61969J0043

1 . EEN OVEREENKOMST TUSSEN ONDERNEMINGEN KAN IN VOEGE ALS BEDOELD IN ARTIKEL 85, LID 1, VAN HET EEG-VERDRAG DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG BEINVLOEDEN ZONDER TEVENS BETREKKING TE HEBBEN OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 4, LID 2, NR . 1 VAN VERORDENING NO . 17 .

2 . OVEREENKOMSTEN WELKER UITVOERING NIET MEDEBRENGT DAT DE BETROKKEN WAREN DE NATIONALE GRENZEN OVERSCHRIJDEN, HEBBEN NIET BETREKKING OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 4, LID 2, NR . 1 VAN VERORDENING NO . 17 .

3 . IN ARTIKEL 88 VAN HET EEG-VERDRAG WORDT VERWEZEN NAAR DE NATIONALE BEVOEGDHEIDS - EN PROCEDUREVOORSCHRIFTEN; DE IN DIT VOORSCHRIFT ALSOOK IN ARTIKEL 9, NO . 3 VAN VERORDENING NO . 17 GEBEZIGDE TERM "AUTORITEITEN VAN DE LID-STATEN" OMVAT DERHALVE MEDE DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES .

4 . DE BEVOEGDHEID VAN DE GEZAGSORGANEN DER LID-STATEN TOT TOEPASSING VAN ARTIKEL 85, LID 1, VAN HET EEG-VERDRAG IMPLICEERT DIE TOT TOEPASSING VAN LID 2 VAN GENOEMD ARTIKEL .

5 . EEN OVEREENKOMST DIE VAN AANMELDING IS VRIJGESTELD EN OOK NIET WERD AANGEMELD, SORTEERT VOLLEDIG RECHTSGEVOLG ZOLANG HAAR NIETIGHEID NIET IS VASTGESTELD .

IN DE ZAAK 43-69

BETREFFENDE EEN DOOR HET OBERLANDESGERICHT KARLSRUHE ( 9E ZIVILSENAT TE FREIBURG I . BR .) INGEVOLGE ARTIKEL 177 VAN HET EEG-VERDRAG TOT HET HOF VAN JUSTITIE GERICHT VERZOEK, DAARTOE STREKKENDE DAT IN HET VOOR GENOEMDE RECHTERLIJKE INSTANTIE AANHANGIG GEDING

TUSSEN

BRAUEREI A . BILGER SOHNE GMBH TE GOTTMADINGEN

EN

H . JEHLE, CAFEHOUDER EN SLAGER, EN MEVROUW M . JEHLE, BEIDE TE FRIEDRICHSHAFEN,

BIJ WEGE VAN PREJUDICIELE BESLISSING UITSPRAAK WORDE GEDAAN OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 85 VAN HET EEG-VERDRAG EN VAN VERORDENING NO . 17 VAN DE RAAD DER EEG VAN 6 FEBRUARI 1962 ( PB NO . 13 VAN 21 FEBRUARI 1962, BLZ . 204/62 VV .), WIJST

1 OVERWEGENDE DAT HET OBERLANDESGERICHT TE KARLSRUHE BIJ BESCHIKKING VAN 31 JULI 1969, INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 24 SEPTEMBER 1969, KRACHTENS ARTIKEL 177 VAN HET VERDRAG TOT OPRICHTING VAN DE EEG VERSCHILLENDE VRAGEN HEEFT GESTELD, TEN EINDE UITLEGGING TE BEKOMEN VAN ARTIKEL 85 VAN GENOEMD VERDRAG ALSMEDE VAN VERORDENING NO . 17 VAN DE RAAD VAN 6 FEBRUARI 1962 ( PB VAN 21 FEBRUARI 1962, BLZ . 204/62 ), IN WERKING GETREDEN OP 13 MAART 1962;

DE EERSTE VRAAG

2 OVERWEGENDE DAT HET HOF ALLEREERST WORDT VERZOCHT TE BESLISSEN OF "EEN V}}R 13 MAART 1962 TUSSEN TWEE ONDERNEMINGEN VAN EEN LID-STAAT GESLOTEN BIERLEVERANTIEOVEREENKOMST BETREKKING HEEFT OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 4, LID 2, SUB 1, VAN VERORDENING NO . 17, WANNEER DE EXCLUSIVITEITSCLAUSULE ALS VOLGT LUIDT : "DE CAFEHOUDER VERPLICHT ZICH HET VOOR DE BIERSCHENKERIJ NODIGE BIER UITSLUITEND VAN DE ¡IN DEZELFDE LID-STAAT GEVESTIGDE¢ BROUWERIJ TE BETREKKEN";

