<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2026-09-202609C108202302980-00-TRA-DOC-NL-ARRET-C-0298-23-000000000-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="true" name="ParExtraits_2021"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="nl-NL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="7/09/2026 13:47:17" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="nl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="ARR" name="TypeDoc"/>
    <meta content="oJTLGPRzOSvdaVKFUyy3CMqI1ZSA0JaZ+PZM+dYlYq6XjGXtD+fXi0PMSwOtXlGmK5BY6Vi+viXnomtFaqZq+Tq/IuW0RgE5y7TWxbYM0vLa9h462Jeu6j/K86/pTn7hiJH+rbMW/w+C9Ee4Hc2HY70TlO9cKchZtTEmTdtlsvs=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="svc_wsgendoc" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0298" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2023" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="NL" name="Langue"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="ARR_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 21-07-26 09:51:39" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="c10d0c9b7cce45f8abb4fb30e55a5c15" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0298" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId26" style="first"/>
      <div id="rId22" style="even">Arrest van 8. 9. 2026 – Zaak C‑298/23</div>
      <div id="rId23" style="default">Inter IKEA Systems</div>
    </div>
    <p class="C19Centre" id="para-1" title="page-1">
      ARREST VAN HET HOF (Grote kamer)
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-2" title="page-1">
      8 september 2026  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">*</a>
</span>)
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-3" title="page-1">
      „Prejudiciële verwijzing – Merken – Verordening (EU) 2017/1001 – Artikel 9, lid 2, onder c) – Richtlijn (EU) 2015/2436 – Artikel 10, lid 2, onder c) – Artikel 10, lid 6 – Rechten verbonden aan het merk – Begrip ‚gebruik van een teken in het economische verkeer voor waren of diensten’ – Begrip ‚geldige reden’ – Handvest van de grondrechten van de Europese Unie – Afweging van de grondrechten – Artikel 11 van het Handvest van de grondrechten – Vrijheid van meningsuiting – Artikel 17 van dit Handvest – Eigendomsrecht – Recht van de houder van een bekend merk om zich te verzetten tegen het gebruik door een derde van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het merk – Gebruik van dat teken door de derde in het kader van een politieke campagne”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-4" title="page-1">
      In zaak C‑298/23,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-5" title="page-1">
      betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Nederlandstalige Ondernemingsrechtbank Brussel (België) bij beslissing van 4 mei 2023, ingekomen bij het Hof op 8 mei 2023, in de procedure
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-6" title="page-1">
      Inter IKEA Systems BV
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-7" title="page-1">
      tegen
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-8" title="page-1">
      Algemeen Vlaams Belang VZW,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-9" title="page-1">
      S,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-1">
      T,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-11" title="page-1">
      U,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-12" title="page-1">
      V,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-13" title="page-1">
      Vrijheidsfonds VZW,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-14" title="page-1">
      wijst
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-15" title="page-1">
      HET HOF (Grote kamer),
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-16" title="page-1">
      samengesteld als volgt: K. Lenaerts, president, T. von Danwitz, vicepresident, F. Biltgen, K. Jürimäe, M. L. Arastey Sahún, I. Ziemele, J. Passer en O. Spineanu-Matei (rapporteur), kamerpresidenten, S. Rodin, D. Gratsias, M. Gavalec, Z. Csehi, B. Smulders, N. Fenger en R. Frendo, rechters,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-17" title="page-1">
      advocaat-generaal: M. Szpunar,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-18" title="page-1">
      griffier: R. Stefanova-Kamisheva, administrateur,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-19" title="page-1">
      gezien de stukken en na de terechtzitting op 10 juni 2025,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-20" title="page-1">
      gelet op de opmerkingen van:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inter IKEA Systems BV, vertegenwoordigd door J. Janssen, D. Noesen en F. Petillion, advocaten,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vrijheidsfonds VZW, vertegenwoordigd door J. Muyldermans, advocaat,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de Europese Commissie, vertegenwoordigd door P. Němečková, J. Samnadda, M. ter Haar en P. J. O. Van Nuffel als gemachtigden,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-1">
      gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 13 november 2025,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-25" title="page-1">
      het navolgende
    </p>
    <p class="C75Debutdesmotifs" id="para-26" title="page-1">
      Arrest
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 11 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”), artikel 9, lid 2, onder c), van verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake het Uniemerk (PB 2017, L 154, blz. 1) alsmede artikel 10, lid 2, onder c), en lid 6, van richtlijn (EU) 2015/2436 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2015 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten (PB 2015, L 336, blz. 1).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen enerzijds Inter IKEA Systems BV (hierna: „Inter IKEA”) en anderzijds Algemeen Vlaams Belang VZW, S, T, U, V en Vrijheidsfonds VZW over een vordering wegens inbreuk op Benelux- en Uniemerken waarvan Inter IKEA de houder is.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijke bepalingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Unierecht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Handvest</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 11 („De vrijheid van meningsuiting en van informatie”) van het Handvest luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-2">
      „1. Eenieder heeft recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te hebben en de vrijheid kennis te nemen en te geven van informatie of ideeën, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-34" title="page-2">
      2. De vrijheid en de pluriformiteit van de media worden geëerbiedigd.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 17 („Het recht op eigendom”) van het Handvest bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-36" title="page-2">
      „1. Eenieder heeft het recht de goederen die hij rechtmatig heeft verkregen, in eigendom te bezitten, te gebruiken, erover te beschikken en te vermaken. [...]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-37" title="page-2">
      2. Intellectuele eigendom is beschermd.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In artikel 52 („Reikwijdte en uitlegging van de gewaarborgde rechten en beginselen”) van het Handvest is bepaald:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-39" title="page-2">
      „1. Beperkingen op de uitoefening van de in dit Handvest erkende rechten en vrijheden moeten bij wet worden gesteld en de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden eerbiedigen. Met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel kunnen slechts beperkingen worden gesteld, indien zij noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-2">
      [...]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-41" title="page-2">
      3. Voor zover dit Handvest rechten bevat die corresponderen met rechten welke zijn gegarandeerd door het [...] Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden[, ondertekend te Rome op 4 november 1950 (EVRM)], zijn de inhoud en reikwijdte ervan dezelfde als die welke er door genoemd verdrag aan worden toegekend. Deze bepaling verhindert niet dat het recht van de Unie een ruimere bescherming biedt.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-2">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 2015/2436</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Overweging 27 van richtlijn 2015/2436 luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-3">
      „De door een merk verleende uitsluitende rechten mogen de houder niet het recht verlenen het gebruik door derden te verbieden van tekens of aanduidingen die op billijke wijze en dus volgens eerlijke gebruiken in nijverheid en handel worden gebruikt. [...] Voorts mag de houder niet gerechtigd zijn het billijke en eerlijke gebruik van het merk te verbieden wanneer dit gebruik bedoeld is ter identificatie of aanduiding van waren of diensten als die van de houder. [...] Gebruik van een merk door derden met het oog op artistieke expressie moet als billijk worden beschouwd wanneer dit gebruik tevens strookt met de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel. Voorts moet deze richtlijn worden toegepast op een wijze die de volledige inachtneming van fundamentele rechten en vrijheden, en in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting, waarborgt.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 10 („Rechten verbonden aan het merk”) van deze richtlijn bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-47" title="page-3">
      „1. De inschrijving van een merk geeft de houder daar een uitsluitend recht op.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-48" title="page-3">
      2. Onverminderd de rechten van houders die vóór de datum van indiening of de datum van voorrang van het ingeschreven merk zijn verkregen, is de houder van een ingeschreven merk gerechtigd, iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, te verhinderen in het economische verkeer met betrekking tot waren of diensten gebruik te maken van een teken wanneer dit teken:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-49" title="page-3">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-50" title="page-3">
      c) gelijk is aan of overeenstemt met het merk ongeacht of dat wordt gebruikt voor waren of diensten die gelijk aan, overeenstemmend of niet overeenstemmend zijn met die waarvoor het merk is ingeschreven, wanneer dit merk bekend is in de lidstaat en door het gebruik, zonder geldige reden, van het teken ongerechtvaardigd voordeel getrokken wordt uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-51" title="page-3">
      3. Met name kan krachtens lid 2 worden verboden:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-52" title="page-3">
      a) het aanbrengen van het teken op de waren of verpakking;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-53" title="page-3">
      b) het aanbieden of in de handel brengen, of daartoe in voorraad hebben van waren of het aanbieden of verrichten van diensten onder het teken;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-54" title="page-3">
      c) het invoeren of uitvoeren van waren onder het teken;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-55" title="page-3">
      d) het gebruik van het teken als handels- of bedrijfsnaam of als deel van een handels- of bedrijfsnaam;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-56" title="page-3">
      e) het gebruik van het teken in stukken voor zakelijk gebruik en in advertenties;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-57" title="page-4">
