1.

Din il-kawża hija bbażata fuq rikors tal-Kummissjoni għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 226 KE, li permezz tiegħu hija titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej tiddikjara li r-Renju ta’ Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu skont l-Artikoli 29 u 42 tad-Direttiva tal-Kunsill 77/91/KEE ( 2 ), tat-13 ta’ Diċembru 1976 (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 77/91”) billi naqas milli jittrasponi, b’mod korrett, l-imsemmija dispożizzjonijiet tad-direttiva fil-liġi nazzjonali tiegħu.

2.

Ir-rikors jirrigwarda diversi aspetti tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-azzjonisti fil-kuntest ta’ żidiet fil-kapital ta’ kumpanniji, u b’mod partikolari l-kundizzjonijiet previsti mil-liġi għall-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, il-kompatibbiltà mad-dritt Komunitarju ta’ dispożizzjoni nazzjonali li tagħti jedd bħal dan anki lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma ( 3 ) kif ukoll il-kundizzjonijiet previsti mid-dritt Komunitarju li għandhom jiġu osservati fil-mument tal-iffissar tal-prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda.

3.

Il-bażi legali tad-Direttiva 77/91 hija l-Artikolu 44(2)(g) KE, li jipprovdi li l-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom jikkoordinaw, sa fejn huwa neċessarju u sabiex jiżguraw l-ekwivalenza tagħhom, il-garanziji meħtieġa fl-Istati Membri minn kumpanniji sabiex jipproteġu l-interessi kemm tal-membri kif ukoll ta’ terzi.

4.

It-tieni u l-ħames premessi tad-Direttiva 77/91 jipprovdu dan li ġej:

“Billi sabiex protezzjoni minima indaqs tiġi assigurata kemm għal azzjonisti u kemm għal kredituri ta’ kumpanniji pubbliċi b’responsabbiltà limitata, l-koordinazzjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali li jirreferixxu għall-formazzjoni tagħhom u għaż-żamma, żjieda jew tnaqqis tal-kapital tagħhom hija partikolarment importanti.

[…]

Billi huwa meħtieġ, wara li jiġu kunsidrati l-għanijiet ta’ l-Artikolu 54(3)(g), li l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar iż-żjieda jew tnaqqis ta’ kapital jassiguraw li l-prinċipji ta’ trattament indaqs ta’ azzjonisti fl-istess pożizzjoni u ta’ protezzjoni ta’ kredituri li t-talbiet tagħhom jeżistu qabel id-deċiżjoni dwar tnaqqis huma mħarsa u armonizzati”.

5.

L-Artikolu 29 tad-Direttiva 77/91 jipprovdi dan li ġej:

“1.   Kull meta l-kapital jiżdied b’konsiderazzjoni ta’ flus, l-ishma għandhom jiġu offruti fuq bażi preventiva [ta’ prelazzjoni] lill-azzjonisti fil-proporzjon tal-kapital rappreżentat mill-ishma tagħhom.

[…]

4.   Il-jedd preventiv [ta’ prelazzjoni] ma jistax ikun ristrett jew irtirat mill-istatuti jew dokument ta’ inkorporazzjoni. Dan jista’, madankollu, jsir b’deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali. Il-korp amministrattiv jew ta’ ġestjoni għandu jkun meħtieġ li jippreżenta lil dik il-laqgħa rapport bil-miktub li juri r-raġunijiet għar-restrizzjoni jew irtirar tal-jedd preventiv [ta’ prelazzjoni], u li jiġġustifika l-prezz tal-ħruġ propost. Il-laqgħa ġenerali għandha taġixxi skond ir-regoli dwar kworum u maġġoranza speċifikati fl-Artikolu 40 […].

[…]

6.   Il-paragrafi 1 sa 5 għandhom japplikaw għall-ħruġ tat-titoli [tal-bonds] kollha li jistgħu jinbidlu f’ishma jew li jkollhom il-jedd ta’ sottoskrizzjoni għal ishma, iżda mhux għall-konverżjoni ta’ dawk it-titoli [il-bonds], lanqas għall-eżerċizzju tal-jedd ta’ sottoskrizzjoni”.

6.

L-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91 jipprovdi dan li ġej:

“Għall-għanijiet ta’ l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva, l-liġijiet ta’ l-Istati Membri għandhom jassiguraw trattament indaqs ta’ l-azzjonisti kollha li huma fl-istess pożizzjoni.”

7.

Id-Direttiva 77/91 ġiet trasposta fid-dritt Spanjol permezz tal-Artikoli 158, 159 u 293 tar-Real Decreto Legislativo 1564/1989, tat-22 ta’ Diċembru 1989, li permezz tiegħu ġiet approvata l-Ley de Sociedades Anónimas (Liġi dwar il-kumpanniji b’responsabbiltà limitata, iktar ’il quddiem il-“LSA”).

8.

L-Artikolu 158(1) tal-LSA jirrikonoxxi l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni fil-każ ta’ żieda fil-kapital ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata permezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda:

“Fil-każ ta’ żieda fil-kapital permezz tal-ħruġ ta’ ishma ordinarji jew privileġġjati ġodda, l-azzjonisti u d-detenturi ta’ titoli [bonds] li jistgħu jinbidlu f’ishma jistgħu jeżerċitaw, fiż-żmien li tagħtihom l-amministrazzjoni tal-kumpannija, li fil-każ ta’ kumpanniji kkwotati fil-Borża ma jistax ikun inqas minn ħmistax il-ġurnata u, fil-każijiet l-oħra kollha mhux inqas minn xhar, mid-data tal-pubblikazzjoni tal-avviż tal-offerta ta’ sottoskrizzjoni għall-ħruġ il-ġdid fil-Boletín Oficial del Registro Mercantil [Bulettin Uffiċċjali tar-Reġistru Kummerċjali], id-dritt tagħhom għas-sottoskrizzjoni ta’ kwota proporzjonali għall-valur nominali tal-ishma li jkunu diġà fil-pussess tagħhom jew li jikkorrispondu għall-valur tat-titoli [tal-bonds] tagħhom li jistgħu jinbidlu f’ishma, jiġifieri jeżerċitaw, f’din l-okkażjoni, id-dritt tagħhom għall-konverżjoni [tal-bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma]”.

9.

L-Artikolu 159 tal-LSA jirregola l-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, previst mill-Artikolu 158 tal-LSA:

“1.   Fil-każ li l-interess tal-kumpannija jeħtieġ dan, fil-laqgħa ġenerali, meta jkun qed jiġi deċiż dwar żieda fil-kapital, il-laqgħa ġenerali tista’ tapprova l-esklużjoni sħiħa jew parzjali tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni. Għall-finijiet tal-validità ta’ din id-deċiżjoni, li għandha tissodisfa l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 44, dan li ġej huwa essenzjali:

Madankollu, b’eċċezzjoni għal dak li ġie previst qabel, fil-każ ta’ kumpannija kkwotata fil-Borża, hekk kif il-laqgħa tal-azzjonisti jkollha r-rapport tad-diretturi u r-rapport tal-awditur, meħtieġa skont il-punt b), minn fejn għandu jirriżulta l-valur nett tal-attiv, din tista’ tiddeċiedi li toħroġ l-ishma l-ġodda bi kwalunkwe prezz, madankollu taħt il-kundizzjoni li dan ikun għola mill-valur nett tal-attiv korrispondenti u li jirriżulta mir-rapport tal-awditur. Il-laqgħa tal-azzjonisti tista’ tillimita ruħha li tistabbilixxi l-proċedura li għandha tiġi segwita.