DAT VAN HET HOF VOORTS EEN UITSPRAAK WORDT VERLANGD OVER DE VRAAG OF "ZODANIGE OVEREENKOMST ¡BIJ DE COMMISSIE¢ MOET WORDEN AANGEMELD IN DE ZIN VAN ARTIKEL 5, LID 1 EN LID 2, JUNCTO ARTIKEL 4, LID 2, SUB 1, VAN VERORDENING NO . 17";

3 DAT DEZE VRAGEN ER DERHALVE ALLEENLIJK TOE STREKKEN BESLIST TE ZIEN, OF EEN OVEREENKOMST TUSSEN EEN PRODUCENT EN EEN ZELFSTANDIG DETAILLIST, WAARBIJ DEZE LAATSTE ZICH VERBINDT ZIJN LEVERANTIES UITSLUITEND VAN GENOEMDE - IN DEZELFDE LID-STAAT GEVESTIGDE - PRODUCENT TE BETREKKEN, BEHOORT TOT DE GROEPEN OVEREENKOMSTEN WELKE DOOR VERORDENING NO . 17 VAN AANMELDING ZIJN VRIJGESTELD, ZULKS ONVERSCHILLIG OF ZODANIGE OVEREENKOMST, OP ZICHZELF DAN WEL IN VERBAND MET ANDERE OVEREENKOMSTEN, AL DAN NIET ONDER ARTIKEL 85, LID 1, KAN VALLEN;

4 OVERWEGENDE DAT IN DE ARTIKELEN 4 EN 5 VAN VERORDENING NO . 17 ONDER MEER VAN AANMELDING WORDEN VRIJGESTELD OVEREENKOMSTEN - V}}R OF NA 13 MAART 1962 GESLOTEN - WAARAAN SLECHTS ONDERNEMINGEN UIT EEN ANDERE LID-STAAT DEELNEMEN, OP VOORWAARDE DAT ZIJ "GEEN BETREKKING HEBBEN OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN";

DAT HET ANTWOORD DOOR DE NATIONALE RECHTER VERLANGD, DERHALVE AFHANGT VAN DE VRAAG OF DE DOOR HEM BEDOELDE OVEREENKOMSTEN "GEEN BETREKKING HEBBEN OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN" IN DE ZIN VAN ARTIKEL 4, LID 2, NO . 1, VAN VERORDENING NO . 17;

5 OVERWEGENDE DAT OOK WANNEER ZODANIGE OVEREENKOMST, BEZIEN IN SAMENHANG MET EEN AANTAL DERGELIJKE OVEREENKOMSTEN WAARDOOR EEN GROOT AANTAL DETAILLISTEN UIT DEZELFDE STAAT AAN ENKELE ALDAAR GEVESTIGDE PRODUCENTEN WORDT GEBONDEN, DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KAN BEINVLOEDEN, DEZE GEDRAGINGEN OP ZICHZELF NOCHTANS VOLGENS ARTIKEL 4, LID 2, VAN VERORDENING NO . 17 VAN AANMELDING ZIJN VRIJGESTELD WANNEER ZIJ GEEN BETREKKING HEBBEN OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN;

DAT HET DERHALVE MOGELIJK VOORKOMT DAT EEN ZELFDE OVEREENKOMST, OFSCHOON "GEEN BETREKKING HEBBEND OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN" IN DE ZIN VAN DEZE BEPALING, NOCHTANS "DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN NADELIG BEINVLOEDT" IN DE ZIN VAN ARTIKEL 85, LID 1, VAN HET VERDRAG;

DAT AAN DE UITDRUKKING "BETREKKING HEBBEN OP DE INVOER OF DE UITVOER" DERHALVE EEN ENGERE BETEKENIS TOEKOMT DAN AAN DE TERM "DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG BEINVLOEDEN" ;

6 OVERWEGENDE DAT OVEREENKOMSTEN WAARIN EEN UITSLUITEND RECHT OP LEVERING WORDT TOEGEKEND EN WELKER UITVOERING NIET MEDEBRENGT DAT DE BETROKKEN WAREN DE NATIONALE GRENZEN OVERSCHRIJDEN, STELLIG NIET OP DE INVOER OF DE UITVOER BETREKKING HEBBEN;

