<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-674/18</NO.CASE><NO.CASE>C-675/18</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62018CC0674</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:180">EU:C:2020:180</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>21</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>21</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">opinia E. Tancheva – sprawy połączone C‑674/18 i C‑675/18</HT></P><P><HT TYPE="SC">TMD Friction</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Evgeniego Tancheva</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20200305">5 marca 2020 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P>Sprawy połączone C‑674/18 i C‑675/18</P><P>EM</P><P>przeciwko</P><P>TMD Friction GmbH (C‑674/18)</P><P>oraz</P><P>FL</P><P>przeciwko</P><P>TMD Friction EsCo GmbH (C‑675/18)</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesarbeitsgericht (federalny sąd pracy, Niemcy)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Polityka społeczna</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 2001/23/WE</KEYWORD><KEYWORD>Zabezpieczenie praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów</KEYWORD><KEYWORD>Artykuły 3 i 5</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 2008/94/WE</KEYWORD><KEYWORD>Zabezpieczenie praw pracowniczych na wypadek niewypłacalności pracodawców</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 8 dyrektywy 2008/94</KEYWORD><KEYWORD>Uzupełniające świadczenia emerytalne</KEYWORD><KEYWORD>Czy przejmujący odpowiadają za uzupełniające świadczenia emerytalne pracowników przedsiębiorstwa przejętego od niewypłacalnego zbywającego</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Jeżeli określone świadczenia emerytalne na podstawie prawa państwa członkowskiego nie są wymagalne od instytucji odpowiedzialnej za ochronę praw pracowników niewypłacalnych przedsiębiorstw na mocy art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia <DATE ISO="20081022">22 października 2008 r.</DATE> w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="283" PAGE.FIRST="36" DATE.PUB="2008">Dz.U. 2008, L 283, s. 36</REF.DOC.OJ>. Najnowszym orzeczeniem dotyczącym znaczenia art. 8 tej dyrektywy jest wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pensions-Sicherungs-Verein</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑168/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1128">EU:C:2019:1128</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Zobacz również w szczególności wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070125">25 stycznia 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Robins i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑278/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:56">EU:C:2007:56</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130425">25 kwietnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hogan i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑398/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:272">EU:C:2013:272</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161124">24 listopada 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Webb-Sämann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑454/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:891">EU:C:2016:891</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180906">6 września 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hampshire</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑17/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:674">EU:C:2018:674</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, to w jakich okolicznościach, jeżeli takie występują, możliwe jest nałożenie odpowiedzialności w związku z takimi świadczeniami na przejmującego niewypłacalne przedsiębiorstwo poprzez zastosowanie art. 3 lub 5 dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia <DATE ISO="20010312">12 marca 2001 r.</DATE> w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="082" PAGE.FIRST="16" DATE.PUB="2001">Dz.U. 2001, L 82, s. 16</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Właśnie tego zasadniczo dotyczy kwestia podniesiona we wnioskach o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wystosowanych przez Bundesarbeitsgericht (federalny sąd pracy, Niemcy) (zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>sądem odsyłającym<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>). Sąd odsyłający zwraca się o wytyczne dotyczące zgodności z dyrektywą 2001/23 określonych opartych na prawie niemieckim praktyk prowadzących do ograniczenia uzupełniających świadczeń emerytalnych pracowników lub byłych pracowników, które mają zastosowanie w sytuacji niewypłacalności przedsiębiorstwa, a także ich wpływu na obowiązki przejmujących.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Dochodzę do wniosku, że kwestia została uregulowana w drodze lex specialis w art. 5 dyrektywy 2001/23. Ponadto – w okolicznościach występujących w postępowaniach głównych – orzecznictwo państwa członkowskiego, które chroni przejmujących przed realizacją pewnych praw do świadczeń emerytalnych pracowników niewypłacalnego zbywającego w odniesieniu do okresów zatrudnienia poprzedzających datę przejęcia, wykracza poza swobodę uznania przysługującą państwom członkowskim na podstawie art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 na potrzeby ograniczania praw i obowiązków nakładanych na przejmujących na podstawie art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23, w sytuacji gdy sporne prawa nie mogą być skutecznie dochodzone od zbywającego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191007">7 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Safeway</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑171/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:839">EU:C:2019:839</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jeżeli danym pracownikom w świetle prawa państwa członkowskiego nie przysługuje możliwość powołania się na te prawa przed sądami państw członkowskich w celu zabezpieczenia wypłaty odpowiednich świadczeń emerytalnych przez zbywającego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191007">7 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Safeway</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑171/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:839">EU:C:2019:839</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, wówczas takie świadczenia nie są <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>wymagalne<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/> przed wszczęciem postępowania upadłościowego w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23. Nie mogą być one zatem wyłączone z obowiązków przejmującego przewidzianych w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Niemniej jednak, nawet jeżeli ograniczenie przewidziane w art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 ma zastosowanie, podlega ono dwóm zastrzeżeniom.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Po pierwsze, ograniczenie przewidziane w art. 5 ust. 2 lit. a) musi być stosowane przez państwo członkowskie na tyle precyzyjnie i jasno, aby gwarantować pewność prawa wymaganą przez orzecznictwo Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Zobacz – w kontekście uchylenia dyrektywy – wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101021">21 października 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Accardo i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑227/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:624">EU:C:2010:624</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz ostatnio – przykładowo – wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191007">7 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Safeway</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑171/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:839">EU:C:2019:839</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Kwestia ta podlega ocenie sądu odsyłającego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Po drugie, stosownie do wymogu określonego w art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23, prawo państwa członkowskiego musi zapewniać ochronę, która jest <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>co najmniej równorzędna<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> z ochroną przewidzianą w dyrektywie 2008/94. Ustala się to na podstawie zasad wypracowanych przez Trybunał w orzeczeniu z dnia <DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE> w sprawie Pensions-Sicherungs-Verein<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Sprawa <REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑168/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1128">EU:C:2019:1128</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, i podlega to również ocenie sądu odsyłającego.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii Europejskiej</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Artykuł 3 ust. 1 i 4 oraz art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 2 lit. a) i art. 5 ust. 4 dyrektywy 2001/23 stanowią, co następuje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ARTICLE IDENTIFIER="003"><TI.ART><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>Artykuł 3.</TI.ART><PARAG IDENTIFIER="003.001"><NO.PARAG>1.</NO.PARAG><ALINEA>Prawa i obowiązki zbywającego wynikające z umowy o pracę lub stosunku pracy istniejącego w momencie przejęcia, przechodzą, w wyniku tego przejęcia, na przejmującego.</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="003.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>O ile państwa członkowskie nie ustalą inaczej, ust. 1 i 3 nie stosuje się w odniesieniu do praw pracowników do świadczeń związanych z wiekiem, inwalidztwem lub dla pozostających przy życiu członków rodziny w ramach istniejącego w zakładzie, poza systemem obowiązkowych zabezpieczeń społecznych w państwach członkowskich, uzupełniającego zakładowego lub międzyzakładowego systemu emerytalnego.</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="3"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Nawet wtedy, gdy państwa członkowskie nie przewidują, iż, zgodnie z lit. a) powyżej, ust. 1 i 3 obowiązują w stosunku do takich praw, przyjmują one środki konieczne do ochrony interesów pracowników i osób, które nie są już zatrudnione w zakładzie zbywającego w momencie przejęcia, w odniesieniu do praw przyznających im natychmiast lub w przyszłości uprawnienia do świadczeń związanych z wiekiem, w tym do świadczeń dla pozostających przy życiu członków rodziny, w ramach uzupełniającego programu, określonego w akapicie a)”.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG></ARTICLE><P>[…]</P><ARTICLE IDENTIFIER="005"><TI.ART>Artykuł 5</TI.ART><PARAG IDENTIFIER="005.001"><NO.PARAG>1.</NO.PARAG><ALINEA>O ile państwa członkowskie nie ustalą inaczej, art. 3 i 4 nie mają zastosowania do jakiegokolwiek przejęcia przedsiębiorstwa, zakładu lub części przedsiębiorstwa lub zakładu, jeżeli wobec zbywającego prowadzone jest postępowanie upadłościowe lub inne podobne postępowanie, wszczęte w celu likwidacji aktywów zbywającego, i jeżeli znajduje się on[o] pod nadzorem właściwego organu publicznego (którym może być likwidator, upoważniony przez właściwy organ publiczny).</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="005.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Jeżeli art. 3 i 4 mają zastosowanie w przypadku przejęcia w trakcie postępowania upadłościowego, wszczętego w stosunku do zbywającego (bez względu na to, czy postępowanie takie zostało wszczęte w celu likwidacji aktywów zbywającego) i takie postępowanie podlega nadzorowi właściwego organu publicznego (którym może być likwidator, upoważniony przez właściwy organ publiczny), państwo członkowskie może ustalić, że:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>niezależnie od postanowień art. 3 ust. 1, długi zbywającego, powstałe w związku z jakąkolwiek umową o pracę lub stosunkiem pracy, wymagalne przed przejęciem lub przed wszczęciem postępowania upadłościowego, nie są przenoszone na przejmującego, pod warunkiem, że takie postępowanie powoduje na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego uruchomienie ochrony co najmniej równorzędnej do tej, która jest przewidziana w przypadkach objętych zakresem dyrektywy Rady 80/987/EWG z dnia <DATE ISO="19801020">20 października 1980 r.</DATE> w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich dotyczących ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy [<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="283" PAGE.FIRST="23" DATE.PUB="1980">Dz.U. 1980, L 283, s. 23</REF.DOC.OJ>] […] oraz lub alternatywnie; że</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="005.