I.

Introduzzjoni

1.

Il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, li jappartjenu għall-familja tal-pestiċidi huma, skont id-Direttiva 91/414/KEE  ( 2 ), is-sustanzi attivi u l-preparazzjonijiet li jkollhom fihom sustanza attiva waħda jew iktar, immirati biex, b’mod partikolari, jipproteġu l-pjanti jew il-prodotti mill-pjanti kontra kull organiżmu perikoluż jew biex jimpedixxu l-azzjoni tagħhom jew biex jippreżervaw il-prodotti mill-pjanti. L-Anness I ta’ din id-direttiva jelenka s-sustanzi attivi li l-inkorporazzjoni tagħhom hija awtorizzata fil-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti mibjugħa fit-territorju tal-Unjoni Ewropea  ( 3 ). Il-metalaxyl, li fil-konfront tiegħu, b’mod partikolari, huwa l-użu bħala fungiċida li huwa awtorizzat, huwa wieħed mis-sustanzi inklużi f’dan l-Anness I.

2.

Skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 91/414, il-prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti ma jistgħux jitqiegħdu fis-suq u jiġu utilizzati fit-territorju ta’ Stat Membru ħlief jekk huma ġew awtorizzati mill‑awtoritajiet kompetenti ta’ dan l-Istat Membru skont id‑dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva. Għal dan il-għan, l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28/UE  ( 4 ) kien jipprevedi data ta’ skadenza, stabbilita bħala l‑31 ta’ Diċembru 2010, sabiex jippermetti lill-Istati Membri, jekk ikun il-każ, jemendaw jew jirtiraw, skont id-Direttiva 91/414, l‑awtorizzazzjonijiet eżistenti tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl bħala sustanza attiva.

3.

Fil-kuntest ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja) tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja għall‑ewwel darba dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2010/28 u, b’mod iktar partikolari, dwar in-natura ġuridika speċifika tat-terminu previst f’dan l-artikolu.

II.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt tal-Unjoni

1.

Id-Direttiva 91/414

4.

L-Artikolu 6(2) ta’ din id-direttiva jipprevedi:

5.

Skont l-Artikolu 8(2) tal-imsemmija direttiva:

6.

Skont l-aħħar paragrafu tal-Artikolu 8(2) ta’ din l-istess direttiva:

7.

L-Artikolu 13(1)(a) u (b), l-Artikolu 13(3)(d) u l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva 91/414 jipprevedu:

2.

Id-Direttiva 2010/28

8.

Skont il-premessi 7 sa 9 tad-Direttiva 2010/28:

9.

L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva jipprevedi:

10.

L-Artikolu 4 tal-imsemmija direttiva jipprevedi dan li ġej:

3.

Id-dritt Spanjol

11.

Il-Ley 30/1992 de Régimen Jurídico de las Administraciones Públicas y del Procedimiento Administrativo Común (il-Liġi 30/1992, dwar is-Sistema Legali tal-Amministrazzjonijiet Pubbliċi u l-Proċedura Amministrattiva Komuni), tas-26 ta’ Novembru 1992  ( 6 ), fl-Artikolu 49(3) tagħha tipprevedi:

III.

Il-fatti li wasslu għall-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

12.

Industrias Químicas del Vallés SA (iktar ’il quddiem “IQV”) hija kumpannija rregolata mid-dritt Spanjol li l-attività ekonomika tagħha hija l‑produzzjoni u l-bejgħ ta’ prodotti kimiċi u ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti. B’mod partikolari hija timporta l-metalaxyl fi Spanja u tbigħ f’diversi Stati Membri prodotti li fihom din is-sustanza attiva.

13.

Sapec Agro SA hija kumpannija rregolata mid-dritt Portugiż attiva fl‑iżvilupp ta’ prodotti u ta’ soluzzjonijiet għas-saħħa tal-pjanti u ta’ nutrijenti attivi. Hija għandha awtorizzazzjonijiet ta’ żvilupp ta’ prodotti għall-protezzjoni tal‑pjanti li fihom il-metalaxyl.

14.

Fit-2 ta’ Mejju 2003, il-Kummissjoni adottat id‑Deċiżjoni 2003/308/KE li tikkonċerna n-nuqqas ta’ inklużjoni ta’ metalaxyl fl-Anness I tad-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE u t-tneħħija ta’ l-awtorizzazzjonijiet tal-prodotti tal-protezzjoni tal-pjanti li fihom din is-sustanza attiva  ( 7 ).

15.

Din id-deċiżjoni ġiet annullata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni  ( 8 ). Wara dan l-annullament, il‑Kummissjoni adottat id-Direttiva 2010/28, li emendat id‑Direttiva 91/414, sabiex tinkludi fiha s-sustanza attiva metalaxyl.

16.

Fit-30 ta’ April 2010, infetħet proċedura ta’ evalwazzjoni mill‑ġdid ex officio fi Spanja dwar l-awtorizzazzjonijiet ta’ tqegħid fis‑suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom bħala sustanza attiva l-metalaxyl, skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28.

17.

F’dan ir-rigward, IQV ippreżentat talba għal reġistrazzjoni mill‑ġdid tal-prodotti tagħha għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom il‑metalaxyl fi ħdan l-amministrazzjoni Spanjola, akkumpanjata minn dokument li dawn l-awtoritajiet iddikjaraw bħala komplut fir-rigward tar‑rekwiżiti tal-Anness II tad-Direttiva 91/414.

18.

Fid-29 ta’ Ġunju 2010, Sapec Agro wkoll ippreżentat talba għal reġistrazzjoni mill-ġdid tal-prodotti tagħha għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl  ( 9 ).

19.

Fit-30 ta’ Diċembru 2010, jiġifieri ġurnata qabel l-iskadenza tat‑terminu tal-31 ta’ Diċembru 2010 previst fl-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2010/28, Sapec Agro talbet lill-amministrazzjoni Spanjola sabiex tagħtiha terminu addizzjonali sabiex tikkompleta d-dokument li hija kienet issottomettiet, fir-rigward tar-rekwiżiti tal-Anness II tad‑Direttiva 91/414. Sapec Agro ġġustifikat it-talba tagħha minħabba d‑diffikultajiet li hija ffaċċjat bid-dokumentazzjoni tal-fajl ikkumpilat mir-Repubblika Portugiża bħala Stat Membru relatur.

