ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

JULIANE KOKOTT

της 26ης Μαρτίου 2020 ( 1 )

Συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C‑119/19 P και C‑126/19 P

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

κατά

Francisco Carreras Sequeros κ.λπ.

και

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

κατά

Francisco Carreras Sequeros κ.λπ.

«Αίτηση αναιρέσεως – Δίκαιο των υπαλλήλων της Ένωσης – Μεταρρύθμιση του ΚΥΚ της 1ης Ιανουαρίου 2014 – Άρθρο 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ – Νέες ειδικές διατάξεις για τη χορήγηση ημερών άδειας στους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπηρετούν σε τρίτη χώρα – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δικαίωμα άδειας»

I. Εισαγωγή

1.

Το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης διασφαλίζει το δικαίωμα άδειας μετ’ αποδοχών, αλλά δεν ορίζει τη χρονική έκτασή του. Πώς πρέπει να εκτιμηθεί, λοιπόν, ένα νέο καθεστώς το οποίο χορηγεί στους υπαλλήλους της Ένωσης σαφώς μικρότερη άδεια από εκείνη που ελάμβαναν κατά το παρελθόν;

2.

Τούτο είναι το κεντρικό ζήτημα της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως. Αυτή αφορά, αφενός, τη μέθοδο και το εύρος του ελέγχου σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα και, αφετέρου, τον δικαστικό έλεγχο της σχετικής σταθμίσεως στην οποία προέβη ο νομοθέτης.

II. Το νομικό πλαίσιο

Α. Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

3.

Το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη, σχετικά με τις δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας, ορίζει τα εξής:

«Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα […] σε ετήσια περίοδο αμειβόμενων διακοπών.»

4.

Όπως προκύπτει από τις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ( 2 ), το άρθρο 31, παράγραφος 2, βασίζεται «στην οδηγία 93/104/ΕΚ όσον αφορά ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, καθώς και στο άρθρο 2 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη και στο σημείο 8 του κοινοτικού Χάρτη των δικαιωμάτων των εργαζομένων».

Β. Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης

5.

Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης καταρτίστηκε στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης το 1961 ( 3 ) και τέθηκε σε ισχύ το 1965. Το αναθεωρημένο κείμενο του 1996 ( 4 ) τέθηκε σε ισχύ το 1999. Όλα τα κράτη μέλη έχουν κυρώσει ένα από τα δύο κείμενα τα οποία αμφότερα προβλέπουν δικαίωμα ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών στο άρθρο 2:

«Με σκοπό τη διασφάλιση της αποτελεσματικής άσκησης του δικαιώματος σε δίκαιες συνθήκες εργασίας, τα Μέρη αναλαμβάνουν […] να προβλέπουν τη χορήγηση ετήσιας άδειας με αποδοχές, διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων […].»

Γ. Ο Κοινοτικός Χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων

6.

Ο Κοινοτικός Χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων ( 5 ) ψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 1989 ( 6 ). Στο πλαίσιο των διατάξεων για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας του τίτλου Ι, ο οποίος αφορά τα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα, το δικαίωμα ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών ρυθμίζεται στο σημείο 8:

«Κάθε εργαζόμενος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας έχει δικαίωμα εβδομαδιαίας ανάπαυσης και ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών, ως προς τη διάρκεια των οποίων θα πρέπει να επιτευχθεί προοδευτική προσέγγιση σύμφωνα με τα ισχύοντα σε κάθε κράτος.»

Δ. Το παράγωγο δίκαιο

1.   Ο Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων

7.

Η γενική διάταξη του άρθρου 1ε, παράγραφος 2, του κανονισμού 31 περί καθορισμού του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων ( 7 ) (στο εξής: ΚΥΚ) ορίζει τα εξής:

«Στους εν ενεργεία υπαλλήλους παρέχονται συνθήκες εργασίας οι οποίες πληρούν κατάλληλα πρότυπα υγείας και ασφάλειας, ισοδύναμα τουλάχιστον με τις ελάχιστες απαιτήσεις που εφαρμόζονται στο πλαίσιο μέτρων που έχουν θεσπισθεί στους τομείς αυτούς σύμφωνα με τις Συνθήκες.»

8.

Ο τίτλος IV που αφορά τους όρους εργασίας των υπαλλήλων περιλαμβάνει το κεφάλαιο 2 σχετικά με τις άδειες των υπαλλήλων. Το άρθρο 57, παράγραφος 1, προβλέπει τα ακόλουθα:

«Ο υπάλληλος δικαιούται, κατά ημερολογιακό έτος, ετησίας αδείας τουλάχιστον 24 εργασίμων ημερών και, κατ’ ανώτατο όριο, 30 εργασίμων ημερών σύμφωνα με ρύθμιση που πρόκειται να γίνει με κοινή συμφωνία μεταξύ των αρμόδιων για τους διορισμούς αρχών των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, μετά [από] γνώμη της επιτροπής της υπηρεσιακής καταστάσεως.»

9.

Το παράρτημα X του ΚΥΚ περιέχει ειδικές και κατά παρέκκλιση διατάξεις που ισχύουν για τους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίοι είναι τοποθετημένοι σε τρίτη χώρα. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2013 οι υπάλληλοι δικαιούνταν, για κάθε ημερολογιακό έτος, ετήσια άδεια τρεισήμισι εργάσιμων ημερών για κάθε μήνα υπηρεσίας.

10.

Με τον κανονισμό 1023/2013 της 22ας Οκτωβρίου 2013 ( 8 ), το άρθρο 6 του παραρτήματος Χ τροποποιήθηκε ως εξής:

«Ο υπάλληλος δικαιούται, για κάθε ημερολογιακό έτος, ετήσια άδεια δύο εργασίμων ημερών για κάθε μήνα υπηρεσίας.

Ανεξάρτητα από το πρώτο εδάφιο του παρόντος άρθρου, υπάλληλοι τοποθετημένοι ήδη σε τρίτη χώρα την 1η Ιανουαρίου 2014 δικαιούνται:

–

τρεις εργάσιμες ημέρες από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2014·

–

δυόμιση εργάσιμες ημέρες από την 1η Ιανουαρίου 2015 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015.»

11.

Συναφώς, η αιτιολογική σκέψη 27 του κανονισμού 1023/2013 ορίζει τα εξής:

«Είναι σκόπιμο να εκσυγχρονιστούν οι συνθήκες εργασίας του προσωπικού που εργάζεται σε τρίτες χώρες και να καταστούν οικονομικά αποδοτικότερες με ταυτόχρονες εξοικονομήσεις. Τα δικαιώματα ετήσιας άδειας θα πρέπει να προσαρμοστούν […].»

12.

Το άρθρο 8 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ προβλέπει ειδική άδεια ανάπαυσης:

«Η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή μπορεί, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να χορηγήσει σε υπάλληλο, με ειδική και αιτιολογημένη απόφαση, άδεια ανάπαυσης λόγω ιδιαιτέρων δυσχερών συνθηκών διαβίωσης στον τόπο υπηρεσίας. Η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή καθορίζει, για καθένα από τους τόπους αυτούς, την πόλη ή τις πόλεις όπου η άδεια αυτή μπορεί να ληφθεί.

Οι υπάλληλοι που συμμετέχουν σε μαθήματα επιμόρφωσης, σύμφωνα με το άρθρο 24α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, και στους οποίους χορηγήθηκε άδεια ανάπαυσης σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου πρέπει να συνδυάζουν, όταν αυτό ενδείκνυται, την παραμονή τους για τον σκοπό της επιμόρφωσης με την άδεια ανάπαυσής τους.»

2.   Η οδηγία περί του χρόνου εργασίας

13.

Η οδηγία 93/104/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ( 9 ) καταργήθηκε με την οδηγία περί του χρόνου εργασίας ( 10 ).

14.

Από την αιτιολογική σκέψη 4 της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας προκύπτει ότι η βελτίωση της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία είναι στόχος ο οποίος δεν μπορεί να εξαρτάται από καθαρά οικονομικές εκτιμήσεις.

15.

Το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας προβλέπει ελάχιστη περίοδο ετήσιας άδειας τεσσάρων εβδομάδων:

«Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να παρέχεται σε όλους τους εργαζομένους ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπουν οι εθνικές νομοθεσίες ή/και πρακτικές για την απόκτηση του σχετικού δικαιώματος και τη χορήγηση της άδειας.»

III. Το ιστορικό της διαφοράς και η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου

16.

Οι προσφεύγοντες ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, οι F. Carreras Sequeros κ.λπ. (στο εξής: προσφεύγοντες), είναι μόνιμοι ή συμβασιούχοι υπάλληλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ήταν όλοι ήδη τοποθετημένοι σε τρίτες χώρες πριν από την 1η Ιανουαρίου 2014.

17.

Με βάση το νέο άρθρο 6, παράγραφος 2, πρώτη περίπτωση, του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ, οι προσφεύγοντες έλαβαν 36 ημέρες ετήσιας άδειας για το έτος 2014 αντί των 42 ημερών που είχαν λάβει κατά το προηγούμενο έτος. Οι σχετικές διοικητικές ενστάσεις των προσφευγόντων απορρίφθηκαν, αντιστοίχως, από την αρμόδια για τους διορισμούς αρχή ή από την αρμόδια για τη σύναψη συμβάσεων προσλήψεως αρχή με αποφάσεις πανομοιότυπα διατυπωμένες.

18.

Ως εκ τούτου, οι προσφεύγοντες άσκησαν προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζήτησαν από αυτό να διαπιστώσει ότι το νέο άρθρο 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ είναι παράνομο και να ακυρώσει τις αποφάσεις με τις οποίες μειώθηκε η ετήσια άδειά τους από το έτος 2014 και μετά.

19.

Στη συνέχεια, η εν λόγω προσφυγή μεταφέρθηκε στο Γενικό Δικαστήριο. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, το Γενικό Δικαστήριο επέτρεψε στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παρέμβουν υπέρ της Επιτροπής.

20.

Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση της 4ης Δεκεμβρίου 2018, Carreras Sequeros κ.λπ. κατά Επιτροπής (T‑518/16, EU:T:2018:873), το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε τις αποφάσεις περί μειώσεως για το έτος 2014 του αριθμού των ημερών ετήσιας άδειας των προσφευγόντων.

21.

Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο στηρίχθηκε στο γεγονός ότι, ως εκ της φύσεώς του, το δικαίωμα ετήσιας άδειας του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη αποσκοπεί, καταρχήν, στη βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των εργαζομένων ( 11 ). Η σημαντική μείωση της ετήσιας άδειας, σε διάστημα τριών ετών, από 42 σε 24 ημέρες δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συμβατή με την αρχή της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των ενδιαφερομένων ( 12 ). Δεν αντισταθμίζεται από άλλα προνόμια των ενδιαφερομένων ( 13 ) και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ( 14 ). Στο μέτρο που γίνεται αναφορά σε εξοικονόμηση δαπανών, έχει κριθεί ήδη ότι, εν πάση περιπτώσει, δεν χωρεί επίκληση λόγων που αντλούνται από την ανάγκη προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης προς δικαιολόγηση μιας προσβολής του δικαιώματος ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών που κατοχυρώνεται από το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη ( 15 ). Επίσης, δεν προκύπτει ότι ο νομοθέτης επιδίωξε να εξασφαλίσει δίκαιη ισορροπία μεταξύ του σκοπού του εκσυγχρονισμού και των δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων προσώπων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν μπορούσε νομίμως να στηριχθεί στο νέο άρθρο 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ για την έκδοση των προσβαλλομένων αποφάσεων ( 16 ).

IV. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου

22.

Η Επιτροπή (υπόθεση C‑119/19) και το Συμβούλιο (υπόθεση C‑126/19) άσκησαν αιτήσεις αναιρέσεως κατά της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τις οποίες αποφάσισε να συνεκδικάσει το Δικαστήριο. Πέραν της δικής του αιτήσεως αναιρέσεως, το Συμβούλιο άσκησε και ανταναίρεση πανομοιότυπου περιεχομένου επί της αιτήσεως αναιρέσεως της Επιτροπής.

23.

Με διάταξη της 29ης Ιουλίου 2019, Επιτροπή κατά Carreras Sequeros κ.λπ. και Συμβούλιο κατά Επιτροπής (C-119/19 P και C‑126/19 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2019:658), ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου απέρριψε αίτηση παρεμβάσεως της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης.

24.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:

–

να αναιρέσει την απόφαση της 4ης Δεκεμβρίου 2018, Carreras Sequeros κ.λπ. κατά Επιτροπής, T-518/16·

–

να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο για να αποφανθεί επί του δεύτερου, του τρίτου και του τέταρτου λόγου ακυρώσεως της πρωτοδίκως ασκηθείσας προσφυγής·

–

να επιφυλαχθεί ως προς τα έξοδα.

25.

Με την αίτηση αναιρέσεως και με την ανταναίρεσή του, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητεί από το Δικαστήριο:

–

να κάνει δεκτή την αίτηση αναιρέσεως και την ανταναίρεση·

–

να αποφανθεί το ίδιο επί της υποθέσεως και να απορρίψει την πρωτοδίκως ασκηθείσα προσφυγή ως αβάσιμη·

–

να καταδικάσει τους προσφεύγοντες πρωτοδίκως στα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Συμβούλιο στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.

26.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί από το Δικαστήριο:

–

να κάνει δεκτές τις αιτήσεις αναιρέσεως στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C‑119/19 P και C‑126/19 P.

27.

Αντιθέτως, οι F. Carreras Sequeros κ.λπ. ζητούν από το Δικαστήριο:

–

να απορρίψει τις αιτήσεις αναιρέσεως της Επιτροπής (C-119/19 P) και του Συμβουλίου (C-126/19 P) καθώς και την ανταναίρεση του Συμβουλίου στην υπόθεση C‑119/19 P·

–

να καταδικάσει την Επιτροπή και το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα.

28.

Οι διάδικοι κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις και αγόρευσαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 3ης Φεβρουαρίου 2020.

V. Εκτίμηση

29.

Ασφαλώς, η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου στρέφεται τυπικώς κατά των αποφάσεων περί καθορισμού του αριθμού ημερών αδείας των προσφευγόντων για το έτος 2014. Εντούτοις, οι αποφάσεις αυτές προέκυψαν κατ’ ανάγκη από το νέο καθεστώς αδειών για τους υπαλλήλους τρίτων χωρών βάσει του άρθρου 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ. Ως εκ τούτου, οι προσφεύγοντες προέβαλαν, δυνάμει του άρθρου 277 ΣΛΕΕ, ένσταση ελλείψεως νομιμότητας του νέου αυτού καθεστώτος, ως προς το οποίο διαφωνούν οι διάδικοι τόσο ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου όσο και στο πλαίσιο των υπό κρίση αιτήσεων αναιρέσεως.

30.

Θα εξηγήσω, καταρχάς, ότι η ανταναίρεση του Συμβουλίου είναι απαράδεκτη και θα εξετάσω τα επιχειρήματα των αναιρεσειόντων σχετικά με την αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου. Στη συνέχεια, θα εξετάσω την αιτίαση περί του βασίμου της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

Α. Επί του παραδεκτού της ανταναιρέσεως του Συμβουλίου

31.

Η ιδιαιτερότητα της υπό κρίση διαφοράς έγκειται στο γεγονός ότι τόσο η Επιτροπή όσο και το Συμβούλιο άσκησαν, αφενός, αιτήσεις αναιρέσεως κατά της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου, ήτοι τις συνεκδικαζόμενες, εν τω μεταξύ, υποθέσεις C‑119/19 P και C‑126/19 P, αλλά, αφετέρου, το Συμβούλιο άσκησε επίσης ανταναίρεση επί της αιτήσεως αναιρέσεως της Επιτροπής, στην υπόθεση C‑119/19 P, με την οποία βάλλει, προβάλλοντας μάλιστα πανομοιότυπους λόγους αναιρέσεως, κατά της ίδιας αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου την οποία έχει ήδη προσβάλει με την αίτησή του αναιρέσεως στην υπόθεση C‑126/19 P.

32.

Ασφαλώς, δεν αποκλείεται η παράλληλη προσβολή αποφάσεως με αίτηση αναιρέσεως και με ανταναίρεση ( 17 ). Εφόσον όμως προσφυγή ασκηθείσα σε μεταγενέστερο χρόνο, η οποία αφορά τους αυτούς διαδίκους και αποσκοπεί στην ακύρωση της ίδιας πράξεως βάσει των ιδίων λόγων ακυρώσεως, είναι απαράδεκτη λόγω εκκρεμοδικίας ( 18 ), ο διάδικος δικαιούται να ασκήσει μόνο μία αίτηση αναιρέσεως η οποία βάλλει με τους ίδιους λόγους κατά αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου ( 19 ).

33.

Επομένως, η ανταναίρεση του Συμβουλίου πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Β. Επί του παραδεκτού της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτος λόγος αναιρέσεως του Συμβουλίου)

34.

Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, το Συμβούλιο υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο όσον αφορά την αρμοδιότητά του. Με τον λόγο αυτόν, το Συμβούλιο προσάπτει, αφενός, στο Γενικό Δικαστήριο ότι εξέδωσε μια διαταγή και, αφετέρου, αμφισβητεί το εύρος το οποίο το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε ότι καλύπτει η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας.

1.   Επί της προβαλλόμενης διαταγής του Γενικού Δικαστηρίου

35.

Με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο από την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο, βάλλει κατά του γεγονότος ότι το Γενικό Δικαστήριο χαρακτηρίζει την προσβαλλόμενη απόφαση, επί της ουσίας, ως μείωση του αριθμού των ημερών ετήσιας άδειας των προσφευγόντων. Οι ημέρες άδειας δεν μειώθηκαν, αλλά καθορίστηκαν σύμφωνα με το εφαρμοστέο καθεστώς. Με τον χαρακτηρισμό αυτόν, το Γενικό Δικαστήριο διατάσσει σιωπηρώς την Επιτροπή να χορηγήσει στους προσφεύγοντες συγκεκριμένο αριθμό ημερών αδείας. Το Γενικό Δικαστήριο όμως δεν είναι αρμόδιο να εκδώσει τέτοια διαταγή.

36.

Ωστόσο, όπως δέχεται και το ίδιο το Συμβούλιο, οι προσβαλλόμενες αποφάσεις, ήτοι οι αποφάσεις περί καθορισμού των ημερών άδειας των προσφευγόντων για το 2014, δεν τίθενται εν αμφιβόλω. Ανεξαρτήτως δε του χαρακτηρισμού των ακυρωθεισών αποφάσεων, το αποτέλεσμα της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου απορρέει από το άρθρο 266, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με αυτό, η Επιτροπή οφείλει να λάβει, στην υπόθεση της κύριας δίκης, τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου –τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο. Επομένως, αν διατηρούνταν πλήρως η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή δεν θα έπρεπε πλέον να εφαρμόζει έναντι των προσφευγόντων τις τροποποιήσεις που επήλθαν στο καθεστώς των αδειών και θα όφειλε να λάβει, ως προς αυτούς, αποφάσεις υπό το κράτος του παλαιού καθεστώτος ( 20 ).

37.

Η εν λόγω αιτίαση, λοιπόν, δεν αφορά όντως κάποια προβαλλόμενη πλάνη του Γενικού Δικαστηρίου κατά την εκτίμηση της αρμοδιότητάς του, αλλά βάλλει κατά της ουσιαστικής κρίσεως και, ιδίως, κατά της παρεμπίπτουσας διαπιστώσεως στη σκέψη 112 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε να στηριχθεί στο νέο άρθρο 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ κατά τον καθορισμό του αριθμού των ημερών άδειας των προσφευγόντων. Το κατά πόσον ισχύει η κρίση αυτή θα πρέπει να εξεταστεί στη συνέχεια.

38.

Αντιθέτως, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως του Συμβουλίου, στο μέτρο που βάλλει κατά της –όπως προβάλλεται– διαταγής του Γενικού Δικαστηρίου, στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και πρέπει, ως εκ τούτου, να απορριφθεί ως αβάσιμο.

2.   Το εύρος της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας

39.

Στο πλαίσιο του δεύτερου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το Συμβούλιο, με την υποστήριξη της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου, προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι εξέτασε, με βάση την ένσταση ελλείψεως νομιμότητας που στηριζόταν στο άρθρο 277 ΣΛΕΕ, το σύνολο του καθεστώτος αδειών του άρθρου 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ, δηλαδή και τα καθεστώτα για τα έτη 2015 και από το 2016 και μετά, ενώ αντικείμενο της προσφυγής ήταν μόνον οι αποφάσεις σχετικά με τα δικαιώματα άδειας για το έτος 2014.

40.

Το άρθρο 277 ΣΛΕΕ δεν έχει ως σκοπό να παράσχει στον διάδικο τη δυνατότητα να αμφισβητήσει, με οποιαδήποτε προσφυγή, τη νομιμότητα οποιουδήποτε κανονισμού. Αντιθέτως, ο κανόνας του οποίου προβάλλεται η έλλειψη νομιμότητας πρέπει να εφαρμόζεται, άμεσα ή έμμεσα, στα πραγματικά περιστατικά που αποτελούν το αντικείμενο της προσφυγής ( 21 ). Το Γενικό Δικαστήριο ορθώς διευκρίνισε ότι το περιεχόμενο της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας πρέπει να περιορίζεται σε ό,τι είναι απαραίτητο για την επίλυση της διαφοράς ( 22 ).

41.