      f) het gebruik van het teken in vergelijkende reclame op een wijze die in strijd is met richtlijn 2006/114/EG [van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 inzake misleidende reclame en vergelijkende reclame (PB 2006, L 376, blz. 21)].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-58" title="page-4">
      [...]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-59" title="page-4">
      6. De leden 1, 2, 3, en 5 laten onverlet bepalingen in een lidstaat, betreffende bescherming tegen het gebruik van een teken anders dan ter onderscheiding van waren of diensten, indien door gebruik, zonder geldige reden, van dat teken ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Verordening 2017/1001</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Overweging 21 van verordening 2017/1001 luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-62" title="page-4">
      „De door een Uniemerk verleende uitsluitende rechten mogen de houder niet het recht verlenen het gebruik door derden te verbieden van tekens of aanduidingen die op billijke wijze en dus volgens eerlijke gebruiken in nijverheid en handel worden gebruikt. [...] Gebruik van een merk door derden met het oog op artistieke expressie moet als billijk worden beschouwd wanneer dit gebruik tevens strookt met de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel. Voorts moet deze verordening worden toegepast op een wijze die de volledige inachtneming van fundamentele rechten en vrijheden, en in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting, waarborgt.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In artikel 9 („Rechten verbonden aan het Uniemerk”) van deze verordening is bepaald:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-64" title="page-4">
      „1. De inschrijving van een Uniemerk geeft de houder een uitsluitend recht.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-65" title="page-4">
      2. Onverminderd de rechten die houders vóór de datum van indiening of de datum van voorrang van het Uniemerk hebben verkregen, is de houder van dat Uniemerk gerechtigd iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, het gebruik van een teken in het economische verkeer voor waren en diensten te verbieden wanneer:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-66" title="page-4">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-67" title="page-4">
      c) het teken gelijk is aan of overeenstemt met het Uniemerk ongeacht of het wordt gebruikt voor waren of diensten die gelijk zijn aan, overeenstemmen met of niet overeenstemmen met die waarvoor het Uniemerk is ingeschreven, wanneer het een in de Unie bekend merk betreft en wanneer door het gebruik zonder geldige reden van het teken ongerechtvaardigd voordeel wordt gehaald uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het Uniemerk.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-68" title="page-5">
      3. Krachtens lid 2 kan met name worden verboden:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-69" title="page-5">
      a) het aanbrengen van het teken op de waren of op de verpakking van die waren;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-70" title="page-5">
      b) het aanbieden, in de handel brengen of daartoe in voorraad hebben van waren of het aanbieden of verrichten van diensten onder het teken;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-71" title="page-5">
      c) het invoeren of uitvoeren van waren onder het teken;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-72" title="page-5">
      d) het gebruik van het teken als handels- of bedrijfsnaam of als deel van een handels- of bedrijfsnaam;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-73" title="page-5">
      e) het gebruik van het teken in stukken voor zakelijk gebruik en in advertenties;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-74" title="page-5">
      f) het gebruik van het teken in vergelijkende reclame op een wijze die strijdig is met richtlijn [2006/114].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-75" title="page-5">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Benelux-Verdrag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 2.20 („Rechten verbonden aan het merk”) van het Benelux-verdrag van 25 februari 2005 inzake de intellectuele eigendom (merken en tekeningen of modellen), ondertekend te ’s-Gravenhage door het Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg en het Koninkrijk der Nederlanden, in de versie die van toepassing is op het hoofdgeding (hierna: „Benelux-Verdrag”), bepaalt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-78" title="page-5">
      „1 De in artikel 2.2 bedoelde inschrijving van een merk geeft de houder daar een uitsluitend recht op.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-79" title="page-5">
      2 Onverminderd de rechten van houders die vóór de datum van indiening of de datum van voorrang van het ingeschreven merk zijn verkregen en onverminderd de eventuele toepassing van het gemene recht betreffende de aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad is de houder van een ingeschreven merk gerechtigd, iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, te verhinderen gebruik te maken van een teken wanneer dit teken:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-80" title="page-5">
      [...]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-81" title="page-5">
      c. gelijk is aan of overeenstemt met het merk ongeacht of dat wordt gebruikt voor waren of diensten die gelijk aan, overeenstemmend of niet overeenstemmend zijn met die waarvoor het merk is ingeschreven, wanneer dit merk bekend is in het Benelux-gebied en door het gebruik in het economisch verkeer, zonder geldige reden, van het teken ongerechtvaardigd voordeel getrokken wordt uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-82" title="page-6">
      d. gebruikt wordt anders dan ter onderscheiding van waren of diensten, indien door gebruik, zonder geldige reden, van dat teken ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-83" title="page-6">
      [...]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoofdgeding en prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inter IKEA is houder van de volgende vier merken (hierna samen: „IKEA-merken”):</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het Benelux-woordmerk IKEA, dat op 29 januari 1971 is ingeschreven voor waren van klasse 20 in de zin van de Overeenkomst van Nice van 15 juni 1957 betreffende de internationale classificatie van de waren en diensten ten behoeve van de inschrijving van merken, zoals herzien en gewijzigd, met name voor „Meubelen”;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het Benelux-woordmerk IKEA, dat op 12 oktober 1976 is ingeschreven voor waren van de klassen 11, 24 en 27, met name voor respectievelijk „Verlichtingsinstallaties”, „Textielwaren” en „Tapijten”;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het hieronder afgebeelde semifiguratieve Benelux-merk, dat op 27 februari 1987 is ingeschreven voor een zeer breed scala aan waren en diensten:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C19Centre" id="para-89" title="page-6">
      
        <img alt="image1.bin" src=""/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het Uniewoordmerk IKEA, dat op 1 oktober 1998 is ingeschreven voor een zeer breed scala aan waren en diensten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 14 november 2022 heeft de politieke partij Vlaams Belang tijdens een persconferentie publiekelijk haar beleidsprogramma gepresenteerd. Dit plan droeg de titel „IKEA-plan – Immigratie Kan Echt Anders”), en had de hervorming van het asiel- en immigratiebeleid in België tot doel. Tijdens die presentatie heeft de spreker aangegeven dat dit plan niet staat voor „Ingvar Kamprad Elmtaryd en Agunnaryd[,] de echte afkorting van IKEA”. Dat plan somde 15 beleidsvoorstellen op die werden omschreven als klaar om in elkaar te worden gezet door de Belgische regering. Deze voorstellen gingen vergezeld van illustraties met tekens die overeenkomen met de IKEA-merken en figuurtjes die lijken op die in de montagehandleidingen voor de waren van de onderneming IKEA. Deze persconferentie en presentatie zijn aangevuld met een meer uitgewerkt beleidsprogramma, dat alleen in elektronische vorm beschikbaar was op de website van Vlaams Belang. De persconferentie werd aangehaald op de socialemediakanalen van deze politieke partij.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 22 november 2022 heeft Inter IKEA een vordering wegens inbreuk op de IKEA-merken ingesteld bij de Nederlandstalige Ondernemingsrechtbank Brussel (België), de verwijzende rechter. Deze vordering was gericht tegen Algemeen Vlaams Belang en Vrijheidsfonds, twee verenigingen zonder winstoogmerk, evenals tegen natuurlijke personen die Vlaams Belang vertegenwoordigen. De verwijzende rechter heeft deze vordering enkel ontvankelijk verklaard ten aanzien van Vrijheidsfonds, dat de campagne van Vlaams Belang heeft gevoerd in naam en voor rekening van deze politieke partij of haar vertegenwoordigers.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter wijst erop dat Vrijheidsfonds erkent dat het gebruik heeft gemaakt van de IKEA-merken zonder toestemming van de houder ervan en dat deze vereniging zich ertoe heeft verbonden dit gebruik te staken tot de eindbeslissing in het hoofdgeding. Deze rechter merkt op dat die vereniging aanvoert de bekendheid van deze merken te hebben gebruikt om haar boodschap kracht bij te zetten en de verspreiding ervan te vergroten, waarbij zij van mening is dat dit een „geldige reden” vormt in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), en lid 6, van richtlijn 2015/2436.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband overweegt de verwijzende rechter dat het uitsluitende recht van de merkhouder een eigendomsrecht is dat wordt gewaarborgd door artikel 17, lid 2, van het Handvest, maar dat dit recht niet absoluut is.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De uitoefening van dat uitsluitende recht dient namelijk beperkt te blijven tot situaties waarin het gebruik van het betrokken merk door een derde afbreuk doet aan de functies ervan. Aangezien de herkomstfunctie van een merk, die erin bestaat de herkomst van waren of diensten te waarborgen, gebonden is aan het specialiteitsbeginsel, kan deze functie met name enkel in het gedrang komen wanneer er sprake is van verwarringsgevaar bij de consument over de oorsprong van een waar of dienst waarop het merk betrekking heeft. Afbreuk aan de investeringsfunctie van een merk is alleen denkbaar wanneer het betrokken gebruik door een derde de houder ervan wezenlijk belemmert in het gebruik van het merk om een reputatie op te bouwen of te behouden die consumenten kan aantrekken of aan het merk kan binden. Aantasting van de reclamefunctie van een merk geeft de merkhouder alleen het recht om het betrokken gebruik te verbieden indien dit gebruik afbreuk doet aan de functie van het merk als middel ter bevordering van de verkoop of als instrument van de commerciële strategie van de merkhouder.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien moet het begrip „geldige reden”, waarop een derde zich kan beroepen, worden uitgelegd in overeenstemming met het grondrecht op vrijheid van meningsuiting, dat wordt gewaarborgd door artikel 10 EVRM en artikel 11 van het Handvest, en is dit recht eveneens niet absoluut.