DAT ZODANIGE OVEREENKOMSTEN DAN OOK ONDER ARTIKEL 4, LID 2, NO . 1, VAN VERORDENING NO . 17 VALLEN EN MITSDIEN ZIJN VRIJGESTELD VAN DE AANMELDING VOORZIEN IN HET EERSTE LID VAN ARTIKEL 4 ONDERSCHEIDENLIJK VAN ARTIKEL 5 DEZER VERORDENING;

DE TWEEDE VRAAG

7 OVERWEGENDE DAT DE NATIONALE RECHTER, BIJALDIEN VOORMELDE VRAGEN ONTKENNEND MOCHTEN WORDEN BEANTWOORD, VAN HET HOF EEN UITSPRAAK WENST OVER DE VRAAG "HOE, VOOR WAT BETREFT OVEREENKOMSTEN WELKE NIET BEHOEVEN TE WORDEN AANGEMELD, ARTIKEL 85, LID 2, VAN HET EEG-VERDRAG ¡MOET¢ WORDEN UITGELEGD IN VERBAND MET DE TERUGWERKENDE KRACHT, WELKE MOGELIJKERWIJZE AAN EEN DOOR DE COMMISSIE VOLGENS ARTIKEL 85, LID 3, VAN HET EEG-VERDRAG EN ARTIKEL 6 VAN VERORDENING NO . 17 TE VERLENEN VRIJSTELLING TOEKOMT" EN, MET NAME, OVER DE VRAAG OF "EEN OVEREENKOMST WELKE NIET BEHOEFT TE WORDEN AANGEMELD VOORLOPIG GELDIG ¡IS¢";

8 DAT DEZE VRAGEN, IN HET JURIDISCH KADER VAN HET BODEMGESCHIL BEZIEN, ERTOE STREKKEN TE ZIEN UITGEMAAKT OF DE NATIONALE RECHTER BEVOEGD IS UITSPRAAK TE DOEN INZAKE DE NIETIGHEID - UIT EEN OOGPUNT VAN GEMEENSCHAPSRECHT - VAN EEN OVEREENKOMST WELKE, OFSCHOON ONDER ARTIKEL 85, LID 1, VAN HET VERDRAG VALLEND, VAN AANMELDING IS VRIJGESTELD EN OOK NIET WERD AANGEMELD;

9 OVERWEGENDE DAT VOLGENS DE BEWOORDINGEN VAN ARTIKEL 9, LID 3, VAN VERORDENING NO . 17 "DE AUTORITEITEN VAN DE LID-STATEN" "ZOLANG DE COMMISSIE GEEN PROCEDURE HEEFT INGELEID KRACHTENS DE ARTIKELEN 2, 3 EN 6" "OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 88 VAN HET VERDRAG BEVOEGD ¡BLIJVEN¢ ARTIKEL 85, LID 1, ... TOE TE PASSEN ...";

DAT IN GENOEMD ARTIKEL 88 WORDT VERWEZEN NAAR DE NATIONALE BEVOEGDHEIDS - EN PROCEDUREVOORSCHRIFTEN, ZODAT DE TERM "AUTORITEITEN VAN DE LID-STATEN" MEDE DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES OMVAT;

DAT ANDERZIJDS DE BEVOEGDHEID TOT TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 1, NOODZAKELIJKERWIJZE DIE TOT TOEPASSING VAN LID 2 VAN HETZELFDE ARTIKEL - WAARIN "KRACHTENS DIT ARTIKEL VERBODEN OVEREENKOMSTEN ... VAN RECHTSWEGE NIETIG" WORDEN VERKLAARD - IMPLICEERT;

10 OVERWEGENDE, DAT DE ARTIKELEN 88 VAN HET VERDRAG EN 9, LID 3, VAN VERORDENING NO . 17 HET STILZWIJGEN BEWAREN OMTRENT DE VRAAG OVER WELK TIJDVAK DE NATIONALE RECHTER BEDOELDE NIETIGHEID MAG AANNEMEN;

DAT HET ER NOCHTANS NIET VOOR MAG WORDEN GEHOUDEN, DAT V}}R OF NA 13 MAART 1962 AANGEGANE OVEREENKOMSTEN DIE INGEVOLGE VERORDENING NO . 17 ZELVE VAN AANMELDING ZIJN VRIJGESTELD, MET TERUGWERKENDE KRACHT DOOR NIETIGHEID ZOUDEN KUNNEN WORDEN GETROFFEN INDIEN ALSNOG MOCHT WORDEN VASTGESTELD DAT ZIJ ONDER DE LEDEN 1 EN 2 VAN ARTIKEL 85 VALLEN;