[…]”

10.

L-Artikolu 293 tal-LSA jirregola l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma:

“1.   L-azzjonisti tal-kumpannija għandhom il-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

2.   Id-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, li jkunu nħarġu qabel, għandhom l-istess dritt skond il-proporzjon previst mid-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw il-konverżjoni.

3.   Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 158 ta’ din il-liġi japplikaw għall-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma”.

11.

Permezz ta’ ittra ta’ intimazzjoni datata 15 ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tar-Renju ta’ Spanja dwar ċerta inkonsistenza fit-traspożizzjoni tad-Direttiva 77/91 tal-LSA.

12.

Fit-tweġiba tiegħu datata 10 ta’ Marzu 2004, il-Gvern Spanjol ċaħad l-eżistenza ta’ kwalunkwe inkonsistenza bejn il-liġi inkwistjoni u d-Direttiva 77/91.

13.

Il-Kummissjoni, peress li ma kkunsidratx li din ir-risposta kienet sodisfaċenti, iddeċidiet li tibgħat opinjoni motivata lill-Gvern Spanjol fil-5 ta’ Jannar 2005. F’din l-opinjoni, hija tat lill-Gvern Spanjol xahrejn żmien sabiex jagħmel it-tibdiliet meħtieġa fil-leġiżlazzjoni nazzjonali.

14.

Għalhekk, fl-4 ta’ Marzu 2005, il-Gvern Spanjol bagħat ittra lill-Kummissjoni, redatta mill-Ministeru tal-Ekonomija u tal-Finanzi, fejn ċaħad it-talbiet tal-Kummissjoni.

15.

Peress illi l-Kummissjoni qieset li l-ispjegazzjonijiet tal-Gvern Spanjol ma kinux sodisfaċenti, hija ddeċidiet li tressaq dan ir-rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

16.

Permezz ta’ rikors iddepożitat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-4 ta’ Awwissu 2006, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:

17.

Ir-Renju ta’ Spanja jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:

18.

Fl-4 ta’ Diċembru 2006 il-Kummissjoni ppreżentat ir-replika tagħha. Il-kontroreplika tal-Gvern Spanjol, li għaliha ngħata proroga tat-terminu, ġiet iddepożitata fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-6 ta’ Frar 2007.

19.

Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Jannar 2007, ir-Renju Unit, ir-Repubblika tal-Polonja u r-Repubblika tal-Finlandja ġew awtorizzati jintervjenu insostenn tar-Renju ta’ Spanja, skont l-Artikolu 93(1) tar-Regoli tal-Proċedura. Dawn ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.

20.

Peress li l-ebda waħda mill-partijiet ma talbet li tinżamm seduta, dawn il-konklużjonijiet setgħu jsiru wara l-laqgħa ġenerali tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ April 2008.

21.

Il-Kummissjoni tinvoka komplessivament, erba’ motivi kontra r-Renju ta’ Spanja.

22.

Permezz tal-ewwel motiv tagħha, il-Kummissjoni tinvoka ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali tal-azzjonisti, kif stabbilit fl-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91, peress li fil-każ ta’ żieda fil-kapital bl-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, l-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA jippermetti l-iffissar ta’ prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda li jista’ jkun kunsiderevolment inqas mill-valur tas-suq tagħhom.

23.

B’mod iktar preċiż, il-Kummissjoni tosserva li, skont l-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA, il-laqgħa tal-azzjonisti ta’ kumpannija kkwotata fil-Borża tista’ tiddeċiedi li toħroġ l-ishma bil-prezz li jogħġobha, sakemm dan il-prezz ikun ogħla mill-valur nett tal-attiv. Madankollu, skont il-Kummissjoni, il-valur nett tal-attiv jista’ jkun 20 %, jew anki 80 %, inqas mill-valur tas-suq. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tirreferi għal-liġijiet ta’ Stati Membri oħra, li jippermettu l-iffissar tal-prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda sa massimu ta’ 5 % sa 10 % inqas mill-valur tas-suq.

24.

Minn dan il-Kummissjoni tiddeduċi li l-Artikolu 159(1)(ċ) jikser l-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91, peress li, fir-rigward tal-kumpanniji kkwotati fil-Borża dan l-artikolu jippermetti diskriminazzjoni evidenti bejn dawk l-azzjonisti li xtraw l-ishma tagħhom skont il-valur tas-suq u dawk l-azzjonisti l-ġodda li l-kumpannija tippermettilhom jixtru ishma bi prezz li jkun kunsiderevolment inqas mill-valur tas-suq (u għalhekk “mhux xieraq”).

25.

Ir-Renju ta’ Spanja jsostni, l-ewwel nett, li l-LSA tiffissa kundizzjonijiet għall-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni effettivament iktar stretti meta mqabbla ma’ dawk tad-Direttiva 77/91. Minn naħa, kif isostnu wkoll ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Renju Unit u r-Repubblika tal-Finlandja, il-LSA tipprovdi għal valur minimu għall-prezz ta’ ħruġ, li fl-ebda każ ma jista’ jkun inqas mill-valur nett tal-attiv. Minn-naħa l-oħra, il-LSA tipprovdi għall-obbligu li ir-rapport ta’ awditur indipendenti jiġi anness mar-rapport tad-diretturi tal-kumpannija.

26.

Ir-Renju ta’ Spanja jsostni li minn dan il-Kummissjoni qed tikkonkludi, b’mod żbaljat, li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA jippermetti l-iffissar ta’ “prezz irraġonevolment inqas” meta mqabbel mal-valur tas-suq tal-ishma inkwistjoni. Fil-fatt, l-Artikolu 159(1) jillimita ruħu li jistabbilixxi presuppożizzjoni sempliċi, li l-“valur xieraq” tal-ishma ta’ kumpannija kkwotata fil-Borża jikkorrispondi għall-“valur tas-suq” tiegħu. Minkejja dan, il-laqgħa tal-azzjonisti tista’ tiffissa prezz ta’ ħruġ inqas mill-“valur tas-suq”, u dan ma jimminax il-karattru xieraq tiegħu meta jidher li jkun iġġustifikat fid-dawl tal-imsemmija rapporti.

27.

Ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika tal-Polonja u r-Renju Unit isostnu wkoll ebda diskriminazzjoni bejn l-azzjonisti eżistenti u dawk potenzjali li jidħlu f’kumpannija kkwotata fil-Borża wara żieda fil-kapital mhija possibbli minħabba l-fatt li dawn iż-żewġ kategoriji ta’ azzjonisti mhumiex fl-istess sitwazzjoni. Fil-fehma tagħhom, minħabba il-kwotazzjoni fil-Borża u l-varjazzjonijiet fis-suq tal-ishma, kull azzjonista, ikun xtara l-ishma tiegħu bi prezz differenti, minkejja l-mument tax-xiri u l-kwotazzjonijiet rispettivi. Għaldaqstant, huwa normali li ċerti azzjonisti jkunu xtraw l-ishma tagħhom bi prezz inqas jew iktar mill-prezz tal-ħruġ.