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De vrijheid van meningsuiting kan immers worden beperkt ter bescherming van andere belangen. Beperkingen van die vrijheid zijn derhalve gerechtvaardigd indien zij bij wet zijn voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk zijn, met name ter bescherming van de goede naam of de rechten van anderen, waartoe volgens de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) over met name artikel 10 EVRM ook de industriële-eigendomsrechten, in het bijzonder merkrechten, behoren.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens de verwijzende rechter betreft de onderhavige zaak dus een conflict tussen grondrechten van gelijke rang, te weten het eigendomsrecht en het recht op vrijheid van meningsuiting, die hij tegen elkaar dient af te wegen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de eerste plaats merkt deze rechter op dat het uitsluitende recht van de merkhouder volgens verschillende bronnen moet worden uitgelegd op een wijze die de vrijheid van meningsuiting ten volle eerbiedigt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband verwijst die rechter allereerst naar de verhouding tussen het eigendomsrecht van de merkhouder en het recht op vrijheid van meningsuiting van een derde die in soortgelijke bewoordingen wordt erkend in zowel overweging 27 van richtlijn 2015/2436 als overweging 21 van verordening 2017/1001, zoals het Hof heeft benadrukt in het arrest van 27 februari 2020, Constantin Film Produktion/EUIPO (C‑240/18 P, EU:C:2020:118, punt 56).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vervolgens berust de rechtspraak van het Hof op een ruime uitlegging van de vrijheid van meningsuiting, hetgeen met name blijkt uit de conclusie van advocaat-generaal Poiares Maduro in de gevoegde zaken Google France en Google (C‑236/08–C‑238/08, EU:C:2009:569, punten 102 en 103) en uit de conclusie van advocaat-generaal Jääskinen in de zaak L’Oréal e.a. (C‑324/09, EU:C:2010:757, punt 48).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten slotte merkt de verwijzende rechter op dat het Europees Parlement in de loop van de wetgevingsprocedure die aan de vaststelling van richtlijn 2015/2436 is voorafgegaan, een uitzondering op het uitsluitende recht voor ogen had ten gunste van parodiërend merkgebruik. Dit voorstel is echter niet aanvaard.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats is de verwijzende rechter van oordeel dat het uitsluitende recht van de merkhouder niet automatisch voorrang geniet op de vrijheid van meningsuiting. Volgens de rechtspraak van het Hof dient daarentegen geval per geval en rekening houdend met alle omstandigheden van het geval een rechtvaardig evenwicht te worden gevonden tussen het eigendomsrecht en de vrijheid van meningsuiting, die van gelijke rang zijn. De verwijzende rechter verwijst in deze context naar de rechtspraak van het Hof op het gebied van het auteursrecht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de derde plaats is de verwijzende rechter van oordeel dat de omstandigheden die onder het begrip „geldige reden” kunnen vallen wanneer het gaat om parodie op een merk weliswaar nog niet zijn gedefinieerd, maar het Hof in zijn arrest van 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries (C‑65/12, EU:C:2014:49, punten 45 en 46), afstand heeft genomen van een restrictieve uitlegging van dit begrip. Deze rechter merkt op dat het Hof heeft aangegeven dat dit begrip ook kan aanknopen bij subjectieve belangen van een derde die een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met het bekende merk, dat dit begrip ertoe strekt „een evenwicht te vinden tussen de betrokken belangen”, zodat wanneer „een derde een geldige reden inroept voor het gebruik van een teken dat overeenstemt met een bekend merk, [...] [dit] niet tot gevolg [kan] hebben dat te zijner gunste rechten worden erkend die verbonden zijn met een ingeschreven merk, maar [...] de houder van het bekende merk [wordt] verplicht het gebruik van het daarmee overeenstemmende teken te tolereren”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts merkt de verwijzende rechter op dat het begrip „geldige reden” in de Belgische en de Nederlandse rechtspraak op uiteenlopende wijze is uitgelegd. In het bijzonder leggen de Belgische rechters dit begrip zeer restrictief uit. De rechtsliteratuur heeft met het oog op harmonisatie verschillende criteria voorgesteld, zoals de aard of het doel van de geuite mening, de omvang van de schade die de houder heeft geleden als gevolg van de geuite mening, de duur of de frequentie van de meningsuiting, de mate van bekendheid van het betrokken merk, de vraag of het gebruik nodeloos afbreuk doet aan de reputatie van dit merk of het verband dat het publiek legt tussen de houder van dat merk en de geuite mening.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter merkt ook op dat het Benelux-Gerechtshof in zijn arrest van 14 oktober 2019, Moët Hennessy Champagne Service (MHCS)/Cedric Art (zaak A 2018/1/8), heeft geoordeeld dat „de artistieke vrijheid een geldige reden vormt in de zin van [artikel 2.20, lid 2, onder d), van het Benelux-Verdrag] voor het gebruik van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het merk, anders dan ter onderscheiding van waren of diensten, indien de kunstuiting het originele resultaat is van een creatief vormgevend proces dat niet erop is gericht het merk of de merkhouder schade toe te brengen”. De verwijzende rechter is van oordeel dat volgens deze zeer ruime uitlegging van het begrip „geldige reden” een dergelijke reden slechts van de hand zal worden gewezen indien de derde de bedoeling had om de houder van het betrokken merk schade te berokkenen. Dit arrest heeft aanleiding gegeven tot kritiek in de rechtsliteratuur, met name omdat het enkel verwijst naar de vrijheid van artistieke meningsuiting, zonder de criteria op te sommen aan de hand waarvan een juist evenwicht kan worden gevonden tussen het aan een merk verbonden eigendomsrecht en de vrijheid van meningsuiting van de derde, waarbij onduidelijk is of andere criteria op de vrijheid van politieke meningsuiting moeten worden toegepast dan de bedoeling om schade te berokkenen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tegen deze achtergrond heeft de Nederlandstalige Ondernemingsrechtbank Brussel de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-108" title="page-9">
      „Kan de vrijheid van meningsuiting, daaronder begrepen de vrijheid om politieke meningen te verkondigen en de politieke parodie, zoals gewaarborgd door artikel 10 [EVRM] en artikel 11 [van het Handvest], een ‚geldige reden’ uitmaken om gebruik te maken van een met een bekend merk identiek of overeenstemmend teken in de zin van artikel 9.2.c) van verordening [2017/1001] alsmede artikel 10.2.c) en artikel 10.6 van richtlijn [2015/2436]?
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-109" title="page-10">
      In voorkomend geval, welke zijn de criteria die de nationale rechter in aanmerking moet nemen ter beoordeling van het evenwicht tussen die grondrechten, en het belang dat aan elk van die criteria moet worden gehecht?
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-110" title="page-10">
      In het bijzonder, kan de nationale rechter rekening houden met onderstaande criteria, en/of zijn er aanvullende criteria:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de mate waarin de uiting een commercieel karakter of doel heeft;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de mate waarin er concurrentiemotieven spelen tussen partijen;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de mate waarin de uiting een algemeen belang heeft, maatschappelijk relevant is of een debat aangaat;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de verhouding tussen voorgaande criteria;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de mate van bekendheid van het ingeroepen merk;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de omvang van het inbreukmakende gebruik, haar intensiteit en systematiek en de mate van verspreiding, naar territorium, tijd en volume, tevens in aanmerking genomen de mate waarin zulks in verhouding staat tot de boodschap die de uiting beoogt;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de mate waarin de uiting, en omstandigheden die die uiting begeleiden, zoals de naam van de uiting en haar promotie, afbreuk doen aan de reputatie onderscheidend vermogen en het imago van de ingeroepen merken (de ‚reclamefunctie’);</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de mate waarin de uiting een eigen originele inbreng vertoont en de mate waarin gepoogd is verwarring of associatie te voorkomen met de ingeroepen merken, of de indruk dat er een commercieel of ander verband bestaat tussen de uiting en de merkhouder (de ‚herkomstfunctie’), mede in aanmerking genomen de wijze waarop de merkhouder in reclame en communicatie een bepaald imago en reputatie heeft opgebouwd”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ontvankelijkheid van het verzoek om een prejudiciële beslissing</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In haar schriftelijke opmerkingen voert Inter IKEA aan dat zij hoger beroep heeft ingesteld tegen het vonnis waarbij het onderhavige verzoek om een prejudiciële beslissing bij het Hof is ingediend, en dat de verwijzende rechter daarom onbevoegd is voor het hoofdgeding vanwege de devolutieve werking van dat hoger beroep. In dit verband stelt Inter IKEA, onder verwijzing naar de beschikking van 24 maart 2009, Nationale Loterij (C‑525/06, EU:C:2009:179, punten 10 en 11), dat zelfs bij gebreke van intrekking van het verzoek om een prejudiciële beslissing de gestelde vraag niet behoeft te worden beantwoord, aangezien de rechtvaardiging voor een prejudiciële verwijzing niet het formuleren van rechtsgeleerde adviezen over algemene of hypothetische vraagstukken is maar de behoefte aan werkelijke beslechting van een geschil. Bovendien heeft de verwijzende rechter nagelaten om alle noodzakelijke elementen te verstrekken en specifiek uiteen te zetten in welk opzicht het beantwoorden van de prejudiciële vraag nuttig en objectief noodzakelijk is voor het hoofdgeding.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband zij eraan herinnerd dat volgens vaste rechtspraak de in artikel 267 VWEU geregelde procedure een instrument van samenwerking tussen het Hof en de nationale rechters is dat het Hof in staat stelt om de nationale rechters de elementen voor uitlegging van het Unierecht te verschaffen die zij nodig hebben om uitspraak te kunnen doen in de bij hen aanhangige gedingen [zie arrest van 1 december 1965, Schwarze, 16/65, EU:C:1965:117, blz. 1094; beschikking van 26 januari 1990, Falciola, C‑286/88, EU:C:1990:33, punt 7, en arrest van 15 april 2021, Belgische Staat (Gegevens die dateren van na het overdrachtsbesluit), C‑194/19, EU:C:2021:270, punt 21].