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie podejmują odpowiednie środki, aby zapobiec nadużywaniu postępowań upadłościowych w sposób pozbawiający pracowników praw przewidzianych w niniejszej dyrektywie<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</ALINEA></PARAG></ARTICLE></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Artykuł 8 dyrektywy 2008/94 stanowi, co następuje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Państwa członkowskie zapewniają podjęcie środków koniecznych dla ochrony interesów pracowników i osób, które opuściły przedsiębiorstwo lub zakład pracodawcy przed dniem zaistnienia niewypłacalności pracodawcy, w zakresie nabytych przez nich praw do świadczeń emerytalnych lub praw do nabycia uprawnień do tych świadczeń w przyszłości, w tym świadczeń dla osób w razie śmierci żywiciela, przysługujących im z tytułu uczestnictwa w dodatkowych zakładowych lub międzyzakładowych programach emerytalnych istniejących poza krajowymi ustawowymi systemami zabezpieczenia społecznego<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo państwa członkowskiego</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Paragraf 613a Bürgerliches Gesetzbuch (niemieckiego kodeksu cywilnego, zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>BGB<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>) (ustęp 1) jest zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>Prawa i obowiązki w przypadku przejęcia przedsiębiorstwa<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>. Ustęp 1 stanowi, co następuje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="613A.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Jeżeli przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa podlega przeniesieniu na innego właściciela wskutek czynności prawnej, nowy właściciel wstępuje w prawa i obowiązki wynikające ze stosunku pracy istniejącego w momencie przejęcia. Jeżeli te prawa i obowiązki są regulowane postanowieniami układu zbiorowego lub umowy zakładowej, wówczas stają się one częścią stosunku pracy istniejącego między nowym właścicielem a pracownikiem i nie mogą zostać zmienione na niekorzyść pracownika przed upływem roku od dnia przejęcia. […]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Zgodnie z postanowieniami odsyłającymi ze względu na treść paragrafu 613a ust. 1 BGB w niemieckim prawie przewidziano co do zasady, że w razie przejęcia przedsiębiorstwa przejmowany przez przejmującego pracownik zachowuje prawa do pracowniczych świadczeń emerytalnych. Niemniej jednak na podstawie orzecznictwa sądu odsyłającego, począwszy od wyroku z dnia <DATE ISO="19800117">17 stycznia 1980 r.</DATE>, mającego pierwszeństwo przed przepisami prawa upadłościowego, paragraf 613a ust. 1 nie ma zastosowania w zakresie, w jakim przejmujący przedsiębiorstwo nie ponosi odpowiedzialności za przyszłe pracownicze świadczenia emerytalne, które wynikają ze stażu pracy osiągniętego przez pracownika przed wszczęciem postępowania upadłościowego. Wynika to z zasady równego zaspokojenia wierzycieli. W razie wszczęcia postępowania upadłościowego wierzytelności podlegają zaspokojeniu wyłącznie na podstawie odpowiednich przepisów Insolvenzordnung (niemieckiego prawa upadłościowego).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Paragraf 7 ust. 1 Gesetz zur Verbesserung der betrieblichen Altersversorgung (Betriebsrentengesetz – BetrAVG) (ustawy o poprawie pracowniczych programów emerytalnych) stanowi, że prawa nabyte definitywnie muszą być uznane przez organ prawny gwaranta na wypadek niewypłacalności, natomiast par. 7 ust. 2 zdanie szóste stanowi, że organ prawny gwaranta na wypadek niewypłacalności nie ma obowiązku uwzględniania zmian podstawy stosowanej na potrzeby obliczenia pracowniczych świadczeń emerytalnych, które powstały po ogłoszeniu niewypłacalności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Paragraf 14 ustawy o poprawie pracowniczych programów emerytalnych, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>Instytucja zabezpieczenia na wypadek upadłości pracodawcy<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>, stanowi, że instytucją zabezpieczenia na wypadek upadłości pracodawcy jest Pensions-Sicherungs-Verein Versicherungsverein auf Gegenseitigkeit (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>PSV<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>). Według postanowienia odsyłającego ta sama ustawa stanowi, że prawa nabyte wskutek osiągnięcia określonych progów związanych między innymi ze stażem pracy są gwarantowane przez PSV (zob. w szczególności par. 1b i 30f ustawy o poprawie pracowniczych programów emerytalnych).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne w postępowaniu głównym i pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Sprawa C‑674/18, <HT TYPE="NORMAL">EM/TMD Friction GmbH</HT></HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>W sprawie C‑674/18 powód EM, który urodził się w 1980 r., został zatrudniony w spółce Textar GmbH w 1996 r. Pracownikom spółki Textar GmbH gwarantowano między innymi pracownicze świadczenia emerytalne przewidziane obejmującą całą spółkę umową z radą zakładową. Na podstawie tego programu emerytalnego kwota świadczenia emerytalnego za każdy rok pracy wynosi od 0,2% do 0,55% miesięcznego wynagrodzenia brutto otrzymywanego w konkretnej dacie przed ustaniem stosunku pracy pracownika.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Stosunek pracy EM został przeniesiony na spółkę TMD Friction GmbH. Postępowanie upadłościowe w stosunku do majątku spółki TMD Friction GmbH wszczęto w dniu <DATE ISO="20090301">1 marca 2009 r.</DATE> W kwietniu 2009 r. zakład spółki TMD Friction GmbH, który funkcjonował po wszczęciu postępowania upadłościowego, został przejęty przez stronę pozwaną<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Zgodnie z uwagami na piśmie przedłożonymi przez EM przejmujący działał wówczas pod nazwą Friction OpCo i był spółką zależną należącą do grupy TMD, a następnie zmienił nazwę na TMD Friction.</P></NOTE> na podstawie sprzedaży dokonanej przez ustanowionego przez sąd syndyka masy upadłości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>PSV – wyznaczona zgodnie z prawem niemieckim instytucja zabezpieczenia pracowniczych świadczeń emerytalnych na wypadek upadłości pracodawcy – poinformowała EM, że ze względu na wiek (29 lat) do dnia wszczęcia postępowania upadłościowego nie zostały mu naliczone żadne nabyte uprawnienia do świadczeń emerytalnych i zgodnie z niemieckim prawem nie otrzyma on świadczeń od PSV w razie wystąpienia zdarzenia, które mogłoby uprawniać do takich świadczeń (takich jak osiągnięcie wieku emerytalnego).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>EM stwierdził przed sądem odsyłającym, że strona pozwana była zobowiązana do zapewnienia mu pracowniczych świadczeń emerytalnych w przyszłości po wystąpieniu zdarzenia uprawniającego do świadczeń (takiego jak osiągnięcie wieku emerytalnego) w kwocie uwzględniającej staż pracy nabyty przed wszczęciem postępowania upadłościowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Spółka TMD Friction GmbH podniosła przed sądem odsyłającym, że w sytuacji przejęcia przedsiębiorstwa po wszczęciu postępowania upadłościowego dotyczącego majątku należącego do zbywającego przedsiębiorstwo, przejmujący ponosi odpowiedzialność jedynie za tę część pracowniczych świadczeń emerytalnych, które wynikają z okresu przepracowanego po wszczęciu postępowania upadłościowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>W tych okolicznościach sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału z następującymi pytaniami:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>1)</NO.P><TXT>Czy art. 3 ust. 4 [dyrektywy 2001/23] – przy przejęciu zakładu po wszczęciu postępowania upadłościowego dotyczącego majątku zbywającego zakład na podstawie prawa krajowego, które co do zasady nakazuje stosowanie art. 3 ust. 1 i 3 [dyrektywy 2001/23] również w odniesieniu do praw pracowników do świadczeń związanych z wiekiem, inwalidztwem lub dla pozostających przy życiu członków rodziny w ramach uzupełniających zakładowych lub międzyzakładowych systemów emerytalnych w razie przejęcia zakładu – zezwala na ograniczenie polegające na tym, że przejmujący nie odpowiada za prawa przyznające w przyszłości uprawnienia do świadczeń oparte na stażu pracy sprzed wszczęcia postępowania upadłościowego?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze:</TXT><P>Czy środki konieczne do ochrony interesów pracowników na podstawie art. 3 ust. 4 lit. b) [dyrektywy 2001/23] w odniesieniu do ich praw przyznających im natychmiast lub w przyszłości uprawnienia do świadczeń związanych z wiekiem z uzupełniających zakładowych lub międzyzakładowych systemów emerytalnych w przypadku przejęcia zakładu po wszczęciu postępowania upadłościowego dotyczącego majątku zbywającego zakład powinny odpowiadać poziomowi ochrony wymaganemu na podstawie art. 8 [dyrektywy 2008/94]?</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie drugie:</TXT><P>Czy art. 3 ust. 4 lit. b) [dyrektywy 2001/23] należy interpretować w ten sposób, że środki konieczne do ochrony interesów pracowników w odniesieniu do ich praw przyznających im natychmiast lub w przyszłości uprawnienia do świadczeń związanych z wiekiem z uzupełniających zakładowych lub międzyzakładowych systemów emerytalnych zostały podjęte, jeżeli prawo krajowe przewiduje, że</P><?PAGE NO="6"?><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>zobowiązanie do zagwarantowania w przyszłości pracownikowi objętemu przejęciem zakładu w upadłości świadczenia emerytalnego z uzupełniającego zakładowego lub międzyzakładowego systemu emerytalnego przechodzi co do zasady na przejmującego zakład,</P></ITEM><ITEM><P>przejmujący zakład odpowiada za przyszłe roszczenia o wypłatę świadczeń emerytalnych w zakresie, w jakim opierają się one na okresach stażu pracy w zakładzie wykazanych po wszczęciu postępowania upadłościowego,</P></ITEM><ITEM><P>określona przez przepisy prawa krajowego instytucja zabezpieczenia na wypadek upadłości pracodawcy nie ma w tym przypadku przejmować odpowiedzialności za część przyszłych roszczeń o wypłatę świadczeń emerytalnych nabytą przed wszczęciem postępowania upadłościowego, oraz</P></ITEM><ITEM><P>pracownik może domagać się w postępowaniu upadłościowym dotyczącym zbywającego wartości nabytej przed wszczęciem postępowania upadłościowego części swoich przyszłych roszczeń o wypłatę świadczeń emerytalnych?</P></ITEM></LIST></P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Jeżeli prawo krajowe nakazuje, aby stosować art. 3 i art. 4 [dyrektywy 2001/23] w przypadku przejęcia zakładu również podczas postępowania upadłościowego, to czy art. 5 ust. 2 lit. a) [dyrektywy 2001/23] znajduje zastosowanie do praw pracownika przyznających w przyszłości uprawnienia do świadczeń emerytalnych z uzupełniających zakładowych lub międzyzakładowych systemów emerytalnych, które to prawa powstały wprawdzie przed wszczęciem postępowania upadłościowego, jednak prowadzą do uzyskania przez pracowników uprawnień do świadczeń dopiero w chwili wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego uprawniającego do świadczeń, a zatem dopiero w późniejszym momencie?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytania drugie lub czwarte:</TXT><P>Czy minimalny poziom ochrony, który ma być zagwarantowany przez państwa członkowskie na podstawie art. 8 [dyrektywy 2008/94], obejmuje również zobowiązanie do zapewnienia praw przyznających w przyszłości uprawnienia do świadczeń emerytalnych, które w chwili wszczęcia postępowania upadłościowego zgodnie z prawem krajowym nie były jeszcze nabyte ustawowo oraz które w ogóle są tylko dlatego ustawowo nabywane, ponieważ stosunek pracy nie zostaje zakończony w związku z upadłością?</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>6)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie piąte:</TXT><P>W jakich okolicznościach straty poniesione przez byłego pracownika w zakresie świadczeń z pracowniczego programu emerytalnego, które zostały spowodowane przez niewypłacalność pracodawcy, mogą zostać uznane za oczywiście nieproporcjonalne, co zobowiązywałoby państwa członkowskie do zagwarantowania w tym zakresie minimalnego poziomu ochrony na podstawie art. 8 [dyrektywy 2008/94], chociaż pracownik uzyska co najmniej połowę świadczeń, które będą wynikać z nabytych uprawnień emerytalnych?</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>7)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie piąte:</TXT><P>Czy wymagana na podstawie art. 3 ust. 4 lit. b) lub art. 5 ust. 2 lit. a) [dyrektywy 2001/23] ochrona praw pracownika – równoważna ochronie określonej w art. 8 [dyrektywy 2008/94] – przyznających w przyszłości uprawnienia do świadczeń emerytalnych jest zagwarantowana również wtedy, gdy wynika ona nie z prawa krajowego, lecz jedynie z bezpośredniego zastosowania art. 8 [dyrektywy 2008/94]?</P></NP></ITEM><?PAGE NO="7"?><ITEM><NP><NO.P>8)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie siódme:</TXT><P>Czy art. 8 [dyrektywy 2008/94] również wtedy wywołuje skutek bezpośredni, tak że może się na niego powoływać pracownik przed sądem krajowym, jeżeli otrzymuje on wprawdzie co najmniej połowę świadczeń, które wynikają z jego nabytych uprawnień emerytalnych, jednak jego straty poniesione wskutek niewypłacalności pracodawcy należy uznać za nieproporcjonalne?</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>9)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie ósme:</TXT><P>Czy instytucja zorganizowana na podstawie przepisów prawa prywatnego, ustanowiona przez państwo członkowskie – w sposób bezwzględnie wiążący dla pracodawców – jako instytucja zabezpieczenia pracowniczych programów emerytalnych na wypadek upadłości pracodawcy, która podlega państwowemu nadzorowi finansowemu, jak również pobiera od pracodawców na podstawie prawa publicznego składki niezbędne w celu ukonstytuowania zabezpieczenia emerytalnego na wypadek upadłości pracodawcy oraz, tak jak organ administracji, może wydać akt administracyjny, spełniając przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jest organem władzy publicznej tego państwa członkowskiego?