Op 23 oktober 2024 heeft de Commissie een besluit vastgesteld inzake een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad  (1) maakt de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit bekend, met inbegrip van de opgelegde sancties, rekening houdend met het rechtmatige belang van ondernemingen inzake de bescherming van hun bedrijfsgeheimen.

1.   INLEIDING

(1)

Bij het besluit wordt een geldboete opgelegd aan České dráhy, a.s. (“ČD”, Tsjechië) en Österreichische Bundesbahnen-Holding Aktiengesellschaft, ÖBB-Personenverkehr Aktiengesellschaft en ÖBB-Technische Services-Gesellschaft mbH (hierna gezamenlijk “ÖBB” genoemd, Oostenrijk) wegens schending van artikel 101 VWEU.

(2)

Van 9 mei 2012 tot en met 21 januari 2016 namen ÖBB en ČD (hierna samen “de partijen”) deel aan een overeenkomst en/of onderling afgestemde feitelijke gedraging die erop gericht was de toegang of de uitbreiding van hun gemeenschappelijke concurrent RegioJet a.s. (“RegioJet”, Tsjechië) tot/op de markten voor binnenlands personenvervoer per spoor over lange afstanden in Tsjechië en voor internationaal personenvervoer per spoor over lange afstanden tussen Oostenrijk en Tsjechië op de route Praag-Wenen te belemmeren door de toegang van RegioJet tot de door ÖBB gebruikte treinwagons voor personenvervoer over lange afstanden te verhinderen, te belemmeren of te beperken.

2.   BESCHRIJVING VAN DE ZAAK

2.1.   Procedure

(3)

Tussen 28 juni en 1 juli 2016 verrichtte de Commissie inspecties in de gebouwen van ČD (Praag) en ÖBB (Wenen).

(4)

De Commissie ontving vervolgens een verzoek van ÖBB om vermindering van geldboeten op grond van de mededeling van de Commissie van 2006 betreffende immuniteit tegen geldboeten en vermindering van geldboeten in kartelzaken (de “clementieregeling”).

(5)

Op 10 juni 2022 stelde de Commissie een mededeling van punten van bezwaar vast. Op 14 september 2022 diende ÖBB zijn schriftelijke antwoord op de mededeling van punten van bezwaar in. Op 30 september 2022 diende ČD zijn schriftelijke antwoord op de mededeling van punten van bezwaar in. Op 13 en 14 december 2022 maakten beide partijen gebruik van hun recht om te worden gehoord door deel te nemen aan de hoorzitting.

(6)

Het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities bracht op 18 oktober 2024 een gunstig advies uit.

2.2.   Samenvatting van de inbreuk

2.2.1.   Feiten

(7)

In het besluit wordt vastgesteld dat ČD en ÖBB op heimelijke wijze de verkoopprocedures voor gebruikte treinwagons voor personenvervoer per spoor van ÖBB hebben vervalst ten nadele van RegioJet om de concurrentie op de markt voor personenvervoer per spoor over lange afstanden in Tsjechië en op het internationale spoorwegtraject tussen Praag en Wenen te vervalsen.

(8)

De kernactiviteit van de partijen is het aanbieden van personenvervoer per spoor in respectievelijk Tsjechië en Oostenrijk en op internationale trajecten tussen de twee landen, waar de partijen in samenwerking gezamenlijke diensten aanbieden (bv. op de route Praag-Wenen). Tijdens de inbreukperiode was RegioJet een daadwerkelijke concurrent van ČD in Tsjechië en een potentiële concurrent van beide partijen op de route Praag-Wenen.

(9)

Als kleine nieuwkomer met beperkte middelen gebruikte RegioJet grotendeels tweedehandse wagons voor zowel zijn bestaande activiteiten als mogelijke verdere uitbreiding. ÖBB was een belangrijke bron van deze wagons vanwege de technische compatibiliteit ervan met de spoorwegnetten in Oostenrijk en Tsjechië en het grote aantal beschikbare wagons van goede kwaliteit en met moderne kenmerken (airconditioning, geschiktheid voor hogere snelheid enz.).

(10)

Door overeen te komen om maatregelen te nemen om de toegang van RegioJet tot de gebruikte wagons van ÖBB te beperken, streefden ČD en ÖBB het bredere doel na van het belemmeren van markttoegang of uitbreiding van hun gemeenschappelijke concurrent RegioJet op de markten voor binnenlands personenvervoer per spoor over lange afstanden in Tsjechië en voor internationaal personenvervoer per spoor over lange afstanden op de route Praag-Wenen.