</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het kader van die samenwerking is het uitsluitend een zaak van de nationale rechter aan wie het geschil is voorgelegd en die de verantwoordelijkheid draagt voor de te geven rechterlijke beslissing, om gelet op de bijzonderheden van het geval zowel de noodzaak van een prejudiciële beslissing voor het wijzen van zijn vonnis als de relevantie van de door hem aan het Hof voorgelegde vragen te beoordelen. Wanneer de gestelde vragen betrekking hebben op de uitlegging van het Unierecht, is het Hof dan ook in beginsel verplicht daarop te antwoorden (zie arresten van 8 november 1990, Gmurzynska-Bscher, C‑231/89, EU:C:1990:386, punt 20, en 25 februari 2025, Alphabet e.a., C‑233/23, EU:C:2025:110, punt 26 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Derhalve geldt voor een prejudiciële vraag die het Unierecht betreft een vermoeden van relevantie. Het Hof kan slechts weigeren om op een dergelijke vraag te antwoorden wanneer de gevraagde uitlegging van een regel van Unierecht kennelijk geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is of wanneer het Hof niet beschikt over de feitelijke en juridische gegevens die noodzakelijk zijn om een zinvol antwoord te geven op de gestelde vragen (arrest van 25 februari 2025, Alphabet e.a., C‑233/23, EU:C:2025:110, punt 27 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Waar het gaat om een rechterlijke instantie waarvan de beslissingen naar nationaal recht vatbaar zijn voor een beroep in rechte, verzet artikel 267 VWEU zich er voorts niet tegen dat voor de beslissingen van een dergelijke instantie om het Hof een prejudicieel verzoek voor te leggen, de normale beroepsmogelijkheden van het nationale recht blijven gelden. Omwille van de duidelijkheid en de rechtszekerheid moet het Hof zich evenwel gebonden achten aan de verwijzingsbeslissing, die haar gevolgen moet sorteren zolang zij niet is ingetrokken (arresten van 12 februari 1974, Rheinmühlen-Düsseldorf, 146/73, EU:C:1974:12, punt 3, en 16 december 2008, Cartesio, C‑210/06, EU:C:2008:723, punt 89).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu heeft de verwijzende rechter aangegeven dat het hoger beroep van Inter IKEA tegen het vonnis waarbij het onderhavige verzoek om een prejudiciële beslissing bij het Hof is ingediend, inmiddels niet-ontvankelijk is verklaard. Bovendien heeft deze rechter de verwijzingsbeslissing niet ingetrokken, aangezien het volgens hem aan het Hof staat om uitspraak te doen over de prejudiciële vraag, hetgeen Inter IKEA overigens niet meer betwist.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Anders dan in de zaak die heeft geleid tot de beschikking van 24 maart 2009, Nationale Loterij (C‑525/06, EU:C:2009:179, punten 8‑11), die betrekking had op een geding dat was beslecht door een appelrechter die de verwijzingsbeslissing had herzien en aldus de verantwoordelijkheid op zich had genomen om de naleving van het Unierecht te verzekeren, is in casu het hoofdgeding dus aanhangig bij de verwijzende rechter en nog niet beslecht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts blijkt duidelijk uit de verwijzingsbeslissing dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde geschil betrekking heeft op de vraag of het gebruik door een derde van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met bekende Benelux- en Uniemerken, rechtmatig is omdat dit gebruik, dat plaatsvindt zonder toestemming van de houder van deze merken, een vorm van vrijheid van meningsuiting van deze derde uitmaakt. In dit verband vraagt de verwijzende rechter zich af hoe het begrip „geldige reden” voor het gebruik van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), en lid 6, van richtlijn 2015/2436 moet worden uitgelegd, in het bijzonder of de vrijheid van meningsuiting, daaronder begrepen de vrijheid om politieke meningen te verkondigen en de politieke parodie, een dergelijke geldige reden kan vormen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Verder vermeldt deze rechter de precieze redenen waarom hij twijfelt over de uitlegging van deze bepalingen en hij het noodzakelijk acht om het Hof een prejudiciële vraag te stellen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die omstandigheden blijkt dat de gevraagde uitlegging van die bepalingen verband houdt met een reëel geschil en met het voorwerp van het hoofdgeding, en dat een antwoord van het Hof op de gestelde vraag nuttig is voor de beslechting van dat geschil.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg is het verzoek om een prejudiciële beslissing ontvankelijk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Beantwoording van de prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In herinnering dient te worden gebracht dat het Hof, in het kader van de bij artikel 267 VWEU ingestelde procedure van samenwerking tussen de nationale rechterlijke instanties en het Hof, tot taak heeft de nationale rechter een nuttig antwoord te geven aan de hand waarvan deze het bij hem aanhangige geding kan beslechten. Daartoe dient het Hof de voorgelegde vragen indien nodig te herformuleren. Daarnaast kan het Hof bepalingen van het Unierecht in aanmerking nemen waarnaar in de vraag van de verwijzende rechter niet wordt verwezen (zie arresten van 20 maart 1986, Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, punt 9, en 1 augustus 2025, Alace en Canpelli, C‑758/24 en C‑759/24, EU:C:2025:591, punt 44).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die omstandigheden moet worden geoordeeld dat de verwijzende rechter met zijn vraag in essentie wenst te vernemen of artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), en lid 6, van richtlijn 2015/2436, gelezen in samenhang met artikel 11 en artikel 17, lid 2, van het Handvest, aldus moeten worden uitgelegd dat wanneer een derde een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk, de vrijheid van meningsuiting, daaronder begrepen de vrijheid om politieke meningen te verkondigen en de politieke parodie, een „geldige reden” kan vormen in de zin van, ten eerste, artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 en, ten tweede, artikel 10, lid 6, van die richtlijn. Bovendien vraagt deze rechter zich af welke criteria de nationale rechter in voorkomend geval in aanmerking moet nemen ter beoordeling van het evenwicht tussen de betrokken grondrechten en welk belang aan elk van die criteria moet worden gehecht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Opmerkingen vooraf</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Allereerst moet worden opgemerkt dat de IKEA-merken bestaan in een Uniemerk, dat wordt beheerst door verordening 2017/1001, en drie Benelux-merken, die vallen onder het beschermingsstelsel van het Benelux-Verdrag. Dat verdrag is vastgesteld op grond van de Eerste richtlijn (89/104/EEG) van de Raad van 21 december 1988 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten (PB 1989, L 40, blz. 1), waarbij deze richtlijn is ingetrokken bij richtlijn 2015/2436, die de thans op deze merken van toepassing zijnde regeling vaststelt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat in het hoofdgeding niet wordt betwist dat de IKEA-merken bekende merken zijn in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), en lid 6, van richtlijn 2015/2436 en dat Vrijheidsfonds de IKEA-merken heeft gebruikt zonder toestemming van Inter IKEA, de houder ervan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals volgt uit artikel 9, lid 1, van richtlijn 2017/1001 en artikel 10, lid 1, van richtlijn 2015/2436 geeft de inschrijving van respectievelijk een Uniemerk of een nationaal merk de houder een uitsluitend recht op dat merk. Dit recht stelt de merkhouder in staat om zijn specifieke belangen als houder van dit merk te beschermen, dat wil zeggen zeker te stellen dat het merk zijn functies kan vervullen. Derhalve moet de uitoefening van dat recht beperkt blijven tot de gevallen waarin het gebruik van het teken door een derde afbreuk doet of kan doen aan een van de functies van het merk. Tot die functies behoren de wezenlijke functie van het merk, namelijk de consument de herkomst waarborgen van de betrokken waar of dienst, alsmede met name de functie die erin bestaat de kwaliteit van deze waar of dienst te garanderen, of de communicatie-, investerings‑ en reclamefunctie (zie in die zin arresten van 22 september 2011, Interflora en Interflora British Unit, C‑323/09, EU:C:2011:604, punten 37 en 38, en 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries, C‑65/12, EU:C:2014:49, punt 30).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 bepalen de reikwijdte van de bescherming die aan houders van bekende merken wordt verleend. Krachtens deze bepalingen is de houder van een dergelijk ingeschreven merk gerechtigd iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, het gebruik in het economische verkeer voor waren of diensten te verbieden van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met dat merk, ongeacht of het wordt gebruikt voor waren of diensten die gelijk zijn aan, overeenstemmen met of niet overeenstemmen met die waarvoor het nationale merk of het Uniemerk is ingeschreven, indien door dat gebruik, zonder geldige reden, ongerechtvaardigd voordeel wordt gehaald uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van dat merk. Deze bescherming van het uitsluitende recht van de houder van een Uniemerk of een nationaal merk is volledig geharmoniseerd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Daarentegen biedt artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436 de lidstaten de mogelijkheid om, onder bepaalde voorwaarden, in hun nationale recht een aanvullende bescherming van het uitsluitende recht van de houder van een nationaal merk in te voeren of te handhaven. Krachtens deze bepaling laten de leden 1 tot en met 3 en 5 ervan namelijk bepalingen in een lidstaat onverlet die betrekking hebben op bescherming tegen het gebruik van een teken anders dan ter onderscheiding van waren of diensten, indien door gebruik, zonder geldige reden, van dat teken ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk. Wat Benelux-merken betreft, is in een dergelijke bescherming voorzien in artikel 2.20, lid 2, onder d), van het Benelux-Verdrag.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Anders dan artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 vereist artikel 10, lid 6, van deze richtlijn dus niet dat een derde het betrokken teken gebruikt in het economische verkeer en bepaalt het dat het teken door de derde wordt gebruikt voor andere doeleinden dan ter onderscheiding van waren of diensten. Dit gebruik kan dus plaatsvinden in het economische verkeer of daarbuiten, maar in ieder geval niet voor waren of diensten, en dus niet als merk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu kan op basis van de verwijzingsbeslissing niet worden vastgesteld of Vrijheidsfonds de IKEA-merken heeft gebruikt in het economische verkeer en voor waren of diensten zodat dit gebruik onder artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 valt, dan wel of deze merken zijn gebruikt voor andere doeleinden dan ter onderscheiding van waren of diensten, in welk geval dat gebruik onder artikel 10, lid 6, van die richtlijn valt. Deze beslissing bevat met name geen analyse of vaststelling in dat opzicht. Het feit dat de verwijzende rechter om uitlegging van al deze bepalingen verzoekt, lijkt erop te wijzen dat deze rechter nog niet heeft vastgesteld onder welke van deze twee gevallen het hoofdgeding valt, of dat hij geneigd is te oordelen dat dit geschil onder beide kan vallen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoewel het aan de verwijzende rechter staat om de nodige beoordelingen te verrichten, rekening houdend met de omstandigheid dat dit gebruik heeft plaatsgevonden in het kader van een politieke campagne door een vereniging zonder winstoogmerk die deze campagne in naam van en voor rekening van een politieke partij heeft gevoerd, kan het Hof, om deze rechter een nuttig antwoord te geven, hem de elementen verstrekken met betrekking tot de uitlegging van het Unierecht op basis waarvan deze rechter die beoordelingen kan verrichten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband wordt volgens vaste rechtspraak het aan het Uniemerk gelijke of ermee overeenstemmende teken gebruikt „in het economische verkeer” zodra het wordt gebruikt in het kader van een handelsactiviteit waarmee een economisch voordeel wordt nagestreefd, en niet in de particuliere sfeer [zie in die zin arresten van 12 november 2002, Arsenal Football Club, C‑206/01, EU:C:2002:651, punt 40, en 25 januari 2024, Audi (Drager van een embleem in een grille), C‑334/22, EU:C:2024:76, punt 34].