Εντούτοις, στη σκέψη 31 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο τάχθηκε υπέρ μιας αρκετά ευρείας ερμηνείας του άρθρου 277 ΣΛΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζεται αποτελεσματικός έλεγχος της νομιμότητας των γενικής φύσεως πράξεων των θεσμικών οργάνων υπέρ των προσώπων που δεν μπορούν να ασκήσουν ευθεία προσφυγή κατά των πράξεων αυτών. Επομένως, το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 277 ΣΛΕΕ πρέπει να καλύπτει τις πράξεις των θεσμικών οργάνων που άσκησαν επιρροή στην έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, λοιπόν, αρκεί η εν λόγω απόφαση να στηρίζεται κατ’ ουσίαν στις πράξεις αυτές, ακόμη και αν εκείνες δεν αποτέλεσαν επισήμως τη νομική βάση της.

42.

Οι διαπιστώσεις αυτές δεν αντιστοιχούν πλήρως προς τη νομολογία του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο έναν αποτελεσματικό έλεγχο νομιμότητας βάσει του άρθρου 277 ΣΛΕΕ μόνον εφόσον λαμβάνονται εκτελεστικές αποφάσεις οι οποίες αφορούν άμεσα και ατομικά τους προσφεύγοντες ( 23 ).

43.

Σε περίπτωση αυστηρής εφαρμογής της νομολογίας αυτής, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας θα έπρεπε να περιορίζεται αποκλειστικώς στο μεταβατικό καθεστώς του άρθρου 6, παράγραφος 2, πρώτη περίπτωση, του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ για το έτος 2014. Πράγματι, αντικείμενο της διαφοράς αποτελούν μόνον οι διαπιστώσεις σχετικά με το δικαίωμα άδειας για το έτος αυτό και όχι εκείνες που αφορούν τα επόμενα έτη.

44.

Εκτιμώ ότι δεν είναι επαρκής η επιχειρηματολογία του Γενικού Δικαστηρίου στις σκέψεις 32 έως 35 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά την οποία η σχέση μεταξύ των διαφόρων σταδίων του μεταβατικού καθεστώτος και του οριστικού καθεστώτος αδειών δικαιολογεί την επέκταση της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας στο σύνολο των καθεστώτων αυτών. Συγκεκριμένα, θα ήταν απολύτως δυνατό να διακοπεί η σχέση αυτή και να περιοριστεί η εξέταση της ενστάσεως μόνο στο πρώτο στάδιο του μεταβατικού καθεστώτος. Τούτο, άλλωστε, δεν θα απέκλειε το ενδεχόμενο να ληφθεί υπόψη, στο πλαίσιο του σκοπού του σταδίου αυτού, ο μεταβατικός του χαρακτήρας και η σχέση του με το οριστικό καθεστώς αδειών.

45.

Ωστόσο, φρονώ ότι η προσέγγιση του Γενικού Δικαστηρίου είναι, εν τέλει, ορθή. Βεβαίως, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας δεν μπορεί να επιφέρει επισήμως την ακύρωση του καθεστώτος που ελέγχεται παρεμπιπτόντως και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα μεταξύ άλλων διαδίκων. Μια συνολική εκτίμηση όμως, στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, θα αποσαφήνιζε στην πράξη το αν το προσβαλλόμενο καθεστώς δύναται να εφαρμοστεί και θα προδίκαζε το αποτέλεσμα παρόμοιων διαφορών. Επίσης, η ταχύτερη δυνατή επίτευξη σαφήνειας σχετικά με τη νομιμότητα των νέων κανόνων περί αδειών είναι προς το συμφέρον της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής. Αντιθέτως, τυχόν περιορισμός στο καθεστώς για το έτος 2014 θα ενείχε τον κίνδυνο περαιτέρω μακροχρόνιων νομικών διαφορών για τα επόμενα έτη.

46.

Εξάλλου, η εξέταση του συνόλου της ρυθμίσεως δεν θα είχε ως αποτέλεσμα την υπέρβαση της δυνατότητας των προσφευγόντων να προβάλλουν παρεμπίπτουσες αιτιάσεις. Η συνολική εξέταση του νέου καθεστώτος δεν βαίνει πέραν της επιχειρηματολογίας των προσφευγόντων ούτε συνιστά νέο στοιχείο. Αντιθέτως, καθ’ όλη τη διάρκεια της προκείμενης διαδικασίας, οι προσφεύγοντες προέβαλλαν ότι θα αμφισβητούσαν την εφαρμογή των νέων κανόνων περί αδειών κατά τα προσεχή έτη. Φρονώ μάλιστα ότι δεν έχει σημασία το γεγονός ότι δύο προσφεύγοντες έπαυσαν εν τω μεταξύ να ασκούν δραστηριότητα σε τρίτα κράτη ( 24 ). Επιπλέον, στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών έχει αμφισβητηθεί και το οριστικό καθεστώς αδειών, δεδομένου ότι εκκρεμούν άλλες δύο υποθέσεις που αφορούν το έτος 2019 ( 25 ). Το τελικό στάδιο του νέου καθεστώτος, λοιπόν, θα πρέπει να εξεταστεί, το αργότερο, σε σχέση με τις υποθέσεις αυτές.

47.

Υπό τις συνθήκες αυτές, θεωρώ απρόσφορη την εξέταση της διαφοράς σχετικά με το νέο καθεστώς των δικαιωμάτων άδειας σε χωριστή διαδικασία. Τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα την περιττή χρήση πόρων των δικαιοδοτικών οργάνων της Ένωσης αλλά και των διαδίκων ( 26 ).

48.

Επομένως, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως του Συμβουλίου πρέπει να απορριφθεί επίσης ως αβάσιμο.

49.

Εάν το Δικαστήριο δεν συμμεριστεί την εκτίμησή μου, θα μπορούσε ασφαλώς να περατώσει την εξέταση στο σημείο αυτό και να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. Πιο συγκεκριμένα, δεν αποκλείεται το Γενικό Δικαστήριο να είχε καταλήξει σε διαφορετικό συμπέρασμα αν είχε εξετάσει μόνον το πρώτο στάδιο του μεταβατικού καθεστώτος, δηλαδή μια αισθητά μικρότερη μείωση των δικαιωμάτων άδειας.

50.

Κατά τη γνώμη μου όμως τέτοια προσέγγιση δεν θα ήταν εύλογη, διότι θα μετέθετε απλώς στο μέλλον την επίλυση της βασικής διαφοράς. Συνεπώς, το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει και τους λοιπούς λόγους αναιρέσεως. Συναφώς, επιβάλλεται να σημειωθεί ότι οι ακόλουθες παρατηρήσεις ισχύουν, καταρχήν, ανεξαρτήτως του αν η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου θα περιορισθεί μόνο στο μεταβατικό καθεστώς για το έτος 2014. Μολονότι η στάθμιση του επαρκούς ή μη χαρακτήρα των υπολειπόμενων δικαιωμάτων άδειας θα ήταν πιθανό να οδηγήσει σε διαφορετικά αποτελέσματα στα διάφορα στάδια του νέου καθεστώτος, θα εκθέσω στη συνέχεια ότι δεν συντρέχει λόγος να τεθεί υπό αμφισβήτηση οποιοδήποτε στάδιο ( 27 ).

Γ. Το βάσιμο της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου (αίτηση αναιρέσεως της Επιτροπής και δεύτερος και τρίτος λόγος αναιρέσεως του Συμβουλίου)

51.

Κατά το Γενικό Δικαστήριο, το νέο καθεστώς δεν συνάδει με το θεμελιώδες δικαίωμα άδειας. Αντιθέτως, δεν εξέτασε τη γενική αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, τις οποίες επίσης επικαλέστηκαν οι προσφεύγοντες.

52.

Κατά συνέπεια, με τους δύο λόγους αναιρέσεως, η Επιτροπή αμφισβητεί ορισμένες πτυχές της εξετάσεως του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας με βάση το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη και συγκεκριμένα, τη συνεκτίμηση της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας και της αρχής της βελτίωσης των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των ενδιαφερομένων, αλλά και τη μη συνεκτίμηση άλλων δικαιωμάτων των προσφευγόντων και τον τρόπο με τον οποίο ελήφθη υπόψη η ρυθμιστική ευχέρεια του νομοθέτη. Ο δεύτερος και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως του Συμβουλίου αφορούν παρόμοια ζητήματα.

1.   Επί της δεσμευτικής ισχύος της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας

53.

Το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως της Επιτροπής, καθώς και το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως του Συμβουλίου βάλλουν κατά της συνεκτιμήσεως της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου.

α)   Επί της συνεκτιμήσεως καθεαυτήν της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας

54.

Κατά το Συμβούλιο, πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο αγνόησε την πάγια νομολογία βάσει της οποίας οι οδηγίες απευθύνονται στα κράτη μέλη και όχι στα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης, καθόσον έκρινε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οδηγία (εν προκειμένω η οδηγία περί του χρόνου εργασίας) μπορεί να προβληθεί έναντι των θεσμικών οργάνων της Ένωσης. Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι διατάξεις οδηγίας επιβάλλουν υποχρεώσεις στα θεσμικά όργανα όσον αφορά τις σχέσεις τους με το προσωπικό τους.

55.

Εντούτοις, οι προσφεύγοντες ορθώς υποστηρίζουν ότι το επιχείρημα αυτό είναι αλυσιτελές. Βάλλει κατά των εκτιμήσεων στη σκέψη 61 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, οι οποίες δεν ασκούν επιρροή στην απόφαση. Πιο συγκεκριμένα, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ρητώς, στη σκέψη 64, ότι δεν μπορεί να γίνει επίκληση της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας, είτε καθεαυτήν είτε από κοινού με το άρθρο 1ε, παράγραφος 2, του ΚΥΚ ( 28 ), προς στήριξη ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας προκειμένου να κριθεί ανεφάρμοστο το νέο άρθρο 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ.

56.

Ως εκ τούτου, το επιχείρημα αυτό του Συμβουλίου πρέπει να απορριφθεί.

β)   Επί της συνεκτιμήσεως του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη σε συνδυασμό με την οδηγία περί του χρόνου εργασίας

57.

Δεύτερον, κατά το Συμβούλιο και την Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, διότι έκρινε ότι ο νομοθέτης δεσμεύεται από το περιεχόμενο της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας, καθόσον αυτή μνημονεύεται στις επεξηγήσεις του Προεδρείου όσον αφορά το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

58.

Πράγματι, στη σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η εφαρμογή του νέου άρθρου 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ πρέπει να αποκλειστεί αν διαπιστωθεί ότι το εν λόγω άρθρο είναι ασύμβατο προς το δικαίωμα ετήσιας άδειας, η φύση και ο σκοπός του οποίου απορρέουν από το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη σε συνδυασμό με την οδηγία περί του χρόνου εργασίας. Για τον λόγο αυτόν, στις σκέψεις 67 έως 69, το Γενικό Δικαστήριο επικαλείται τις επεξηγήσεις του Προεδρείου της Συνέλευσης, βάσει των οποίων το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη κατοχυρώνει, ιδίως, την ουσία της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας. Ο νομοθέτης της Ένωσης δεν μπορεί να αγνοήσει το περιεχόμενο της οδηγίας αυτής.