20.

Fit-3 ta’ Marzu 2011, l-amministrazzjoni Spanjola tat lil Sapec Agro l-proroga mitluba.

21.

Permezz ta’ deċiżjoni tal-5 ta’ April 2011 id-Dirección General de Recursos Agrícolas y Ganaderos (id-Direttorat Ġenerali tar-Riżorsi Agrikoli u tat-Trobbija, Spanja) iddikjara li l-fajl sottomess minn Sapec Agro dwar is-sustanza attiva metalaxyl kien komplut fir-rigward tar‑rekwiżiti tal-Anness II tad-Direttiva 91/414.

22.

Fid-9 ta’ Mejju 2011, IQV ippreżentat appell minn din id‑deċiżjoni quddiem is-Secretaría General de Medio Rural del Ministerio de Medio Ambiente, y Medio Rural y Marino (is-Segretarjat Ġenerali tal-Affarijiet Rurali tal-Ministeru għall-Ambjent u għall-Affarijiet Rurali u Marittimi, Spanja). Dan l-appell ġie miċħud bid-deċiżjoni tas‑7 ta’ Novembru 2011 minħabba nuqqas ta’ locus standi billi ġie kkunsidrat li l-interess ta’ IQV kien esklużivament wieħed kompetittiv.

23.

IQV ippreżentat rikors kontenzjuż amministrattiv kontra din id‑deċiżjoni ta’ rifjut, li ġie wkoll miċħud fit-22 ta’ Jannar 2014 mit‑Tribunal Superior de Justicia de Madrid (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Madrid, Spanja) minħabba nuqqas ta’ locus standi.

24.

IQV ipproċediet fil-kassazzjoni quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) billi sostniet, b’mod partikolari, li l-impossibbiltà li jiġi pprorogat it-terminu li skada fil-31 ta’ Diċembru 2010 ma toħroġx biss mill-kliem tad-Direttiva 2010/28, iżda hija ġġustifikata wkoll mill-ħtieġa li jiġu protetti l-investimenti magħmula sabiex tiġi prodotta d-data li għandha tiġi kkomunikata għall-finijiet tal-evalwazzjoni tas-sustanza attiva mill-Kummissjoni jew tal-prodott għas-saħħa tal-pjanti mill-Istat Membru.

25.

Skont Sapec Agro u l-amministrazzjoni kompetenti, it-terminu inkwistjoni jista’ jiġi pprorogat, kif jirriżulta mis-sentenza mogħtija mill‑Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża Industrias Químicas del Vallés vs Il‑Kummissjoni  ( 10 ).

26.

Il-qorti tar-rinviju kkonstatat li sabiex tiddeċiedi l-kawża li minnha hija adita, huwa meħtieġ li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 jiġi interpretat fid-dawl tal-premessa 8 ta’ din id-direttiva. Il-qorti tar-rinviju tindika li s-sentenza Industrias Químicas del Vallés vs Il‑Kummissjoni  ( 11 ) tidher li hija l-preċedent l-iktar rilevanti u tidher li hija favur il-proroga.

27.

Madankollu, din il-qorti tikkunsidra li, b’differenza minn dik il‑kawża, il-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jikkonċernawx aġir kontradittorju tal-awtoritajiet li wassal għal konfużjoni għall-parti kkonċernata, iżda terminu li, kif id-Direttiva 2010/28 tispeċifika diversi drabi, jiskadi fil-31 ta’ Diċembru 2010.

28.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema), permezz ta’ sentenza tas-6 ta’ Mejju 2016, li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fid-9 ta’ Ġunju 2016, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari segwenti:

29.

Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn IQV, il-Gvern Spanjol u mill-Kummissjoni Ewropea.

30.

L-osservazzjonijiet orali ta’ IQV, ta’ Sapec Agro, tal-Gvern Spanjol u tal-Kummissjoni nstemgħu fis-seduta li saret fid-9 ta’ Novembru 2017.

IV.

Analiżi

A.

Fuq l-ammissibbiltà

31.

Din il-kawża tqajjem qabel xejn il-kwistjoni tal-ammissibbiltà tat‑talba għal deċiżjoni preliminari. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tindika li kemm l-awtorità amministrattiva kompetenti kif ukoll il-qorti tal-ewwel istanza kkonkludew dwar in-nuqqas ta’ locus standi ta’ IQV u li hija stess għadha ma evalwatx din il-kwistjoni, peress li d-domandi preliminari saru biss fil-każ li tali locus standi jiġi rrikonoxxut. Madankollu, il-qorti tar-rinviju ssostni li n-nuqqas ta’ locus standi invokat mill‑amministrazzjoni ma huwiex rilevanti għall-finijiet tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari.

32.

F’dan ir-rigward, ninnota li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddeċiedi, fid-dawl tad-dritt nazzjonali tagħha, dwar jekk hemmx jew le locus standi fil-kawża prinċipali. L-evalwazzjoni ta’ din il-kwistjoni ma għandhiex issir mill-Qorti tal-Ġustizzja. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tagħti deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali biss jekk ikun jidher b’mod ċar li din il-kwistjoni hija ta’ natura ipotetika  ( 12 ).

33.

F’din il-kawża, hemm rabta biżżejjed bejn is-suġġett tal-proċedura fil-kawża prinċipali, peress li IQV invokat, fl-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni msemmija fid-domandi preliminari u peress li Sapec Agro kkontestat dan l-argument fl-osservazzjonijiet orali tagħha. Il‑kwistjonijiet tad-dritt imqajma jistgħu jiġu evalwati fid-dawl tal‑indikazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju dwar il-fatti u dwar l-istat tad-dritt.

34.

Nikkunsidra għalhekk li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.

B.

Fuq il-mertu

1.

Osservazzjonijiet preliminari

35.