28.

Barra minn hekk, kemm ir-Renju ta’ Spanja kif ukoll ir-Repubblika tal-Polonja jsostnu li l-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA jeħtieġ l-approvazzjoni tal-laqgħa tal-azzjonisti u sabiex isir tibdil fl-istatut jeħtieġ li jiġu osservati l-maġġoranza u l-kworum meħtieġa.

29.

Ir-Renju Unit isostni wkoll li wieħed ma jistax jitkellem dwar differenza fit-trattament għaliex il-prezz ta’ sehem jikkostitwixxi sempliċiment element ekonomiku. Anki jekk wieħed kellu jsostni li hemm trattament differenti, dan ikun iġġustifikat mill-interess finanzjarju tal-kumpannija għal żieda fil-kapital.

30.

Skont ir-Repubblika tal-Finlandja, sabiex tiġi eżaminata l-eżistenza jew le ta’ trattament differenti, jeħtieġ li jkun hemm evalwazzjoni komplessiva taċ-ċirkustanzi li fihom jinħarġu ishma ġodda.

31.

Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li l-possibilità ta’ ħruġ ta’ ishma ġodda bi prezz inqas mill-valur tas-suq m’għandhiex tiġi eżaminata fid-dawl tal-prinċipju ta’ trattament ugwali, iżda fuq il-bażi tal-prinċipju li l-entitajiet korporattivi għandhom jaġixxu fl-interess tal-kumpannija nnifisha.

32.

Permezz tat-tieni motiv, il-Kummissjoni invokat il-ksur tal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91, peress li l-Artikolu 158(1) tal-LSA jippermetti l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-ishma fil-każ ta’ żieda fil-kapital azzjonarju permezz ta’ investimenti bi flus mhux biss lill-azzjonisti, iżda anki lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

33.

L-Artikolu 29(1) tad-direttiva jeħtieġ li l-ishma ġodda “għandhom jiġu offruti fuq bażi preventiva [ta’ prelazzjoni] lill-azzjonisti fil-proporzjon tal-kapital rappreżentat mill-ishma tagħhom”. Peress li l-bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma ma jifformawx parti mill-kapital sottoskritt tal-kumpannija, il-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni mogħti mil-LSA lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma ma jippermettix li l-ishma l-ġodda jkunu jistgħu jiġu offruti lill-azzjonisti b’mod propozjonali għas-sehem tagħhom fil-kumpannija. Bħala konsegwenza, dispożizzjoni bħal din tmur kontra l-għan tad-direttiva, li huwa li jiġi evitat kull riskju ta’ tnaqqis fl-ishma tal-azzjonisti eżistenti tal-kumpannija. Barra minn hekk, lanqas hija meħtieġa miżura bħal din sabiex jiġu mħarsa l-interessi tad-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

34.

Ir-Renju ta’ Spanja jsostni li interpretazjoni litterali tal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91, kif issuġġerit mill-Kummissjoni, jikkontradixxi l-kontenut innifsu ta’ din id-dispożizzjoni, minħabba li skont din tal-aħħar, l-ishma għandhom jiġu offruti “fuq bażi preventiva [ta’ prelazzjoni]” lill-azzjonisti, li madankollu ma jfissirx li, skont din id-dispożizzjoni, l-ishma għandhom jiġu offruti “esklużivament” lill-azzjonisti. Minbarra dan, id-direttiva ma ssemmi xejn dwar il-bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

35.

Minflok, ir-Renju ta’ Spanja u r-Repubblika tal-Polonja jiffavorixxu interpretazzjoni teleoloġika tad-dispożizzjoni inkwistjoni, sabiex ma jiġux imħarsa biss id-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma iżda wkoll, bl-istess mod, dawk l-azzjonisti potenzjali ġodda tal-kumpannija, billi jinżamm il-valur tal-ishma riżervati lilhom. Barra minn hekk, b’formulazzjoni wiesgħa tant jiġi evitat ukoll li min joħroġ l-ishma jista’ jinfluwenza l-mument (favorevoli) tal-konverżjoni.

36.

Fl-aħħar, ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li d-direttiva għandha l-għan li tħares lit-“terzi” jiġifieri anki dawk li, f’ċerti sitwazzjonijiet, jistgħu jiġu mqabbla mal-azzjonisti, bħal pereżempju, id-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma. Barra minn hekk, id-direttiva għandha biss il-għan li tipprovdi grad minimu ta’ protezzjoni, billi tħalli f’idejn l-Istati Membri l-għażla li jadottaw dispożizzjonijiet ta’ protezzjoni iktar stretti.

37.

Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 293(2) tal-LSA jikser, għall-istess raġunijiet esposti fil-kuntest tat-tieni motiv, l-Artikolu 29(1) u (6) tad-Direttiva 77/91, peress li jagħti jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma mhux biss lill-azzjonisti, iżda wkoll, bl-istess mod, lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, li jkunu nħarġu qabel ħruġ.

38.

Ir-Renju ta’ Spanja u r-Repubblika tal-Polonja jirreferu għall-argumenti diġà esposti fir-rigward tat-tieni motiv u jsostnu li interpretazzjoni litterali tad-direttiva, kif tat il-Kummissjoni, hija infondata.

39.

Il-Kummissjoni ssostni li hemm ksur tal-Artikolu 29(6) flimkien mal-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91, minħabba li l-LSA ma tipprovdix li l-laqgħa tal-azzjonisti tista’ tiddeċiedi dwar l-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

40.

Hija ssostni li huwa veru li l-Artikolu 293(3) tal-LSA jagħmel referenza għall-Artikolu 158 tal-LSA iżda ma fih ebda referenza għall-Artikolu 159 tal-LSA, li jirregola proprju l-possibiltà ta’ esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni. Anki kieku interpretazzjoni sistematika kellha tippermetti l-esklużjoni tad-dritt ta’ prelazzjoni tal-azzjonijisti għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, xorta jibqa’ l-fatt li l-Artikolu 293 tal-LSA, fil-verżjoni attwali tiegħu, huwa sors ta’ dubji u inċertezzi għall-azzjonisti individwali u għalhekk ma jistax jiġi kkunsidrat li jittrasponi d-direttiva b’mod korrett, peress li ma ġiex stabbilit li l-qrati Spanjoli effettivament jagħtu interpretazzjoni sistematika bħal din.

41.

Ir-Renju ta’ Spanja jsostni li interpretazzjoni sistematika tal-Artikolu 293 tal-LSA ma tistax twassal għal riżultat differenti mill-possibbiltà, għal-laqgħa ġenerali, li teskludi l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma favur l-azzjonisti, peress li kwalunkwe soluzzjoni oħra hija nieqsa minn kull loġika.

42.

Ir-Repubblika tal-Finlandja ssostni li l-għan tad-direttiva huwa, fi kwalunkwe każ, armonizzazzjoni minima u li, anki jekk il-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma favur l-azzjonisti ma jistax jiġi eskluż mil-laqgħa ġenerali, dan ma jmurx kontra d-Direttiva 77/91.

43.