</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts heeft de uitdrukking „voor waren of diensten” in beginsel betrekking op de waren of diensten van de derde die het teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met het bekende merk. In voorkomend geval kan zij ook betrekking hebben op de waren of diensten van een andere persoon voor wiens rekening de derde handelt [zie in die zin arresten van 11 april 2019, ÖKO-Test Verlag, C‑690/17, EU:C:2019:317, punt 29 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 30 april 2020, A (Inbreuk door invoer van kogellagers), C‑772/18, EU:C:2020:341, punt 27 en aldaar aangehaalde rechtspraak]. Verder bevatten artikel 9, lid 3, van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 3, van richtlijn 2015/2436 een niet-limitatieve opsomming van soorten gebruik die de houder krachtens lid 1 van deze artikelen kan verbieden.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu is Vrijheidsfonds een vereniging zonder winstoogmerk. Uit de verwijzingsbeslissing blijkt niet dat deze vereniging een economische activiteit uitoefent, hetgeen de verwijzende rechter evenwel dient na te gaan. In dit verband zij eraan herinnerd dat het gebruik van een merk door een vereniging zonder winstoogmerk onder het economische verkeer valt, op voorwaarde evenwel dat deze als marktdeelnemer handelt (zie in die zin arresten van 9 december 2008, Verein Radetzky-Orden, C‑442/07, EU:C:2008:696, punten 16‑19, en 12 juli 2011, L’Oréal e.a., C‑324/09, EU:C:2011:474, punt 54). In zijn schriftelijke opmerkingen heeft Vrijheidsfonds aangevoerd dat, hoewel het betrokken gebruik in de economische sfeer heeft plaatsgevonden, daarmee geen commercieel voordeel werd nagestreefd maar werd beoogd een politiek debat op gang te brengen, zonder dat dit verband hield met de verkoop van waren of diensten. Ter terechtzitting heeft Vrijheidsfonds in antwoord op de vragen van het Hof niettemin aangegeven dat dit gebruik niet tot de particuliere sfeer behoort, maar tot het economische verkeer, aangezien het nagestreefde doel erin bestond een economisch voordeel te verkrijgen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met betrekking tot de vraag of Vrijheidsfonds de IKEA-merken heeft gebruikt voor waren of diensten, staat vast dat hiervan gebruik is gemaakt ter bevordering van een politiek programma. Zoals de advocaat-generaal in de punten 74 tot en met 76 van zijn conclusie in essentie heeft opgemerkt, vormt een dergelijk programma weliswaar op zichzelf noch een waar noch een dienst, maar kunnen bepaalde vormen van gebruik van een merk in verband met de organisatie van politieke bijeenkomsten of de promotie van een dergelijk programma – zoals het aanbrengen ervan op reclamemateriaal of het gebruik ervan in promotionele content online – worden geacht te zijn verricht voor waren of diensten. Het staat aan de verwijzende rechter om na te gaan of dit in casu het geval was.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mocht deze rechter vaststellen dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde gebruik van de IKEA-merken door Vrijheidsfonds niet heeft plaatsgevonden in het economische verkeer voor waren of diensten, dan dient hij dit gebruik uitsluitend met betrekking tot de Benelux-merken te onderzoeken in het licht van de bepalingen van het Benelux-Verdrag die uitvoering geven aan artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mocht die rechter daarentegen tot de slotsom komen dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde gebruik van de IKEA-merken door Vrijheidsfonds wel of ook heeft plaatsgevonden in het economische verkeer voor waren of diensten, dan moet dat gebruik worden onderzocht in het licht van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en de bepalingen van het Benelux-Verdrag waarbij artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 is omgezet.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wanneer een derde in het economische verkeer een teken voor waren of diensten gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk, staat het aan de nationale rechter om te onderzoeken of door dit gebruik ongerechtvaardigd voordeel is getrokken uit of afbreuk is gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van dat merk in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436, dan wel of er sprake is van een ernstig gevaar dat minstens één van die inbreuken zich in de toekomst voordoet. De bewijslast ter zake berust op de houder van dat bekende merk (zie in die zin arrest van 27 november 2008, Intel Corporation, C‑252/07, EU:C:2008:655, punt 39).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband heeft het Hof geoordeeld dat er sprake is van afbreuk aan het onderscheidend vermogen van het bekende merk (verwatering, verschraling of vervaging), zodra dit merk minder geschikt wordt om de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven te identificeren, terwijl er sprake is van afbreuk aan de reputatie van het merk (aantasting of degeneratie), wanneer de waren of diensten waarvoor het aan dat merk gelijke of daarmee overeenstemmende teken door de derde wordt gebruikt, op zodanige wijze aan de zintuigen van het publiek appelleren dat de aantrekkingskracht van het merk vermindert (zie in die zin arrest van 22 september 2011, Interflora en Interflora British Unit, C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 73 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het begrip „ongerechtvaardigd voordeel uit het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk” (meeliften of free riding) omvat het geval waarin de derde, door het gebruik van dit merk, in het kielzog van het bekende merk probeert te varen om te profiteren van de aantrekkingskracht, de reputatie en het prestige van dat merk, en om zonder financiële vergoeding profijt te halen uit de commerciële inspanning die de houder van het merk heeft geleverd om het imago van dat merk te creëren en te onderhouden. Dat voordeel verwijst niet naar de schade die aan het merk wordt berokkend, maar naar het profijt dat de derde haalt uit het gebruik van het teken dat daaraan gelijk is of daarmee overeenstemt. Bijgevolg kan dat voordeel ongerechtvaardigd blijken, ook al wordt door het gebruik van het teken dat daaraan gelijk is of daarmee overeenstemt noch de reputatie van het merk aangetast noch, meer algemeen, de houder ervan schade berokkend (zie in die zin arresten van 18 juni 2009, L’Oréal e.a., C‑487/07, EU:C:2009:378, punten 41, 43 en 50, en 22 september 2011, Interflora en Interflora British Unit, C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 74).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wanneer de houder van een bekend merk heeft aangetoond dat er daadwerkelijk inbreuk wordt gemaakt op dit merk, of bij gebreke daarvan dat er sprake is van een ernstig gevaar dat een dergelijke inbreuk zich in de toekomst voordoet, moet de derde die een teken heeft gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met het bekende merk bewijzen dat het gebruik ervan een geldige reden heeft in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 of artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 (zie in die zin arrest van 27 november 2008, Intel Corporation, C‑252/07, EU:C:2008:655, punt 39).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Begrip „geldige reden”</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien de verwijzende rechter wenst te vernemen of artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436, gelezen in samenhang met artikel 11 en artikel 17, lid 2, van het Handvest, aldus kunnen worden uitgelegd dat de vrijheid van meningsuiting een dergelijke geldige reden kan vormen, moet worden opgemerkt dat de Unierechtelijke handelingen met betrekking tot het merkenrecht het begrip „geldige reden” niet omschrijven en dat dit begrip bijgevolg moet worden uitgelegd in het licht van de algemene opzet en de doelstellingen van de regeling waarin het voorkomt (zie in die zin arrest van 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries, C‑65/12, EU:C:2014:49, punten 27 en 28).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband zij eraan herinnerd dat de rechten van een merkhouder vallen onder artikel 17 van het Handvest, dat het eigendomsrecht waarborgt en waarvan lid 2 verwijst naar intellectuele eigendom. Bovendien moet bij de uitlegging van dat artikel rekening worden gehouden met de rechtspraak van het EHRM inzake artikel 1 van protocol nr. 1 bij het EVRM, waarin de bescherming van het eigendomsrecht is neergelegd als minimumbeschermingsniveau [zie in die zin arrest van 21 mei 2019, Commissie/Hongarije (Vruchtgebruik op landbouwgrond), C‑235/17, EU:C:2019:432, punt 72 en aldaar aangehaalde rechtspraak]. Het EHRM heeft reeds geoordeeld dat die bescherming ook geldt voor intellectuele-eigendomsrechten, merken daaronder begrepen (EHRM, 11 januari 2007, Anheuser-Busch Inc. tegen Portugal, CE:ECHR:2007:0111JUD007304901, § 72).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het in artikel 17, lid 2, van het Handvest neergelegde recht op intellectuele eigendom is echter niet absoluut, maar moet worden afgewogen tegen de andere grondrechten, waaronder met name de vrijheid van meningsuiting, die wordt beschermd door artikel 11, lid 1, van het Handvest [arrest van 14 april 2026, Pelham (Begrip „pastiche”), C‑590/23, EU:C:2026:290, punt 46 en aldaar aangehaalde rechtspraak].</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoewel de inschrijving van een merk, of het nu gaat om een Uniemerk of een nationaal merk, de houder ervan een uitsluitend recht op dat merk verleent, is dit uitsluitende recht niet absoluut; de Uniewetgever heeft de draagwijdte van dit recht juist nauwkeurig afgebakend (zie in die zin arrest van 11 april 2019, ÖKO-Test Verlag, C‑690/17, EU:C:2019:317, punt 39).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zowel verordening 2017/1001 als richtlijn 2015/2436 beoogt immers in het algemeen de afweging van het belang van de merkhouder om de functies van zijn merk te handhaven tegen het belang van andere marktdeelnemers om te beschikken over tekens die hun waren en diensten kunnen aanduiden (zie in die zin arrest van 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries, C‑65/12, EU:C:2014:49, punt 41).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg is de bescherming van de rechten die een merkhouder aan die verordening of die richtlijn ontleent niet onvoorwaardelijk, aangezien zij met het oog op die belangenafweging met name beperkt is tot de gevallen waarin deze merkhouder voldoende oplettend is door bezwaar te maken tegen het gebruik door andere marktdeelnemers van tekens die inbreuk kunnen maken op zijn merk (zie in die zin arrest van 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries, C‑65/12, EU:C:2014:49, punt 42).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met het belang van derden om in het economische verkeer gebruik te maken van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk wordt rekening gehouden, met name doordat de gebruiker van dat teken zich kan beroepen op een „geldige reden” (zie in die zin arrest van 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries, C‑65/12, EU:C:2014:49, punt 43), hetgeen een uitdrukking is van de in punt 64 van het onderhavige arrest genoemde algemene doelstelling (zie in die zin arrest van 30 mei 2018, Tsujimoto/EUIPO, C‑85/16 P en C‑86/16 P, EU:C:2018:349, punt 90).