Il-proċedura bil-miktub u l-proċedura orali ppermettew li jiġu approfonditi l-aspetti kollha ta’ din il-kawża. Konsegwentement, qabel ma tiġi eżaminata n-natura tat-terminu inkwistjoni stabbilit bid‑Direttiva 2010/28, jidhirli li huwa utli li nispjega d-Direttiva 91/414 u, b’mod ġenerali, id-direttivi relatati mal-inklużjoni ta’ sustanza attiva fl-Anness I ta’ din id-direttiva.

a)

Id-Direttiva 91/414

36.

Qabel xejn għandu jitfakkar li d-Direttiva 2010/28 hija direttiva ta’ implementazzjoni tad-Direttiva 91/414. Din tal-aħħar tirrigwarda l‑awtorizzazzjoni, it-tqegħid fis-suq, l-użu u l-kontroll fi ħdan l-Unjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti ppreżentati fil-forma kummerċjali tagħhom. Id-Direttiva 91/414 għandha l-għan li tevita t‑tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li għandhom effetti negattivi inaċċettabli fuq il-pjanti u fuq il-prodotti mill-pjanti, fuq l-ambjent, fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali u fuq l-ilmijiet ta’ taħt l-art.

37.

Sabiex tilħaq dan il-għan, id-Direttiva 91/414 tirregola b’mod partikolari żewġ tipi differenti ta’ awtorizzazzjonijiet. Minn naħa waħda, l-awtorizzazzjoni u l-użu ta’ sustanzi attivi kif iddefiniti fl‑Artikolu 2(4) ta’ din id-direttiva u, min-naħa l-oħra, l-awtorizzazzjoni tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom ġew inkorporati dawn is‑sustanzi.

38.

Fir-rigward tal-inklużjoni ta’ sustanzi attivi fl-Anness I tad‑Direttiva 91/414, għandu jitfakkar li din hija rregolata mill‑Artikolu 6 ta’ din id-direttiva. Hija l-Kummissjoni li hija responsabbli minn din l-inklużjoni permezz ta’ “direttivi ta’ inklużjoni” li jemendaw l-imsemmi Anness I (bħal, f’dan il-każ, id‑Direttiva 2010/28). Jekk meħtieġ, il-Kummissjoni tipprevedi, skont l‑Artikolu 5(4) tad-Direttiva 91/414, ir-rekwiżiti relatati mal-użu tas‑sustanza inkwistjoni. It-talbiet għall-inklużjoni ta’ sustanzi attivi fl‑Anness I għandhom ikunu akkumpanjati minn żewġ dokumenti tekniċi distinti: wieħed, iddettaljat ferm, li għandu jissodisfa l-kundizzjonijiet imsemmija fl-Anness II tad‑Direttiva 91/414  ( 13 ), meħtieġ sabiex jiġu evalwati r-riskji prevedibbli tas-sustanza fuq il-persuni, l-annimali u l‑ambjent, u l-ieħor li jirrigwarda talinqas preparazzjoni li fiha din is‑sustanza attiva, li jissodisfa l-kundizzjonijiet stipulati fl-Anness III ta’ din id-direttiva  ( 14 ).

39.

F’dak li jirrigwarda l-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti li fihom dawn is-sustanzi attivi, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/414, l-Istati Membri għandhom jawtorizzaw biss il-bejgħ ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom “sustanzi attivi elenkati fl-Anness I” u li jissodisfaw ir-rekwiżiti elenkati f’dan l‑anness  ( 15 ). Jekk ma jkunx hekk, dawn il-prodotti ma jistgħux ikunu awtorizzati mill-Istati Membri. Skont l-Artikolu 13(1) tad‑Direttiva 91/414, kull talba għal awtorizzazzjoni ta’ dawn il-prodotti għandha tkun akkumpanjata minn dokument tal-Anness III u, għal kull sustanza attiva li tinsab fil-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, minn dokument tal-Anness II.

40.

Id-Direttiva 91/414 tipprevedi wkoll sensiela ta’ miżuri tranżitorji. B’hekk, l-Artikolu 8(2) ta’ din id-direttiva jippermetti lill-Istati Membri jawtorizzaw it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom sustanzi attivi li ma humiex inklużi fl-Anness I, li huma diġà fis‑suq sentejn wara d-data tan-notifika ta’ din id-direttiva, bħall‑metalaxyl  ( 16 ). B’mod iktar speċifiku, l-Artikolu 13(6) tad‑Direttiva 91/414 jipprevedi deroga mill-obbligu, previst fl‑Artikolu 13(1) ta’ din id-direttiva, li t-talbiet għal awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għandhom ikunu akkumpanjati minn dokumenti tal-Anness II u III tad-Direttiva 91/414 (sakemm ma jkunux aċċessibbli mid-detentur ta’ awtorizzazzjonijiet eżistenti). Din id-deroga hija valida sakemm is-sustanza attiva li tkun diġà fis-suq sentejn wara n-notifika tal-imsemmija direttiva ma tkunx inkluża fl-Anness I.

41.

Dawn il-miżuri tranżitorji ma jibqgħux applikabbli fil-mument tad-dħul fis‑seħħ ta’ direttiva ta’ inklużjoni ta’ sustanza attiva fl-Anness I, u r-regola applikabbli terġa’ ssir dik li tinsab fl-Artikolu 13(1) tad‑Direttiva 91/414. Minn dak il-mument, l-Istati Membri huma obbligati, minn naħa waħda, jiżguraw li t-talbiet għal awtorizzazzjonijiet ġodda huma akkumpannjati mid-dokumenti tal-Anness II u III, u, min-naħa l-oħra, li jivverifikaw li d-detenturi ta’ awtorizzazzjonijiet eżistenti għandhom dawn id-dokumenti jew għandhom aċċess għalihom.

b)

Id-direttivi ta’ inklużjoni u d-Direttiva 2010/28

42.

Kif korrettament osservat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil‑miktub tagħha, l-applikazzjoni immedjata ta’ direttiva ta’ inklużjoni temenda b’mod radikali, mil-lum għall-għada, is-sitwazzjoni ġuridika tad‑detenturi ta’ awtorizzazzjonijiet eżistenti. Għal din ir-raġuni, sabiex tippermetti lill-Istati Membri u lill-operaturi jieħdu l-miżuri neċessarji fir-rigward tal-awtorizzazzjonijiet fis-seħħ, id-direttivi ta’ inklużjoni jiddefinixxu sensiela ta’ termini.