Sal-lum ġew iddedikati tlettax il-direttiva u proposta għal direttiva ( 4 ) għall-approssimazzjoni tad-dritt sostanzjali tal-kumpanniji tal-Istati Membri. Fosthom hemm id-Direttiva 77/91, adottata fit-13 ta’ Diċembru 1976, maħsuba sabiex tapprossima l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-twaqqif ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata u dwar iż-żieda u ż-żamma ta’ kapital minimu tal-istess kumpanniji, u li għalhekk hija magħrufa wkoll bħala d-“direttiva dwar il-moviment ta’ kapital” ( 5 ).

44.

L-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91 jiggarantixxi fuq livell Komunitarju, il-jedd ta’ prelazzjoni tal-azzjonisti għas-sottoskrizzjoni fil-każ ta’ żidiet fil-kapital. Madankollu, jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni huwa marbut ma’ tradizzjoni ġuridika twila f’ċerti Stati Membri, li bdiet bejn wieħed u ieħor f’nofs is-seklu dsatax ( 6 ). Fid-duttrina komparattiva hemm qbil ġenerali li dan il-jedd isib l-oriġini tiegħu fis-sistema legali tar-Renju Unit, iżda li minn nofs is-seklu għoxrin, tal-inqas fil-kuntest Ewropew, ġie influwenzat b’mod determinanti mill-iżviluppi fis-sistemi legali tal-Ġermanja, Franza u l-Italja ( 7 ). Minn naħa tagħha, l-armonizzazzjoni tad-dritt tal-kumpanniji tal-Istati Membri marbuta mad-Direttiva 77/91 wasslet sabiex Stati Membri oħra, li fis-sistemi legali tagħhom ma kellhomx jew, fi kwalunkwe każ, ma kinux jattribwixxu effett mandatorju lill-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, kellhom idaħħlu dan l-istitut fis-sistemi legali rispettivi tagħhom, u dan ikkontribwixxa b’mod sostanzjali għad-diffużjoni u l-applikazzjoni uniformi tiegħu barra mill-konfini tal-Unjoni Ewropea wkoll.

45.

Fil-każ ta’ żidiet fil-kapital, il-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni jagħti lill-azzjonista dritt għal parti mill-ishma l-ġodda li jikkorrispondi għall-kwota tas-sehem li jkollu sa dakinhar, u b’dan il-mod jippermettilu jżomm il-perċentwali tas-sehem tiegħu fil-kapital ( 8 ). B’hekk huwa għandu d-dritt li jkollu l-istess perċentwali tas-sehem fil-kapital tal-kumpannija b’responsabbiltà limitata bħalma kellu inizjalment. Għal din ir-raġuni, tradizzjonalment, il-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-azzjonisti huwa kkunsidrat bħala mekkaniżmu effikaċi ta’ protezzjoni tal-azzjonisti individwali u tal-azzjonisti b’minoranza fid-dawl tal-iżvantaġġi li jistgħu jirriżultaw mill-ħruġ ta’ ishma ġodda marbuta ma’ żieda fil-kapital. Fost dawn l-iżvantaġġi nsibu t-telfa ta’ drittijiet tal-azzjonisti li jkunu ta’ natura ekonomika (pereżempju, it-telfa tad-dritt għad-dividendi) u ta’ natura politika, bħad-dritt ta’ parteċipazzjoni fit-teħid tad-deċiżjonijiet (pereżempju, limitazzjoni tad-drittijiet tal-vot) kif ukoll drittijiet oħra ta’ natura mhux ekonomika (pereżempju, id-dritt għal informazzjoni, dritt għal sejħa ta’ laqgħa tal-azzjonisti) ( 9 ).

46.

Id-Direttiva 77/91 tadotta dawn il-kunsiderazzjonijiet ta’ natura legali billi tiggarantixxi, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ operazzjonijiet għat-twaqqif ta’ kumpannija u ta’ żieda jew tnaqqis fil-kapital, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-azzjonisti u ta’ terzi. B’konformità mal-għanijiet tal-bażi legali tagħha, jiġifieri l-Artikolu 44(2)(g) KE, il-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni jiggarantixxi livell minimu ta’ protezzjoni tal-azzjonisti fl-Istati Membri kollha ( 10 ).

47.

Fir-rigward tat-tqassim tal-oneru tal-prova, qabel xejn għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest ta’ kawża dwar nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni hija marbuta li tagħti prova tal-eżistenza tal-allegat nuqqas u tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja bl-elementi meħtieġa għall-verifika minn din tal-aħħar tal-eżistenza ta’ dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, mingħajr ma tista’ tibbaża ruħha fuq xi preżunzjoni ( 11 ). Min-naħa l-oħra, huwa l-obbligu tal-Istat Membru konvenut li jikkontesta, b’mod sostanzjali u dettaljat, l-informazzjoni ppreżentata u l-konsegwenzi tagħha ( 12 ).

48.

Permezz tal-ewwel motiv, il-Kummissjoni tilmenta dwar il-ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali tal-azzjonisti, garantit mill-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91 flimkien mal-Artikolu 29(1) u (4). Il-Kummissjoni tikkunsidra li jeżisti ksur tal-imsemmija dispożizzjonijiet Komunitarji peress li fl-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tawtorizza li l-prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda jista’ jkun ħafna inqas mill-valur tas-suq tagħhom fil-każ ta’ żieda ta’ kapital bl-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni.

49.

L-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA jistabbilixxi ċerti kundizzjonijiet partikolari għall-finijiet tal-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni. Skont din id-dispożizzjoni, il-prezz tal-ishma maħruġa għandu jikkorrispondi għall-“valur xieraq”, li jirriżulta mir-rapport tad-diretturi msemmi fl-Artikolu 159(1)(b) tal-LSA. Bħala prinċipju, fil-każ ta’ kumpanniji kkwotati fil-Borża għandha ssir referenza għall-prezz tal-Borża, sa fejn ma jkunx iġġustifikat prezz ieħor.

50.

Madankollu, kif osservat mill-Kummissjoni, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA jipprovdi għal deroga sinifikanti għall-kumpanniji kkwotati fil-Borża, li bis-saħħa tagħha, il-laqgħa ġenerali tista’ tiddeċiedi l-ħruġ bil-prezz li jogħġobha, dejjem sakemm dan ikun ogħla mill-valur perċentwali tal-assi tal-kumpannija. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni ssostni li l-valur ta’ sehem jista’ jkun kunsiderevolment inqas mill-prezz tal-Borża, valur li l-LSA stess tippreżumi li jikkorrispondi għall-valur tas-suq u, għalhekk, għall-“valur xieraq” tas-sehem. Minn dan, il-Kummissjoni tiddeduċi li l-leġiżlatur Spanjol ta awtorizzazzjoni ċara sabiex il-laqgħa ġenerali, skont kif jogħġobha u billi teskludi l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, tkun tista’ toħroġ ishma ġodda bi prezz inqas mill-valur tas-suq u, għalhekk, mill-valur meqjus “xieraq” mil-leġiżlatur Spanjol.

51.

Il-Kummissjoni tqis li din id-dispożizzjoni toħloq diskriminazzjoni manifesta kontra dawk l-azzjonisti li kienu xtraw l-ishma tagħhom bil-prezz tas-suq meta mqabbla mal-azzjonisti l-ġodda, li xtraw l-ishma tagħhom bi prezz inqas mill-valur tas-suq. Fl-opinjoni tagħha, dawk tal-ewwel isofru żvantaġġ ekonomiku, peress li minħabba l-“iskont” mogħti lill-azzjonisti l-ġodda, ikollhom jaċċettaw tnaqqis fil-valur tal-ishma tagħhom.