59.

Οι εκτιμήσεις αυτές πάσχουν πλάνη περί το δίκαιο, διότι δεν περιγράφουν ορθώς τη σχέση μεταξύ του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη και της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας.

60.

Ασφαλώς, από τις επεξηγήσεις της Συνέλευσης σχετικά με το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη προκύπτει ότι η διάταξη αυτή στηρίζεται στην οδηγία περί του χρόνου εργασίας. Επίσης, με βάση το άρθρο 52, παράγραφος 7, του Χάρτη και το άρθρο 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, ΣΕΕ, οι εν λόγω επεξηγήσεις πρέπει να λαμβάνονται υπόψη δεόντως ( 29 ).

61.

Τούτο όμως δεν συνεπάγεται ενσωμάτωση του συνόλου της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας στο άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη.

62.

Αντιθέτως, όπως ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή, στο άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη κατοχυρώνεται μόνον το ελάχιστο δικαίωμα άδειας τεσσάρων εβδομάδων που προβλέπει το άρθρο 7 της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας ( 30 ). Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 7 της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας συνιστά διάταξη του δικαίου της Ένωσης η οποία καθορίζει την ακριβή διάρκεια της ετήσιας άδειας την οποία εγγυάται το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη ( 31 ).

63.

Μια τέτοια συγκεκριμενοποίηση είναι αναγκαία, δεδομένου ότι το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη δεν καθορίζει το ίδιο τη διάρκεια της ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για τη διασφάλιση της άδειας αυτής. Επομένως, η διάρκεια της άδειας διαφέρει από άλλες εγγυήσεις του άρθρου 31, παράγραφος 2, όπως η καταβολή αποδοχών κατά τη διάρκεια των διακοπών ή η ομάδα των δικαιούχων, που απορρέουν από το σχετικό θεμελιώδες δικαίωμα χωρίς περαιτέρω κανονιστική συγκεκριμενοποίηση ( 32 ).

64.

Συνεπώς, το θεμελιώδες δικαίωμα της άδειας εξαρτάται από τη συγκεκριμενοποίηση του σχετικού κανόνα με σχετική νομική πράξη τουλάχιστον ως προς τη διάρκεια της ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών.

65.

Η εξάρτηση αυτή επηρεάζει την εκτίμηση καθεστώτων τα οποία –όπως και το επίδικο νέο καθεστώς– καθορίζουν τη διάρκεια της ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών. Δεδομένου ότι ένα τέτοιο καθεστώς είναι αναγκαίο για να εξασφαλισθεί η πρακτική αποτελεσματικότητα του θεμελιώδους δικαιώματος της άδειας, δεν μπορεί αυτό, ως εκ της φύσεώς του, να θεωρηθεί ως περιορισμός του θεμελιώδους δικαιώματος κατά την έννοια του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη και, ως εκ τούτου, δεν υπόκειται άμεσα στις δεσμεύσεις που προβλέπει η διάταξη αυτή.

66.

Μολονότι, λοιπόν, ο καθορισμός της διάρκειας του δικαιώματος άδειας δεν προϋποθέτει δικαιολόγηση σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, πρέπει να τηρεί, τουλάχιστον, την αρχή της αναλογικότητας η οποία συνιστά γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης. Κατά την αρχή αυτή, οι πράξεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια του κατάλληλου και αναγκαίου μέτρου για την επίτευξη των θεμιτών σκοπών που επιδιώκει η σχετική ρύθμιση, εξυπακουομένου ότι, όταν υφίσταται δυνατότητα επιλογής μεταξύ περισσότερων κατάλληλων μέτρων, πρέπει να επιλέγεται το λιγότερο επαχθές και ότι τα προξενούμενα μειονεκτήματα δεν πρέπει να είναι δυσανάλογα προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς ( 33 ).

67.

Ιδίως κατά την τελική στάθμιση μεταξύ των σκοπών και των μειονεκτημάτων του εκάστοτε καθορισμού μπορούν να ασκήσουν επιρροή και άλλοι παράγοντες, όπως η ελάχιστη άδεια δυνάμει του άρθρου 7 της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας ή το ουσιαστικό περιεχόμενο του θεμελιώδους δικαιώματος ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών. Εν προκειμένω όμως η οδηγία στο σύνολό της δεν επιτελεί, επίσης, καμία λειτουργία.

68.

Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έλαβε ως δεδομένο, στις σκέψεις 68 και 69 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο νομοθέτης της Ένωσης δεσμεύεται, σε σχέση με το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη, από την οδηγία περί του χρόνου εργασίας στο σύνολό της.

69.

Εντούτοις, η πλάνη αυτή περί το δίκαιο δεν συνεπάγεται αποδοχή των αντιρρήσεων της Επιτροπής και του Συμβουλίου, διότι δεν έχει ως αποτέλεσμα την αναίρεση της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Πιο συγκεκριμένα, το Γενικό Δικαστήριο δεν στηρίζει την απόφασή του σε προβαλλόμενη παραβίαση των ουσιαστικών εγγυήσεων που προβλέπει η οδηγία περί του χρόνου εργασίας. Αντιθέτως, απορρίπτει εν τέλει τα επιχειρήματα των προσφευγόντων σχετικά με τις διάφορες διατάξεις της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας.

2.   Ο σκοπός της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας

70.

Με το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Επιτροπή προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη, καθόσον έκρινε ότι η μείωση που επιφέρει το άρθρο 6 του παραρτήματος X του ΚΥΚ δεν συνάδει προς μια υποτιθέμενη αρχή κατά την οποία προστατεύεται η βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των ενδιαφερομένων. Δεν υπάρχει νομική βάση για την ύπαρξη μιας τέτοιας αρχής.

71.

Το Συμβούλιο υποστηρίζει επίσης, με το δεύτερο σκέλος του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη δεόντως τη σημασία του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη. Αντιθέτως προς την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου, η διάταξη αυτή δεν σκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας αλλά στην εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου προστασίας για όλους τους εργαζομένους της Ένωσης.

72.

Στη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, ως εκ της φύσεώς του, το δικαίωμα ετήσιας άδειας του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη αποσκοπεί, καταρχήν, στη βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των εργαζομένων. Στη σκέψη 90 επισημαίνει επίσης ότι η μείωση του αριθμού των ημερών άδειας δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την αρχή της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των ενδιαφερομένων.

73.

Συναφώς, ως προς την επιχειρηματολογία της Επιτροπής και του Συμβουλίου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι ούτε το κείμενο του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη ούτε οι επεξηγήσεις αναφέρουν ρητώς τέτοια αρχή. Αντιθέτως, όπως ορθώς επισημαίνει ιδίως το Συμβούλιο, το άρθρο 31 επιγράφεται «Δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας».

74.

Ωστόσο, το Γενικό Δικαστήριο στηρίζεται στο δίκαιο της Ένωσης, καθόσον βάσει του άρθρου 151, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, η Ένωση επιδιώκει, μεταξύ άλλων, τον σκοπό της βελτιώσεως της διαβιώσεως και εργασίας. Λόγω της νομικής της βάσης, η οποία είναι σήμερα το άρθρο 153 ΣΛΕΕ, η οδηγία περί του χρόνου εργασίας και το άρθρο 7 αυτής επιδιώκουν την επίτευξη του ανωτέρω σκοπού. Επιπλέον, ο σκοπός αυτός είναι θεμελιώδους σημασίας για τον Κοινοτικό Χάρτη των θεμελιωδών εργατικού δικαίου δικαιωμάτων των εργαζομένων. Το δικαίωμα άδειας μετ’ αποδοχών που προβλέπει το σημείο 8 του εν λόγω νομικού κειμένου περιλαμβάνεται στο τμήμα που επιγράφεται «Βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας». Κατά τις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη, το θεμελιώδες δικαίωμα άδειας στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στα δύο αυτά νομικά κείμενα.

75.

Το Δικαστήριο έχει ήδη αναγνωρίσει, τουλάχιστον, ότι τα καθεστώτα αδειών αποσκοπούν στη βελτίωση της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων ( 34 ). Συναφώς, πρόκειται για ειδικές συνθήκες διαβιώσεως και εργασίας.

76.

Όσον αφορά συγκεκριμένα το δικαίωμα άδειας, οι προσφεύγοντες ορθώς υπογραμμίζουν ότι ως προς τη διάρκεια της άδειας θα πρέπει να επιτευχθεί προοδευτική προσέγγιση, σύμφωνα με τα ισχύοντα σε κάθε κράτος ( 35 ), τούτο δε υποδηλώνει σκοπό βελτιώσεως.

77.

Κατά συνέπεια, η διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου στη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, όπου το δικαίωμα ετήσιας άδειας συσχετίζεται με τον σκοπό της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας, δεν πάσχει πλάνη περί το δίκαιο.

78.

Αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο βαίνει πέραν του εύλογου μέτρου όταν αναφέρεται σε μια αρχή στη σκέψη 90, ενώ τέτοια αρχή δεν βρίσκει έρεισμα ούτε στα σχετικά κείμενα ούτε στη νομολογία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, προσέδωσε στον σκοπό της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας βαρύτητα την οποία ο σκοπός αυτός δεν έχει ως προς την ερμηνεία του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας.

79.

Προπαντός όμως είναι προβληματική η εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εξέταση της τηρήσεως του σκοπού αυτού. Πράγματι, ούτε ο σκοπός αυτός μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η μείωση των δικαιωμάτων άδειας συνιστά περιορισμό του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας που προβλέπει το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη.

80.

Εν προκειμένω, παρέλκει η εξέταση σχετικά με το αν ο σκοπός της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας αυτός καθεαυτόν δεσμεύει την Ένωση κατά τον καθορισμό των συνθηκών απασχολήσεως του προσωπικού της, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 151 ΣΛΕΕ. Το Γενικό Δικαστήριο, δηλαδή, δεν κρίνει το άρθρο 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ με βάση το άρθρο 151 ΣΛΕΕ, αλλά εφαρμόζει τον σκοπό αυτόν σε σχέση με το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη. Πιο συγκεκριμένα, στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, θεμελιώνει τη διαπίστωση περιορισμού του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας και, κατά συνέπεια, την ανάγκη δικαιολογήσεως σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη επισημαίνοντας ότι η σημαντική μείωση των ημερών αδείας δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την αρχή της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας.

81.

Όπως προαναφέρθηκε, όμως, η διά της κανονιστικής οδού συγκεκριμενοποίηση της διάρκειας της άδειας δεν αποτελεί περιορισμό του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας το οποίο θα απαιτούσε δικαιολόγηση σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη. Αντιθέτως, η αναγκαία αυτή συγκεκριμενοποίηση πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας ( 36 ). Στο πλαίσιο της αρχής αυτής, ο σκοπός της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας λαμβάνεται υπόψη μόνο μεταγενέστερα, ήτοι κατά τη στάθμιση μεταξύ του σκοπού του σχετικού καθεστώτος και των επιβαρύνσεων που αυτό συνεπάγεται.