<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</P></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Sprawa C‑675/18, <HT TYPE="NORMAL">FL/TMD Friction EsCo GmbH</HT></HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Zgodnie z postanowieniem odsyłającym sprawa FL różni się od sprawy EM jedynie tym, że uprawnienia do świadczenia emerytalnego w momencie wszczęcia postępowania upadłościowego były już nabyte.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>FL urodził się w 1950 r., a w 1968 r. rozpoczął pracę w Textar GmbH. Obejmująca całą spółkę umowa z radą zakładową gwarantowała pracownikom między innymi pracownicze świadczenia emerytalne. W ramach tego programu emerytalnego wysokość świadczenia emerytalnego za każdy rok pracy wynosi 0,5% miesięcznego wynagrodzenia brutto pracownika otrzymywanego w określonym dniu przed ustaniem jego stosunku pracy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Stosunek pracy FL został następnie przeniesiony na spółkę TMD Friction GmbH. Postępowanie upadłościowe w stosunku do majątku spółki TMD Friction GmbH wszczęto w dniu <DATE ISO="20090301">1 marca 2009 r.</DATE> W dniu <DATE ISO="20090422">22 kwietnia 2009 r.</DATE> zakład spółki TMD Friction GmbH, który funkcjonował po wszczęciu postępowania upadłościowego, został przejęty przez TMD Friction EsCo GmbH wskutek sprzedaży dokonanej przez wyznaczonego przez sąd syndyka masy upadłości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Od dnia <DATE ISO="20150801">1 sierpnia 2015 r.</DATE>, tj. od chwili przejścia na emeryturę, FL otrzymuje od TMD Friction EsCo GmbH z tytułu ww. programu emerytalnego pracownicze świadczenie emerytalne w wysokości 145,03 EUR miesięcznie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Również od dnia <DATE ISO="20150801">1 sierpnia 2015 r.</DATE> FL otrzymuje od PSV świadczenie emerytalne w wysokości 816,99 EUR miesięcznie. Zgodnie z prawem niemieckim PSV obliczył wysokość świadczenia na podstawie miesięcznego wynagrodzenia brutto, które przysługiwało powodowi na dzień wszczęcia postępowania upadłościowego (<DATE ISO="20090301">1 marca 2009 r.</DATE>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Przed sądem krajowym FL wywodził, że spółka TMD Friction EsCo GmbH powinna wypłacać mu wyższe pracownicze świadczenie emerytalne, wyliczone na podstawie mającego zastosowanie wobec niego programu emerytalnego w oparciu o ostatnie wynagrodzenie za pracę – a mianowicie pracownicze świadczenie emerytalne w kwocie 1115,50 EUR miesięcznie wynikające z wynoszącego 45 wliczanych do stażu pracy lat w spółce TMD Friction EsCo GmbH lub u jej poprzedników prawnych, a także wynagrodzenia miesięcznego brutto w kwocie 4940,00 EUR, które przysługiwało mu przed ustaniem stosunku pracy. Spółka TMD Friction EsCo GmbH powinna potrącić jedynie kwotę 816,99 EUR wypłacaną przez PSV, w związku z czym powinna wypłacać mu świadczenie emerytalne<?PAGE NO="8"?> wyższe o 149,48 EUR miesięcznie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Z akt sprawy wynika, że ma to związek z par. 7 ust. 2 ustawy o poprawie pracowniczych programów emerytalnych, o której mowa w pkt 11 powyżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Spółka TMD Friction EsCo GmbH wywodziła, że jeżeli do przejęcia przedsiębiorstwa dochodzi po wszczęciu postępowania upadłościowego wobec zbywającego, przejmujący odpowiada jedynie za tę część pracowniczego świadczenia emerytalnego, która wynika ze stażu pracy osiągniętego po wszczęciu postępowania upadłościowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający kieruje zatem takie same pytania prejudycjalne, jakie przedstawiono w pkt 18 powyżej, przy czym zastępuje pytanie trzecie, piąte i szóste przedstawione w pkt 20 powyżej, następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>3)</NO.P><TXT>W wypadku udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie drugie:</TXT><P>Czy art. 3 ust. 4 lit. b) [dyrektywy 2001/23] należy interpretować w ten sposób, że środki konieczne do ochrony interesów pracowników w odniesieniu do ich praw przyznających im natychmiast lub w przyszłości uprawnienia do świadczeń związanych z wiekiem z uzupełniających zakładowych lub międzyzakładowych systemów emerytalnych zostały przyjęte, jeżeli prawo krajowe przewiduje, że</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>zobowiązanie do zagwarantowania w przyszłości pracownikowi objętemu przejęciem zakładu w upadłości świadczenia emerytalnego z uzupełniającego zakładowego lub międzyzakładowego systemu emerytalnego przechodzi na przejmującego zakład,</P></ITEM><ITEM><P>przejmujący zakład odpowiada za prawa przyznające w przyszłości uprawnienia do świadczeń emerytalnych, których wysokość zostaje określona między innymi według długości stażu pracy i wynagrodzenia za pracę w chwili wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego uprawniającego do świadczeń, w zakresie, w jakim opierają się one na okresach stażu pracy w zakładzie wykazanych po wszczęciu postępowania upadłościowego,</P></ITEM><ITEM><P>określona przez przepisy prawa krajowego instytucja zabezpieczenia na wypadek upadłości pracodawcy ma w tym przypadku przejmować odpowiedzialność za nabytą przed wszczęciem postępowania upadłościowego część praw przyznających w przyszłości uprawnienia do świadczeń emerytalnych w zakresie, w jakim oblicza się ją w zależności od wynagrodzenia pobieranego przez pracownika w chwili wszczęcia postępowania upadłościowego, oraz</P></ITEM><ITEM><P>ani przejmujący, ani instytucja zabezpieczenia na wypadek upadłości pracodawcy nie odpowiadają za podwyższenie praw przyznających w przyszłości uprawnienia do świadczeń emerytalnych, które następuje wskutek podwyżek wynagrodzenia za pracę mających miejsce wprawdzie po wszczęciu postępowania upadłościowego, lecz odnoszących się do okresów stażu pracy ukończonych przed chwilą tego wszczęcia,</P></ITEM><ITEM><P>pracownik może jednak domagać się w postępowaniu upadłościowym dotyczącym zbywającego różnicy w wartości swoich praw przyznających uprawnienia do świadczeń w przyszłości?</P></ITEM></LIST></P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie lub czwarte:</TXT><P>Czy minimalny poziom ochrony, jaki ma być zagwarantowany przez państwa członkowskie na podstawie art. 8 [dyrektywy 2008/94], obejmuje również część nabytego w chwili wszczęcia postępowania upadłościowego prawa przyznającego w przyszłości uprawnienia do świadczeń emerytalnych, tylko dlatego, że stosunek pracy nie zostaje zakończony w związku z upadłością?</P></NP></ITEM><?PAGE NO="9"?><ITEM><NP><NO.P>6)</NO.P><TXT>W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie piąte:</TXT><P>W jakich okolicznościach straty poniesione przez byłego pracownika w zakresie świadczeń z pracowniczego programu emerytalnego, które zostały spowodowane przez niewypłacalność pracodawcy, mogą zostać uznane za oczywiście nieproporcjonalne, co zobowiązywałoby państwa członkowskie do zagwarantowania w tym zakresie minimalnego poziomu ochrony na podstawie art. 8 [dyrektywy 2008/94], chociaż były pracownik uzyskuje co najmniej połowę świadczeń wynikających z nabytych uprawnień emerytalnych?<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</P></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie zostały przedstawione Trybunałowi przez EM, FL, Republikę Federalną Niemiec i Komisję Europejską. W rozprawie w dniu <DATE ISO="20191212">12 grudnia 2019 r.</DATE> uczestniczyli wszyscy wymienieni, jak również spółki TMD Friction GmbH i TMD Friction EsCo GmbH (łącznie zwane dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>pozwanymi<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ocena</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Podejście</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Odniosę się w tej części do trzech kwestii, przedstawiając swoje podejście do rozwiązania problemu prawnego powstałego w postępowaniu głównym.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Horyzontalny charakter postępowania głównego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Po pierwsze, pytania ósme i dziewiąte są niedopuszczalne. Postępowanie główne dotyczy wykładni wymienionych już dyrektyw Unii w ramach powództwa między podmiotami prywatnymi, w związku z czym bezpośredni lub inny skutek tych dyrektyw nie może mieć decydującego znaczenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171010">10 października 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑413/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:745">EU:C:2017:745</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180807">7 sierpnia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Smith</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑122/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:631">EU:C:2018:631</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190516">16 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:424">EU:C:2019:424</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Niezależnie od powyższego pytania ósme i dziewiąte dotyczą bezpośrednich obowiązków wynikających z dyrektywy 2008/94, a pytanie dziewiąte poprzez opis nawiązuje do PSV<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pensions-Sicherungs-Verein</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑168/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1128">EU:C:2019:1128</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Niemniej jednak PSV nie jest stroną postępowania, zaś pytania ósme i dziewiąte, na które odpowiedzi miałyby wpływ na interesy PSV, wykraczają poza kwestie jedynie niekorzystnych reperkusji dla osoby trzeciej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180906">6 września 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hampshire</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑17/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:674">EU:C:2018:674</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>, dozwolone w świetle orzecznictwa Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Przykładowo bezpośredni skutek zobowiązuje każdy organ państwa członkowskiego do zaprzestania stosowania wszelkich przepisów prawa państwa członkowskiego sprzecznych z przepisem prawa Unii o skutku bezpośrednim. Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Deutsche Umwelthilfe</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑752/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1114">EU:C:2019:1114</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Zatem jeżeli Trybunał miałby udzielić odpowiedzi na pytania ósme i dziewiąte w zakresie bezpośredniego skutku, a więc pytania zadane i stanowiące przedmiot odpowiedzi z dnia <DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE> w ramach wspomnianego orzeczenia wydanego w sprawie Pensions-Sicherungs-Verein<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Sprawa <REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑168/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1128">EU:C:2019:1128</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>. Pragnę zauważyć, że kwestia identyczna jak w pytaniu szóstym została również podniesiona w tamtym postępowaniu, ale w tym przypadku pytanie jest dopuszczalne, ponieważ nie wywołuje ono bezpośredniego skutku. Elementy pytania ósmego, które dotyczą raczej proporcjonalności niż bezpośredniego skutku, zostały poruszone w przeredagowanym pytaniu czwartym (proporcjonalność poruszono również w pytaniu szóstym). W celu zapewnienia pełnego obrazu sytuacji nadmienię, że w pytaniu ósmym nie określono strony, wobec której powołano się na bezpośredni skutek.</P></NOTE>, skutkowałoby to w sposób nieunikniony naruszeniem zasad równości broni i prawa do obrony wynikających z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz przykładowo wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170726">26 lipca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sacko</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑348/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:591">EU:C:2017:591</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Z tego samego względu powstrzymam się od wyrażenia opinii na temat tego, czy zasady stosowane przez PSV skutkowały dyskryminacją EM ze względu na wiek, chociaż kwestia dyskryminacji ze względu na wiek została poruszona podczas rozprawy. Trybunał miał okazję rozważyć dyskryminację ze względu na wiek w kontekście świadczeń emerytalnych – przykładowo w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190508">8 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Österreichischer Gewerkschaftsbund</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑24/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:373">EU:C:2019:373</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Ze względu na to, że PSV nie jest stroną pozwaną, pytania maj również charakter hipotetyczny.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>W związku z powyższym minimalna gwarancja udzielona na podstawie art. 8 dyrektywy 2008/94<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Należy zauważyć, że w art. 16 dyrektywy 2008/94 uchylono dyrektywę 80/987, tak aby art. 5 ust. 2 lit. a) mógł zostać uznany za odsyłający do dyrektywy 2008/94.