52.

Madankollu, b’risposta għall-argument tal-Kummissjoni, għandu jiġi osservat li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA ma jmurx kontra d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 77/91, għalkemm prima facie dan jista’ jidher dubjuż minħabba kunsiderazzjonijiet marbuta mal-protezzjoni tal-azzjonisti ( 13 ).

53.

Kif diġà ssemma fil-bidu, id-Direttiva 77/91 għandha l-għan esklużiv li tiggarantixxi protezzjoni minima lill-azzjonisti fuq livell Komunitarju. Dan jirriżulta, minn naħa, mill-kontenut leġiżlattiv tal-bażi legali tagħha u, minn naħa l-oħra, mit-tieni premessa tal-istess direttiva, li tistabbilixxi li “[…] sabiex protezzjoni minima indaqs tiġi assigurata […] għal[l-]azzjonisti […] ta’ kumpanniji pubbliċi b’responsabbiltà limitata, il-koordinazzjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali li jirreferixxu […] għaż-ż[i]eda […] tal-kapital tagħhom hija partikolarment importanti” ( 14 ).

54.

Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 77/91 ma fiha l-ebda dispożizzjoni li timponi l-ħruġ ta’ ishma ġodda skond il-“prezz tas-suq” jew anki b’“valur xieraq”. Dan jistħoqqlu iktar u iktar li jissemma peress li d-Direttiva 77/91 fiha wkoll dispożizzjonijiet dettaljati dwar, pereżempju, it-twaqqif ta’ kumpanniji b’responsabbiltà limitata.

55.

L-unika dispożizzjoni tad-direttiva li tirrigwarda l-prezz tal-ħruġ tal-ishma, u li għaldaqstant hija rilevanti għal din il-kawża, hija l-Artikolu 8 li jipprovdi li “ma jistgħux joħorġu ishma bi prezz anqas mill-valur nominali tagħhom, jew, meta m’hemmx valur nominali, mill-prezz kontabbli tagħhom”. Min-naħa l-oħra, kif ġie rrilevat b’mod korrett mir-Renju Unit, id-direttiva ma ssemmi xejn dwar il-prezz li bih jistgħu jiġu offruti l-ishma l-ġodda fil-każ ta’ żieda fil-kapital.

56.

Bħala konsegwenza, mill-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91 jirriżulta biss li l-korp amministrattiv jew ta’ ġestjoni huwa marbut li fir-rapport tiegħu bil-miktub lil-laqgħa ġenerali jiġġustifika “il-prezz tal-ħruġ propost”. Għalhekk, skont l-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91 id-deċiżjoni finali fuq il-prezz tal-ħruġ li għandu jiġi ffissat titħalla f’idejn il-laqgħa ġenerali ( 15 ), mingħajr ebda kundizzjonijiet oħra.

57.

Barra minn hekk, id-dispożizzjoni prevista fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA ma turi ebda każ ta’ diskriminazzjoni tal-azzjonisti. Il-prinċipju ta’ trattament ugwali, garantit mill-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91 jikkorrispondi, fil-kontenut leġiżlattiv tiegħu, għal projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirrikjedi li sitwazzjonijiet simili ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod, sakemm dan ma jkunx iġġustifikat oġġettivament ( 16 ).

58.

Il-Kummissjoni ssostni li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 159(1)(ċ) tal-LSA ma jiggarantix it-trattament ugwali tal-azzjonisti eżistenti meta mqabbla ma’ dawk ġodda. Fi kliem ieħor, hija evidentement titlaq mill-presuppost li, f’din il-kawża, sitwazzjonijiet simili huma ttrattati b’mod differenti. Madankollu, għandu jiġi rrilevat li huwa biss apparentement ( 17 ) li l-Kummissjoni tibbaża l-ewwel motiv fuq allegat trattament differenti, filwaqt li l-punt ċentrali tal-argument tagħha jinsab fl-espożizzjoni tal-konsegwenzi ekonomiċi li jistgħu jkunu potenzjalment ta’ ħsara għall-azzjonisti eżistenti minħabba ħruġ ta’ ishma taħt il-valur tas-suq ( 18 ). B’dan il-mod, hija qed tonqos milli turi b’mod ċirkustanzjat biżżejjed sa fejn l-azzjonisti eżistenti u dawk ġodda ser isibu rwieħhom fl-istess sitwazzjoni. Dan huwa wisq iktar importanti jekk jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91 jeħtieġ li l-liġijiet tal-Istati Membri jissalvagwardjaw it-trattament ugwali tal-azzjonisti li “huma fl-istess pożizzjoni”. Għalhekk, għandu jiġu osservat li l-Kummissjoni naqset milli tipprovdi eżami preċiż tal-eżistenza tal-ewwel kundizzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali ( 19 ). Dan huwa ġustament ikkontestat kemm mill-Gvern Spanjol kif ukoll minn dak tar-Renju Unit.

59.

Għaldaqstant, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma wriet li l-prinċipju ta’ trattament ugwali ggarantit mill-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91 għandu jiġi applikat fil-każ inkwistjoni. Is-sempliċi kritika ta’ dispożizzjoni nazzjonali li tista’ tkun żvantaġġuża mill-aspett ekonomiku — ħaġa li baqgħet ma ġietx ipprovata mill-Kummissjoni lanqas fuq bażi ta’ elementi konkreti — ma tistax tissostitwixxi d-dimostrazzjoni tal-eżistenza ta’ trattament differenti oġġettivament inġustifikat ta’ sitwazzjonijiet simili. F’dan is-sens, il-Kummissjoni ma ssodisfatx l-oneru tagħha tal-prova.

60.

Indipendentament minn dawn il-kunsiderazzjonijiet, hemm dubji dwar jekk il-klawżola fuq it-trattament ugwali msemmija fl-Artikolu 42 tad-Direttiva 77/91 hijiex applikabbli għal każ daqshekk speċifiku bħal dak tal-iffissar tal-prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda fil-każ ta’ żieda fil-kapital minħabba l-kontenut leġiżlattiv tagħha li huwa deċiżament vag ( 20 ).

61.

Ma’ dan għandu jiżdied il-fatt li, skont l-opinjoni prevalenti, il-prinċipju ta’ trattament ugwali tal-azzjonisti, rikonoxxut fis-sistemi legali ta’ ħafna Stati Membri tal-Komunità, mhuwiex interpretat fis-sens ta’ obbligu tal-kumpannija li tittratta lill-azzjonisti bl-istess mod, iżda pjuttost fis-sens ta’ ħtieġa ta’ ġustifikazzjoni oġġettiva biżżejjed fil-każ ta’ trattament differenti ( 21 ). Il-pożizzjoni tal-Kummissjoni li l-prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda m’għandux ikun inqas mill-prezz tax-xiri tal-ishma tal-azzjonisti eżistenti, minflok iwassal għal traspożizzjoni stretta tal-prinċipju ta’ trattament ugwali, li, kif diġà rajna, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet leġiżlattivi ċari, mhux biss mhuwiex meħtieġ mid-direttiva iżda lanqas jikkorrispondi għar-realtà ekonomika, fuq kollox għaliex il-valur u għalhekk anki l-prezz tal-ishma ta’ kumpannija kkwotata fil-Borża jinbidel kontinwament minħabba l-varjazzjonijiet fis-suq tal-ishma.