43.

Fl-ewwel lok, direttiva ta’ inklużjoni tidħol fis-seħħ biss diversi xhur wara l-pubblikazzjoni tagħha  ( 17 ). Fir-rigward tad-Direttiva 2010/28, din ġiet ippubblikata fl-24 ta’ April 2010 u daħlet fis-seħħ fl‑1 ta’ Lulju 2010  ( 18 ).

44.

Fit-tieni lok, l-Istati Membri għandhom terminu ta’ sitt xhur li jiddekorri mid-dħul fis-seħħ tad-direttiva ta’ inklużjoni sabiex jittrasponuha fid-dritt nazzjonali. Fir-rigward tad-Direttiva 2010/28, l‑Artikolu 2 kien jitlob lill-Istati Membri jadottaw, sa mhux iktar tard mill‑31 ta’ Diċembru 2010, il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma’ din id-direttiva. L‑adozzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali timplika l-osservanza sħiħa tal-obbligi li jirriżultaw mid-Direttiva 91/414 wara l-inklużjoni ta’ sustanza attiva fl-Anness I u, b’mod partikolari, il‑konformità tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom is-sustanza attiva inkwistjoni mal-imsemmija direttiva.

45.

Il-verifika tal-konformità tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom is-sustanza attiva mad-Direttiva 91/414 tippreżumi, l-ewwel nett, il-verifika tal-fatt li l-varjant użat tas-sustanza inkwistjoni jissodisfa l‑kundizzjonijiet previsti fl-Anness I, jiġifieri dawk relatati mal-purità u dawk stabbiliti fil-Parti A (sustanzi kimiċi) tal-inklużjoni korrispondenti  ( 19 ). Konsegwentement, it-terminu stabbilit mid-direttivi ta’ inklużjoni, b’mod ġenerali fl-Artikolu 2, għat-traspożizzjoni tagħhom fid-dritt nazzjonali huwa l-istess bħat-terminu li huma jistabilixxu, b’mod ġenerali, fl-Artikolu 3(1), sabiex jivverifikaw li l-varjant speċifiku tas‑sustanza attiva (f’dan il-każ, il-metalaxyl) li jinsab fil-prodott jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Anness I tad-Direttiva 91/414.

46.

F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tispjega li l-Istati Membri jistgħu jikkontrollaw l-użi speċifiċi tas-sustanza attiva billi jibbażaw ruħhom fuq id-data li huma għandhom diġà dwar l-awtorizzazzjonijiet li huma taw qabel l-inklużjoni tas-sustanza attiva fl-Anness I tad‑Direttiva 91/414 abbażi tal-Artikolu 8(2) ta’ din id-direttiva  ( 20 ). Għall‑kuntrarju, il-kontroll tal-livell ta’ purità tas-sustanza attiva jista’ jsir biss abbażi tad-dokument tal-Anness II  ( 21 ). B’hekk, l-Artikolu 6(2) u l-Artikolu 13(1)(b) tad-Direttiva 91/414 jeżiġu l-preżentazzjoni ta’ dan id-dokument għall-approvazzjoni ta’ sustanza attiva u għall‑awtorizzazzjoni tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li tkun fihom, rispettivament. Għalhekk, id-direttivi ta’ inklużjoni jistabbilixxu l‑istess terminu sabiex jiġi ppreżentat id-dokument tal-Anness II u sabiex jiġu vverifikati l-kundizzjonijiet tal-Anness I, jiġifieri, kif indikat iktar ’il fuq, id-data ta’ skadenza għat-traspożizzjoni tad‑direttiva ta’ inklużjoni, li hija stabbilita għall-31 ta’ Diċembru 2010  ( 22 ).

47.

It-tieni nett, il-verifika msemmija hawn fuq titlob li jiġi vverifikat li l-prodott għall-protezzjoni tal-pjanti stess, u mhux biss is-sustanza attiva li tkun fih, huwa konformi mad-Direttiva 91/414 u, b’mod partikolari, li ġie evalwat skont il-prinċipji stipulati fl-Anness VI ta’ din id-direttiva u li jissodisfa l-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 4(1)(b) sa (e) tal-istess direttiva.

48.

Skont il-Kummissjoni, teoretikament, din l-“evalwazzjoni ġdida” għandha tkun lesta fil-mument tat-traspożizzjoni tad-direttiva ta’ inklużjoni. Issa, fil-prattika, in-numru ta’ prodotti għall-protezzjoni tal‑pjanti li għandhom jiġu evalwati mill-ġdid u l-oneru tax-xogħol li jirriżulta minn din l-evalwazzjoni l-ġdida huma tali li ma huwiex raġonevolment mistenni li l-Istati Membri jiffinalizzawha fit-terminu ta’ traspożizzjoni (ħlief jekk huwa previst terminu ta’ traspożizzjoni twil ħafna). Konsegwentement, kif jindikaw il-premessi tad-direttivi ta’ inklużjoni, u b’mod iktar konkret il-premessa 8 tad-Direttiva 2010/28, huwa meħtieġ li jingħata terminu itwal lill-operaturi u lill-Istati Membri sabiex, jippreżentaw u jevalwaw, rispettivament, id-dokument tal‑Anness III komplet għal kull prodott għall-protezzjoni tal-pjanti u kull użu li huwa propost minnu. Bħala regola ġenerali, dan it-terminu jiskadi erba’ snin wara d-dħul fis-seħħ tad-direttiva ta’ inklużjoni. Fir-rigward tad‑Direttiva 2010/28, id-data ta’ skadenza, stabbilita għat-30 ta’ Ġunju 2014, tinsab fl-Artikolu 3(2).

2.

Fuq id-domandi preliminari

49.

Bid-domandi preliminari tagħha, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) tixtieq tkun taf x’interpretazzjoni għandha tingħata lill‑Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 fid-dawl tal-premessa 8 ta’ din id-direttiva.

50.

B’mod partikolari, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk it-terminu stabbilit għall‑31 ta’ Diċembru 2010, previst fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28, huwiex data ta’ skadenza perentorja jew jekk tali terminu jistax jiġi pprorogat mill-Istati Membri. Fil-kuntest tat-tieni domanda tagħha, il‑qorti tar-rinviju tixtieq tistabbilixxi l-kundizzjonijiet li fihom għandha tingħata tali proroga. Madankollu, din l-aħħar domanda tqum biss fil-każ li t-terminu inkwistjoni jkun jista’ jiġi pprorogat.