</P></NOTE> może mieć znaczenie w postępowaniu głównym jedynie w takim zakresie, w jakim przepis ten <HT TYPE="ITALIC">wiąże się</HT> z konsekwencjami prawnymi po stronie pozwanych w świetle – przykładowo – wykładni art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190516">16 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:424">EU:C:2019:424</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz również pkt 86 opinii rzecznik generalnej J. Kokott w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Grenville Hamphshire</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑17/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:287">EU:C:2018:287</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), w której rzecznik generalna stwierdziła w kontekście art. 8 dyrektywy 2008/94, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>dyrektywa nie może bezpośrednio nakładać obowiązków na jednostkę<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>. Rzecznik generalna powołała się na wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940714">14 lipca 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Faccini Dori</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑91/92</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:292">EU:C:1994:292</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20041005">5 października 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pfeiffer i in</NAME.CASE>. (od <NO.CASE>C‑397/01 do C‑403/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:584">EU:C:2004:584</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0108">108</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140115">15 stycznia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Association de médiation sociale</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑176/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2">EU:C:2014:2</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160419">19 kwietnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Dansk Industri</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑441/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:278">EU:C:2016:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Mając na uwadze, że postępowanie główne dotyczy powództwa horyzontalnego między dwiema osobami prywatnymi, sąd odsyłający ma obowiązek przy dokonywaniu jego interpretacji uwzględnić całość norm prawa krajowego i w oparciu o uznane w porządku krajowym metody wykładni uczynić wszystko, by możliwie w jak najszerszym zakresie interpretować je w świetle treści i celów danej dyrektywy, tak by doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego przez nią skutku, realizując tym samym normę ustanowioną w art. 288 akapit trzeci TFUE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190516">16 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:424">EU:C:2019:424</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Z uwagi na fakt, iż nic w aktach sprawy nie wskazuje, aby istniało postanowienie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej mające zastosowanie do rozstrzygnięcia tego sporu, jak również w świetle sytuacji, w której prawo państwa członkowskiego nie może być interpretowane jako zgodne z obowiązującymi przepisami dyrektywy Unii, dla postępowania głównego nie mają znaczenia zasady mające zastosowanie w tym przypadku sformułowane przez Trybunał w orzeczeniach takich jak wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180417">17 kwietnia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Egenberger</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑414/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:257">EU:C:2018:257</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181106">6 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bauer i Willmeroth</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑569/16 i C‑570/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:871">EU:C:2018:871</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181106">6 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑684/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:874">EU:C:2018:874</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Zasada niedokonywania wykładni prawa państwa członkowskiego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Po drugie, jakkolwiek przydatne dla zarysowania kontekstu są informacje przedłożone Trybunałowi na temat przepisów niemieckiego prawa upadłościowego i przepisów emerytalnych, pragnę przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunał nie jest właściwy do dokonywania wykładni przepisów krajowych lub oceny prawidłowości wykładni przepisów dokonanej przez organy państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Postanowienie prezesa Trybunału z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150128">28 stycznia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gimnasio Deportivo San Andrés</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑688/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:46">EU:C:2015:46</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo). Zobacz ostatnio, przykładowo, wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Fonds du Logement de la Région de Bruxelles Capitale</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑632/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:833">EU:C:2019:833</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Z tego względu niniejsza opinia ogranicza się do wykładni odpowiednich przepisów dyrektyw 2001/23 i 2008/94 i nie obejmuje rozważań nad znaczeniem pojęć prawa niemieckiego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Główne wątpliwości sądu krajowego i przeformułowanie pytań prejudycjalnych</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Po trzecie, kierując się interesem zapewnienia sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi, określę, co uważam za główne cele leżące u podstaw postawionych pytań i przeformułuję pytania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Wygląda na to, że znaczenie mają trzy kwestie: (1) ustalenie, czy postępowanie główne podlega art. 3 lub 5 dyrektywy 2001/23 lub obydwu tym przepisom łącznie; (2) następnie czy w okolicznościach danej sprawy mające zastosowanie przepisy w świetle właściwej wykładni powodują przeniesienie odpowiedzialności za świadczenia stanowiące przedmiot roszczeń EM i FL na pozwanych przejmujących; i (3) rola art. 8 dyrektywy 2008/94 w tym zakresie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w kontekście wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Trybunał może udzielić sądom krajowym wszelkich wskazówek, jakie uzna za niezbędne dla rozstrzygnięcia sporu rozpoznawanego w postępowaniu głównym, przy czym wyłącznie sądy krajowe są uprawnione do ustalenia, czy okoliczności faktyczne wywołujące zastosowanie przepisu prawa Unii zostały spełnione w sprawie zawisłej przed sądami krajowymi, jak również do ustalenia konsekwencji, jakie mają one dla wyroku, jaki sądy te są zobowiązane są wydać<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Zobacz między innymi wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140605">5 czerwca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mahdi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑146/14 PPU</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1320">EU:C:2014:1320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0078">78</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180807">7 sierpnia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Prenninger i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑329/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:640">EU:C:2018:640</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); o którym mowa w pkt 13 wydanej niedawno opinii rzecznika generalnego Saugmandsgaarda Øe w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Paulo Nascimento Consulting</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑692/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:362">EU:C:2019:362</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Ponadto Trybunał przypomniał w kontekście wykładni art. 3–5 dyrektywy 2001/23, że w celu udzielenia sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi Trybunał może być zmuszony do przeformułowania pytań prejudycjalnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170622">22 czerwca 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Federatie Nederlandse Vakvereniging i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑126/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:489">EU:C:2017:489</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190516">16 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:424">EU:C:2019:424</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Z tego względu proponuję, aby pierwsze cztery pytania uchylić, zważywszy, że opierają się ona na założeniu priorytetowego charakteru art. 3 dyrektywy 2001/23 względem art. 5 tej dyrektywy, co nie znajduje potwierdzenia ani w orzecznictwie Trybunału, ani w samej dyrektywie 2001/23. W świetle pierwszego z trzech wspomnianych celów (pkt 35) pierwsze pytanie mogłoby brzmieć następująco:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>(1)</NO.P><TXT>Jeżeli prawo państwa członkowskiego przewiduje ograniczenie uzupełniającego pracowniczego świadczenia emerytalnego, za które odpowiedzialność, ze względu na niewypłacalność zbywającego, ponosi przejmujący, czy prawa pracowników, których to dotyczy, podlegają regulacji na podstawie art. 5 dyrektywy 2001/23 lub art. 3 tej dyrektywy czy też obydwu tych przepisów?<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Określenie mających zastosowanie przepisów i hierarchii między nimi jest pod względem jakościowym odmiennym działaniem niż określenie, czy problem powstały w indywidualnym przypadku jest objęty ich zakresem przedmiotowym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Jak wyjaśniono szczegółowo poniżej (w pkt 44–59), doszedłem do wniosku, że jeżeli postępowanie upadłościowe wykracza poza zakres przedmiotowy art. 5 dyrektywy 2001/23, inne przepisy tej dyrektywy, takie jak art. 3 ust. 4, nie mogą być interpretowane w sposób obejmujący postępowanie upadłościowe, ponieważ art. 5 dyrektywy 2001/23 stanowi lex specialis.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Z tego względu proponuję, aby Trybunał odpowiedział na kolejne pytanie sformułowane następująco:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>(2)</NO.P><TXT>Czy postępowanie upadłościowe będące przedmiotem postępowania głównego jest objęte zakresem przedmiotowym art. 5 ust. 1 lub 2 dyrektywy 2001/23?<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Jak wyjaśniono poniżej (zob. pkt 61–79), doszedłem do wniosku, że postępowanie główne jest objęte zakresem przedmiotowym art. 5 ust. 2 dyrektywy 2001/23. Tym niemniej w celu zrealizowania drugiego celu określonego w pkt 35 powyżej potrzebne jest pytanie trzecie. Zważywszy na fakty zaistniałe w postępowaniu głównym, czy którykolwiek z akapitów art. 5 ust. 2 dyrektywy 2001/23 zobowiązuje pozwanych do zagwarantowania świadczeń emerytalnych stanowiących przedmiot roszczeń EM i FL? W tym celu można postawić pytanie trzecie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>(3)</NO.P><TXT>Czy w okolicznościach rozpatrywanych w postępowaniu głównym art. 5 ust. 2 lit. a) lub b) dyrektywy 2001/23 zezwala na przewidziane prawem państwa członkowskiego ograniczenie skutkujące brakiem odpowiedzialności przejmującego za uzupełniające świadczenia emerytalne przysługujące za staż pracy osiągnięty przed wszczęciem postępowania upadłościowego?<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Wreszcie, jak wspomniano w pytaniach 5–7, sąd odsyłający pragnie dowiedzieć się więcej na temat wpływu art. 8 dyrektywy 2008/94 na wykładnię dyrektywy 2001/23. Proponuję zatem ostatnie pytanie o następującej treści:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>4)</NO.P><TXT>Jaką rolę w przedmiotowych okolicznościach postępowania głównego ma odgrywać art. 8 dyrektywy 80/987, jeżeli pracownik, którego dotyczy przejęcie, dąży do przypisania obowiązków w zakresie świadczeń emerytalnych przejmującemu, w sytuacji gdy wobec zbywającego toczy się postępowanie upadłościowe, szczególnie w kontekście zasady proporcjonalności?<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Odpowiedzi na pytania w zmienionym brzmieniu</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania pierwszego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Na pytanie pierwsze w zmienionym brzmieniu należy odpowiedzieć w ten sposób, że jeżeli prawo państwa członkowskiego ogranicza uzupełniające pracownicze świadczenia emerytalne pracowników, za których ze względu na niewypłacalność zbywającego odpowiada przejmujący przedsiębiorstwo, wówczas zgodnie z prawem Unii prawa takich pracowników są regulowane przede wszystkim przez art. 5 dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Z akt sprawy wynika, że upadłość jest przesłanką ograniczenia praw emerytalnych przejmowanych pracowników ustanowioną w orzecznictwie sądu odsyłającego, które sięga <DATE ISO="19800117">17 stycznia 1980 r.</DATE> i budzi wątpliwości tego sądu. Jak zauważyła Komisja w uwagach na piśmie, wszczęcie postępowania upadłościowego spowodowało utratę praw przez pracowników będących stroną powodową.