62.

Bħal ma sostnew korrettament il-Gvern Spanjol u l-Gvern tar-Renju Unit, jirriżulta li kull azzjonista, skont il-mument tax-xiri u tal-kwotazzjoni rispettiva fil-Borża, ikun xtara l-ishma tiegħu bi prezz differenti minn darba għall-oħra. Bħala konsegwenza, dejjem ser ikun hemm azzjonisti li jkunu xtraw l-ishma tagħhom bi prezz inqas jew iktar mill-prezz tal-ħruġ, u għal din ir-raġuni ma jistax jiġi sostnut li l-azzjonisti kollha jinsabu fl-istess sitwazzjoni. Barra minn hekk, għandu jitqies ukoll il-fatt li l-prezz tal-ishma jiddependi minn ħafna fatturi ekonomiċi, bħal pereżempju l-iżvilupp ekonomiku ta’ kumpannija partikolari jew anki l-istat tal-ekonomija dinjija. Dan jiġi influwenzat ukoll, b’mod determinanti, mill-iżvilupp tas-suq, jiġifieri mid-domanda u mill-provvista. Id-differenzi li jeżistu bejn azzjonisti eżistenti u azzjonisti ġodda fir-rigward tal-prezz tax-xiri rispettiv tal-ishma tagħhom għalhekk ma jwasslux għal trattament differenti attribwibbli lill-kumpannija ( 22 ), iżda huma l-konsegwenza ta’ żvilupp tipiku tas-swieq finanzjarji.

63.

Għal dak li jirrigwarda l-ilment tal-Kummissjoni dwar il-possibbiltà li l-prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda jiġi ffissat taħt il-valur tas-suq, l-ewwel nett, għandu jingħad li dan l-argument tal-Kummissjoni jikkunsidra aspett wieħed biss peress li, evidentement, il-Kummissjoni titlaq mill-presuppost li trattament differenti bejn il-azzjonisti eżistenti u dawk ġodda jista’ jeżisti biss meta l-prezz li bih l-azzjonisti eżistenti jkunu xtraw l-ishma tagħhom ikun jikkorrispondi eżattament għall-valur tas-suq, filwaqt li huma biss l-azzjonisti l-ġodda li jibbenefikaw minn roħs. Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni ma tesprimix ruħha dwar l-applikabbiltà eventwali tal-prinċipju ta’ trattament ugwali għal ċirkustanzi differenti, li jistgħu wkoll jiġu previsti, fejn terzi jixtru ishma ġodda bi prezz li jerġa’ jkun ogħla mill-prezz tas-suq, jew fejn l-azzjonisti eżistenti jkunu xtraw huma stess l-ishma tagħhom għal prezz inqas mill-valur tas-suq.

64.

Barra minn hekk, jeħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li huwa possibbli li l-prezz tal-ħruġ ta’ ishma ġodda jista’ jiġi ffissat għal prezz inqas mill-valur tas-suq mhux biss taħt il-leġiżlazzjoni Spanjola inkwistjoni, iżda wkoll skont id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fi Stati Membri oħra, bħalma l-Kummissjoni tagħraf espressament fir-replika tagħha ( 23 ). Dan huwa l-każ, pereżempju, fis-sistemi legali tal-Ġermanja ( 24 ), ta’ Franza ( 25 ), tal-Italja ( 26 ), tas-Slovenja ( 27 ) u tar-Renju Unit ( 28 ).

65.

Barra minn hekk, jistħoqqlu wkoll attenzjoni l-argument invokat kemm mill-Gvern Spanjol kif ukoll minn dak Pollakk, li jsostnu li d-Direttiva 77/91 u l-LSA jipprovdu għal garanziji bil-għan li jiġi evitat l-iffissar ta’ prezz ta’ ħruġ li jkun eċċessivament inqas mill-prezz tas-suq. Kif diġà aċċennajt, id-Direttiva 77/91 tħalli din id-deċiżjoni għal-laqgħa ġenerali ( 29 ). Skont l-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91, il-korp amministrattiv jew ta’ ġestjoni huwa meħtieġ li jippreżenta lil din il-laqgħa rapport bil-miktub li juri r-raġunijiet għal-limitazzjonijiet jew l-irtirar tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, u li jiġġustifika l-prezz ta’ ħruġ propost. Madankollu, l-Artikolu 159 tal-LSA jmur lil hinn minn dawn il-prinċipji Komunitarji billi jeħtieġ ukoll rapport imħejji minn awditur innominat esklużivament għal dan l-iskop mill-Uffiċċju tar-Reġistru Kummerċjali, liema rapport għandu jkun fih l-informazzjoni li ġejja: (1) stima tal-valur xieraq tal-ishma, (2) stima tal-valur tal-jeddijiet ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni u (3) verifika tal-eżatezza tal-informazzjoni inkluża fir-rapport tad-direttur.

66.

Kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, id-deċiżjoni li tirrigwarda l-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni u t-tip ta’ ħruġ ma taqax għal kollox taħt id-diskrezzjoni tal-laqgħa ġenerali. Bl-istess mod bħall-obbligu ta’ rapport imsemmi fl-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91, l-obbligi ta’ informazzjoni addizzjonali inklużi fil-liġi nazzjonali fil-fatt għandhom l-għan li jiggarantixxu li, fl-interess tal-azzjonisti u tal-kredituri, id-deċiżjoni tkun oġġettivament iġġustifikata ( 30 ). Għaldaqstant, indipendentament mill-fatt dwar jekk ir-rapporti għandhomx is-saħħa ta’ liġi jew le, il-laqgħa ġenerali għandha tadotta din id-deċiżjoni fl-interess tal-azzjonisti fuq il-bażi tar-rapporti ppreżentati lilha. Minn dan jirriżulta li, skont l-Artikolu 159 tal-LSA, il-ħtiġiet dettaljati fir-rigward tal-ħruġ ta’ ishma ġodda ( 31 ) jservu sabiex jipproteġu l-azzjonisti u għalhekk ma jistgħux jitqiesu sempliċement bħala dispożizzjonijiet proċedurali ( 32 ). Għall-kuntrarju, dawn għandhom jitqiesu bħala garanzija addizzjonali li ma jippermettux l-iffissar ta’ prezz ta’ ħruġ baxx b’mod sproporzjonat.

67.

Fid-dawl ta’ dak li ġie espost preċedentement, ma jidhirx kif l-Artikolu 159 tal-LSA jista’ jikser l-Artikolu 42 flimkien mal-Artikolu 29(1) u (4) tad-Direttiva 77/91.

68.

Għaldaqstant, l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.

69.

Permezz tat-tieni motiv, il-Kummissjoni tinvoka l-ksur tal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91, għar-raġuni li l-Artikolu 158(1) tal-LSA jippermetti l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ ishma fil-każ ta’ żieda fil-kapital azzjonarju permezz ta’ investiment bi flus kontanti mhux biss lill-azzjonisti, iżda wkoll lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

70.