51.

Qabel xejn, għandu jkun spjegat li l-IQV u l-Kummissjoni sostnew, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, il-fatt li d-data ta’ skadenza prevista fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 kienet tikkostitwixxi terminu perentorju li l-Istati Membri ma jistgħux jipprorogaw, filwaqt li Sapec Agro u l-Gvern Spanjol jaqblu li t-terminu previst minn din id‑direttiva ma huwiex terminu perentorju. Konsegwentement, il-Gvern Spanjol jikkunsidra li l-imsemmi terminu jista’ jagħti lok għal proroga skont ir-regoli tad-dritt proċedurali tal-Istati Membri, f’kull każ għal raġunijiet adegwatament iġġustifikati, fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ kull każ inkwistjoni u bl-osservanza tal-prinċipji li jirregolaw id‑Direttiva 91/414.

3.

Analiżi tat-terminu previst fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28

52.

Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għall‑finijiet tal-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jiġu kkunsidrati mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il‑kuntest u l-għanijiet li għandhom jiġu segwiti mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti  ( 23 ).

a)

Fuq il-qari litterali tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28

53.

L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 jipprevedi b’mod ċar li “[f]’konformità mad-Direttiva [91/414], l-Istati Membri għandhom […] jemendaw jew jirtiraw awtorizzazzjonijiet eżistenti għall‑prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl bħala sustanza attiva sal-31 ta’ Diċembru 2010”. Barra minn hekk, it-tieni subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni jipprevedi li “[s]a dik id-data [il-31 ta’ Diċembru 2010], [l‑Istati Membri] għandhom, b’mod partikolari, jivverifikaw li l‑kundizzjonijiet fl-Anness I għal dik id-Direttiva dwar il-metalaxyl jiġu ssodisfati, minbarra dawk identifikati fil-Parti B tar-reġistrazzjoni dwar dik is-sustanza attiva, u li d-detentur tal-awtorizzazzjoni jkollu, jew ikollu aċċess għal, dossier li jissodisfa r-rekwiżiti tal-Anness II għal dik id‑Direttiva skont il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 13”.

54.

Il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, bħala regola, huwa biżżejjed sabiex jindika li d-data tal-31 ta’ Diċembru 2010 tesprimi data ta’ skadenza perentorja li ma tistax tiġi pprorogata mill-Istati Membri. Madankollu, xorta jista’ jiġi mistoqsi jekk l-istruttura, l-għan u l-kuntest leġiżlattiv tad-Direttiva 2010/28 jikkorroborawx jew le din l‑interpretazzjoni.

b)

Fuq il-qari kuntestwali tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28

55.

It-terminu previst fl-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2010/28 għandu jiġi interpretat anki fid-dawl tal-istruttura ġenerali ta’ din id-direttiva.

56.

Fl-ewwel lok, kif imfakkar fil-punt 43 ta’ dawn il-konklużjonijiet, id-Direttiva 2010/28 daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 2010. L-Artikolu 2 tagħha jipprevedi li l-Istati Membri kellhom, mhux iktar tard mill‑31 ta’ Diċembru 2010, jittrasponu din id-direttiva fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom. Din id-data kienet ukoll id-data ta’ skadenza prevista mill-Kummissjoni fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 sabiex tippermetti lill-Istati Membri jeżaminaw mill-ġdid l‑awtorizzazzjonijiet eżistenti ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl bħala sustanza attiva. Konsegwentement, kif jirriżulta mill-punti 45 u 46 ta’ dawn il-konklużjonijiet, id-Direttiva 2010/28 tistabbilixxi l-istess terminu, jiġifieri l-31 ta’ Diċembru 2010, għat‑traspożizzjoni tagħha (Artikolu 2) u għall-emendar jew l-irtirar mill‑Istati Membri tal-awtorizzazzjonijiet eżistenti ta’ prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl bħala sustanza attiva wara l-preżentazzjoni tad-dokument tal-Anness II u l-verifika tal‑kundizzjonijiet imsemmija fl-Anness I (Artikolu 3(1)).

57.

Għalhekk, fl-opinjoni tiegħi huwa ċar li l-fatt li l-Istati Membri jitħallew ma josservawx it-terminu stabbilit fl-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2010/28 ikun imur kontra l-loġika stess li fuqha hija bbażata din id-direttiva li tipprevedi li t-terminu ta’ traspożizzjoni tagħha jikkoinċidi mat-terminu stabbilit sabiex jippermetti lill-Istati Membri jemendaw jew jirtiraw l-awtorizzazzjonijiet eżistenti ta’ prodotti għall-protezzjoni tal‑pjanti li fihom il-metalaxyl.

58.

Fit-tieni lok, għandu jitfakkar ukoll li, jekk fi tmiem dan it-terminu, id-detentur ta’ awtorizzazzjoni eżistenti ta’ prodott għall-protezzjoni tal‑pjanti li fih il-metalaxyl ma jirnexxilux jistabbilixxi li kien jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28, b’mod partikolari li kellu dokument tal-Anness II jew li kellu aċċess għalih, dan ikun iwassal sabiex din l-awtorizzazzjoni tkun emendata jew irtirata. Il-kuntest uniformi stabbilit minn din id-dispożizzjoni tad‑Direttiva 2010/28, fl‑Unjoni kollha, li tinkludi l-kundizzjonijiet li fihom l-Istati Membri jipproċedu bl-emendar jew bl-irtirar tal-awtorizzazzjonijiet ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl, u l-obbligi imposti fuq id-detenturi ta’ dawn l-awtorizzazzjonijiet fir-rigward tal-preżentazzjoni tad-dokumenti relatati mal-imsemmija prodotti, ikun affettwat b’mod serju jekk l-Istati Membri jistgħu jipprorogaw it-terminu tal‑31 ta’ Diċembru 2010.

59.