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Warto podkreślić, że ochrona przewidziana dyrektywą 2001/23 obejmuje wszystkie prawa pracowników, o ile nie są one przedmiotem wyjątku przewidzianego wprost w samej dyrektywie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Postanowienie prezesa Trybunału z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150128">28 stycznia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gimnasio Deportivo San Andrés</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑688/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:46">EU:C:2015:46</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Zasadniczo art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23 zobowiązuje przejmującego do uwzględnienia przy obliczaniu praw natury finansowej pełnego okresu zatrudnienia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170406">6 kwietnia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Unionen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑336/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:276">EU:C:2017:276</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Dopuszczalne są jedynie wyjątki przewidziane dyrektywą 2001/23, których wykładni należy dokonywać w sposób zawężający, jeżeli negują one zasadniczy cel dyrektywy 2001/23, jakim jest ochrona pracowników w związku z pewnymi przejęciami przedsiębiorstw<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Zobacz przykładowo wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20020604">4 czerwca 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Beckmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑164/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:330">EU:C:2002:330</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190516">16 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:424">EU:C:2019:424</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Pierwsze cztery pytania zdają się opierać na nieprawidłowym ujęciu konstrukcji dyrektywy 2001/23, ponieważ opierają się na założeniu, że orzecznictwo sądu odsyłającego sięgające <DATE ISO="19800117">17 stycznia 1980 r.</DATE>, które wyłącza okresy zatrudnienia poprzedzające upadłość z zakresu obowiązków przejmującego wobec przejmowanych pracowników w odniesieniu do pracowniczych świadczeń emerytalnych, stanowi realizację swobody uznania państw członkowskich przewidzianej słowami <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>o ile państwa członkowskie nie ustalą inaczej<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>, zawartymi w art. 3 ust. 4 lit. a) dyrektywy 2001/23, lub że podlegają one zgodności z art. 3 ust. 4 lit. b) tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Należy uznać raczej, jak argumentowano w uwagach na piśmie wniesionych przez Niemcy, co popierali EM i FL, że art. 5 dyrektywy 2001/23 stanowi lex specialis<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Zasada, iż przepis szczególny będzie miał zastosowanie w drodze odstępstwa od bardziej ogólnego przepisu, jest obecna od dawna w orzecznictwie Trybunału. Zobacz przykładowo wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20050120">20 stycznia 2005 r.</DATE>, <NAME.CASE>Engler</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑27/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:33">EU:C:2005:33</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Zobacz przykładowo nowszy wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nederlands Uitgeversverbond i Groep Algemene Uitgevers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑263/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1111">EU:C:2019:1111</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz ogólnie G. Beck, <HT TYPE="ITALIC">The Legal Reasoning of the Court of Justice of the EU</HT>, Oxford, Hart Publishing, 2012, s. 222–223.</P></NOTE>, które reguluje – wyłącznie – możliwość wykluczenia przez państwa członkowskie pracowników przejmowanych od niewypłacalnych zbywających z ochrony przewidzianej w art. 3 i 4.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Po pierwsze, niewątpliwie wynika to z art. 5. Jego związek z art. 3 i 4 ogranicza się do zapewnienia państwom członkowskim swobody uznania w zakresie rozszerzenia ochrony przewidzianej art. 3 i 4 <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>do jakiegokolwiek przejęcia przedsiębiorstwa […] jeżeli wobec zbywającego prowadzone jest postępowanie upadłościowe lub inne podobne postępowanie, wszczęte w celu likwidacji aktywów zbywającego i jeżeli znajduje się on pod nadzorem właściwego organu publicznego<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> (art. 5 ust. 1). Uogólnione odniesienie do art. 3 i 4 dyrektywy 2001/23 znajduje się również w art. 5 ust. 2, przewidującym dalszy zakres ograniczenia ochrony przewidzianej art. 3 i 4 w odniesieniu do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>przejęcia w trakcie postępowania upadłościowego, wszczętego w stosunku do zbywającego (bez względu na to, czy postępowanie takie zostało wszczęte w celu likwidacji aktywów zbywającego) i takie postępowanie podlega nadzorowi właściwego organu publicznego<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> [art. 5 ust. 2 lit. a)].</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Co więcej, jak wywodził pełnomocnik EM na rozprawie, art. 5 należy interpretować w taki sposób, by zniechęcać do nieuczciwego uciekania się do postępowania upadłościowego, zważywszy, że państwa członkowskie mają obowiązek podjęcia działań w celu zapobieżenia takim nadużyciom zgodnie z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2001/23. Dokonanie wykładni dyrektywy w taki sposób, że państwa członkowskie dysponują swobodą umożliwiającą ograniczenie praw pracowników w kontekście (form) postępowań upadłościowych wykraczających poza art. 5 dyrektywy, poprzez odniesienie do innego przepisu dyrektywy 2001/23 takiego jak art. 3 ust. 4, byłoby niespójne z tym celem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Na rozprawie zarówno pełnomocnicy EM, jak i FL, zaprzeczyli powoływaniu się na nadużycie praw, stwierdzając jedynie, że kwestia taka podlega ocenie sądów państwa członkowskiego, pod każdym innym względem, czym zajmował się Trybunał w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190613">13 czerwca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ellinika Nafpigeia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑664/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:496">EU:C:2019:496</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Jeśli chodzi o niedawne analizy dotyczące nadużywania prawa Unii – zob. opinia rzecznika generalnego Priita Pikamäe w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>AFMB</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑610/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1010">EU:C:2019:1010</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0072">72</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0082">82</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), sprawa w toku, oraz D. Leczykiewicz, Prohibition of abusive practices as a <QUOT.START CODE="2018" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>general principle<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="2019" ID="QE0022"/> of EU law, <HT TYPE="ITALIC">Common Market Law Review</HT>, t. 56, 2019, s. 703.</P></NOTE>. Nie współgrałoby to również z konstrukcją dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>W rezultacie nic w konstrukcji dyrektywy, co można by również nazwać jej kontekstem wewnętrznym<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Pinckernelle</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑535/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:996">EU:C:2016:996</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, ani nic w brzmieniu dyrektywy 2001/23 nie sugeruje, że art. 5 jest podrzędny względem art. 3 ogółem lub zasad zawartych w art. 3 ust. 4, dotyczących uzupełniających świadczeń emerytalnych w ramach programów zakładowych lub międzyzakładowych. Jedynie art. 5 ust. 2 lit. a) jest uzależniony od innego przepisu prawa Unii, a mianowicie dyrektywy 80/987, która poprzedzała dyrektywę 2008/94<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Przypis 16 powyżej.</P></NOTE>. Jak bowiem zauważył w uwagach na piśmie EM, zawarte w art. 5 dyrektywy 2001/23 odesłanie do dyrektywy 2008/94 (w formie ją poprzedzającej, a więc do dyrektywy 80/987) dodatkowo wzmacnia jej status lex specialis.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Motyw 7 dyrektywy 2001/23 odzwierciedla cel polegający na utworzeniu natychmiastowego instrumentu umożliwiającego państwom członkowskim realizację swobodę uznania w konkretnej dziedzinie. Stanowi on między innymi, że dyrektywa Rady 77/187/EWG z dnia <DATE ISO="19770214">14 lutego 1977 r.</DATE> w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="061" PAGE.FIRST="26" DATE.PUB="1977">Dz.U. 1977, L 61, s. 26</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> została zmieniona <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>w świetle […] tendencji ustawodawczych państw członkowskich odnośnie do ratowania przedsiębiorstw, które znalazły się w gospodarczych trudnościach<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Prezentowany przez mnie pogląd znajduje zatem dodatkowo potwierdzenie w genezie dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Artykuł 5 dyrektywy 2001/23 stał się częścią tej dyrektywy wskutek zmiany dyrektywy 77/187 dokonanej na mocy art. 4a dyrektywy Rady 98/50/WE z dnia <DATE ISO="19980629">29 czerwca 1998 r.</DATE> zmieniającej dyrektywę 77/187<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="201" PAGE.FIRST="88" DATE.PUB="1998">Dz.U. 1998, L 201, s. 88</REF.DOC.OJ>. Trzecią dyrektywą w tej serii jest dyrektywa 2001/23. Artykuł 3 ust. 4 dyrektywy 2001/23 wprowadzono również dyrektywą 80/987, ale ogólny temat emerytur był już uregulowany dyrektywą 77/187. Artykuł 3 ust. 3 tej dyrektywy stanowi zatem, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>ust. 1 i 2 nie obejmują praw pracowników do świadczeń związanych z wiekiem, inwalidztwem lub dla pozostających przy życiu członków rodziny w ramach uzupełniającego zakładowego lub międzyzakładowego systemu emerytalnego […]<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Wprowadzenie specjalnych zasad dotyczących upadłości odzwierciedlono w motywie 7 dyrektywy 98/50<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Przepis ten już nie obowiązuje.</P></NOTE>. Stanowi on, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>z myślą o zapewnieniu przetrwania niewypłacalnych przedsiębiorstw państwom członkowskim należy wyraźnie zezwolić na niestosowanie art. 3 i 4 dyrektywy 77/187/EWG do przejęć przeprowadzonych w ramach postępowania upadłościowego, a w przypadku przejęć dokonywanych w kontekście postępowania upadłościowego należy zezwolić na <HT TYPE="ITALIC">pewne</HT> odstępstwa od ogólnych przepisów dyrektywy<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>. (Wyróżnienie moje).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Co więcej, motyw 3 dyrektywy 98/50 stanowi, że jej celem była zmiana dyrektywy 77/187 <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>w świetle<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> między innymi <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz analiza rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:50">EU:C:2019:50</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) w odniesieniu do art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23.</P></NOTE>. Jak ostatnio wyjaśnił w sposób wyjątkowo szczegółowy rzecznik Maciej Szpunar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Ibidem.</P></NOTE>, orzecznictwo to przewidywało wyjątek od gwarancji przewidzianych w dyrektywie 77/187, początkowo uzasadniany <HT TYPE="ITALIC">szczególnym charakterem</HT> prawa upadłościowego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Wyróżnienie moje. Ibidem, pkt 43. Do orzeczeń Trybunału, które zostały skutecznie skodyfikowane w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23, należały wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19850207">7 lutego 1985 r.</DATE>, <NAME.CASE>Abels</NAME.CASE> (<NO.CASE>135/83</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1985:55">EU:C:1985:55</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910725">25 lipca 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>d’Urso i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑362/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:326">EU:C:1991:326</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19951207">7 grudnia 1995 r.</DATE>, <NAME.CASE>Spano i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑472/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:421">EU:C:1995:421</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980312">12 marca 1998 r.</DATE>, <NAME.CASE>Dethier Équipement</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑319/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:99">EU:C:1998:99</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Wniosek Komisji, na którym opierała się dyrektywa 98/50<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Wniosek dotyczący dyrektywy Rady w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (COM/94/300 wersja ostateczna) (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="274" PAGE.FIRST="10" DATE.PUB="1994">Dz.U. 1994, C 274, s. 10</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, również stanowi, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>z myślą o zapewnieniu przetrwania niewypłacalnego przedsiębiorstwa należy wyraźnie zezwolić państwom członkowskim na niestosowanie przepisów art. 3 i 4 dyrektywy w odniesieniu do przejęć dokonanych w ramach postępowania likwidacyjnego, a w przypadku przejęć dokonywanych w kontekście postępowania upadłościowego poprzedzającego likwidację należy zezwolić na <HT TYPE="ITALIC">pewne</HT> odstępstwa od ogólnych przepisów dyrektywy<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>, natomiast w opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego stwierdzono, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>zawarte we wniosku nowe przepisy dotyczące sytuacji upadłości stanowią przyjmowaną z zadowoleniem próbę wprowadzenia elementu elastyczności<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego na temat wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="133" PAGE.FIRST="13" DATE.PUB="1995">Dz.U. 1995, C 133, s. 13</REF.DOC.OJ>, pkt 2.10.2).