82.

Πάντως, στο μέτρο που πάσχει πλάνη περί το δίκαιο η ερμηνεία του άρθρου 31, παράγραφος 2, του Χάρτη, κατά την οποία στο εν λόγω άρθρο κατοχυρώνεται μια αρχή της βελτιώσεως των συνθηκών εργασίας, με αποτέλεσμα κάθε επιδείνωση των συνθηκών εργασίας να εκλαμβάνεται ως περιορισμός του εν λόγω θεμελιώδους δικαιώματος, η πλάνη αυτή καθεαυτήν δεν συνεπάγεται την αναίρεση της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Πράγματι, δεν αποκλείεται η εξέταση της δικαιολογήσεως μιας τέτοιας παρεμβάσεως να καταλήξει στο ίδιο αποτέλεσμα με την εξέταση της αναλογικότητας όσον αφορά τη συγκεκριμενοποίηση του εν λόγω θεμελιώδους δικαιώματος. Στην περίπτωση αυτή, θα αρκούσε η αντικατάσταση του σκεπτικού του Γενικού Δικαστηρίου.

3.   Η συνεκτίμηση περαιτέρω στοιχείων σχετικά με τον περιορισμό του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας

83.

Με το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Επιτροπή αμφισβητεί τη συλλογιστική που εκθέτει το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 91 έως 96 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, προκειμένου να αποδυναμώσει τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν κατά του περιορισμού του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας. Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο βάλλουν επίσης κατά της συλλογιστικής αυτής.

84.

Συναφώς, είναι αληθές ότι η μέθοδος εξετάσεως του θεμελιώδους δικαιώματος που εφάρμοσε το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι πειστική. Η λυσιτέλεια των επιχειρημάτων αυτών και της συλλογιστικής του Γενικού Δικαστηρίου πρέπει να εξεταστεί, ιδίως, στο πλαίσιο της σχετικής σταθμίσεως.

4.   Η αναλογικότητα του νέου καθεστώτος και η εξουσία εκτιμήσεως του νομοθέτη

85.

Επομένως, η εξέταση της αναλογικότητας και, ιδίως, του σκοπού της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των ενδιαφερομένων έχει σημασία κυρίως στο πλαίσιο του δεύτερου λόγου αναιρέσεως της Επιτροπής και του δεύτερου σκέλους του δεύτερου λόγου αναιρέσεως του Συμβουλίου, καθώς και του τρίτου λόγου αναιρέσεως του Συμβουλίου.

α)   Το κριτήριο εξετάσεως

86.

Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν λαμβάνει υπόψη ότι ο νομοθέτης διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως κατά την τροποποίηση του ΚΥΚ και ότι παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας μπορεί να διαπιστωθεί μόνον αν ο νομοθέτης υπερβεί προδήλως τα όρια της εξουσίας αυτής.

87.

Το Συμβούλιο εμμένει επίσης στην ανάγκη εξασφαλίσεως ευελιξίας στον νομοθέτη, τόσο όσον αφορά τις άδειες όσο και ως προς την αμοιβή ή τον χρόνο εργασίας, λαμβανομένων υπόψη των μεταβολών στην κοινωνία, της κοινωνικής προόδου και των επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων.

88.

Το Γενικό Δικαστήριο αναγνωρίζει ρητώς, στη σκέψη 100 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο νομοθέτης διαθέτει ευρύ περιθώριο εκτιμήσεως προκειμένου να προσαρμόζει τον ΚΥΚ και να τροποποιεί ανά πάσα στιγμή –ακόμη και επί τα χείρω– τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των υπαλλήλων ( 37 ).

89.

Το κριτήριο αυτό συνάδει με την πάγια νομολογία σχετικά με τον δικαστικό έλεγχο των προϋποθέσεων εφαρμογής της εν λόγω αρχής της αναλογικότητας στον νομοθετικό τομέα της Ένωσης. Στο πλαίσιο της ασκήσεως των αρμοδιοτήτων που του ανατίθενται, ο νομοθέτης διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως στους τομείς στους οποίους καλείται να προβεί σε σύνθετες αξιολογήσεις και εκτιμήσεις και σε επιλογές τόσο πολιτικής όσο και οικονομικής ή κοινωνικής φύσεως. Ειδικότερα, το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι αν το μέτρο που θεσπίζεται στον τομέα αυτό είναι το μόνο ή το καλύτερο δυνατό, καθόσον η νομιμότητα ενός τέτοιου μέτρου μπορεί να επηρεαστεί μόνον όταν αυτό είναι προδήλως ακατάλληλο σε σχέση προς τον επιδιωκόμενο από τα αρμόδια θεσμικά όργανα σκοπό ( 38 ).

90.

Εντούτοις, το Γενικό Δικαστήριο δεν εξετάζει την καταλληλότητα του νέου καθεστώτος, αλλά βεβαιώνεται, στις σκέψεις 98 και 100 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο νομοθέτης έλεγξε αν το νέο καθεστώς επιδιώκει όντως σκοπούς γενικού συμφέροντος και δεν συνιστά, σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό, δυσανάλογα περιοριστική και ανεπίτρεπτη επέμβαση που θα υπονόμευε την ουσία των ούτως διασφαλιζομένων δικαιωμάτων. Εκτιμά, ιδίως, αν ο νομοθέτης ενήργησε με πλήρη επίγνωση της καταστάσεως, κατόπιν επιμελούς και αμερόληπτης εξετάσεως όλων των κρίσιμων στοιχείων.

91.

Τούτο συνάδει επίσης σε μεγάλο βαθμό με τη νομολογία, δεδομένου ότι ο νομοθέτης οφείλει να στηρίξει την επιλογή του σε αντικειμενικά κριτήρια. Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο εκτιμήσεως των περιορισμών που συνδέονται με διάφορα πιθανά μέτρα, πρέπει να εξετασθεί αν οι σκοποί που επιδιώκονται με το συγκεκριμένο μέτρο μπορούν να δικαιολογήσουν ακόμη και σημαντικές αρνητικές συνέπειες για τους ενδιαφερόμενους ( 39 ).

92.

Επιπλέον, ακόμη και ένας δικαστικός έλεγχος περιορισμένης έκτασης επιβάλλει να είναι τα όργανα της Ένωσης που εξέδωσαν την επίμαχη πράξη σε θέση να αποδείξουν ενώπιον του Δικαστηρίου ότι η οικεία πράξη εκδόθηκε κατόπιν πραγματικής άσκησης της εξουσίας εκτιμήσεως ή της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτουν, η οποία προϋποθέτει ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία και όλες οι σχετικές περιστάσεις της καταστάσεως στη ρύθμιση της οποίας αποβλέπει η πράξη αυτή ( 40 ). Συνεπώς, τα όργανα αυτά πρέπει, τουλάχιστον, να μπορούν να προσκομίσουν και να εκθέσουν κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο τα βασικά στοιχεία τα οποία έπρεπε να έχουν ληφθεί υπόψη ως έρεισμα για τα βαλλόμενα μέτρα της εν λόγω πράξεως και από τα οποία εξηρτάτο η άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτουν ( 41 ).

β)   Οι κρίσιμες περιστάσεις

93.

Η εξέταση των στοιχείων αυτών είναι, εν τέλει, κρίσιμη για την έκβαση των υπό κρίση αιτήσεων αναιρέσεως, δεδομένου ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται κυρίως στην απόρριψη από το Γενικό Δικαστήριο της σχετικής επιχειρηματολογίας των θεσμικών οργάνων, ήτοι των επιχειρημάτων τους όσον αφορά τους σκοπούς της σχέσεως κόστους/αποδοτικότητας και της εξοικονομήσεως δαπανών, τον εκσυγχρονισμό, τα πρόσθετα δικαιώματα άδειας λόγω ηλικίας και βαθμού, τα δικαιώματα ειδικής άδειας ανάπαυσης λόγω ιδιαίτερα δυσχερών συνθηκών διαβιώσεως, καθώς και ορισμένα οικονομικά πλεονεκτήματα των οποίων απολαύουν οι υπηρετούντες σε τρίτα κράτη υπάλληλοι της Ένωσης.

i) Η σχέση κόστους/αποδοτικότητας και η εξοικονόμηση δαπανών

94.

Με τη σκέψη 102 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τον σκοπό που συνίσταται στη διασφάλιση καλύτερης σχέσης κόστους/αποδοτικότητας όσον αφορά τους μόνιμους υπαλλήλους και τα μέλη του λοιπού προσωπικού που υπηρετούν σε τρίτες χώρες, με ταυτόχρονες εξοικονομήσεις. Συναφώς, στηρίζεται στην αιτιολογική σκέψη 4 της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας, κατά την οποία η βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας δεν μπορεί να εξαρτάται από καθαρά οικονομικές εκτιμήσεις. Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι, εν πάση περιπτώσει, δεν χωρεί επίκληση λόγων που αντλούνται από την ανάγκη προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης προς δικαιολόγηση μιας προσβολής του δικαιώματος ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών που κατοχυρώνεται στο άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη.

95.

Όσον αφορά την προσβολή του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας, ο καθορισμός της διάρκειας της άδειας δεν μπορεί, ιδίως, να εξομοιωθεί, αυτός καθεαυτόν, με περιορισμούς καταβολής αποδοχών για την άδεια αυτή. Η τελευταία αυτή περίπτωση συνιστά περιορισμό του θεμελιώδους δικαιώματος άδειας μετ’ αποδοχών, ενώ η πρώτη –όπως ήδη επισήμανα ( 42 )– αποτελεί αναγκαία συγκεκριμενοποίηση του θεμελιώδους δικαιώματος. Στο πλαίσιο της αναγκαίας σχετικής σταθμίσεως, η σημασία των ρυθμιστικών σκοπών ενδέχεται να μη δύναται να δικαιολογήσει κάποιον περιορισμό.

96.

Συνεπώς, μολονότι οικονομικής φύσεως εκτιμήσεις δεν μπορούν να αντιταχθούν στο δικαίωμα αποδοχών κατά τη διάρκεια της άδειας το οποίο κατοχυρώνεται στο πλαίσιο των θεμελιωδών δικαιωμάτων ( 43 ), πρέπει να είναι δυνατή, κατά τη συγκεκριμενοποίηση της εκτάσεως των δικαιωμάτων άδειας, ιδίως, η συνεκτίμηση της επιβαρύνσεως των εργοδοτών. Πράγματι, η σχέση εργασίας, στην οποία περιλαμβάνονται τα δικαιώματα άδειας, στηρίζεται αμοιβαία σε στάθμιση του κόστους και της ωφέλειας. Για τον εργοδότη, τα δικαιώματα άδειας συνυπολογίζονται στο κόστος και, ως εκ τούτου, αποτελούν οικονομικό στοιχείο το οποίο δεν μπορεί να αγνοηθεί.