(11)

De inbreuk bestond uit talrijke mededingingsverstorende handelingen die tijdens de inbreukperiode plaatsvonden, zoals: a. het op zodanige wijze timen van de verkoop van wagons van ÖBB dat de mogelijkheid van verkoop van de wagons aan RegioJet werd beperkt; b. het sjoemelen met de verkoop van wagons zodat ČD de wagons zou kunnen verkrijgen in plaats van RegioJet; c. het uitwisselen van informatie over de biedingen en de mate van belangstelling van andere inschrijvers; en d. in één geval met betrekking tot wagons die ČD niet van plan was te kopen, het bereiken van overeenstemming over een geschikte koper (niet RegioJet).

(12)

De partijen waren zich ervan bewust dat de gebruikte wagons van ÖBB een belangrijke input vormden voor de nieuwkomer RegioJet en dat het beperken van de toegang van RegioJet tot de wagons van ÖBB op zijn minst de uitbreiding van RegioJet kon beperken en daarmee zijn vermogen om met de partijen te concurreren.

2.2.2.   Juridische beoordeling

(13)

In het besluit wordt vastgesteld dat de overeenkomst en/of onderling afgestemde feitelijke gedraging van de partijen één enkele voortdurende inbreuk op artikel 101, lid 1, VWEU vormt en een kartel in de zin van punt 1 van de clementieregeling.

(14)

Op basis van de inhoud, de doelstellingen en de juridische en economische context wordt in het besluit geconcludeerd dat de betrokken overeenkomst en/of onderling afgestemde feitelijke gedraging ertoe strekte de mededinging te beperken in de zin van artikel 101, lid 1, VWEU.

2.3.   Sancties

(15)

In het besluit worden de richtsnoeren boetetoemeting van 2006 (2) toegepast.

2.3.1.   Basisbedrag van de boete

(16)

Het basisbedrag voor elke te beboeten partij wordt bepaald op basis van de waarde van de verkopen van goederen of diensten waarop de inbreuk betrekking heeft en vloeit voort uit de toepassing van een variabel bedrag en een aanvullend bedrag.

(17)

Voor de vaststelling van de waarde van de verkopen houdt de Commissie rekening met de inkomsten van de partijen op de markten voor personenvervoer over lange afstand, met inbegrip van zowel inkomsten uit de verkoop van vervoersbewijzen als inkomsten uit contracten voor openbaredienstverplichtingen.

(18)

Het relevante geografische gebied waarop de inbreuk betrekking heeft, bestaat uit twee delen: ten eerste de internationale route Praag-Wenen en ten tweede het gehele grondgebied van Tsjechië. Wat het eerste deel van het betrokken geografische gebied betreft, worden de inkomsten van elke partij op deze route gebruikt als basis voor haar respectieve waarde van de verkopen. Wat het tweede deel van het relevante geografische gebied betreft, worden de inkomsten van ČD in Tsjechië ook als basis genomen voor de waarde van de verkopen van ÖBB, waarbij aan elke partij 50 % van de inkomsten van ČD wordt toegewezen.

(19)

Voor het variabele bedrag en het aanvullende bedrag wordt voor zowel ÖBB als ČD wegens de ernst van de inbreuk een percentage van respectievelijk 15 % toegepast.

(20)

Er wordt geen rekening gehouden met verzachtende of verzwarende omstandigheden en er wordt geen afschrikkingsfactor toegepast.

2.3.2.   Toepassing van de omzetdrempel van 10 % en van de clementieregeling

(21)

Zowel voor ÖBB als voor CD blijft de geldboete ruim onder de 10 % van de wereldwijde omzet in 2023.

(22)

Op grond van de clementieregeling is de aan ÖBB op te leggen geldboete met 45 % verlaagd.

3.   CONCLUSIE

(23)

Voor de bovengenoemde inbreuk worden de volgende geldboeten opgelegd: a. České dráhy, a.s.: 31 940 000 EUR b. Österreichische Bundesbahnen-Holding Aktiengesellschaft, ÖBB Personenverkehr Aktiengesellschaft en ÖBB-Technische Services Gesellschaft mbH, gezamenlijk en hoofdelijk: 16 712 000 EUR

---

(1)   PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 411/2004 (PB L 68 van 6.3.2004, blz. 1).

(2)  Richtsnoeren voor de berekening van geldboeten die uit hoofde van artikel 23, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 worden opgelegd (PB C 210 van 1.9.2006, blz. 2).