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Mówiąc krótko, geneza dyrektywy 2001/23 nie pozwala na przyjęcie, że taka elastyczność przysługująca państwom członkowskim w odniesieniu do przejęć niewypłacalnych przedsiębiorstw miała być podporządkowana istniejącym wcześniej zasadom ogólnym dotyczącym świadczeń, wymienionym w art. 3 ust. 4 dyrektywy 2001/23. Obejmują one świadczenia emerytalne w ramach uzupełniających programów zakładowych lub międzyzakładowych, a więc kategorię świadczeń, której dotyczy postępowanie główne. Dodam, że wbrew logice prawnej byłoby uregulowanie tej samej sytuacji przez dwa różne przepisy takie jak art. 3 i 5 dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Z tego względu proponuję przedstawioną w pkt 44 powyżej odpowiedź na pytanie pierwsze w brzmieniu przeformułowanym.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania drugiego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Na pytanie drugie należy odpowiedzieć w taki sposób, że opisane w postanowieniu odsyłającym postępowanie upadłościowe jest objęte zakresem przedmiotowym art. 5 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy, a nie zakresem przedmiotowym art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">a)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Odpowiedź na pytanie dotyczące art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Utrwalone orzecznictwo Trybunału daje negatywną odpowiedź na pytanie dotyczące art. 5 ust. 1, szczególnie w świetle faktu, iż orzecznictwo poprzedzające art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23 jest kluczowe dla ustalenia znaczenia tego artykułu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie Plesser (C‑509/17, EU:2019:50, pkt 42–47 i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Zgodnie z tym orzecznictwem decydującymi kryteriami przy ustalaniu, czy postępowanie upadłościowe stanowi <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>postępowanie upadłościowe lub inne podobne postępowanie, wszczęte w celu likwidacji aktywów zbywającego i jeżeli znajduje się on pod nadzorem właściwego organu publicznego<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> są <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/><HT TYPE="ITALIC">zasady</HT><QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> tego postępowania i jego <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/><HT TYPE="ITALIC">cel</HT><QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Wyróżnienie w pierwotnej opinii rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Federatie Nederlandse Vakvereniging i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:241">EU:C:2017:241</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Trybunał orzekł, że dopuszczalność objęcia przejęcia przedsiębiorstwa wyjątkiem przewidzianym w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23 wymaga kumulatywnego spełnienia trzech warunków. Mianowicie: wobec zbywającego toczy się postępowanie upadłościowe lub inne podobne postępowanie, postępowanie to wszczęto w celu likwidacji aktywów zbywającego oraz postępowanie prowadzone jest pod kontrolą właściwego organu publicznego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Wyrok Trybunału z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190516">16 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:424">EU:C:2019:424</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu głównym nie jest spełniony jedynie drugi z warunków. Dotyczy on celu, jakim jest likwidacja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Pełnomocnik pozwanych podkreślił na rozprawie, że przejęcie będące przedmiotem postępowania głównego pozwoliło na zachowanie miejsc pracy oraz dalszą działalność i rozkwit przedsiębiorstwa. W uwagach na piśmie wniesionych przez Niemcy zauważono, że celem niemieckiego prawa w obecnym kształcie jest utrzymanie zatrudnienia pracowników, a podczas rozprawy zauważono, że ograniczenie obowiązków przejmujących niewypłacalne przedsiębiorstwa w odniesieniu do świadczeń emerytalnych sprawia, że nabycie przejmowanego przedsiębiorstwa staje się bardziej atrakcyjne. Inaczej cena przedsiębiorstwa byłaby wyższa. Na czynniki te zwrócono uwagę również w odesłaniu prejudycjalnym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Tym niemniej, jak zauważono w uwagach na piśmie wniesionych przez EM, jest to dokładnie cel, który wykluczono w orzecznictwie dotyczącym art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23. Wymóg, aby postępowanie było wszczęte w celu likwidacji, nie jest spełniony w przypadku postępowania służącego zapewnieniu dalszej działalności danego przedsiębiorstwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190516">16 maja 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:424">EU:C:2019:424</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>. Ma to zastosowanie niezależnie od nazwy nadanej postępowaniu stosowanej w prawie danego państwa członkowskiego. W sprawie Komisja/Włochy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090611">11 czerwca 2009 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑561/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:363">EU:C:2009:363</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Trybunał nie zaakceptował bowiem argumentów podniesionych przez rząd włoski na uzasadnienie braku wdrożenia dyrektywy 2001/23 w odniesieniu do przedsiębiorstw <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>w krytycznej sytuacji<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> na tej podstawie, iż w przeciwnym wypadku <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>mogłoby to zniechęcić do nabycia przedsiębiorstwa potencjalnych przejmujących w sytuacji, gdy musieliby oni utrzymać nadliczbowy personel przejmowanego przedsiębiorstwa<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Ibidem, pkt 26.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Nie dostrzegam, w jaki sposób postępowanie będące przedmiotem postępowania głównego można by postrzegać inaczej niż postępowanie służące zachowaniu operacyjnego charakteru przedsiębiorstwa lub jego rentownych części<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:50">EU:C:2019:50</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, a nie prowadzące do likwidacji aktywów z myślą o możliwie największym zaspokojeniu zbiorowych roszczeń wierzycieli<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Ibidem. Zobacz także opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Federatie Nederlandse Vakvereniging i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:241">EU:C:2017:241</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Taki warunek stawia orzecznictwo Trybunału, aby postępowanie upadłościowe mogło wchodzić w zakres wyjątku przewidzianego w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że postępowanie przeprowadzono w okresie zaledwie czterech miesięcy. Przedsiębiorstwo zostało w ramach tego postępowania przeniesione z jednej spółki zależnej grupy TMD do innej, co pozwoliło na kontynuowanie działalności gospodarczej. Bezsporne jest, że przedsiębiorstwo kontynuowało działalność pod tym samym adresem, a zarówno zbywający, jak i przejmujący byli związani tym samym układem zbiorowym. Nic nie wskazuje na to, by jakikolwiek organ wydał postanowienie w przedmiocie likwidacji aktywów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>W każdym razie, w sytuacji gdy postępowanie upadłościowe często służy dokonaniu restrukturyzacji, to nie ma ono na celu likwidacji przedsiębiorstwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Federatie Nederlandse Vakvereniging i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑126/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:241">EU:C:2017:241</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W orzecznictwie dawno już ustalono, że procedury służące promowaniu kontynuowania działalności gospodarczej z myślą o odbudowie wykraczają poza zakres przedmiotowy art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Przykładowo wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19951207">7 grudnia 1995 r.</DATE>, <NAME.CASE>Spano i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑472/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:421">EU:C:1995:421</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), stanowiący jeden z precedensów skutecznie skodyfikowanych w art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23.</P></NOTE>. Sytuacja taka ma miejsce w postępowaniu głównym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Gdyby na tym kończyła się konieczna analiza, nie wahałbym się polecić Trybunałowi, by orzekł, że świadczenia emerytalne zarówno EM, jak i FL, mają być zagwarantowane przez pozwanych, tak jak gdyby postępowanie upadłościowe nigdy nie miało miejsca. Niemniej jednak rozważenia wymaga także swoboda uznania przyznana państwom członkowskim w art. 5 ust. 2 lit. a), jak również kwestia tego, czy orzecznictwo sądu odsyłającego sięgające <DATE ISO="19800117">17 stycznia 1980 r.</DATE> wpisuje się w tę swobodę.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">b)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Odpowiedź na pytanie dotyczące art. 5 ust. 2 dyrektywy 2001/23</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Po pierwsze, pragnę zauważyć, że art. 5 ust. 2 lit. b) nie ma znaczenia dla tych rozważań, ponieważ wydaje się, że w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu głównym nie było żadnej umowy, która zmieniałaby <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>warunk[i] pracy pracowników […] mające zapewnić możliwości ochrony zatrudnienia poprzez zapewnienie możliwości przetrwania przedsiębiorstwa lub zakładu względnie części przedsiębiorstwa lub zakładu<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Ponadto, art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 dotychczas był przedmiotem zdecydowanie mniejszej liczby analiz niż art. 5 ust. 1<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Jego wykładni dokonał Trybunał w postanowieniu z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150128">28 stycznia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gimnasio Deportivo San Andrés</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑688/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:46">EU:C:2015:46</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), a także w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090611">11 czerwca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑561/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:363">EU:C:2009:363</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Moim przewodnikiem w ustalaniu jego znaczenia będzie zatem (ograniczone) dotychczasowe orzecznictwo, brzmienie, kontekst i cele przepisu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Zobacz opinia rzecznik generalnej J. Kokott w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Robins i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑278/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:476">EU:C:2006:476</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Trybunał orzekł, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>podstawowym założeniem<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> przyświecającym art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>jest zastosowanie art. 3 i 4<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090611">11 czerwca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑561/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:363">EU:C:2009:363</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jest to spójne z utrwaloną zasadą, w myśl której w przypadku przepisów dyrektywy 2001/23 przewidujących wyjątki od praw i obowiązków spoczywających na przejmującym należy dokonywać wykładni zawężającej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Ibidem, pkt 30. Zobacz pkt 46 powyżej i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Zarówno brzmienie art. 5 ust. 2 lit. a), jak i przebieg prac legislacyjnych nad nim wskazują, że w przeciwieństwie do art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23 stanowiącego kodyfikację orzecznictwa Trybunału, art. 5 ust. 2 lit. a) dodano w celu przyznania państwom członkowskim swobody uznania w zakresie ograniczenia praw i obowiązków przenoszonych przez zbywającego, szczególnie jeżeli postępowanie <HT TYPE="ITALIC">nie</HT> jest wszczynane w celu likwidacji aktywów zbywającego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o prace legislacyjne, odwołałem się do tych kwestii w pkt 55 i 57 powyżej. Państwa członkowskie miały uzyskać jedynie możliwość zastosowania <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>pewnych odstępstw<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> w celu zapewnienia przetrwania niewypłacalnych przedsiębiorstw.