Fit-tielet lok, għandha tiġi analizzata l-pożizzjoni difiża mill‑Gvern Spanjol. Dan jikkunsidra li t-terminu previst fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 seta’ jagħti lok għal proroga mill-Istati Membri fil‑każijiet kollha għal raġunijiet adegwatament iġġustifikati.

60.

M’iniex konvint minn tali approċċ.

61.

Kif jirriżulta mill-punti 47 u 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l‑Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2010/28 jipprevedi proċedura ta’ evalwazzjoni mill-ġdid ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti awtorizzati li fihom il-metalaxyl bħala sustanza attiva. Għal din il‑proċedura, din id-dispożizzjoni tistabbilixxi terminu itwal, “[b]’deroga mill-paragrafu 1”, li jiskadi erba’ snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ din id‑direttiva, jiġifieri fit-30 ta’ Ġunju 2014.

62.

Għalhekk jidhirli li huwa leġittimu li ssir il-mistoqsija segwenti: din id-deroga tkun rilevanti jekk, kif jindika l-Gvern Spanjol, it-terminu previst fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 seta’ jiġi pprorogat mill‑Istati Membri fil-każijiet kollha għal raġunijiet iġġustifikati b’mod adegwat?

63.

Ir-risposta għal din il-mistoqsija jidhirli li hija evidenti, u dan b’mod speċjali, infakkar, peress li dan it-terminu huwa l-istess bħal dak previst għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2010/28.

64.

Din il-pożizzjoni hija kkorroborata mill-premessa 8 tad‑Direttiva 2010/28 li tipprevedi li, “[b]la ħsara għall-obbligi stipulati fid-Direttiva 91/414/KEE konsegwenza tal-inklużjoni tas-sustanzi attivi fl-Anness I, l-Istati Membri għandhom jingħataw perjodu ta’ sitt xhur wara l-inklużjoni biex jirrevedu l-awtorizzazzjonijiet eżistenti ta’ prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl sabiex jaċċertaw li jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet stipulati fid‑Direttiva 91/414/KEE, u b’mod partikolari l-Artikolu 13 tagħha u l-kundizzjonijiet rilevanti stipulati fl-Anness I. […]”  ( 24 ).

65.

Fir-raba’ u l-aħħar lok, għandu jiġi kkunsidrat ukoll l-aħħar subparagrafu tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 li jipprevedi li, wara li l-Kummissjoni tkun adottat id-deċiżjoni li tinkludi jew ma tinkludix waħda minn dawn is-sustanzi attivi fl-Anness I, “[l]-Istati Membri għandhom jaċċertaw ruħhom li l-awtorizzazzjonijiet relevanti [tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti] jiġu mogħtija, irtirati jew varjati skond kif xieraq matul perjodu stabbilit”  ( 25 ).

66.

Fil-fatt, l-obbligi tal-Istat Membru, u b’mod partikolari l‑konsegwenzi marbuta mal-fatt li d-detentur tal-awtorizzazzjoni jiddikjara li ma għandux dokument tal-Anness II tad-Direttiva 91/414 jew li ma għandux aċċess għalih, qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl‑Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28, sabiex l-Istat Membru jadotta d-deċiżjoni tiegħu, jirriżultaw b’mod ċar mid-dispożizzjonijiet u mill-premessi ċċitati iktar ’il fuq tad‑Direttiva 2010/28, kif ukoll l-Artikoli 4 u 13 tad‑Direttiva 91/414.

67.

Għalhekk, imqiegħed mill-ġdid fil-kuntest tiegħu, l-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2010/28 għandu jiġi interpretat fis-sens li d-data tal‑31 ta’ Diċembru 2010 li hija prevista fih hija data ta’ skadenza perentorja li ma tistax tkun prorogata mill-Istati Membri. Fir-rigward tal‑istruttura tad-Direttiva 91/414 u tad-Direttiva 2010/28, ma humiex l‑Istati Membri li għandhom jiddeċiedu jekk għandhomx jiġu adottati miżuri inqas restrittivi mill-irtirar ta’ awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott.

68.

Din l-interpretazzjoni tippermetti wkoll li jintlaħaq l-għan li għandu jiġi segwit mid-Direttiva 2010/28, kif ser nispjega iktar ’il quddiem.

c)

Fuq il-qari teleoloġiku tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28

69.

Qabel xejn infakkar li, meta direttiva ta’ implementazzjoni, bħad‑Direttiva 2010/28, tirrikjedi interpretazzjoni, din għandha tkun, sa fejn huwa possibbli, konformi mad-dispożizzjonijiet tad-direttiva bażika  ( 26 ).

70.

F’dan ir-rigward, il-ħames, is-sitt u d-disa’ premessa tad‑Direttiva 91/414 ifakkru li l-għan ta’ din id-direttiva huwa li telimina l-ostakli għall-kummerċ bejn l-Istati Membri tal-Unjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, filwaqt li żżomm livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent u tas‑saħħa tal-bniedem u tal-annimali  ( 27 ).

71.

Kif diġà ġie spjegat, dan il-għan huwa żgurat, minn naħa waħda, permezz tar-rekwiżit mitlub mid-Direttiva 91/414 tal-preżentazzjoni, mill-applikant, tad-dokument tal-Anness II, kemm għall-inklużjoni ta’ sustanza attiva fl-Anness I kif ukoll għall-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti  ( 28 ), u, min-naħa l-oħra, permezz tal-fakultà miftuħa lill‑Kummissjoni li tistabbilixxi kundizzjonijiet ta’ użu ta’ sustanza attiva inkluża fl-Anness I sabiex tiġi żgurata s-sigurtà ta’ użu tagħha  ( 29 ). Konsegwentement, in-nuqqas ta’ osservanza tat-terminu stabbilit fl‑Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 – u, huwa importanti li jitfakkar, ta’ direttivi ta’ inklużjoni oħra – huwa kuntrarju għall-imsemmi għan inkwantu l-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom sustanzi attivi li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Anness I tad-Direttiva 91/414 u li jistgħu b’mod partikolari jkun fihom impuritajiet tossiċi li jeċċedu l-limitu stabbilit mill-Kummissjoni jistgħu jibqgħu fis-suq wara d-data tat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2010/28 fid-dritt nazzjonali.

72.