97.

Πιο σημαντική είναι η αποτελεσματική προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, η οποία δεν μπορεί να υποχωρήσει έναντι καθαρά οικονομικών εκτιμήσεων ( 44 ). Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί ότι κάθε περιορισμός των δικαιωμάτων άδειας θίγει κατ’ ανάγκη την προστασία της ασφάλειας και της υγείας. Τούτο ισχύει, ιδίως, όταν περιορίζονται δικαιώματα άδειας τα οποία υπερβαίνουν το διπλάσιο της ελάχιστης άδειας δυνάμει του άρθρου 7 της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας και είναι αισθητά αυξημένα σε σχέση με τα δικαιώματα άδειας των λοιπών υπαλλήλων της Ένωσης.

98.

Επομένως, η πλήρης απόρριψη του σκοπού διασφαλίσεως καλύτερης σχέσης κόστους/αποδοτικότητας και εξοικονομήσεως δαπανών, στη σκέψη 102 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, πάσχει πλάνη περί το δίκαιο.

ii) Ο εκσυγχρονισμός

99.

Ο δεύτερος σκοπός του νέου καθεστώτος είναι ο εκσυγχρονισμός των συνθηκών εργασίας του προσωπικού που απασχολείται σε τρίτες χώρες.

100.

Συναφώς, στη σκέψη 106 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την εκτίμηση ότι η εξέλιξη των αεροπορικών μεταφορών και η δυνατότητα αυξημένης χρήσεως της επικοινωνίας μέσω Διαδικτύου δικαιολογούν μείωση των αδειών. Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές, τούτο θα μπορούσε, το πολύ, να επηρεάσει τη χορηγούμενη οδοιπορική άδεια. Οι βελτιωμένες δυνατότητες επικοινωνίας δεν έχουν καμία σχέση με το δικαίωμα άδειας.

101.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο όμως το Γενικό Δικαστήριο δεν λαμβάνει υπόψη ότι για τους ενδιαφερόμενους η άδεια χρησιμεύει περισσότερο απ’ ό,τι για το λοιπό προσωπικό της Ένωσης προκειμένου να διατηρήσουν τους δεσμούς τους με τον τόπο καταγωγής τους. Τούτο συνιστά ουσιώδη διαφορά σε σχέση με τη γενική νομολογία περί αδειών. Η εν λόγω γενική νομολογία λαμβάνει ως δεδομένο ότι οι εργαζόμενοι εργάζονται κατά κανόνα στην πατρίδα τους και χρησιμοποιούν την άδειά τους μόνο για δραστηριότητες ανάπαυσης και αναψυχής. Για τη διατήρηση των δεσμών με τον τόπο καταγωγής έχει ιδιαίτερη σημασία η ύπαρξη συχνών και οικονομικά προσιτών αεροπορικών συνδέσεων. Οι συνδέσεις αυτές καθιστούν δυνατή τη συχνότερη επιστροφή στον τόπο καταγωγής. Επιπλέον, μπορούν να μειώσουν την αναγκαία διάρκεια του ταξιδιού –ανεξαρτήτως της χορηγηθείσας οδοιπορικής άδειας–, ώστε να απομείνει περισσότερος χρόνος πραγματικής άδειας.

102.

Στην ίδια λογική στηρίζεται, εν τέλει, και το επιχείρημα σχετικά με την επικοινωνία μέσω Διαδικτύου. Μολονότι στο παρελθόν απαιτούνταν δαπανηρές και ενδεχομένως κακής ποιότητας τηλεφωνικές συνδέσεις, καθώς και ταχυδρομική επικοινωνία, επί του παρόντος η επικοινωνία μέσω Διαδικτύου καθιστά δυνατή τη διατήρηση των δεσμών με τον τόπο καταγωγής υπό αισθητά καλύτερες συνθήκες, χρησιμοποιώντας για παράδειγμα τις υπηρεσίες βιντεοτηλεφωνίας. Βεβαίως, η εν λόγω ευχερής επικοινωνία δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως την προσωπική επαφή, αλλά μειώνει κάπως την αναγκαιότητά της.

103.

Επομένως, η απόλυτη απόρριψη των σκέψεων αυτών δεν είναι πειστική.

104.

Επιπλέον, στη σκέψη 107 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει το επιχείρημα ότι το νέο καθεστώς σκοπεί στην κάλυψη των αναγκών μικρών αντιπροσωπειών της Ένωσης, η λειτουργία των οποίων υπονομεύεται σε περίπτωση υπερβολικής απουσίας λόγω αδειών. Δεν είναι πρόδηλο ότι για τον λόγο αυτόν πρέπει να μειωθούν τα δικαιώματα άδειας για όλες τις αντιπροσωπείες ούτε ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές.

105.

Πράγματι, όμως, η εύρυθμη λειτουργία των οικείων υπηρεσιών συνεκτιμάται πάντοτε στη στάθμιση που πρέπει να διενεργείται όσον αφορά την έκταση των δικαιωμάτων αδείας. Συναφώς, το γεγονός ότι οι μικρότερες αντιπροσωπείες θίγονται ιδιαιτέρως από τις απουσίες λόγω αδειών δεν δύναται να αποκλειστεί από τη σχετική στάθμιση.

106.

Κατά συνέπεια, οι σκέψεις 106 και 107 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως πάσχουν επίσης πλάνη περί το δίκαιο.

iii) Τα πρόσθετα δικαιώματα άδειας λόγω ηλικίας και βαθμού

107.

Στη σκέψη 109 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο νομοθέτης δεν έλαβε υπόψη, προφανώς, το γεγονός ότι οι υπάλληλοι και το λοιπό προσωπικό που υπηρετούν εντός της Ένωσης δικαιούνται άδεια από 24 έως και 30 εργάσιμες ημέρες αναλόγως της ηλικίας τους και του βαθμού τους δυνάμει του άρθρου 57 του ΚΥΚ.

108.

Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο φαίνεται να λαμβάνει ως δεδομένο ότι οι υπάλληλοι που υπηρετούν σε τρίτα κράτη δεν απολαύουν των εν λόγω πρόσθετων δικαιωμάτων άδειας.

109.

Πράγματι, το παράρτημα Χ του ΚΥΚ δεν παραπέμπει ρητώς στο άρθρο 57. Ωστόσο, από τους κανόνες εφαρμογής για το άρθρο 57 που προσκόμισε η Επιτροπή προκύπτει ότι, μετά τη λήξη του μεταβατικού καθεστώτος το 2016, οι ενδιαφερόμενοι επωφελήθηκαν από τις εν λόγω πρόσθετες ημέρες άδειας ( 45 ).

110.

Επομένως, με τη διαπίστωση στη σκέψη 109 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε την επιχειρηματολογία της Επιτροπής. Τα εν λόγω δικαιώματα άδειας έπρεπε να ληφθούν υπόψη επίσης κατά τη σχετική στάθμιση.

iv) Η άδεια ανάπαυσης λόγω ιδιαίτερα δυσχερών συνθηκών διαβιώσεως

111.

Κατά τα φαινόμενα, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι ο περιορισμός του δικαιώματος άδειας θα μπορούσε να αντισταθμιστεί, καταρχήν, από τη δυνατότητα χορηγήσεως ειδικής άδειας ανάπαυσης έως 15 ημερών λόγω ιδιαίτερα δυσχερών συνθηκών διαβιώσεως στον τόπο υπηρεσίας δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 1, και του άρθρου 9, παράγραφος 2, του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ. Στη σκέψη 110 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, όμως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο νομοθέτης προδήλως δεν επιδίωξε να προσδιορίσει αν η ειδική άδεια ανάπαυσης παρέχει επαρκή προστασία της υγείας και της ασφάλειας. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο φαίνεται να δέχεται ότι η άδεια ανάπαυσης χορηγείται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις με ειδική και αιτιολογημένη απόφαση.

112.

Ωστόσο, η παραδοχή αυτή παραμορφώνει τα πληροφοριακά στοιχεία που παρέσχε η Επιτροπή όσον αφορά τις λεπτομέρειες εφαρμογής του εν λόγω καθεστώτος. Πιο συγκεκριμένα, για κάθε τόπο προσδιορίζεται, σε συνάρτηση με τις τοπικές συνθήκες, σε ποιο μέτρο πρέπει να χορηγείται η εν λόγω ειδική άδεια ανάπαυσης ( 46 ).

113.

Δυνάμει των ρυθμίσεων αυτών, για παράδειγμα, το 2013 έπρεπε να χορηγηθούν για το Αφγανιστάν 15 ημέρες ειδικής άδειας ανάπαυσης, για την Αϊτή δώδεκα ημέρες και για την Ακτή Ελεφαντοστού έξι ημέρες ( 47 ). Συγχρόνως, χορηγείται και οδοιπορική άδεια τουλάχιστον δύο ημερών ανά άδεια ανάπαυσης ( 48 ) και ανάλογα με το εύρος της ειδικής άδειας ανάπαυσης επιτρέπεται η κατανομή σε δύο έως πέντε περιόδους. Ως τόπος προορισμού για τους προαναφερθέντες τόπους ορίζονται οι Βρυξέλλες. Αντιθέτως, για ορισμένους τόπους που βρίσκονται στη Νοτιοανατολική Ασία, ορίζεται ως τόπος προορισμού το Πουκέτ στην Ταϊλάνδη. Οι τόποι προορισμού είναι, προφανώς, σημαντικοί κυρίως για την καταβολή της ταξιδιωτικής δαπάνης, αλλά οι υπάλληλοι δεν υποχρεούνται να λαμβάνουν εκεί την ειδική άδεια ανάπαυσης ( 49 ).

114.

Όσο αφορά τη λογική που επισημαίνεται στη σκέψη 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ήτοι ότι η ειδική άδεια ανάπαυσης πρέπει να συνδυάζεται με επιμόρφωση, τούτο δεν μειώνει τον συνδεόμενο με την ανάπαυση χαρακτήρα της άδειας αυτής, δεδομένου ότι, κατά το Συμβούλιο, η επιμόρφωση πρέπει να πραγματοποιείται πριν ή μετά από αυτήν.

115.

Επιβάλλεται, λοιπόν, η διαπίστωση ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγοντες, η ειδική άδεια ανάπαυσης μπορεί να συμβάλει στην εκπλήρωση της λειτουργίας της ετήσιας άδειας. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να τη λάβει υπόψη κατά την εκτίμηση του νέου καθεστώτος και, ιδίως, κατά τη σχετική στάθμιση.

v) Τα οικονομικά πλεονεκτήματα

116.