Jeħtieġ li wieħed jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-fatt li hija tikkonstata li, safejn l-Artikolu 158(1) tal-LSA, kuntrarjament għall-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91 li jieħu inkunsiderazzjoni l-azzjonisti biss ( 33 ), jagħti l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni anki lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, teżisti, tal-inqas fir-rigward tal-kontenut litterali tiegħu, kontradizzjoni mad-dispożizzjoni tad-Direttiva ( 34 ), li jissuġġerixxi ksur tad-dritt Komunitarju.

71.

Għalkemm il-Gvern Spanjol għaraf l-eżistenza ta’ din il-kontradizzjoni mal-kontenut tad-direttiva ( 35 ), huwa jsostni li l-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91 jistabbilixxi li l-ishma l-ġodda għandhom jiġu offruti “fuq bażi preventiva [ta’ prelazzjoni]” u mhux “fuq bażi esklużiva”. Barra minn hekk il-Gvern Spanjol jiċħad interpretazzjoni litterali tad-Direttiva 77/91, u minflok jinvoka interpretazzjoni li hija bbażata fuq l-għanijiet tagħha u fuq l-interessi tal-kumpannija, li tkun tinkludi d-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma fil-kategorija ta’ persuni koperti mill-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91.

72.

Fl-opinjoni tiegħi, interpretazzjoni bħal dik issuġġerita mill-Gvern Spanjol mhux biss tmur kontra l-kontenut ċar tal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91, iżda lanqas tista’ tkun ibbażata fuq interpretazzjoni sistematika jew teleologika ta’ din id-dispożizzjoni.

73.

L-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91 jistabbilixxi, b’mod ċar, li f’kull każ ta’ żieda fil-kapital azzjonarju, l-ishma għandhom jiġu offruti b’jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni lill-azzjonisti “fil-proporzjon tal-kapital rappreżentat mill-ishma tagħhom”. Kif ġie osservat b’mod korrett mill-Kummissjoni, il-bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma madankollu ma jiffurmawx parti mill-kapital azzjonarju tal-kumpannija. B’hekk jirriżulta diġà li huwa impossibbli jinħarġu ishma fi proporzjon tal-kwota favur dawk id-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

74.

Kuntrarjament għal dak li sostna l-Gvern Spanjol, il-kunċett ta’ “azzjonisti” skont l-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91 lanqas jista’ jiġi mifhum fis-sens li jinkludi anki dawk id-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma. Għall-kuntrarju, meta tqabbel l-Artikolu 29(1) mal-Artikolu 29(6) tad-Direttiva 77/91 jirriżulta li meta rregola l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-azzjonisti, il-leġiżlatur Komunitarju kien jaf sew bl-eżistenza ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma u titoli simili, l-iktar jekk jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 29(6) tad-Direttiva 77/91 isemmi “titoli [bonds] li jistgħu jinbidlu f’ishma”. Din id-dispożizzjoni kienet tkun żejda kieku d-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma kellhom jiġu kkunsidrati bħala azzjonisti.

75.

Kif isostni ġustament il-Gvern Spanjol, l-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91 ma jsemmix offerta “esklużiva” ta’ ishma ġodda lill-azzjonisti. Dan lanqas huwa l-għan tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-azzjonisti, li huwa suġġett ta’ din l-kawża. F’dan is-sens, l-allegazzjonijiet tal-Gvern Spanjol huma żbaljati. Pjuttost huwa l-każ ta’ rikonoxximent ex lege ta’ pożizzjoni ġuridika żbaljata ( 36 ), li tippermetti lill-azzjonisti, fil-każ ta’ żieda fil-kapital, ix-xiri bi prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-ishma l-ġodda. Id-direttiva timponi l-obbligu fuq il-Gvern Spanjol li, fit-traspożizzjoni fid-dritt nazzjonali, jistabbilixxi l-kundizzjonijiet legali sabiex din il-prijorità tkun tista’ tiġi eżerċitata. Dan jikkorrispondi għall-obbligu tiegħu li jiggarantixxi l-applikazzjoni sħiħa tad-direttiva, fid-dawl tal-għan tagħha ( 37 ). Dawn il-kundizzjonijiet legali ma jeżistux kemm il-darba d-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma jkunu jistgħu jikkompetu mal-azzjonisti għall-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, mingħajr mal-jedd tal-azzjonisti espressament protett mid-direttiva jirnexxielu jipprevali ( 38 ).

76.

L-Artikolu 158(1) tal-LSA jmur kontra l-għan tal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91, li huwa li jiggarantixxi l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni. Kif semmejt preċedentement, dan id-dritt għandu l-għan li jipproteġi l-azzjonisti minn tnaqqis tas-sehem tagħhom fil-kapital tal-kumpannija b’responsabbiltà limitata ( 39 ). Madankollu, dan l-għan jiġi vanifikat jekk il-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni jiġi rikonoxxut anki lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma. B’hekk ikun hemm kompetizzjoni mal-azzjonisti fil-każ ta’ ħruġ ta’ ishma ġodda fil-kuntest ta’ żieda fil-kapital tal-kumpannija ( 40 ).

77.

L-eżerċizzju ta’ dan id-dritt fil-fatt jippermettilhom jixtru sehem fil-kapital azzjonarju mingħajr mal-ewwel ikollhom jikkonvertu l-bonds tagħhom f’ishma. Bħala konsegwenza hemm ir-riskju għall-azzjonisti li jaraw is-sehem tagħhom jitnaqqas favur id-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma minħabba li dawn tal-aħħar eventwalment jistgħu ma jissodisfawx il-ħtiġiet mitluba mil-laqgħa ġenerali għall-konverżjoni tal-bonds tagħhom. Ir-riskju ta’ tnaqqis tas-sehem fil-kapital u għalhekk, ta’ deterjorazzjoni tal-pożizzjoni tal-azzjonisti jissussisti a fortiori meta d-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma jissodisfaw il-ħtiġiet għal konverżjoni f’ishma, peress li jingħataw żewġ possibbiltajiet sabiex jixtru ishma fil-kumpannija. Konsegwenza ta’ dan hija preferenza għad-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma bi preġudizzju għall-azzjonisti ( 41 ).

78.

Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta billi jagħti l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni fil-każ ta’ żieda fil-kapital azzjonarju permezz ta’ investimenti bi flus kontanti mhux biss lill-azzjonisti iżda wkoll lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, l-Artikolu 158(1) tal-LSA jmur kontra kemm il-kontenut kif ukoll l-għan tal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91.

79.

Għaldaqstant it-tieni motiv huwa fondat.

80.

Permezz tat-tielet motiv, il-Kummissjoni tinvoka l-ksur tal-Artikolu 29(6), flimkien mal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91, peress li l-Artikolu 293(2) tal-LSA jagħti l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, fil-kuntest ta’ żieda fil-kapital azzjonarju, mhux biss lill-azzjonisti iżda wkoll lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

81.

Bħalma diġà ntqal, l-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 77/91 jagħti l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ ishma esklużivament lill-azzjonisti. Mill-Artikolu 29(6) tad-Direttiva 77/91 jirriżulta wkoll li l-paragrafi 1 sa 5 japplikaw għall-ħruġ tal-bonds kollha li jistgħu jinbidlu f’ishma. Għaldaqstant, din ir-referenza għall-Artikolu 29(1) għandha tiġi interpretata fis-sens li d-Direttiva 77/91 tagħti l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni lill-azzjonisti fir-rigward ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma ( 42 ) biss.