Għalhekk huwa ċar li l-Istati Membri ma humiex awtorizzati la sabiex jipprorogaw l-imsemmi terminu u lanqas li jorbtu konsegwenza mal-iskadenza tiegħu li ma tkunx dik prevista mil-leġiżlatur tal-Unjoni b’mod uniformi għall-Istati Membri kollha  ( 30 ). Konsegwentement, il-fatt li l-Istati Membri jiġu awtorizzati jipprorogaw it-terminu ta’ evalwazzjoni mill-ġdid previst fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28 huwa, fl-opinjoni tiegħi, kuntrarju għall-għan li għandu jiġi segwit mid-Direttiva 91/414.

73.

Barra minn hekk, kif il-Kummissjoni sostniet korrettament fl‑osservazzjonijiet tagħha, għaddew iktar minn tmien xhur bejn id-data tal‑adozzjoni tad-Direttiva 2010/28 u t-tmiem tat-terminu stabbilit tal‑Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, perijodu li kien intiż preċiżament sabiex jippermetti lid-detenturi tal-awtorizzazzjonijiet li jiġbru l‑informazzjoni meħtieġa u lill-Istati Membri sabiex jieħdu deċiżjoni. La darba skada t-terminu ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2010/28 fid-dritt nazzjonali u fid-dawl tal-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ evalwazzjoni mill‑ġdid tal-awtorizzazzjonijiet eżistenti, kull prodott li għalih ma jkunx ġie ppreżentat dokument tal-Anness II għandu jiġi irtirat mis-suq  ( 31 ).

74.

Kuntrarjament għal dak li jsostni l-Gvern Spanjol, naħseb li din l‑intrepretazzjoni bl-ebda mod ma tmur kontra l-għan tad‑Direttiva 91/414, peress li din tippermetti kemm li jiġu osservati d‑drittijiet ta’ min jinnotifika u li jiġi żgurat li l-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li għalihom id-dokument meħtieġ ma ġiex ippreżentat ma jitqegħdux fis-suq.

75.

Konsegwentement, mill-punti 69 sa 74 ta’ dawn il‑konklużjonijiet jirriżulta li interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2010/28 li tipprevedi li l-Istati Membri jistgħu ma josservawx it-terminu previst f’dan l-artikolu tmur kontra l-għan leġiżlattiv segwit mil-leġiżlatur tal-Unjoni.

4.

Fuq l-obbligi tal-Istati Membri fil-kuntest tal-proċedura ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti awtorizzati

76.

Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ttrattat kemm-il darba l-kwistjoni dwar liema huma l-obbligi tal-Istati Membri relatati mal-awtorizzazzjonijiet eżistenti ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti wara l-inklużjoni ta’ sustanza fl-Anness I tad-Direttiva 91/414  ( 32 ). Is-sentenzi mogħtija mill‑Qorti tal-Ġustizzja sa dakinhar jistgħu jagħtu xi indikazzjonijiet utli għall-finijiet tal-interpretazzzjoni tal-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2010/28.

77.

Fl-ewwel kawża, li wasslet għas-sentenza Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni  ( 33 ), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat id‑Deċiżjoni 2003/308.

78.

F’dan il-każ, b’differenza minn IQV u mill-Kummissjoni, Sapec Agro sostniet waqt is-seduta li, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar il-possibbiltà li tipproroga t-terminu inkwistjoni filwaqt li tikkunsidra ċ-ċirkustanzi tal-każ, f’dan il-każ l-aġir kontradittorju tal‑awtoritajiet kompetenti.

79.

F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li dan l-argument jidher li huwa bbażat fuq komprensjoni żbaljata tal-imsemmija sentenza.

80.

L-ewwel nett, il-kawża li wasslet għas-sentenza Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni kienet tirrigwarda terminu stabbilit mill-Kummissjoni, fil-kuntest tal-proċedura quddiem din l‑istituzzjoni, għall-inklużjoni ta’ sustanza attiva fl-Anness I tad‑Direttiva 91/414  ( 34 ) u l-possibbiltà għal din tal-aħħar, u mhux għall‑Istati Membri, li temenda dan it-terminu  ( 35 ). Għall-kuntrarju, fil‑kawża prinċipali, li tirrigwarda l-proċedura fil-livell tal-Istati Membri, il-kwistjoni hija jekk, fir-rigward tat-terminu stabbilit mill-Kummissjoni, l‑Istati Membri jistgħux, b’mod unilaterali, jipprorogaw dan tal-aħħar  ( 36 ).

81.

It-tieni nett, fis-sentenza Industrias Químicas del Vallés vs Il‑Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat ruħha fuq il-fatt li l‑awtoritajiet kompetenti kienu poġġew lill-applikant f’sitwazzjoni imprevista u kumplessa u kellhom aġir kontradittorju, fatt li, skont il‑Qorti tal-Ġustizzja, ma ġiex ikkunsidrat meta l-Kummissjoni kienet iddeċidiet li tadotta d-deċiżjoni kkontestata u li tirrifjuta l-proroga tal-imsemmi terminu  ( 37 ). Għall-kuntrarju, fil-kawża prinċipali, l-applikant isostni allegata diffikultà sabiex jikkompleta dokument sħiħ, minkejja li l-obbligu li jippreżenta tali dokument kien stabbilit sa mill-bidu tal‑proċedura.

82.

Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-qorti tar-rinviju tenfasizza li, fil-kawża pendenti quddiemha, Sapec Agro ma kinitx ippreġudikata minħabba xi konfużjoni dovuta minn aġir kontradittorju  ( 38 ).

83.

Fit-tieni kawża, li wasslet għas-sentenza Feinchemie Schwebda u Bayer CropScience  ( 39 ), li tirrigwarda d-Direttiva 91/414 u direttiva ta’ inklużjoni  ( 40 ), li l-Artikolu 1 tagħha kien jinkludi fl-Anness I is-sustanza attiva “ethofumesate” (etofumesat), il-kwistjoni kienet jekk l-Istati Membri kinux obbligati, fit-terminu previst minn din l-aħħar direttiva, li jitterminaw l‑awtorizzazzjoni eżistenti ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li fih l‑imsemmija sustanza minħabba li d-detentur ta’ din l-awtorizzazzjoni ma kienx fil-pussess, għall-finijiet tal-evalwazzjoni mill-ġdid tagħha, ta’ dokument tal-Anness II jew ma kellux aċċess għal tali dokument.