Εντούτοις, στις σκέψεις 94 και 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και αντιθέτως προς την άποψη της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς αρνήθηκε να λάβει υπόψη τα διάφορα οικονομικά προνόμια των ενδιαφερομένων. Συναφώς, βέβαια, πρόκειται επίσης για συνθήκες διαβιώσεως και εργασίας, αλλά τα οικονομικά πλεονεκτήματα δεν δύνανται να αντισταθμίσουν την απώλεια άδειας ( 50 ). Πιο συγκεκριμένα, μολονότι η καταβολή των αποδοχών άδειας εξασφαλίζεται στο πλαίσιο των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ο εργαζόμενος πρέπει κανονικά να μπορεί να απολαύει πραγματικής ανάπαυσης με σκοπό την αποτελεσματική προστασία της ασφάλειας και της υγείας του ( 51 ). Το οικονομικό αντιστάθμισμα έχει σημασία μόνον εάν μετά τη λύση της σχέσεως εργασίας δεν είναι πλέον όντως δυνατή η λήψη άδειας ( 52 ).

γ)   Ενδιάμεσο συμπέρασμα

117.

Συνεπώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέλειψε να λάβει υπόψη κρίσιμα στοιχεία κατά τον έλεγχο εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας. Οι εν λόγω πλάνες περί το δίκαιο αφορούν τη βάση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου επί της ελλείψεως νομιμότητας του άρθρου 6 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ και επί της προσβαλλομένης αποφάσεως.

118.

Ως εκ τούτου, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί.

VI. Επί της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου

119.

Κατά το άρθρο 61, παράγραφος 1, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε περίπτωση αναιρέσεως της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου, το Δικαστήριο μπορεί είτε να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να την αναπέμψει στο Γενικό Δικαστήριο.

120.

Όσον αφορά τον λόγο ακυρώσεως που εξέτασε το Γενικό Δικαστήριο, η διαφορά είναι ώριμη προς εκδίκαση.

121.

Συναφώς, τα προαναφερθέντα στοιχεία, τα οποία το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη, με αποτέλεσμα να υποπέσει σε πλάνη περί το δίκαιο, συνιστούν σημαντικά δικαιολογητικά στοιχεία τα οποία ο νομοθέτης περιέλαβε, τουλάχιστον κατά προσέγγιση, στην αιτιολογική έκθεση του νέου καθεστώτος. Στο πλαίσιο της ένδικης διαδικασίας, τα εμπλεκόμενα θεσμικά όργανα επισήμαναν αρκούντως τις αιτιολογικές αυτές προσεγγίσεις κατά την έννοια της προαναφερθείσας νομολογίας ( 53 ).

122.

Οι σκοποί της διασφαλίσεως καλύτερης σχέσης κόστους/αποδοτικότητας και της εξοικονομήσεως δαπανών, καθώς και του εκσυγχρονισμού, είναι θεμιτοί. Το νέο καθεστώς μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη των σκοπών αυτών. Δεν είναι πρόδηλη η ύπαρξη άλλου μέσου με λιγότερο επαχθή αποτελέσματα.

123.

Όσον αφορά τη στάθμιση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων, η βαρύτητα των μειονεκτημάτων για τους ενδιαφερόμενους υπαλλήλους μετριάζεται από τα στοιχεία που έχουν ήδη εξετασθεί ( 54 ).

124.

Πρέπει να επισημανθεί η ειδική άδεια ανάπαυσης που προβλέπει το άρθρο 8 του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ, η οποία παρέχει, ιδίως, τη δυνατότητα καλύψεως αυξημένων αναγκών άδειας λόγω ιδιαίτερα δυσχερών συνθηκών διαβιώσεως. Επιπλέον, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα εναπομείναντα δικαιώματα άδειας εξακολουθούν να υπερβαίνουν κατά πολύ την ελάχιστη άδεια που κατοχυρώνεται στο άρθρο 7 της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας και, τουλάχιστον εν μέρει, λόγω της ειδικής άδειας ανάπαυσης και της επιπρόσθετης οδοιπορικής άδειας, είναι επίσης αυξημένα σε σχέση με τα δικαιώματα άδειας των λοιπών υπαλλήλων της Ένωσης, οι οποίοι επίσης υπηρετούν, συνήθως, εκτός των χωρών καταγωγής τους.

125.

Εξάλλου, η σταδιακή εφαρμογή του νέου καθεστώτος σε περίοδο τριών ετών αμβλύνει περαιτέρω τις επιπτώσεις του.

126.

Ο σκοπός της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας δεν θίγει τη νομιμότητα του νέου καθεστώτος. Βεβαίως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς διαπιστώνει ότι ο περιορισμός των δικαιωμάτων άδειας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των ενδιαφερομένων.

127.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει και το ίδιο το Γενικό Δικαστήριο, στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ο σκοπός αυτός δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαγορεύει οποιονδήποτε περιορισμό των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Αντιθέτως, ο σκοπός της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι η άσκηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων εξαρτάται, εν τέλει, και από το γενικό πλαίσιο της αγοράς εργασίας.

128.

Στην προκειμένη περίπτωση, πρέπει να ληφθεί υπόψη επίσης ότι οι ευνοϊκές συνθήκες διαβιώσεως και εργασίας των ενδιαφερομένων θα επιβάρυναν τις συνθήκες διαβιώσεως και εργασίας των Ευρωπαίων φορολογουμένων. Εξάλλου, οι τελευταίοι έχουν, κατά μέσο όρο, σημαντικά μικρότερες άδειες.

129.

Επομένως, ακόμη και στο πλαίσιο μέτρων προς εφαρμογή του σκοπού της βελτιώσεως των συνθηκών διαβιώσεως και εργασίας των εργαζομένων, πρέπει να αναγνωρίζεται στον νομοθέτη ευρεία εξουσία εκτιμήσεως την οποία τα δικαστήρια της Ένωσης θα μπορούν να ελέγξουν, κατ’ ουσίαν, μόνον ως προς την ύπαρξη πρόδηλων σφαλμάτων εκτιμήσεως ( 55 ).

130.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, δεν μπορεί να προσαφθεί στον νομοθέτη πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως κατά τη στάθμιση των επιβαρύνσεων που απορρέουν από το νέο καθεστώς και των πλεονεκτημάτων του.

131.

Κατά συνέπεια, ο παρών λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.

132.

Το συμπέρασμα αυτό θα συναγόταν, κατά μείζονα λόγο, εάν το αντικείμενο της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας περιοριζόταν στο πρώτο στάδιο του νέου καθεστώτος ( 56 ), δηλαδή στο άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ. Πράγματι, στο συγκεκριμένο πλαίσιο, οι ενδιαφερόμενοι διατηρούν, για το έτος 2014, σαφώς περισσότερες ημέρες άδειας σε σύγκριση με τα επόμενα έτη.

133.

Αντιθέτως, όπως ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί ακόμη, στο πλαίσιο της προκειμένης διαδικασίας ( 57 ), επί των λοιπών λόγων ακυρώσεως, δηλαδή επί του ζητήματος αν το νέο καθεστώς συνάδει με τη γενική αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής. Συναφώς, λοιπόν, η υπόθεση δεν είναι ώριμη προς εκδίκαση, σε αντίθεση με το σχετικό αίτημα του Συμβουλίου –το οποίο άλλωστε δεν αιτιολογείται περαιτέρω–, και πρέπει να αναπεμφθεί στο Γενικό Δικαστήριο, σύμφωνα και με το αίτημα της Επιτροπής, προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί των λοιπών λόγων ακυρώσεως.

VII. Έξoδα

134.

Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν η αίτηση αναιρέσεως είναι βάσιμη και το Δικαστήριο κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων. Δεδομένου ότι τούτο δεν συμβαίνει εν προκειμένω, το Δικαστήριο πρέπει να επιφυλαχθεί ως προς τα δικαστικά έξοδα.

VIII. Πρόταση

135.

Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ως εξής:

1)

Απορρίπτει ως απαράδεκτη την ανταναίρεση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C‑119/19 P.

2)

Αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 4ης Δεκεμβρίου 2018, Carreras Sequeros κ.λπ. κατά Επιτροπής (T‑518/16, EU:T:2018:873).

3)

Απορρίπτει τον πρώτο λόγο ακυρώσεως στην υπόθεση T-518/16, Carreras Sequeros κ.λπ. κατά Επιτροπής, που αφορά προβαλλόμενη προσβολή της ειδικής φύσεως και του σκοπού του δικαιώματος ετήσιας άδειας.

4)

Αναπέμπει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί των λοιπών λόγων ακυρώσεως.

5)

Απορρίπτει κατά τα λοιπά την αίτηση αναιρέσεως του Συμβουλίου στην υπόθεση C‑126/19 P.

6)

Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.


( 1 ) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γερμανική.

( 2 ) ΕΕ 2007, C 303, σ. 17.

( 3 ) European Treaty Series αριθ. 35.

( 4 ) European Treaty Series αριθ. 163.

( 5 ) Έγγραφο 10928/89 του Συμβουλίου. Δημοσιεύεται από την Επιτροπή μέσω της Υπηρεσίας Επισήμων Εκδόσεων: https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/51be16f6-e91d-439d-b4d9-6be041c28122/language-el/format-PDF.

( 6 ) Συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 8ης και της 9ης Δεκεμβρίου 1989.

( 7 ) Κανονισμός (ΕΟΚ) 31, κανονισμός (Ευρατόμ) 11 περί καθορισμού του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων και του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος και της Ευρωπαϊκής Κοινότητος Ατομικής Ενεργείας (Abl. 1962, L 45, σ. 1385).

( 8 ) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2013, L 287, σ. 15).

( 9 ) Οδηγία του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας (ΕΕ 1993, L 307, σ. 18).

( 10 ) Οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας (ΕΕ 2003, L 299, σ. 9).

( 11 ) Σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 12 ) Σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 13 ) Σκέψεις 91 έως 96 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 14 ) Σκέψεις 98 επ. της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 15 ) Σκέψη 102 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως με παραπομπή στην απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2013, Επανεξέταση Επιτροπή κατά Strack (C‑579/12 RX-II, EU:C:2013:570, σκέψη 55).

( 16 ) Σκέψη 112 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 17 ) Απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2009, GlaxoSmithKline Services κατά Επιτροπής (C‑501/06 P, C‑513/06 P, C‑515/06 P και C‑519/06 P, EU:C:2009:610, σκέψη 31), και διάταξη της 29ης Ιουνίου 2016, Διαμεσολαβητής κατά Staelen (C‑337/15 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2016:670, σκέψεις 16 και 17).

( 18 ) Αποφάσεις της 22ας Σεπτεμβρίου 1988, Γαλλία κατά Κοινοβουλίου (358/85 και 51/86, EU:C:1988:431, σκέψη 12), και της 24ης Νοεμβρίου 2005, Ιταλία κατά Επιτροπής (C‑138/03, C‑324/03 και C‑431/03, EU:C:2005:714, σκέψη 64).

( 19 ) Απόφαση της 5ης Απριλίου 2017, Changshu City Standard Parts Factory και Ningbo Jinding Fastener κατά Συμβουλίου (C‑376/15 P και C‑377/15 P, EU:C:2017:269, σκέψεις 30 και 31).