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Pierwsze słowa art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 stanowią: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>[j]eżeli art. 3 i 4 mają zastosowanie w przypadku przejęcia w trakcie postępowania upadłościowego, wszczętego w stosunku do zbywającego (bez względu na to, czy postępowanie takie zostało wszczęte w celu likwidacji aktywów zbywającego) […]<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Takie słowa można rozumieć tylko w taki sposób, że dla celów tego postępowania prawa i obowiązki przejmowane przez przejmujących na podstawie art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23 mają zastosowanie do <HT TYPE="ITALIC">wszystkich</HT> postępowań upadłościowych, których nie wszczęto w celu likwidacji aktywów zbywającego, jak ma to miejsce w przypadku sprawy rozpoznawanej w postępowaniu głównym, zważywszy, że nie przewidziano wprost możliwości zadecydowania inaczej przez państwo członkowskie, w przeciwieństwie do art. 5 ust. 1 dyrektywy 2001/23, który rozpoczyna się słowami <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>O ile państwa członkowskie nie ustalą inaczej<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>. Pierwsze słowa art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>[j]eżeli art. 3 i 4 mają zastosowanie w przypadku przejęcia w trakcie postępowania upadłościowego<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> odnosi się nie do swobody uznania przyznanej państwom członkowskim, ale do faktycznych i prawnych przesłanek zastosowania art. 3 i 4 dyrektywy 2001/23, takich jak istnienie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>przejęcia<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>. Kwestia swobody uznania państwa członkowskiego pojawia się w literach a) i b) art. 5 ust. 2.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Wykładnia taka znajduje zresztą potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Jak omówiono to w pkt 61–62 powyżej.</P></NOTE>. Odstępstwa umożliwiające odejście od tej zasady, które państwa członkowskie mogą zastosować w odniesieniu do postępowania upadłościowego, którego nie wszczęto w celu likwidacji zbywającego, przewidziano w lit. a).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Co więcej, w uwagach na piśmie przedstawionych przez Niemcy zauważono, że prawo niemieckie przewiduje ograniczony wyjątek dotyczący praw w procesie przejęcia przed ogłoszeniem upadłości w celu zabezpieczenia odbudowy przedsiębiorstwa, na co zezwala art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23. To właśnie ograniczone wyjątki ujęto w art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Z tego względu wskazane przez sąd odsyłający orzeczenie z dnia <DATE ISO="19800118">18 stycznia 1980 r.</DATE> i późniejsze orzecznictwo można uznać za odstępstwo zastosowane w odniesieniu do postępowania upadłościowego wchodzącego w zakres przedmiotowy art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że przed dodaniem art. 5 do dyrektywy 2001/23 nie było odstępstwa. Państwa członkowskie nie mają obowiązku podejmowania szczególnych środków w celu wdrożenia dyrektyw, o ile środki są wiążące pod względem prawnym<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Dyrektywa 2001/23 może być wdrażana poprzez orzecznictwo. Zobacz przykładowo wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19860710">10 lipca 1986 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Włochy</NAME.CASE> (<NO.CASE>235/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:303">EU:C:1986:303</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Zobacz ponadto S. Prechal, Directives in EC Law, Oxford, Oxford University Press, 2005, s. 78–81. Autor podkreśla na s. 79, że obowiązujące orzecznictwo ma być precyzyjne, opublikowane i przewidywalne. W kwestii znaczenia wiążących skutków prawnych we wdrażaniu prawa Unii – zob. moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Safeway</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑171/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:272">EU:C:2019:272</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądy państwa członkowskiego mają obowiązek dostosowania swojego orzecznictwa w taki sposób, aby było zgodne z prawem Unii. Zobacz przykładowo wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181106">6 listopada 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bauer i Willmeroth</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑569/16 i C‑570/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:871">EU:C:2018:871</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Nie wywołuje skutków fakt, że orzecznictwo sądu odsyłającego sięga <DATE ISO="19800118">18 stycznia 1980 r.</DATE>, a więc okresu przed wejściem w życie dyrektywy 2001/23, zważywszy, że przepisy istniejące już w prawie państwa członkowskiego mogą stanowić wdrożenie dyrektywy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19920520">20 maja 1992 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niderlandy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑190/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1992:225">EU:C:1992:225</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), w którym szereg zasad, włączywszy zasady poprzedzające wejście w życie dyrektywy, zabezpieczał jej skuteczne wdrożenie. Zobacz S. Prechal, <HT TYPE="ITALIC">Directives in EC Law</HT>, Oxford, Oxford University Press, 2005, s. 77. Zobacz ostatnio przykładowo wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150611">11 czerwca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Polska</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑29/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:379">EU:C:2015:379</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jak jednak wyjaśnię w mojej odpowiedzi na pytanie trzecie poniżej, wdrożenie poprzez orzecznictwo może powodować trudności pod względem przewidzianych w prawie Unii wymogów pewności prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>W każdym razie ze względów przedstawionych powyżej proponuję odpowiedź na pytanie drugie w postaci przeformułowanej zawartej w punkcie 60 powyżej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="18"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania trzeciego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Na pytanie trzecie, w brzmieniu przeformułowanym powyżej, należy odpowiedzieć w ten sposób, że art. 5 ust. 2 lit. a) zezwala na ograniczenie przewidziane prawem państwa członkowskiego, na mocy którego przejmujący nie odpowiada za uzupełniające pracownicze świadczenia emerytalne wynikające ze stażu pracy osiągniętego przed wszczęciem postępowania upadłościowego, jeżeli świadczenia te są skuteczne pod względem prawnym<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191007">7 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Safeway</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑171/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:839">EU:C:2019:839</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, w tym sensie, że pracownicy, których dotyczy sytuacja, są uprawnieni na mocy prawa państwa członkowskiego do podejmowania działań w celu powołania się na te prawa przed sądami państwa członkowskiego w celu zabezpieczenia wypłaty świadczeń emerytalnych przez zbywającego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191007">7 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Safeway</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑171/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:839">EU:C:2019:839</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W każdym razie, to czy skorzystanie przez państwo członkowskie ze swobody uznania przewidzianej w art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 poprzez orzecznictwo nastąpiło z zachowaniem precyzji i przejrzystości koniecznej dla zapewnienia pewności prawa, stanowi kwestię podlegającą ocenie sądu odsyłającego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Sprawa TMD Friction GmbH w sposób oczywisty upada w odniesieniu do EM, ponieważ – jak wynika z uwag na piśmie przedstawionych przez EM – zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 2 lit. a) świadczenia emerytalne nie były <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>wymagalne<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> (<QUOT.START CODE="201E" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/>dues<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/> w języku francuskim) w dacie przejęcia, czego wymaga ów przepis, jako że nie zaszły okoliczności dające podstawę do świadczenia emerytalnego, a mianowicie – w przypadku EM – nie doszło do przejścia na emeryturę.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Z kolei stanowisko w odniesieniu do FL jest bardziej skomplikowane, zważywszy, że jest to <HT TYPE="ITALIC">były</HT> pracownik. Chociaż FL osiągnął wiek emerytalny po ogłoszeniu upadłości (przejście na emeryturę nastąpiło w dniu <DATE ISO="20150731">31 lipca 2015 r.</DATE>), w aktach sprawy zauważono dodatkowo, że świadczenia emerytalne FL były <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0045" REF.END="QE0045"/>nabyte<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/> w chwili wszczęcia postępowania upadłościowego. To zatem do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy FL był uprawniony na dzień wszczęcia postępowania upadłościowego do uzyskania od niewypłacalnego zbywającego uzupełniającego świadczenia emerytalnego stanowiącego przedmiot sporu, w rozumieniu pkt 80 powyżej. Jeżeli tak było, zwolnienie przejmującego z odpowiedzialności za ich zapłatę jest zgodne z dyrektywą 2001/23.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Słowo <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0046" REF.END="QE0046"/>wymagalny<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> można interpretować jedynie w ten sposób, że oznacza ono moment, w którym pracownik jest uprawniony do otrzymania świadczeń emerytalnych, na przykład wskutek wystąpienia zdarzenia dającego podstawę do tego rodzaju uprawnienia. Przyjęcie argumentów przedstawionych w uwagach na piśmie przez Niemcy, z których wynika, że w procesie przejęcia zobowiązanie dotyczące prawa staje się <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0047" REF.END="QE0047"/>wymagalne<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>, gdy dochodzi do obciążenia ekonomicznego zbywającego (a więc na etapie poprzedzającym upadłość), prowadziłoby do sytuacji niemożliwej w praktyce pod względem podziału aktywów w sytuacji upadłości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Poza brakiem spójności z brzmieniem art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23, oznaczałoby to również brak pewności prawa oraz przeszkodę w prawidłowym funkcjonowaniu zasady równego zaspokojenia wierzycieli. Jak zauważono w uwagach na piśmie przedłożonych przez EM, ponieważ EM dopiero przejdzie na emeryturę, poniesione straty można jedynie oszacować, przyjmując, że wyniosą one niebagatelną kwotę 430 EUR miesięcznie z szacowanego pracowniczego świadczenia emerytalnego w wysokości 1300 EUR miesięcznie. Stanowi to kontrast względem bardzo dokładnego arytmetycznie określenia wysokości strat FL, które wynoszą 149,98 EUR.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Ponadto sformułowanie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0048" REF.END="QE0048"/>wymagalne<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> zawarte w art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 z uwagi na fakt, iż przepis ten ogranicza prawa pracowników przewidziane dyrektywą 2001/23, należy interpretować w sposób ścisły<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Zobacz pkt 71 powyżej.</P></NOTE>. Wykładni należy dokonywać ponadto z należytym uwzględnieniem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 z dnia <DATE ISO="20190620">20 czerwca 2019 r.</DATE> w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej, umorzenia długów i zakazów prowadzenia działalności oraz w sprawie<?PAGE NO="19"?> środków zwiększających skuteczność postępowań dotyczących restrukturyzacji, niewypłacalności i umorzenia długów, a także zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 (dyrektywy o restrukturyzacji i upadłości)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="172" PAGE.FIRST="18" DATE.PUB="2019">Dz.U. 2019, L 172, s. 18</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>, którą państwa członkowskie muszą transponować do <DATE ISO="20210717">17 lipca 2021 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Artykuł 34. Jak zauważyłem w mojej opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Pinckernelle</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-535/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:996">EU:C:2016:996</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), kontekst przy dokonywaniu wykładni aktu prawa Unii obejmuje również uwzględnienie przepisów ustawodawczych merytorycznie powiązanych z interpretowanym przepisem.</P></NOTE>. Stanowi ona, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0049" REF.END="QE0049"/>ramy restrukturyzacji zapobiegawczej określone zgodnie z niniejszą dyrektywą nie powinny mieć wpływu na roszczenia i uprawnienia względem dłużnika do wypłat związanych z pracowniczymi programami emerytalnymi, jeśli te roszczenia i uprawnienia zostały nabyte w okresie przed restrukturyzacją<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Motyw 20.</P></NOTE>. Sugeruje to wykładnię dyrektywy 2001/23, która przewiduje maksymalizację obowiązków przejmujących przedsiębiorstwa przechodzące restrukturyzację w odniesieniu do świadczeń emerytalnych, a nie ich minimalizację.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Pewność prawa zobowiązuje sąd państwa członkowskiego, by w każdym wypadku zweryfikował, czy orzecznictwo sądu odsyłającego sięgające <DATE ISO="19800118">18 stycznia 1980 r.</DATE> może stanowić skuteczne wykorzystanie ograniczenia przewidzianego w art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Zobacz przykładowo wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150611">11 czerwca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Polska</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑29/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:379">EU:C:2015:379</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Trybunał potwierdził ostatnio, w związku z obliczaniem świadczeń emerytalnych, że pewność prawa musi być tym bardziej rygorystycznie przestrzegana w przypadku przepisów mogących powodować skutki finansowe, tak aby prawa przyznane jednostkom przez prawo Unii były wykonywane w sposób wystarczająco precyzyjny, jasny i przewidywalny, aby umożliwić zainteresowanym osobom dokładne poznanie ich praw i obowiązków oraz podjęcie w związku z tym odpowiednich działań, a także powołanie się na te prawa przed sądami krajowymi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191007">7 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Safeway</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑171/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:839">EU:C:2019:839</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Trybunał orzekł również, że w kontekście odstępstw od dyrektyw w zakresie praw pracowników pozostających w stosunku pracy, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0050" REF.END="QE0050"/>w przypadku gdy prawo Unii pozostawia państwom członkowskim możliwość wprowadzenia odstępstw od określonych przepisów dyrektywy, państwa te mają obowiązek wykonywania swych uprawnień dyskrecjonalnych z poszanowaniem ogólnych zasad prawa Unii, w tym zasady pewności prawa. W tym celu przepisy umożliwiające wprowadzenie fakultatywnych odstępstw od reguł ustanowionych w dyrektywie muszą być wprowadzone w życie na tyle dokładnie i jasno, aby zadośćuczynić wymogom wynikającym z powyższej zasady<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101021">21 października 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Accardo i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑227/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:624">EU:C:2010:624</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Z akt sprawy wynika, co na rozprawie potwierdził przedstawiciel Komisji, że aktywne działania podejmowane przez Niemcy w celu wdrożenia dyrektywy 2001/23 koncentrowały się wokół par. 613a niemieckiego kodeksu cywilnego. Podczas rozprawy można było odnieść wrażenie braku powiązania między art. 5 dyrektywy 2001/23 a środkami legislacyjnymi w Niemczech dotyczącymi upadłości. Tym bardziej sąd odsyłający powinien zweryfikować zgodność z zasadami omówionymi w pkt 87 i 88 powyżej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Z przedstawionych względów na pytanie trzecie należy udzielić odpowiedzi zawartej w pkt 80 powyżej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">4.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania czwartego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Na pytanie czwarte w przeformułowanym brzmieniu należy odpowiedzieć w ten sposób, że przesłanką zastosowania art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 jest spełnienie zgodnie z prawem państwa członkowskiego wymogów określonych w art. 8 dyrektywy 2008/94. Obniżenie, z powodu niewypłacalności byłego pracodawcy, kwoty świadczeń emerytalnych z pracowniczego programu emerytalnego wypłacanych byłemu pracownikowi uważa się za oczywiście nieproporcjonalne, jeżeli<?PAGE NO="20"?> były pracownik otrzymuje mniej niż połowę kwoty świadczeń wynikającej z nabytych uprawnień, lub jeżeli w następstwie obniżenia ten były pracownik już żyje lub będzie żył poniżej progu zagrożenia ubóstwem określonego przez Eurostat dla danego państwa członkowskiego, o czym rozstrzyga sąd krajowy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>Status art. 8 dyrektywy 2008/94 jako przesłanki ograniczenia obowiązków nałożonych na przejmujących przez art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23 jest niepodważalny, co wynika z brzmienia art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 i słów <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0051" REF.END="QE0051"/>pod warunkiem, że<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>Jak wyjaśniono powyżej, potencjalne znaczenie art. 8 dyrektywy 2008/94 ogranicza się do przypadku FL, zważywszy, że art. 5 ust. 2 lit. a) dopuszcza jedynie wyłączenie wierzytelności <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0052" REF.END="QE0052"/>wymagalnych<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> przed przejęciem lub wszczęciem postępowania upadłościowego jedynie, przy dalszym warunku, by prawo państwa członkowskiego zapewniało <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0053" REF.END="QE0053"/>ochronę co najmniej równorzędną<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/>, do tej która jest przewidziana dyrektywą 2008/94. Od czasu orzeczenia wydanego w sprawie Robins i in.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070125">25 stycznia 2007 r.</DATE> (<NO.CASE>C-278/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:56">EU:C:2007:56</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> orzecznictwo przewiduje stosowanie testu proporcjonalności, obejmującego minimalne zobowiązanie do zagwarantowania 50% świadczeń emerytalnych wynikających z praw emerytalnych narosłych w ramach uzupełniającego pracowniczego programu emerytalnego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Ibidem, pkt 57, 59.</P></NOTE>. Trybunał orzekł również, że art. 8 […] <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0054" REF.END="QE0054"/>ma gwarantować ochronę interesów pracowników w długiej perspektywie, biorąc pod uwagę, że takie interesy w odniesieniu do praw nabytych lub do nabycia w przyszłości rozciągają się zasadniczo na cały czas trwania emerytury<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P><HT TYPE="ITALIC">Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161124">24 listopada 2016 r</DATE>., <NAME.CASE>Webb-Sämann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-454/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:891">EU:C:2016:891</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</HT></P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>Należy zauważyć, że opisana powyżej zasada ze sprawy Robins ewoluowała w świetle rozstrzygnięcia Trybunału zawartego w wyroku z dnia <DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, Pensions-Sicherungs-Verein. Trybunał orzekł:</TXT><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0055" REF.END="QE0055"/>Artykuł 8 dyrektywy 2008/94 należy interpretować w ten sposób, że obniżenie, z powodu niewypłacalności byłego pracodawcy, kwoty świadczeń emerytalnych z pracowniczego programu emerytalnego wypłacanych byłemu pracownikowi uważa się za oczywiście nieproporcjonalne, mimo że zainteresowany otrzymuje co najmniej połowę kwoty świadczeń wynikającej z uprawnień nabytych, jeżeli ten były pracownik już żyje lub będzie żył, wskutek tego obniżenia, poniżej progu zagrożenia ubóstwem określonego przez Eurostat dla danego państwa członkowskiego<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pensions-Sicherungs-Verein</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑168/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1128">EU:C:2019:1128</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Chociaż jest to kwestia podlegająca ocenie sądu państwa członkowskiego, z uwagi na fakt, iż FL domaga się od pozwanego jedynie uzupełniającego świadczenia emerytalnego, które jest wyższe o 149,48 EUR od aktualnie otrzymywanego świadczenia, próg ten wydaje się zostać osiągnięty, szczególnie że w uwagach na piśmie FL wskazano, że strata wynosi jedynie 12,8%. Ponadto podnoszony w uwagach na piśmie przez FL argument, że ustępstwa akceptowane przez pracowników takich jak FL w ramach zapewnienia kontynuowania działalności przedsiębiorstwa są istotne dla testu proporcjonalności nie został uwzględniony w orzecznictwie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Podkreślam jednak, że obowiązek przewidziany w art. 8 dyrektywy 2008/94 stanowi istotną minimalną gwarancję ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawców (motyw 3). Artykuł 8 wiąże państwa członkowskie niezależnie od ustaleń wprowadzonych przez państwa członkowskie w odniesieniu do przejmujących w ogólnym przedmiocie przejmowania świadczeń związanych z wiekiem, inwalidztwem lub dla pozostających przy życiu członków rodziny na mocy art. 3 ust. 4 lit. a) dyrektywy 2001/23, jak również minimalnych obowiązków nałożonych na państwa członkowskie w art. 3 ust. 4 lit. b) w odniesieniu do takich świadczeń ogółem.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="21"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Podsumowując, art. 8 dyrektywy 2008/94 stanowi gwarancję zabezpieczającą, która zobowiązuje państwa członkowskie do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0056" REF.END="QE0056"/>zagwarantowania pracownikom […] minimalnego stopnia ochrony wymaganego tym przepisem<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑168/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1128">EU:C:2019:1128</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>. Symbolem tego obowiązku jest ustanowienie ochrony w pełni niezależnej ekonomicznie od niewypłacalnego zbywającego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0068"><P>Jak wyjaśniono w opinii rzecznika generalnego M. Bobeka w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Webb-Sämann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑454/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:657">EU:C:2016:657</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0078">78</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Wspiera on pracownika niezależnie od ustaleń wprowadzonych przez państwa członkowskie na mocy dyrektywy 2001/23, zgodnie z art. 3 ust. 4 w odniesieniu do świadczeń emerytalnych. Pozostaje to w spójności z jednym z sięgających lat 70. kluczowych celów tzw. <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0057" REF.END="QE0057"/>dyrektyw restrukturyzacyjnych<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/>, jakim jest ograniczenie niekorzystnych socjalnych konsekwencji operacji restrukturyzacyjnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0069"><P>Pełniejsza analiza – zob. opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Plessers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑509/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:50">EU:C:2019:50</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Na pytanie czwarte w brzmieniu przeformułowanym należy zatem odpowiedzieć zgodnie z sugestią zawartą w pkt 91 powyżej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Z tego względu proponuję udzielić następujących odpowiedzi na przeformułowane pytania prejudycjalne:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>Jeżeli prawo państwa członkowskiego ogranicza uzupełniające pracownicze świadczenia emerytalne pracowników, za które – ze względu na niewypłacalność zbywającego – ponosi odpowiedzialność przejmujący przedsiębiorstwo, prawa przysługujące zainteresowanym pracownikom wobec przejmującego są regulowane przede wszystkim art. 5 dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia <DATE ISO="20010312">12 marca 2001 r.</DATE> w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Postępowanie upadłościowe będące przedmiotem postępowania głównego jest objęte zakresem przedmiotowym art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Artykuł 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 zezwala na przewidziane prawem państwa członkowskiego ograniczenie, na mocy którego przejmujący nie odpowiada za uzupełniające świadczenia emerytalne wynikające ze stażu pracy osiągniętego przed wszczęciem postępowania upadłościowego, jeżeli świadczenia te są skuteczne pod względem prawnym w takim sensie, że zainteresowani pracownicy są uprawnieni do podjęcia na mocy prawa państwa członkowskiego działań w celu powołania się na te prawa przed sądami państwa członkowskiego w celu zabezpieczenia wypłaty odpowiednich świadczeń emerytalnych od zbywającego. Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy swoboda uznania przyznana państwu członkowskiemu na mocy art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 w świetle orzecznictwa została wykonana z precyzją i jasnością zapewniającą pewność prawa.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Przesłanką zastosowania art. 5 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/23 jest spełnienie zgodnie z prawem państwa członkowskiego wymogów określonych w art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia <DATE ISO="20081022">22 października 2008 r.</DATE> w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Obniżenie, z powodu niewypłacalności byłego pracodawcy, kwoty świadczeń emerytalnych z pracowniczego programu emerytalnego wypłacanych byłemu pracownikowi uważa się za oczywiście nieproporcjonalne, jeżeli były pracownik otrzymuje mniej niż połowę kwoty świadczeń wynikającej z nabytych uprawnień, lub jeżeli w następstwie obniżenia ten były pracownik już żyje lub będzie żył poniżej progu zagrożenia ubóstwem określonego przez Eurostat dla danego państwa członkowskiego, o czym rozstrzyga sąd krajowy.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>