11 DAT WANNEER DE INSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP ONDER DE IN ARTIKEL 85, LID 3, VOORZIENE VOORWAARDEN OVEREENKOMSTEN GEHEEL VAN HET VERBOD VAN ARTIKEL 85 EN DE DAARIN OMSCHREVEN SANCTIE VAN NIETIGHEID MOGEN VRIJSTELLEN, ZULKS MEDEBRENGT DAT ZIJ, BEPAALDE OVEREENKOMSTEN KRACHTENS VERORDENING NO . 17 VAN AANMELDING VRIJSTELLENDE, HEBBEN MOGEN AANNEMEN DAT VOOR ZOVEEL BEDOELDE OVEREENKOMSTEN ALSNOG NIETIG KONDEN WORDEN BEVONDEN, DAARAAN SLECHTS RECHTSGEVOLG ZOU ZIJN VERBONDEN VANAF DE DAG WAAROP DIE NIETIGHEID MOCHT WORDEN VASTGESTELD;

DAT DAARENTEGEN EEN OPLOSSING IN ANDERE ZIN DE RECHTSZEKERHEID ERNSTIG IN GEVAAR ZOU BRENGEN, ZULKS TEN DETRIMENTE VAN PARTIJEN DIE, TOEN ZIJ EEN OVEREENKOMST HADDEN AANGEGAAN WELKE VAN AANMELDING WAS VRIJGESTELD OMDAT DE MOGELIJKHEID DAT ZIJ DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG ZOUDEN BEINVLOEDEN GERING WAS TE ACHTEN, REDELIJKERWIJZE MOCHTEN VERWACHTEN DAT AAN DE OVEREENKOMSTEN IN DIT OPZICHT TEN MINSTE HETZELFDE RECHTSGEVOLG ZOU TOEKOMEN ALS AAN WEL AANGEMELDE EN V}}R 13 MAART 1962 GESLOTEN OVEREENKOMSTEN;

12 DAT OM AL DEZE REDENEN AAN DE NATIONALE RECHTER DIENT TE WORDEN GEANTWOORD, DAT EEN OVEREENKOMST DIE VAN AANMELDING IS VRIJGESTELD EN OOK NIET WERD AANGEMELD, VOLLEDIG RECHTSGEVOLG SORTEERT ZOLANG HAAR NIETIGHEID NIET IS VASTGESTELD;

13 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN, GEMAAKT DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN DIE HAAR OPMERKINGEN BIJ HET HOF HEEFT INGEDIEND, NIET TERUGVORDERBAAR ZIJN;

DAT DE PROCEDURE, VOOR ZOVEEL PARTIJEN BETREFT, ALS EEN IN DE LOOP VAN HET GEDING VOOR HET OBERLANDESGERICHT TE KARLSRUHE GEREZEN INCIDENT MOET WORDEN BESCHOUWD, ZODAT DEZE LAATSTE INSTANTIE OVER DE KOSTEN ZAL MOETEN BESLISSEN;

HET HOF VAN JUSTITIE,

UITSPRAAK DOENDE INZAKE DE VRAGEN, BIJ BESCHIKKING VAN HET OBERLANDESGERICHT TE KARLSRUHE VAN 31 JULI 1968 GESTELD, VERKLAART VOOR RECHT :

1 . IN ANTWOORD OP DE EERSTE VRAAG :

EEN OVEREENKOMST TUSSEN EEN PRODUCENT EN EEN ZELFSTANDIGE DETAILLIST, WAARBIJ DEZE LAATSTE ZICH VERBINDT ZIJN LEVERANTIES UITSLUITEND VAN GENOEMDE - IN DEZELFDE LID-STAAT GEVESTIGDE - PRODUCENT TE BETREKKEN EN WELKER UITVOERING NIET MEDEBRENGT DAT DE BETROKKEN WAREN DE NATIONALE GRENZEN OVERSCHRIJDEN, HEEFT GEEN BETREKKING OP DE INVOER OF DE UITVOER TUSSEN LID-STATEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 4, LID 2, NO . 1, VAN VERORDENING NO . 17, EN IS MITSDIEN VAN AANMELDING VRIJGESTELD;

2 . IN ANTWOORD OP DE TWEEDE VRAAG :

EEN VAN AANMELDING VRIJGESTELDE EN NIET-AANGEMELDE OVEREENKOMST SORTEERT VOLLEDIG RECHTSGEVOLG ZOLANG HAAR NIETIGHEID NIET IS VASTGESTELD .