( 20 ) Αποφάσεις της 28ης Φεβρουαρίου 1989, Cargill (201/87, EU:C:1989:100, σκέψη 21), και της 8ης Νοεμβρίου 2001, Silos (C‑228/99, EU:C:2001:599, σκέψη 33).

( 21 ) Απόφαση της 13ης Ιουλίου 1966, Ιταλία κατά Συμβουλίου και Επιτροπής (32/65, EU:C:1966:42, σ. 429). Βλ., επίσης, απόφαση της 31ης Μαρτίου 1965, Macchiorlati Dalmas κατά Ανωτάτης Αρχής (21/64, EU:C:1965:30, σ. 51).

( 22 ) Σκέψη 30 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και εκεί μνημονευόμενη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου.

( 23 ) Απόφαση της 6ης Μαρτίου 1979, Simmenthal κατά Επιτροπής (92/78, EU:C:1979:53, σκέψη 41).

( 24 ) Σκέψη 38 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 25 ) Οι υποθέσεις T-573/19 (DS και 718 λοιποί προσφεύγοντες κατά Επιτροπής και ΕΥΕΔ) καθώς και T-576/19 (DV και 10 λοιποί προσφεύγοντες κατά Επιτροπής) (ΕΕ 2019, C 357, σ. 38 και σ. 39, και σ. 40, αντιστοίχως).

( 26 ) Πρβλ. απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 2012, Επιτροπή κατά Éditions Odile Jacob (C‑553/10 P και C‑554/10 P, EU:C:2012:682, σκέψη 61).

( 27 ) Βλ., κατωτέρω, σημεία 121 επ.

( 28 ) Βλ., συναφώς, απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2013, Επανεξέταση Επιτροπή κατά Strack (C‑579/12 RX-II, EU:C:2013:570, σκέψεις 43 και 46).

( 29 ) Αποφάσεις της 6ης Νοεμβρίου 2018, Bauer και Willmeroth (C‑569/16 και C‑570/16, EU:C:2018:871, σκέψη 55), και Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (C‑684/16, EU:C:2018:874, σκέψη 52). Βλ., επίσης, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Y. Bot στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις TSN και AKT (C‑609/17 και C‑610/17, EU:C:2019:459, σημείο 106).

( 30 ) Αποφάσεις της 22ας Νοεμβρίου 2011, KHS (C‑214/10, EU:C:2011:761, σκέψη 37), της 22ας Μαΐου 2014, Lock (C‑539/12, EU:C:2014:351, σκέψη 14), και της 6ης Νοεμβρίου 2018, Kreuziger (C‑619/16, EU:C:2018:872, σκέψη 29).

( 31 ) Πρβλ. αποφάσεις της 6ης Νοεμβρίου 2018, Bauer και Willmeroth (C‑569/16 και C‑570/16, EU:C:2018:871, σκέψη 85), και Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (C‑684/16, EU:C:2018:874, σκέψη 74).

( 32 ) Βλ. αποφάσεις της 6ης Νοεμβρίου 2018, Bauer και Willmeroth (C‑569/16 και C‑570/16, EU:C:2018:871, σκέψεις 83 και 84), καθώς και Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (C‑684/16, EU:C:2018:874, σκέψεις 72 και 73).

( 33 ) Αποφάσεις της 13ης Νοεμβρίου 1990, Fédesa κ.λπ. (C‑331/88, EU:C:1990:391, σκέψη 13), της 5ης Οκτωβρίου 1994, Crispoltoni κ.λπ. (C‑133/93, C‑300/93 και C‑362/93, EU:C:1994:364, σκέψη 41), της 12ης Ιουλίου 2001, Jippes κ.λπ. (C‑189/01, EU:C:2001:420, σκέψη 81), της 9ης Μαρτίου 2010, ERG κ.λπ. (C‑379/08 και C‑380/08, EU:C:2010:127, σκέψη 86), της 16ης Ιουνίου 2015, Gauweiler κ.λπ. (C‑62/14, EU:C:2015:400, σκέψεις 67 και 91), καθώς και της 30ής Απριλίου 2019, Ιταλία κατά Συμβουλίου (Αλιευτική ποσόστωση για τον ξιφία της Μεσογείου) (C‑611/17, EU:C:2019:332, σκέψη 55).

( 34 ) Αποφάσεις της 12ης Νοεμβρίου 1996, Ηνωμένο Βασίλειο κατά Συμβουλίου (C‑84/94, EU:C:1996:431, σκέψη 59), και της 19ης Σεπτεμβρίου 2013, Επανεξέταση Επιτροπή κατά Strack (C‑579/12 RX-II, EU:C:2013:570, σκέψεις 44 και 59).

( 35 ) Αποφάσεις της 26ης Ιουνίου 2001, BECTU (C‑173/99, EU:C:2001:356, σκέψη 39), της 6ης Νοεμβρίου 2018, Bauer και Willmeroth (C‑569/16 και C‑570/16, EU:C:2018:871, σκέψη 82) καθώς και Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (C‑684/16, EU:C:2018:874, σκέψη 71).

( 36 ) Βλ., ανωτέρω, σημεία 65 επ.

( 37 ) Βλ. αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, Centeno Mediavilla κ.λπ. κατά Επιτροπής (C‑443/07 P, EU:C:2008:767, σκέψη 60), και της 4ης Μαρτίου 2010, Angé Serrano κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου (C‑496/08 P, EU:C:2010:116, σκέψη 82).

( 38 ) Αποφάσεις της 8ης Ιουνίου 2010, Vodafone κ.λπ. (C‑58/08, EU:C:2010:321, σκέψη 52), της 4ης Μαΐου 2016, Pillbox 38 (C‑477/14, EU:C:2016:324, σκέψη 49), και της 30ής Απριλίου 2019, Ιταλία κατά Συμβουλίου (Αλιευτική ποσόστωση για τον ξιφία της Μεσογείου) (C‑611/17, EU:C:2019:332, σκέψη 56).

( 39 ) Αποφάσεις της 8ης Ιουνίου 2010, Vodafone κ.λπ. (C‑58/08, EU:C:2010:321, σκέψη 53), της 17ης Οκτωβρίου 2013, Schaible (C‑101/12, EU:C:2013:661, σκέψη 49), και της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Τσεχική Δημοκρατία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (C‑482/17, EU:C:2019:1035, σκέψη 79).

( 40 ) Αποφάσεις της 7ης Σεπτεμβρίου 2006, Ισπανία κατά Συμβουλίου (C‑310/04, EU:C:2006:521, σκέψη 122), της 18ης Δεκεμβρίου 2008, Afton Chemical (C‑517/07, EU:C:2008:751, σκέψη 34), της 21ης Ιουνίου 2018, Πολωνία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (C‑5/16, EU:C:2018:483, σκέψη 152), και της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Τσεχική Δημοκρατία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (C‑482/17, EU:C:2019:1035, σκέψη 81). Σχετικά με την τροποποίηση του ΚΥΚ, πρβλ. απόφαση της 4ης Μαρτίου 2010, Angé Serrano κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου (C‑496/08 P, EU:C:2010:116, σκέψη 86). Βλ., επίσης, απόφαση της 9ης Νοεμβρίου 2010, Volker und Markus Schecke και Eifert (C‑92/09 και C‑93/09, EU:C:2010:662, σκέψεις 78 και 84).

( 41 ) Αποφάσεις της 7ης Σεπτεμβρίου 2006, Ισπανία κατά Συμβουλίου (C‑310/04, EU:C:2006:521, σκέψη 123), της 21ης Ιουνίου 2018, Πολωνία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (C‑5/16, EU:C:2018:483, σκέψη 153), και της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Τσεχική Δημοκρατία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (C‑482/17, EU:C:2019:1035, σκέψη 81).

( 42 ) Βλ., ανωτέρω, σημεία 65 έως 67.

( 43 ) Απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2013, Επανεξέταση Επιτροπή κατά Strack (C‑579/12 RX-II, EU:C:2013:570, σκέψεις 52 έως 55).

( 44 ) Αποφάσεις της 26ης Ιουνίου 2001, BECTU (C‑173/99, EU:C:2001:356, σκέψη 59), και της 14ης Μαΐου 2019, CCOO (C‑55/18, EU:C:2019:402, σκέψη 66).

( 45 ) Παράρτημα R.9 της από 13 Νοεμβρίου 2017 απαντήσεως της Επιτροπής στις ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου (σ. 57 των παραρτημάτων).

( 46 ) Βλ. απόφαση της Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 2013 σχετικά με τη διαχείριση της άδειας ανάπαυσης σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, του παραρτήματος Χ του ΚΥΚ (παράρτημα R.1 της απαντήσεως της Επιτροπής, της 13ης Νοεμβρίου 2017, στις ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου) και απόφαση του Chief Operating Officer της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, της 25ης Ιουλίου 2012 (παράρτημα R.3 της απαντήσεως της Επιτροπής).

( 47 ) Απόφαση του Chief Operating Officer της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης της 25ης Ιουλίου 2012 (βλ., ανωτέρω, υποσημείωση 46).

( 48 ) Άρθρο 5 της αποφάσεως της Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 2013 (βλ., ανωτέρω, υποσημείωση 46).

( 49 ) Βλ. άρθρο 4 της αποφάσεως της Επιτροπής της 16ης Δεκεμβρίου 2013 (βλ., ανωτέρω, υποσημείωση 46).

( 50 ) Πρβλ. απόφαση της 6ης Απριλίου 2006, Federatie Nederlandse Vakbeweging (C‑124/05, EU:C:2006:244, σκέψη 32).

( 51 ) Απόφαση της 6ης Απριλίου 2006, Federatie Nederlandse Vakbeweging (C‑124/05, EU:C:2006:244, σκέψη 29).

( 52 ) Απόφαση της 20ής Ιανουαρίου 2009, Schultz-Hoff κ.λπ. (C‑350/06 και C‑520/06, EU:C:2009:18, σκέψη 56).

( 53 ) Βλ., ανωτέρω, σημείο 92.

( 54 ) Βλ., ανωτέρω, σημεία 99 επ.

( 55 ) Πρβλ. αποφάσεις της 13ης Μαΐου 1997, Γερμανία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (Εγγύηση καταθέσεων) (C‑233/94, EU:C:1997:231, σκέψη 48), σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, και της 14ης Ιουλίου 1998, Bettati (C‑341/95, EU:C:1998:353, σκέψη 35), και της 21ης Δεκεμβρίου 2016, Associazione Italia Nostra Onlus (C‑444/15, EU:C:2016:978, σκέψη 46), με σκοπό την επίτευξη υψηλού επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας.

( 56 ) Βλ., ανωτέρω, σημεία 49 και 50.

( 57 ) Βλ. όμως απόφαση του ίδιου τμήματος του Γενικού Δικαστηρίου της 4ης Δεκεμβρίου 2018, Janoha κ.λπ. κατά Επιτροπής (T-517/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:874).