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Daaruit volgt dat het begrip „geldige reden” in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 niet alleen objectief dwingende redenen omvat, maar ook kan aanknopen bij subjectieve belangen van een derde die een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met het bekende merk (arrest van 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries, C‑65/12, EU:C:2014:49, punt 45).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wat meer in het bijzonder de vraag betreft of de door artikel 11, lid 1, van het Handvest gewaarborgde vrijheid van meningsuiting onder het begrip „geldige reden” in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 kan vallen, moet worden vastgesteld dat noch deze verordening noch deze richtlijn preciseringen ter zake bevat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zowel overweging 21 van verordening 2017/1001 als overweging 27 van richtlijn 2015/2436 wijst evenwel met klem op de noodzaak om deze verordening respectievelijk deze richtlijn toe te passen op een wijze die de volledige inachtneming van de fundamentele rechten en vrijheden, en in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting, waarborgt (zie in die zin arrest van 27 februari 2020, Constantin Film Produktion/EUIPO, C‑240/18 P, EU:C:2020:118, punt 56).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die omstandigheden moet worden geoordeeld dat de door artikel 17, lid 2, van het Handvest beschermde rechten van een merkhouder, in het bijzonder het uitsluitende recht van de houder op zijn bekende merk, kunnen worden beperkt door de noodzaak om de in artikel 11 van het Handvest neergelegde vrijheid van meningsuiting van een derde te beschermen. Bijgevolg kan deze vrijheid in beginsel een geldige reden in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 vormen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 52, lid 3, van het Handvest bepaalt dat, voor zover dit Handvest rechten bevat die corresponderen met rechten welke zijn gegarandeerd door het EVRM, de inhoud en de reikwijdte ervan dezelfde zijn als die welke er door genoemd verdrag aan worden toegekend. Deze bepaling verhindert echter niet dat het Unierecht een ruimere bescherming biedt. Hieruit volgt dat bij de uitlegging van artikel 11 van het Handvest het Hof rekening moet houden met de overeenkomstige rechten die worden gewaarborgd door artikel 10 EVRM, zoals uitgelegd door het EHRM, als minimaal beschermingsniveau (arrest van 4 oktober 2024, Real Madrid Club de Fútbol, C‑633/22, EU:C:2024:843, punt 52 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens artikel 11, lid 1, van het Handvest heeft eenieder recht op vrijheid van meningsuiting, hetgeen de vrijheid omvat een mening te hebben en de vrijheid kennis te nemen en te geven van informatie of ideeën, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien artikel 11, lid 1, betrekking heeft op „eenieder”, is het eveneens van toepassing op rechtspersonen en vennootschappen met winstoogmerk die handelsactiviteiten uitoefenen (zie in die zin EHRM, 8 juli 2025, Google LLC e.a. tegen Rusland, CE:ECHR:2025:0708JUD003702722, § 63).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 11, lid 1, waarborgt met name de voor een democratische samenleving onmisbare uitwisseling van culturele, politieke en maatschappelijke ideeën en meningen van allerlei aard (zie in die zin EHRM, 22 oktober 2007, Lindon, Otchakovsky-Laurens en July tegen Frankrijk, CE:ECHR:2007:1022JUD002127902, § 47). De vrijheid van meningsuiting geldt niet alleen voor „informatie” of „ideeën” die gunstig worden onthaald of die als onschadelijk of onbelangrijk worden beschouwd, maar ook voor die welke kwetsen, choqueren of ongerustheid wekken. Dit vloeit voort uit pluralisme, verdraagzaamheid en een open houding, zonder welke er geen „democratische samenleving” kan bestaan (EHRM, 8 juli 1986, Lingens tegen Oostenrijk, CE:ECHR:1986:0708JUD000981582, § 41).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De in artikel 11 van het Handvest neergelegde rechten en vrijheden vormen weliswaar een van de wezenlijke grondslagen van een democratische en pluralistische samenleving en behoren tot de waarden waarop de Unie overeenkomstig artikel 2 VEU berust, maar zij hebben toch geen absolute gelding. Zoals blijkt uit artikel 52, lid 1, van het Handvest, staat het Handvest immers beperkingen op de uitoefening van deze rechten en vrijheden toe mits deze beperkingen bij wet worden gesteld, de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden eerbiedigen en, met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel, noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen. In dit verband heeft het Hof reeds geoordeeld dat inmengingen in de door artikel 11 gewaarborgde rechten en vrijheden dus beperkt moeten blijven tot hetgeen strikt noodzakelijk is (zie in die zin arrest van 4 oktober 2024, Real Madrid Club de Fútbol, C‑633/22, EU:C:2024:843, punten 47‑49).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals blijkt uit de toelichtingen bij artikel 11 van het Handvest, waarmee bij de uitlegging van dit artikel rekening moet worden gehouden, mogen de beperkingen die aan het recht op vrijheid van meningsuiting kunnen worden gesteld bovendien niet verder gaan dan de beperkingen die zijn neergelegd in lid 2 van artikel 10 EVRM, dat overeenkomt met artikel 11 van het Handvest [arrest van 26 februari 2026, Commissie/Hongarije (Recht om op een bepaalde radiofrequentie mediadiensten aan te bieden), C‑92/23, EU:C:2026:108, punt 361].</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband zij eraan herinnerd dat het begrip „geldige reden” in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 ertoe strekt een evenwicht te vinden tussen de betrokken rechten en belangen door, in de specifieke context van deze bepalingen en tegen de achtergrond van de ruimere bescherming die een bekend merk geniet, niet alleen rekening te houden met de rechten en belangen van de houder van dat merk, maar ook met die van de derde die een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met dat merk (zie in die zin arrest van 6 februari 2014, Leidseplein Beheer en De Vries, C‑65/12, EU:C:2014:49, punt 46).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals de advocaat-generaal in punt 107 van zijn conclusie in essentie heeft opgemerkt, volstaat in deze context het enkele feit dat de derde die een dergelijk gebruik verricht zich beroept op zijn recht op vrijheid van meningsuiting niet om een geldige reden aan te tonen in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436. Indien dat het geval zou zijn, zou immers afbreuk worden gedaan aan de nuttige werking van deze bepalingen en zou het begrip „geldige reden” worden uitgehold, aangezien een derde elk gebruik van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk zou kunnen rechtvaardigen door zich te beroepen op zijn vrijheid van meningsuiting, in strijd met de noodzaak om het rechtvaardige evenwicht te waarborgen dat deze bepalingen beogen na te streven.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bijgevolg moet een derde die een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk, de concrete redenen van dit gebruik die verband houden met de uitoefening van zijn vrijheid van meningsuiting uiteenzetten en aantonen dat deze redenen zwaarder wegen dan de rechten en belangen van de houder van dat merk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Afweging van de rechten en belangen van de houder van het bekende merk tegen die van de derde die een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met dit merk</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Om te bepalen of er sprake is van een geldige reden voor het gebruik door een derde van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het bekende merk, dient de nationale rechter een afweging te maken tussen, enerzijds, het eigendomsrecht van de houder van dit merk en zijn belangen, met name gelet op de te waarborgen functies van dat merk, te weten de wezenlijke functie ervan en de overige in punt 44 van het onderhavige arrest genoemde functies en, anderzijds, het door de derde ingeroepen recht op vrijheid van meningsuiting en zijn belangen bij gebruik van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met dat merk, waarbij geen van deze twee rechten absoluut is.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij deze afweging moet de nationale rechter rekening houden met alle relevante omstandigheden van het concrete geval.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband blijkt uit vaste rechtspraak van het EHRM dat bij de afweging van tegenstrijdige grondrechten die door het EVRM worden gewaarborgd, de kernvraag is welk relatief gewicht – in het licht van de specifieke omstandigheden van het geding – aan elk van deze rechten moet worden toegekend, aangezien beide rechten in beginsel dezelfde eerbiediging ervan vereisen. Een dergelijke afweging vereist een beoordeling van het relatieve belang van deze rechten in hun concrete aspecten, de noodzaak om elk van deze rechten te beperken dan wel te beschermen, en de evenredigheid tussen de ingezette middelen en het nagestreefde doel (zie in die zin EHRM, 15 oktober 2015, Perinçek tegen Zwitserland, CE:ECHR:2015:1015JUD002751008, § 228).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij de beoordeling van de specifieke omstandigheden van het hoofdgeding moet de nationale rechter in de eerste plaats rekening houden met het oogmerk van de derde die het teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met het bekende merk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband dient de nationale rechter met name na te gaan of de derde dat teken niet gebruikt met het oogmerk om afbreuk te doen aan het bekende merk of aan het onderscheidend vermogen ervan, of met als enig doel om in het kielzog van een bekend merk te varen. Zoals de advocaat-generaal in punt 116 van zijn conclusie in essentie heeft opgemerkt, kan het oogmerk van een derde om het resultaat te bereiken dat artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 juist willen verbieden, namelijk ongerechtvaardigd voordeel trekken uit of afbreuk doen aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk, immers geen geldige reden zijn.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien moet de nationale rechter meer in het algemeen bepalen of de derde te goeder trouw gebruik heeft gemaakt van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk. Gebruik te kwader trouw valt namelijk niet onder gezonde en eerlijke concurrentie en kan evenmin als „geldig” worden aangemerkt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hieruit volgt dat het gebruik van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk door een derde die zich als rechtvaardiging voor dit gebruik op zijn recht op vrijheid van meningsuiting beroept, moet zijn ingegeven door de doelstelling van die derde om dit recht te goeder trouw uit te oefenen. Dit is met name het geval wanneer dat gebruik plaatsvindt om een idee of mening over te brengen in verband met het bekende merk als zodanig, de houder van dat merk, zijn handelspraktijken of zijn waren of diensten, of wanneer dat gebruik plaatsvindt om een debat van algemeen belang op gang te brengen of te voeden, of nog wanneer het gebruik om andere redenen – zoals de taalkundige betekenis van een bestanddeel van dat merk of het feit dat dit merk een publieke culturele referentie is geworden of deel is gaan uitmaken van het dagelijks taalgebruik – noodzakelijk is voor de uitoefening van deze vrijheid in de gegeven context.