84.

B’mod iktar preċiż, billi bbażat ruħha fuq il-kliem tad‑dispożizzjoni inkwistjoni  ( 41 ), li ma kienx jindika li l-Istati Membri kellhom jivverifikaw, fit-terminu previst sabiex jiġu evalwati mill-ġdid l‑awtorizzazzjonijiet eżistenti ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, jekk id-detenturi kellhomx id-dokument tal-Anness II jew kellhomx aċċess għalih  ( 42 ), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2002/37 kellu jiġi interpretat fis-sens li ma kienx jobbliga lill‑Istati Membri li jtemmu, qabel it-terminu previst, l-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li jinkludi l-ethofumesate minħabba li l-proprjetarju ta’ din l-awtorizzazzjoni ma kellux, jew ma kellux aċċess għal, dokument tal-Anness II  ( 43 ).

85.

Madankollu, il-kwistjoni kontenzjuża f’din il-kawża ma kinitx dwar jekk it-terminu stabbilit mid-direttiva ta’ inklużjoni kienx perentorju fir-rigward tal-Istati Membri, għall-finijiet tal-verifika tal‑osservanza tal-obbligi fuq id-detenturi tal-awtorizzazzjonijiet eżistenti, li jkollhom dokument tal-Anness II jew li jkollhom aċċess għalih, kif kien il-każ f’dan il-każ, iżda dwar dak li l-imsemmija Stati Membri kienu obbligati li jagħmlu f’dan it-terminu.

86.

F’dan il-każ, id-Direttiva 2010/28, li ssemmi d-dokument iċċitat iktar qabel fl-Artikolu 3(1) kif ukoll fil-premessa 9 tagħha, tindika espressament li l-Istati Membri għandhom jivverifikaw li d-detenturi tal-awtorizzazzjonijiet għandhom tali dokument.

87.

Żewġ aspetti rilevanti tal-aħħar li ġew ikkjarifikati matul is-seduta mill-Kummissjoni, jimmeritaw, fl-opinjoni tiegħi, li jissemmew: minn naħa waħda, l-obbligi tal-Istat Membru relatur u, min-naħa l-oħra, il-possibbiltà li jiġu sospiżi l-effetti tal-awtorizzazzjonijiet ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti mqiegħda fis-suq imsemmija minn Sapec Agro u mill-Gvern Spanjol.

88.

F’dak li jirrigwarda l-obbligi tal-Istat Membru relatur, ir‑Repubblika Portugiża, Sapec Agro u l-Gvern Spanjol irrilevaw li dan l-Istat Membru kellu wkoll xi dewmien  ( 44 ).

89.

Il-Kummissjoni f’dan ir-rigward spjegat li, għal kull sustanza, Stat Membru relatur jintervjeni waqt il-fażi ta’ awtorizzazzjoni ta’ sustanzi attivi u jirredatta l-ewwel rapport. Għall-kuntrarju, f’dak li jirrigwarda l-fażi ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-awtorizzazzjonijiet mill-Istati Membri, id-Direttiva 2010/28 ma tagħti l-ebda rwol lill-Istat Membru relatur. Madankollu, fid-dawl tal-fatt li dan l-Istat Membru relatur jaf tajjeb is-sustanza inkwistjoni, il-linji gwida tal-Kummissjoni jipproponu lill-Istati Membri ftehim informali li jipprevedi li l-evalwazzjoni tal‑ekwivalenza għas-sustanzi kollha fis-suq tista’ ssir mill-imsemmi Stat Membru relatur, minkejja li formalment dan l-obbligu jaqa’ fuq kull Stat Membru b’mod individwali  ( 45 ).

90.

Għalhekk, dan il-ftehim informali bejn l-Istati Membri, sabiex jiffaċilita x-xogħol ta’ dawn tal-aħħar – li ma huwiex previst mid‑Direttiva 2010/28 –, ma għandux jiġi assimilat ma’ obbligu formali tal-imsemmi Stat Membru. Konsegwentement, ir-Repubblika Portugiża ma kellhiex obbligi oħra ħlief dawk imsemmija fil-punt preċedenti f’dak li jirrigwarda l-fażi ta’ awtorizzazzjoni.

91.

Fir-rigward tal-possibbiltà ta’ sospensjoni tal-effetti tal-awtorizzazzjonijiet ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, il-Gvern Spanjol issuġġerixxa, fl-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tiegħu, li s-sospensjoni tal-awtorizzazzjoni ta’ Sapec Agro kienet miżura alternattiva għar-revoka ta’ din l-awtorizzazzjoni.

92.

Madankollu, infakkar li tali sospensjoni li hija prevista fid‑Direttiva 2010/28 u lanqas fid-Direttiva 91/414. Fil-fatt, l‑Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414, li huwa d-dispożizzjoni rilevanti f’dan ir-rigward, jipprevedi li l-Istati Membri “għandhom jaċċertaw ruħhom li l-awtorizzazzjonijiet relevanti jiġu mogħtija, irtirati jew varjati skond kif xieraq matul perjodu stabbilit”, mingħajr ma jipprevedi b’xi mod għas-sospensjoni tal-effetti tal-awtorizzazzjonijiet  ( 46 ).

93.

Fl-opinjoni tiegħi, mill-punti 52 sa 75 ta’ dawn il-konklużjonijiet jirriżulta b’mod ċar li l-Istati Membri ma jistgħux jipprorogaw terminu stabbilit mill-Kummissjoni għall-Istati Membri kollha, li japplika għall‑awtorizzazzjonijiet kollha ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.

94.

Għalhekk, nikkunsidra li r-risposta għall-ewwel domanda preliminari għandha tkun li d-data tal-31 ta’ Diċembru 2010, prevista fl‑Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2010/28, tesprimi data ta’ skadenza perentorja u li tali terminu ma jistax jiġi pprorogat mill-Istati Membri.

95.

Fid-dawl tar-risposta tiegħi kif proposta għal din l-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni waħda.

V.

Konklużjoni

96.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nipproponi lill‑Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja) kif ġej: