4.   Όταν δεν πληρούνται οι όροι που αναφέρονται στην παράγραφο 3 πρώτο εδάφιο, η Επιτροπή αναστέλλει προσωρινά ή ακυρώνει την εκταμίευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τους λόγους της εν λόγω αναστολής ή ακύρωσης.

5.   Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης εκταμιεύεται στην Κεντρική Τράπεζα της Ιορδανίας. Με την επιφύλαξη των συμφωνηθεισών διατάξεων που περιέχονται στο μνημόνιο συνεννόησης, συμπεριλαμβανομένης της επιβεβαίωσης των υπολειπόμενων δημοσιονομικών χρηματοδοτικών αναγκών, τα ενωσιακά κονδύλια μπορεί να μεταφέρονται από την Κεντρική Τράπεζα της Ιορδανίας στο Υπουργείο Οικονομικών της Ιορδανίας ως τελικό δικαιούχο.

Άρθρο 5

1.   Για τη χρηματοδότηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης υπό μορφή δανείων, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται, εξ ονόματος της Ένωσης, να δανείζεται τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σύμφωνα με το άρθρο 223 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

2.   Η Επιτροπή συνάπτει δανειακή σύμβαση με την Ιορδανία για το ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 1. Η δανειακή σύμβαση καθορίζει την περίοδο διαθεσιμότητας και τους λεπτομερείς όρους της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, μεταξύ άλλων σε σχέση με τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου. Τα δάνεια χορηγούνται με όρους που επιτρέπουν στην Ιορδανία να αποπληρώσει τα δάνεια εντός μεγάλου χρονικού διαστήματος, συμπεριλαμβανομένης πιθανής περιόδου χάριτος. Η μέγιστη διάρκεια των δανείων είναι 35 έτη.

3.   Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τις εξελίξεις ως προς τις πράξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.

Άρθρο 6

1.   Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης υλοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

2.   Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης υλοποιείται υπό άμεση διαχείριση.

3.   Πριν από την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, η Επιτροπή αξιολογεί, μέσω επιχειρησιακής αξιολόγησης, την ορθότητα των δημοσιονομικών ρυθμίσεων, των διοικητικών διαδικασιών και των μηχανισμών εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου της Ιορδανίας που σχετίζονται με τη συνδρομή.

Άρθρο 7

1.   Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2.   Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Άρθρο 8

1.   Η Επιτροπή υποβάλλει, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εν λόγω εφαρμογής. Στην εν λόγω έκθεση:

α)

εξετάζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης·

β)

αξιολογούνται η οικονομική κατάσταση και οι προοπτικές της Ιορδανίας, καθώς και η πρόοδοσ στην εφαρμογή των όρων οικονομικής πολιτικής και των χρηματοδοτικών όρων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1·

γ)

παρουσιάζεται η σύνδεση μεταξύ των όρων οικονομικής πολιτικής και των χρηματοδοτικών όρων που καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης, των τρεχουσών οικονομικών και δημοσιονομικών επιδόσεων της Ιορδανίας και των αποφάσεων της Επιτροπής να εκταμιεύσει τις δόσεις της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

2.   Το αργότερο δύο έτη μετά τη λήξη της περιόδου διαθεσιμότητας που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 6, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης, αξιολογώντας τα αποτελέσματα και την αποτελεσματικότητα της περατωθείσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των σκοπών της.

Άρθρο 9

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες, 14 Απριλίου 2025.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

R. METSOLA

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

A. SZŁAPKA


(1)  Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 1ης Απριλίου 2025 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 2025.

(2)   ΕΕ L 129 της 15.5.2002, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/357(1)/oj.

(3)   ΕΕ L 41 της 13.2.2006, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2006/67/oj.

(4)   ΕΕ L 177 της 6.7.2011, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/prot/2011/398/oj.

(5)  Απόφαση (ΕΕ) 2020/33 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2020, για τη χορήγηση περαιτέρω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας (ΕΕ L 14 της 17.1.2020, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2020/33/oj).

(6)  Απόφαση (ΕΕ) 2016/2371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2016, για τη χορήγηση περαιτέρω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας (ΕΕ L 352 της 23.12.2016, σ. 18, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2016/2371/oj).

(7)  Απόφαση αριθ. 1351/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας (ΕΕ L 341 της 18.12.2013, σ. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2013/1351/oj).

(8)  Απόφαση (ΕΕ) 2020/701 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2020, σχετικά με την παροχή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στους εταίρους της διεύρυνσης και της γειτονίας στο πλαίσιο της πανδημίας της COVID-19 (ΕΕ L 165 της 27.5.2020, σ. 31, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2020/701/oj).

(9)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 209 της 14.6.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).

(10)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου (ΕΕ L 248 της 18.9.2013, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/883/oj).

(11)  Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 1996 σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (ΕΕ L 292 της 15.11.1996, σ. 2, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1996/2185/oj).

(12)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj).

(13)  Απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 2010, για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΕ L 201 της 3.8.2010, σ. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2010/427/oj).

(14)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).


ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/793/oj

ISSN 1977-0669 (electronic edition)