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats moet de nationale rechter bij de afweging van het eigendomsrecht tegen de vrijheid van meningsuiting ten eerste in aanmerking nemen of het gebruik van het betrokken merk bijdraagt tot een debat van algemeen belang. In dit verband beschikken de lidstaten over een ruime beoordelingsmarge wanneer zij de vrijheid van meningsuiting op commercieel gebied reguleren, met dien verstande dat de omvang van die beoordelingsmarge moet worden gerelativeerd wanneer het niet om een strikt „commerciële” meningsuiting van een individu gaat, maar om zijn deelname aan een debat van algemeen belang (zie in die zin EHRM, 10 januari 2013, Ashby Donald e.a. tegen Frankrijk, CE:ECHR:2013:0110JUD003676908, § 39). De uitzonderingen op de vrijheid van meningsuiting moeten immers strikt worden uitgelegd en artikel 11 van het Handvest laat nauwelijks ruimte voor beperkingen van de vrijheid van meningsuiting op het gebied van politieke standpunten en kwesties van algemeen belang (zie in die zin arrest van 4 oktober 2024, Real Madrid Club de Fútbol, C‑633/22, EU:C:2024:843, punt 53 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">88</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Voorts houdt het EHRM in zijn rechtspraak betreffende discours en politieke debatten eveneens rekening met de vorm van de uiting en het eventuele satirische karakter ervan. Het benadrukt dat satire een vorm van artistieke uiting en maatschappelijk commentaar is die, door te overdrijven en de werkelijkheid te verdraaien – hetgeen kenmerkend is –, naar haar aard ertoe strekt te provoceren en te prikkelen. Elke inmenging in het recht van een kunstenaar, of van enige andere persoon, om zich op die wijze uit te drukken, dient dan ook met bijzondere aandacht te worden onderzocht (EHRM, 14 maart 2013, Eon tegen Frankrijk, CE:ECHR:2013:0314JUD002611810, § 60), waarbij parodie een vorm van satire is.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">89</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten tweede moet de nationale rechter bij de afweging van de betrokken rechten en belangen rekening houden met de gevolgen die het gebruik door de derde van een aan een bekend merk gelijk of daarmee overeenstemmend teken kan hebben voor de houder van dat merk of voor de essentie zelf van het aan de inschrijving van dat merk verbonden uitsluitende recht, teneinde te beoordelen of dat gebruik evenredig is aan de ernst van de daaruit voortvloeiende inmenging in de rechten en belangen van de houder.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">90</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband dient in herinnering te worden gebracht dat wanneer een derde zich beroept op een geldige reden voor het gebruik van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk, dit niet tot gevolg heeft dat te zijner gunste rechten worden erkend die verbonden zijn aan een ingeschreven merk, maar de houder van het bekende merk wordt verplicht om het gebruik van het daarmee overeenstemmende teken te tolereren (zie in die zin arrest van 30 mei 2018, Tsujimoto/EUIPO, C‑85/16 P en C‑86/16 P, EU:C:2018:349, punt 91 en aldaar aangehaalde rechtspraak). In de situatie waarin de derde erin slaagt om aan te tonen dat hij een geldige reden heeft om een teken te gebruiken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk, moet de houder ervan dit gebruik dus aanvaarden en aldus een zekere schade tolereren die voortvloeit uit ten minste één van de inbreuken als bedoeld in artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">91</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Van deze houder mag echter niet worden verlangd dat hij een gebruik tolereert dat hem onevenredige schade kan berokkenen of zelfs afbreuk kan doen aan de essentie zelf van het uitsluitende recht dat verbonden is aan de inschrijving van dit merk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">92</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In het kader van de aldus door de nationale rechter te verrichten beoordeling zijn relevante criteria met name de intensiteit van het gebruik door de derde van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het bekende merk, de omvang van dat gebruik en de daartoe gekozen modaliteiten, de mate van bekendheid van dit merk en de mate waarin dit teken overeenstemt met dat merk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">93</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Een relevant criterium is bovendien ook of het gebruik door de derde van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk de indruk kan wekken dat de houder van dat merk instemt met de overgebrachte politieke boodschap of gepromote politieke ideeën, of deze op enigerlei wijze ondersteunt, terwijl de door deze houder uitgedragen waarden gebaseerd zijn op neutraliteit ten opzichte van elke politieke partij of onverenigbaar zijn met die politieke boodschap.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">94</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In casu moet worden opgemerkt dat uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat het woordelement van de IKEA-merken een acroniem is dat door de houder ervan is gecreëerd op basis van eigennamen. Het gaat dus niet om een woordelement met een semantische betekenis die zou rechtvaardigen dat het door een derde in het economische verkeer voor waren of diensten moet worden gebruikt. Bovendien blijkt niet dat deze merken een publieke culturele referentie zijn geworden of deel zijn gaan uitmaken van het dagelijks taalgebruik.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">95</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uit die beslissing blijkt ook dat Vrijheidsfonds de bekende IKEA-merken niet heeft gebruikt om een debat over de houder van deze merken of zijn waren of diensten op gang te brengen of te voeden, hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">96</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Evenwel moet worden vastgesteld dat Vrijheidsfonds de bekende IKEA-merken heeft gebruikt in het kader van een debat over het asiel- en immigratiebeleid. Voorts blijkt uit de formulering van de prejudiciële vraag dat de verwijzende rechter lijkt te oordelen dat dit gebruik een vorm van „politieke parodie” is. Hoewel een debat over het asiel- en immigratiebeleid als een debat van algemeen belang kan worden beschouwd, lijkt het er niettemin op – onder voorbehoud van door de verwijzende rechter te verrichten verificaties – dat dit debat geen enkel verband houdt met de bekende IKEA-merken als zodanig. Het gebruik van die merken in het kader van dat debat beperkt zich immers ertoe om in het kielzog van die merken te varen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">97</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoe dan ook dient te worden opgemerkt dat uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat Vrijheidsfonds tekens heeft gebruikt die zeer sterk overeenstemmen met of zelfs gelijk zijn aan de IKEA-merken. Volgens de verwijzende rechter heeft Vrijheidsfonds verschillende visuele elementen gebruikt die duidelijk verwijzen naar de IKEA-merken, waarbij een lettertype en een kleurenpalet zijn gebruikt die overeenkomen met die welke worden gebruikt voor het semifiguratieve Benelux-merk van Inter IKEA. Vrijheidsfonds heeft zich dus niet beperkt tot het gebruik van het woordelement van dat merk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">98</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bovendien blijkt uit de verwijzingsbeslissing ook dat dit gebruik door Vrijheidsfonds niet eenmalig heeft plaatsgevonden, namelijk tijdens een persconferentie, maar dat het ging om herhaald gebruik en ook om verspreiding ervan op het internet, zodat een potentieel onbeperkt publiek werd bereikt. Het staat aan de verwijzende rechter om na te gaan of het publiek in ruime zin daardoor gemakkelijker een verband heeft kunnen leggen tussen het door Vrijheidsfonds gebruikte teken en de IKEA-merken.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">99</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband dient tevens te worden opgemerkt dat Inter IKEA ter terechtzitting heeft betoogd dat het debat over het asiel- en immigratiebeleid dat aanleiding heeft gegeven tot het gebruik in kwestie door Vrijheidsfonds, in strijd is met haar politieke neutraliteit. Zoals in punt 12 van het onderhavige arrest is opgemerkt, blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat de spreker tijdens de persconferentie heeft aangegeven dat dit plan niet stond voor „Ingvar Kamprad Elmtaryd en Agunnaryd[,] de echte afkorting van IKEA”. Onder voorbehoud van door de verwijzende rechter te verrichten verificaties kan echter niet worden uitgesloten dat dit gebruik bij het relevante publiek waarop de IKEA-merken zijn gericht, de indruk kon wekken dat de houder ervan instemde met de overgebrachte politieke boodschap of gepromote politieke ideeën, of deze op enigerlei wijze ondersteunde.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">100</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Derhalve moet worden vastgesteld dat het in casu gaat om een gebruik van tekens die zeer sterk overeenstemmen met of zelfs gelijk zijn aan de IKEA-merken, en dat dit gebruik, gezien de intensiteit, de omvang en de gekozen modaliteiten, aanzienlijke schade kan toebrengen aan de reputatie van deze merken en aan de belangen van de houder ervan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">101</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In die omstandigheden blijkt niet dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde gebruik van de IKEA-merken door Vrijheidsfonds, dat louter beoogt voordeel te trekken uit de reputatie van deze merken om zijn politieke boodschap kracht bij te zetten en de verspreiding ervan te vergroten, zwaarder weegt dan de rechten en belangen van de houder van deze merken en aldus kan worden aangemerkt als een geldige reden in de zin van artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436, hetgeen de verwijzende rechter evenwel dient na te gaan in het licht van alle relevante omstandigheden van het concrete geval, met name die welke in de punten 83 tot en met 99 van het onderhavige arrest zijn vermeld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">102</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zoals in punt 54 van het onderhavige arrest is opgemerkt, zal de verwijzende rechter, mocht hij vaststellen dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde gebruik van de IKEA-merken door Vrijheidsfonds niet heeft plaatsgevonden in het economische verkeer voor waren of diensten, dit gebruik enkel met betrekking tot de Benelux-merken moeten onderzoeken in het licht van de nationale bepalingen die uitvoering geven aan artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436, te weten artikel 2.20, lid 2, onder d), van het Benelux-Verdrag.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">103</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband dient te worden opgemerkt dat de in artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436 bedoelde mogelijkheid voor de lidstaten om in hun nationale recht bepalingen vast te stellen of te handhaven betreffende een aanvullende bescherming van bekende nationale merken tegen het gebruik door derden anders dan ter onderscheiding van waren of diensten, is onderworpen aan de voorwaarde dat door het gebruik zonder geldige reden ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het nationale merk.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">104</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Aangezien de in artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436 geboden mogelijkheid van een dergelijke bescherming dus afhankelijk is van begrippen die ook in artikel 10, lid 2, onder c), van deze richtlijn voorkomen, zoals met name het begrip „geldige reden”, moeten die begrippen op dezelfde wijze worden uitgelegd. Het is derhalve noodzakelijk om de verwijzende rechter nadere toelichting te geven over de strekking van artikel 10, lid 6.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">105</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband volgt met name uit punt 80 van het onderhavige arrest dat de nationale rechter, teneinde te beoordelen of er sprake is van een geldige reden in de zin van artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436 wanneer een derde een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk om politieke opvattingen te promoten, een afweging dient te maken tussen de twee grondrechten, te weten het recht op intellectuele eigendom van de houder van dat bekende merk en het recht op vrijheid van meningsuiting van die derde.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">106</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij deze afweging moet de nationale rechter rekening houden met alle relevante omstandigheden van het concrete geval, waaronder die welke in de punten 83 tot en met 93 van het onderhavige arrest zijn vermeld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">107</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De nationale rechter dient met name rekening te houden met de omstandigheid dat de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting door een derde die een teken gebruikt buiten het commerciële domein, overeenkomstig de rechtspraak van het EHRM een ruimere bescherming kan genieten dan de uitoefening van die vrijheid in het kader van een strikt „commerciële” uiting (zie in die zin EHRM, 10 januari 2013, Ashby Donald e.a. tegen Frankrijk, CE:ECHR:2013:0110JUD003676908, § 39), zoals in het kader van artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 of artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">108</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Derhalve hoeft het resultaat van die afweging in de regel niet noodzakelijkerwijs hetzelfde te zijn als dat van de afweging die in het kader van laatstgenoemde bepalingen wordt verricht.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">109</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op de in de punten 94 tot en met 100 van het onderhavige arrest vermelde omstandigheden blijkt in casu echter niet dat de omstandigheid dat het in het kader van artikel 10, lid 6, van richtlijn 2015/2436 onderzochte gebruik plaatsvindt anders dan ter onderscheiding van waren of diensten enige invloed heeft op de overweging in punt 107 van dit arrest, hetgeen de verwijzende rechter niettemin dient na te gaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">110</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op een en ander moet op de gestelde vraag worden geantwoord dat artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en artikel 10, lid 2, onder c), en lid 6, van richtlijn 2015/2436, gelezen in samenhang met artikel 11 en artikel 17, lid 2, van het Handvest, aldus moeten worden uitgelegd dat wanneer een derde een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk, de vrijheid van meningsuiting van deze derde, daaronder begrepen de vrijheid om politieke meningen te verkondigen en de politieke parodie, een geldige reden in de zin van deze bepalingen kan vormen, op voorwaarde dat bij de afweging van de betrokken rechten deze vrijheid zwaarder weegt dan het uitsluitende recht van de houder van dat merk. Bij deze afweging, waarvan het resultaat niet noodzakelijkerwijs hetzelfde hoeft te zijn na de afweging die wordt verricht in het kader van, enerzijds, artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 of artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en, anderzijds, artikel 10, lid 6, van die richtlijn, moet de nationale rechter rekening houden met alle relevante omstandigheden van het concrete geval, waaronder met name:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het oogmerk van de derde, waarbij het betrokken gebruik moet zijn ingegeven door de doelstelling van die derde om zijn vrijheid van meningsuiting te goeder trouw uit te oefenen, hetgeen met name het geval is wanneer dat gebruik plaatsvindt om een idee of mening over te brengen in verband met het bekende merk als zodanig, de houder van dat merk, zijn handelspraktijken of zijn waren of diensten, of wanneer dat gebruik plaatsvindt om een debat van algemeen belang op gang te brengen of te voeden, of nog wanneer het gebruik om andere redenen – zoals de taalkundige betekenis van een bestanddeel van dat merk of het feit dat dit merk een publieke culturele referentie is geworden of deel is gaan uitmaken van het dagelijks taalgebruik – noodzakelijk is voor de uitoefening van deze vrijheid in de gegeven context;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de vraag of de betrokken meningsuiting bijdraagt tot een debat van algemeen belang en of deze uiting al dan niet plaatsvindt in een strikt commerciële context;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de gevolgen die het gebruik door de derde van een aan een bekend merk gelijk of overeenstemmend teken kan hebben voor de houder van dat merk of voor de essentie zelf van het aan de inschrijving van dat merk verbonden uitsluitende recht, met name gelet op de intensiteit, de omvang en de modaliteiten van dat gebruik, de mate van bekendheid van dit merk, de mate waarin het gebruikte teken overeenstemt met dit merk en, in voorkomend geval, het feit dat dit gebruik de indruk kan wekken dat die houder instemt met de overgebrachte politieke boodschap of gepromote politieke ideeën, of deze op enigerlei wijze ondersteunt, terwijl de door deze houder uitgedragen waarden gebaseerd zijn op neutraliteit ten opzichte van elke politieke partij of onverenigbaar zijn met die politieke boodschap.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kosten</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">111</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C41DispositifIntroduction" id="para-213" title="page-28">
      Het Hof (Grote kamer) verklaart voor recht:
    </p>
    <p class="C30Dispositifalinea" id="para-214" title="page-28">
      Artikel 9, lid 2, onder c), van verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake het Uniemerk en artikel 10, lid 2, onder c), en lid 6, van richtlijn (EU) 2015/2436 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2015 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten, gelezen in samenhang met artikel 11 en artikel 17, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,
    </p>
    <p class="C30Dispositifalinea" id="para-215" title="page-28">
      moeten aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C30Dispositifalinea" id="para-216" title="page-28">
      wanneer een derde een teken gebruikt dat gelijk is aan of overeenstemt met een bekend merk, de vrijheid van meningsuiting van deze derde, daaronder begrepen de vrijheid om politieke meningen te verkondigen en de politieke parodie, een geldige reden in de zin van deze bepalingen kan vormen, op voorwaarde dat bij de afweging van de betrokken rechten deze vrijheid zwaarder weegt dan het uitsluitende recht van de houder van dat merk. Bij deze afweging, waarvan het resultaat niet noodzakelijkerwijs hetzelfde hoeft te zijn na de afweging die wordt verricht in het kader van, enerzijds, artikel 10, lid 2, onder c), van richtlijn 2015/2436 of artikel 9, lid 2, onder c), van verordening 2017/1001 en, anderzijds, artikel 10, lid 6, van die richtlijn, moet de nationale rechter rekening houden met alle relevante omstandigheden van het concrete geval, waaronder met name:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">het oogmerk van de derde, waarbij het betrokken gebruik moet zijn ingegeven door de doelstelling van die derde om zijn vrijheid van meningsuiting te goeder trouw uit te oefenen, hetgeen met name het geval is wanneer dat gebruik plaatsvindt om een idee of mening over te brengen in verband met het bekende merk als zodanig, de houder van dat merk, zijn handelspraktijken of zijn waren of diensten, of wanneer dat gebruik plaatsvindt om een debat van algemeen belang op gang te brengen of te voeden, of nog wanneer het gebruik om andere redenen – zoals de taalkundige betekenis van een bestanddeel van dat merk of het feit dat dit merk een publieke culturele referentie is geworden of deel is gaan uitmaken van het dagelijks taalgebruik – noodzakelijk is voor de uitoefening van deze vrijheid in de gegeven context;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de vraag of de betrokken meningsuiting bijdraagt tot een debat van algemeen belang en of deze uiting al dan niet plaatsvindt in een strikt commerciële context;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">de gevolgen die het gebruik door de derde van een aan een bekend merk gelijk of daarmee overeenstemmend teken kan hebben voor de houder van dat merk of voor de essentie zelf van het aan de inschrijving van dat merk verbonden uitsluitende recht, met name gelet op de intensiteit, de omvang en de modaliteiten van dat gebruik, de mate van bekendheid van dit merk, de mate waarin het gebruikte teken overeenstemt met dit merk en, in voorkomend geval, het feit dat dit gebruik de indruk kan wekken dat die houder instemt met de overgebrachte politieke boodschap of gepromote politieke ideeën, of deze op enigerlei wijze ondersteunt, terwijl de door deze houder uitgedragen waarden gebaseerd zijn op neutraliteit ten opzichte van elke politieke partij of onverenigbaar zijn met die politieke boodschap.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <div class="signatures">
<p class="C77SignaturesComposition" id="para-220" title="page-29">
<span class="signatory">Lenaerts</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">von Danwitz</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Biltgen</span>
</p>
<p class="C77SignaturesComposition" id="para-221" title="page-29">
<span class="signatory">Jürimäe</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Arastey Sahún</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Ziemele</span>
</p>
<p class="C77SignaturesComposition" id="para-222" title="page-29">
<span class="signatory">Passer</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Spineanu-Matei</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Rodin</span>
</p>
<p class="C77SignaturesComposition" id="para-223" title="page-29">
<span class="signatory">Gratsias</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Gavalec</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Csehi</span>
</p>
<p class="C77SignaturesComposition" id="para-224" title="page-29">
<span class="signatory">Smulders</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Fenger</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">Frendo</span>
</p>
<p class="C77SignaturesAlinea" id="para-225" title="page-29">
<span class="signatory">Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 8 september 2026</span>
<span class="signatory">.</span>
</p>
<p class="C77Signatures" id="para-226" title="page-29">
<span class="signatory">De griffier</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">De president</span>
</p>
<p class="C77SignaturesAlinea" id="para-227" title="page-29">
<span class="signatory">A. Calot Escobar</span>
<span class="signatory_separator"> </span>
<span class="signatory">K. Lenaerts</span>
</p>
</div>
    
    
    
    
    
    
    
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">*</a>
</span>) Procestaal: Nederlands.</p>
</body>
</html>