82.

Għall-kuntrarju, l-Artikolu 293(2) tal-LSA jipprovdi li l-istess dritt għandu jingħata lid-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma maħruġa qabel. Anki f’dan ir-rigward għandu jiġi rrilevat li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tmur lil hinn minn dak li huwa stabbilit fid-Direttiva 77/91. Billi tmur lil hinn mill-kuntest leġiżlattiv tad-dritt Komunitarju, l-leġiżlazzjoni nazzjonali tikser id-Direttiva 77/91 għaliex tipproduċi effetti negattivi għall-azzjonisti.

83.

Fid-dawl tas-sitwazzjoni diġà deskritta fil-kuntest tat-tieni motiv, fil-fatt, fir-rigward tax-xiri ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, jeżisti rapport ta’ kompetizzjoni bejn l-azzjonisti u d-detenturi ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma maħruġa qabel. Il-kunsiderazzjonijiet magħmula minni fir-rigward tat-tieni motiv jistgħu jiġu trasposti mutatis mutandis.

84.

Għaldaqstant it-tielet motiv huwa fondat.

85.

Permezz tar-raba’ motiv, il-Kummissjoni tinvoka l-ksur tal-Artikolu 29(6) flimkien mal-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91, peress li l-LSA ma tipprovdix li l-laqgħa ġenerali tal-azzjonisti tista’ tawtorizza l-esklużjoni ta’ jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

86.

L-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91 jistabbilixxi li l-laqgħa ġenerali tista’, taħt kundizzjonijiet iddeterminati u speċifikati b’mod dettaljat, tiddeċiedi dwar l-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-azzjonisti. Skont l-Artikolu 29(6) tad-Direttiva 77/91, din id-dispożizzjoni tapplika wkoll għall-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni tal-azzjonisti fir-rigward tal-ħruġ ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

87.

Fir-rigward tat-traspożizzjoni tal-imsemmija dispożizzjonijiet Komunitarji fid-dritt Spanjol, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 159 tal-LSA jipprovdi espressament għad-dritt tal-laqgħa ġenerali li tiddeċiedi li teskludi l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni. Għall-kuntrarju, l-Artikolu 293 tal-LSA, li jagħti lill-azzjonisti tal-kumpannija l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, ma jipprovdix għall-istess dritt tal-laqgħa ġenerali li teskludi l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ dawn il-bonds. Fil-fatt, filwaqt li skont l-Artikolu 293(3) tal-LSA, id-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 158 ta’ din il-liġi japplikaw għall-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma, din ir-referenza ma testendix għall-Artikolu 159 tal-LSA. F’dawn iċ-ċirkustanzi l-Kummissjoni tinvoka l-fatt li l-LSA Spanjola, bħala strument ta’ traspożizzjoni ta’ Stat Membru, titlaq mir-rekwiżiti tad-direttiva, tal-inqas fir-rigward tal-kontenut litterali tagħha.

88.

Din il-konklużjoni lanqas tidher affettwata mill-argumenti tal-Gvern Spanjol, li jsostni li hemm bżonn li d-dispożizzjonijiet tal-LSA jingħataw interpretazzjoni sistematika sabiex ikun jista’ jiġi konkluż li l-leġiżlazzjoni Spanjola fil-qasam tal-kumpanniji b’responsabbiltà limitata tipprovdi għal esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni. Il-Gvern Spanjol ma rnexxilux jispjega għal-liema raġuni l-Artikolu 293(3) tal-LSA ma jagħmilx direttament referenza għad-dispożizzjoni ċentrali msemmija fl-Artikolu 159 tal-LSA li tirrigwarda l-esklużjoni tal-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni, li kien jappoġġja l-interpretazzjoni invokata mill-istess Gvern.

89.

Jiena konxja sew tal-fatt li, sabiex tiġi eżaminata l-kwistjoni dwar jekk dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali tkunx kuntrarja għad-dritt Komunitarju, mhuwiex biżżejjed li wieħed jibbaża ruħu fuq it-test ta’ din id-dispożizzjoni, iżda għandu jittieħed ukoll inkunsiderazzjoni l-mod kif din tiġi interpretata mill-qrati nazzjonali ( 43 ). Inkwantu espressjoni tal-interpretazzjoni vinkolanti tal-liġi għas-suġġetti kollha tas-sistema legali, il-ġurisprudenza ta’ Stat Membru hija kriterju indispensabbli għall-evalwazzjoni tal-konformità tat-traspożizzjoni u l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali mad-dritt Komunitarju. Madankollu, il-Gvern Spanjol ma ta prova tal-ebda element li jistabbilixxi li l-interpretazzjoni tal-LSA mill-qrati superjuri hija konformi mad-dritt Komunitarju u fuq kollox, mal-opinjoni dominanti fid-duttrina ( 44 ). Minflok, huwa bbaża ruħu fuq l-interpretazzjoni tiegħu tal-liġi, mingħajr ma solva għal kollox id-dubji li baqgħu jippersistu fir-rigward tat-traspożizzjoni korretta tad-direttiva. Għalhekk, fid-dawl tar-regoli proċedurali dwar l-oneru tal-prova, l-argument tiegħu ma jistax jiġi kkunsidrat bħala suffiċjentement motivat.

90.

Minkejja dawn il-kunsiderazzjonijiet, naqbel mal-argument tal-Kummissjoni li, fi kwalunkwe każ, l-imsemmija dispożizzjonijiet nazzjonali mhumiex preċiżi u ċari, u bħala konsegwenza ma jirrispondux għall-ħtiġiet ta’ ċertezza legali u kjarezza.

91.

Huwa veru li t-traspożizzjoni ta’ direttiva fid-dritt nazzjonali ma teħtieġx neċessarjament riproduzzjoni formali u testwali tad-dispożizzjonijiet tagħha f’dispożizzjoni legali espressa u speċifika ( 45 ). Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex jiggarantixxu l-applikazzjoni sħiħa tad-dritt Komunitarju, l-Istati Membri għandhom mhux biss jaraw li l-liġijiet tagħhom ikunu konformi mad-dritt Komunitarju, iżda għandhom joħolqu sitwazzjoni preċiża biżżejjed, ċara u trasparenti sabiex l-individwi jkunu jistgħu jkunu jafu bid-drittijiet kollha tagħhom u jinvokawhom quddiem il-qrati nazzjonali ( 46 ). Il-leġiżlatur Spanjol ma ttrasponiex l-Artikolu 29(6) flimkien mal-Artikolu 29(4) tad-Direttiva 77/91 b’mod korrett, peress li mill-Artikolu 293(3) tal-LSA ma jirriżultax b’mod ċar li l-laqgħa ġenerali tal-azzjonisti tista’ teskludi l-jedd ta’ prelazzjoni għas-sottoskrizzjoni ta’ bonds li jistgħu jinbidlu f’ishma.

92.

Għaldaqstant, dan il-motiv ukoll huwa fondat.

93.

Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż. Peress li r-Renju ta’ Spanja sostanzjalment tilef, hemm lok li jiġi kkundannat għall-ispejjeż.

94.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi bil-mod li ġej: