I.

Εισαγωγή

1.

Η εταιρία Saint-Louis Sucre, αιτούσα της κύριας δίκης, είναι παραγωγός ζάχαρης από ζαχαρότευτλα. Ζητεί από το Conseil d’État (Συμβούλιο της Επικρατείας, Γαλλία) να ακυρώσει απόφαση της 20ής Δεκεμβρίου 2019 (στο εξής: επίμαχη απόφαση), δυνάμει της οποίας ο ministre de l’Agriculture et de l’Alimentation (Υπουργός Γεωργίας και Τροφίμων, Γαλλία) αναγνώρισε τη γεωργική συνεταιριστική εταιρία (société d’intérêt collectif agricole, στο εξής: SICA) των καλλιεργητών ζαχαροτεύτλων του Étrépagny ως οργάνωση παραγωγών (ΟΠ)  ( 2 ), στον τομέα της ζάχαρης, για τα ζαχαρότευτλα.

2.

Η υπό κρίση υπόθεση αφορά ορισμένες προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληροί μια ΟΠ προκειμένου να μπορεί να αναγνωριστεί ως τέτοια, κατά την έννοια του κανονισμού ΚΟΑ  ( 3 ), από ένα κράτος μέλος. Συγκεκριμένα, η αναγνώριση μιας ΟΠ συνεπάγεται ορισμένα δικαιώματα και ορισμένες υποχρεώσεις  ( 4 ).

3.

Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν συνδικαλιστική οργάνωση μπορεί να συμμετέχει σε περισσότερες ΟΠ ως μέλος που δεν είναι παραγωγός και, σε περίπτωση συμμετοχής σε ΟΠ ενός ή πλειόνων μελών που δεν είναι παραγωγοί, υπό ποιες προϋποθέσεις διασφαλίζεται ότι οι παραγωγοί-μέλη ασκούν τον δημοκρατικό έλεγχο της οργάνωσης και των αποφάσεών της.

II.

Το ιστορικό της διαφοράς της κύριας δίκης, η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα προδικαστικά ερωτήματα

4.

Με την επίμαχη απόφαση, ο ministre de l’Agriculture et de l’Alimentation (Υπουργός Γεωργίας και Τροφίμων) αναγνώρισε τη SICA των καλλιεργητών ζαχαροτεύτλων του Étrépagny ως ΟΠ, στον τομέα της ζάχαρης, για τα ζαχαρότευτλα.

5.

Με αίτηση που υπέβαλε ενώπιον του Conseil d’État (Συμβουλίου της Επικρατείας), η Saint-Louis Sucre, αιτούσα της κύριας δίκης, ζητεί την ακύρωση της ως άνω απόφασης. Προς στήριξη της αίτησής της, προβάλλει, μεταξύ άλλων, έναν λόγο ακυρώσεως που αφορά παράβαση του άρθρου 153, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ και έναν λόγο ακυρώσεως που αφορά παράβαση του άρθρου 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του ιδίου κανονισμού.

6.

Προς στήριξη του πρώτου από τους ανωτέρω λόγους ακυρώσεως, η αιτούσα της κύριας δίκης υποστηρίζει ότι η επίμαχη απόφαση εκδόθηκε κατά παράβαση του άρθρου 153, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, διότι η Confédération générale des planteurs de betteraves (Γενική Συνομοσπονδία Καλλιεργητών Ζαχαρότευτλων, στο εξής: CGB) Eure (CGB Eure), η CGB Île-de-France και η εταιρία Naples Investissement, οι οποίες δεν είναι παραγωγοί, είναι μέλη τόσο της SICA των καλλιεργητών ζαχαροτεύτλων του Étrépagny όσο και της SICA Roye-Déshydratation, η οποία έχει επίσης αναγνωριστεί ως ΟΠ  ( 5 ).

7.

Το Conseil d’État (Συμβούλιο της Επικρατείας) εκτιμά ότι η κρίση επί του συγκεκριμένου λόγου ακυρώσεως εξαρτάται από το αν το άρθρο 153, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, το οποίο επιτάσσει τα μέλη ΟΠ να συμμετέχουν σε μία μόνο ΟΠ για ένα συγκεκριμένο προϊόν της εκμετάλλευσης, έχει την έννοια ότι αφορά μόνον τους παραγωγούς-μέλη ή αν αντιθέτως αφορά το σύνολο των μελών της ΟΠ, περιλαμβανομένων των μελών που δεν είναι παραγωγοί.

8.

Προς στήριξη του δεύτερου από τους ανωτέρω λόγους ακυρώσεως, η αιτούσα της κύριας δίκης επικαλείται το άρθρο 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ και υποστηρίζει ότι οι παραγωγοί-μέλη της SICA δεν είναι σε θέση να ασκούν δημοκρατικό έλεγχο της οργάνωσης αυτής και των αποφάσεών της.

9.

Ειδικότερα, η αιτούσα της κύριας δίκης υποστηρίζει ότι η CGB France ελέγχει εν τοις πράγμασι τη CGB Eure και τη CGB Île-de-France και κατέχει το σύνολο σχεδόν του κεφαλαίου της Naples Investissement. Επομένως, κατά την αιτούσα της κύριας δίκης, η CGB France ελέγχει, μέσω των τριών αυτών οντοτήτων, οι οποίες υποχρεούνται να συμμορφώνονται προς τις οδηγίες της, συνολικά το 31,4 % του κεφαλαίου της SICA, κατά παράβαση του καταστατικού της, το οποίο περιορίζει στο 10 % το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου κάθε μέλους της. Επιπλέον, η αιτούσα της κύριας δίκης υποστηρίζει ότι, από τους δεκατρείς διαχειριστές της SICA, τρεις εκπροσωπούν τη CGB Eure, τη CGB Île-de-France και τη Naples Investissement, αντιστοίχως, και άλλοι έξι είναι παραγωγοί, μέλη της CGB France, οι οποίοι κατέχουν σε αυτή σημαντικές θέσεις. Η αιτούσα της κύριας δίκης επισημαίνει επίσης ότι η σοβαρότητα της παραβίασης της αρχής που θεσπίζεται στο άρθρο 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ επιτείνεται από το γεγονός ότι ο διευθυντής της SICA και μέρος των πόρων της τίθενται στη διάθεσή της από τη CGB.

10.

Το Conseil d’État (Συμβούλιο της Επικρατείας) εκτιμά ότι η απάντηση στις αιτιάσεις που η αιτούσα εταιρία προβάλλει επί του ανωτέρω ζητήματος εξαρτάται από το αν, προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση της αρχής που θεσπίζεται στο άρθρο 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, πρέπει, κατά την εκτίμηση της ανεξαρτησίας κάθε μέλους της οργάνωσης, να ληφθεί υπόψη, αποκλειστικά και μόνο, η κατοχή του κεφαλαίου τους από το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή να ληφθούν υπόψη και άλλα στοιχεία, όπως, όσον αφορά τα μέλη μη παραγωγούς, η συμμετοχή στην ίδια συνδικαλιστική συνομοσπονδία ή, όσον αφορά τα μέλη-παραγωγούς, η άσκηση διευθυντικών καθηκόντων στην εν λόγω συνομοσπονδία. Εξάλλου, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι το βάσιμο του λόγου ακυρώσεως στην υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιόν του εξαρτάται επίσης από το αν, προκειμένου να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο έλεγχος της ΟΠ ασκείται όντως από τα μέλη-παραγωγούς της ΟΠ, αρκεί τα εν λόγω μέλη να διαθέτουν την πλειονότητα των ψήφων ή πρέπει να εξετασθεί αν, λαμβανομένης υπόψη της κατανομής των ψήφων μεταξύ μελών που είναι όντως ανεξάρτητα, το ποσοστό των ψήφων ενός ή πλειόνων μελών που δεν είναι παραγωγοί τους παρέχει τη δυνατότητα, ακόμη και χωρίς πλειοψηφία, να ελέγχουν τις αποφάσεις που λαμβάνει η ΟΠ.

11.

Υπό τις συνθήκες αυτές, το Conseil d’État (Συμβούλιο της Επικρατείας, Γαλλία) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

–

πρέπει, προκειμένου να εκτιμηθεί η ανεξαρτησία των μελών μιας οργάνωσης, να ληφθεί υπόψη αποκλειστικά η κατοχή του κεφαλαίου τους από ένα και το αυτό φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή να ληφθούν υπόψη και άλλα συνδετικά στοιχεία, όπως, όσον αφορά τα μέλη που δεν είναι παραγωγοί, η συμμετοχή στην ίδια συνδικαλιστική συνομοσπονδία ή, όσον αφορά τα μέλη που είναι παραγωγοί, η άσκηση διευθυντικών καθηκόντων στο πλαίσιο τέτοιας συνομοσπονδίας;

–

αρκεί, προκειμένου να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο έλεγχος επί της οργάνωσης ασκείται πράγματι από τα μέλη-παραγωγούς της οργάνωσης αυτής, ότι οι τελευταίοι διαθέτουν την πλειοψηφία ή πρέπει να εξετασθεί το αν, λαμβανομένης υπόψη της κατανομής των ψήφων μεταξύ των μελών που είναι όντως ανεξάρτητα, το μερίδιο των ψήφων ενός ή περισσοτέρων μελών που δεν είναι παραγωγοί τους παρέχει τη δυνατότητα, ακόμη και χωρίς πλειοψηφία, να ελέγχουν τις αποφάσεις που λαμβάνει η οργάνωση;»

12.

Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν στο Δικαστήριο η Saint-Louis Sucre, η SICA, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Saint-Louis Sucre, η SICA, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή ανέπτυξαν προφορικά τις παρατηρήσεις τους κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 16ης Νοεμβρίου 2022.

III.

Το νομικό πλαίσιο

13.

Κατά το άρθρο του 1, παράγραφος 1, ο κανονισμός ΚΟΑ θεσπίζει την κοινή οργάνωση των αγορών γεωργικών προϊόντων για όλα τα προϊόντα του παραρτήματος I της Συνθήκης ΛΕΕ.

14.

Το άρθρο 152 του κανονισμού ΚΟΑ, με τίτλο «Οργανώσεις παραγωγών», έχει ως εξής:

15.

Το άρθρο 153 του κανονισμού ΚΟΑ, με τίτλο «Καταστατικό των οργανώσεων παραγωγών», ορίζει τα εξής:

16.

Το άρθρο 154 του κανονισμού ΚΟΑ, το οποίο επιγράφεται «Αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:

IV.

Ανάλυση

17.

Το άρθρο 39, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ διακηρύσσει τους οικονομικούς και κοινωνικούς σκοπούς που επιδιώκονται με την κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ). Σε αυτούς καταλέγονται η αύξηση της παραγωγικότητας, η εξασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου στον γεωργικό πληθυσμό, η σταθεροποίηση των τιμών, η εξασφάλιση του εφοδιασμού και η διασφάλιση λογικών τιμών κατά την προσφορά αγαθών στους καταναλωτές.

18.

Κατά το άρθρο 39, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, ΣΛΕΕ, κατά την υλοποίηση των ανωτέρω σκοπών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη «ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της γεωργικής δραστηριότητας, που απορρέει από την κοινωνική δομή της γεωργίας και τις διαρθρωτικές και φυσικές ανισότητες μεταξύ των διαφόρων γεωργικών περιοχών».

19.

Η συμμετοχή των ΟΠ στην ΚΓΠ συμβάλλει στην επίτευξη των σκοπών της, διασφαλίζοντας την οργάνωση της γεωργικής αγοράς «από τη βάση», ήτοι από και για τους ίδιους τους παραγωγούς  ( 6 ).

20.

Ειδικότερα, οι ΟΠ πρέπει να επιδιώκουν τουλάχιστον έναν από τους ένδεκα σκοπούς που απαριθμούνται στο άρθρο 152, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ  ( 7 ). Εξάλλου, οι ΟΠ ασκούν τουλάχιστον μία από τις οκτώ δραστηριότητες που απαριθμούνται στο άρθρο 152, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του εν λόγω κανονισμού  ( 8 ). Εν ολίγοις, οι κοινές δραστηριότητές τους πρέπει, αφενός, να διευκολύνουν τον, εν μέρει ή σε μεγάλο βαθμό, αμοιβαίο συντονισμό της διαδικασίας παραγωγής, ώστε να μπορούν να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας, και, αφετέρου, να ενισχύουν τη θέση των παραγωγών ενόψει της συνεχώς αυξανόμενης συγκέντρωσης της ζήτησης  ( 9 ).

21.

Η συμμετοχή σε αναγνωρισμένη ΟΠ παρέχει και άλλα πλεονεκτήματα.

22.

Συγκεκριμένα, η αναγνώριση της ΟΠ συνεπάγεται την εφαρμογή ορισμένων διατάξεων του κανονισμού ΚΟΑ σχετικά, μεταξύ άλλων, με τη χορήγηση ενισχύσεων  ( 10 ), τη μη εφαρμογή του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ  ( 11 ), ή ακόμη τη δυνατότητα κράτους μέλους να καταστήσει δεσμευτικές ορισμένες συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές που εγκρίνονται στο πλαίσιο της ΟΠ για άλλες επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη της  ( 12 ).

23.

Κατά συνέπεια, η διαδικασία αναγνώρισης συνιστά κρίσιμο στοιχείο το οποίο καθορίζει τη νομική κατάσταση της ΟΠ, χωρίς εντούτοις ο καθορισμός αυτός να είναι αμετάκλητος, δεδομένου ότι, στο πλαίσιο των διαφόρων εκ των υστέρων ελέγχων, η αναγνώριση μπορεί να ανακληθεί  ( 13 ).

24.

Στην υπό κρίση υπόθεση, στο πλαίσιο τέτοιας διαδικασίας αναγνώρισης, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο διευκρινίσεις σχετικά με την έννοια και την εμβέλεια του κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ (Α) και σχετικά με τη δημοκρατική λειτουργία των ΟΠ (Β).

Α.

Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος που αφορά τον κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ

25.

Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν ο κανόνας περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 153, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, έχει την έννοια ότι αφορά αποκλειστικά και μόνο τους παραγωγούς-μέλη της ΟΠ ή το σύνολο των μελών της, ανεξαρτήτως της ιδιότητάς τους ως παραγωγών.

26.

Από τη διατύπωση του προδικαστικού ερωτήματος συνάγεται ότι το αιτούν δικαστήριο εκκινεί από την παραδοχή ότι μη παραγωγός μπορεί να συμμετέχει σε ΟΠ. Πρέπει να εξεταστεί κατ’ αρχάς η εν λόγω παραδοχή (1) και, εν συνεχεία, το πεδίο εφαρμογής του κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ (2).

1.

Μπορεί συνδικαλιστική οργάνωση να είναι μέλος ΟΠ;

27.

Υπενθυμίζεται, εκ προοιμίου, ότι το Δικαστήριο έχει παλαιότερα αποφανθεί ότι μη παραγωγός μπορεί να είναι μέλος ΟΠ  ( 14 ), μολονότι δεν διευκρινίζεται ρητώς στη σχετική νομολογία αν ο μη παραγωγός μπορεί επίσης να είναι, όπως στην επίμαχη στην κύρια δίκη περίπτωση, συνδικαλιστική οργάνωση.

28.

Δεδομένου ότι η νομοθεσία στον συγκεκριμένο τομέα τροποποιήθηκε επανειλημμένως έκτοτε, μπορεί να υποτεθεί ότι, εάν ο νομοθέτης επιθυμούσε να επανεξετάσει τη δυνατότητα των μη παραγωγών να είναι μέλη ΟΠ, θα είχε αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που προέκυψαν.

29.

Επιπλέον, όσον αφορά τα οπωροκηπευτικά  ( 15 ), ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2017/891  ( 16 ) προβλέπει ρητώς, στο άρθρο του 16, τη δυνατότητα η ΟΠ να περιλαμβάνει στα μέλη της μη παραγωγούς. Ομοίως, ο κανονισμός (ΕΚ) 1432/2003  ( 17 ), που ίσχυε πριν από τον κανονισμό (ΕΚ) 1234/2007  ( 18 ), ο οποίος με τη σειρά του αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό ΚΟΑ, προέβλεπε επίσης, στο άρθρο του 13, ότι μη παραγωγοί μπορεί να είναι μέλη ΟΠ.

30.

Φρονώ, επομένως, ότι από τα προεκτεθέντα συνάγεται ότι το δίκαιο της Ένωσης δεν απαγορεύει τη συμμετοχή μη παραγωγού σε ΟΠ. Εξάλλου, η νομοθεσία των κρατών μελών μπορεί να ρυθμίζει ειδικότερα τη συμμετοχή αυτή, όπως έπραξε ο Γάλλος νομοθέτης  ( 19 ).

31.

Όσον αφορά, ειδικότερα, την περίπτωση στην οποία το μέλος μη παραγωγός είναι συνδικαλιστική οργάνωση, υπενθυμίζεται η προστασία που συνδέεται με τον θεμελιώδη χαρακτήρα της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι, η οποία περιλαμβάνει επίσης τη συνδικαλιστική ελευθερία, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής: ΕΣΔΑ).

32.

Όχι μόνον η προστασία που παρέχει ο θεμελιώδης χαρακτήρας της ως άνω ελευθερίας αφορά, ενδεικτικώς, τη σύσταση τέτοιου φορέα και την ελευθερία προσχώρησης ή μη σε αυτόν  ( 20 ), αλλά εκτείνεται επίσης στα μέσα δράσης και τις δραστηριότητές του  ( 21 ).

33.

Στο μέτρο που το άρθρο 12, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) αφορά επίσης την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 της ΕΣΔΑ, πρέπει να ληφθεί υπόψη η προμνησθείσα νομολογία  ( 22 ).

34.

Συγκεκριμένα, κατά πάγια νομολογία, οι πράξεις του δικαίου της Ένωσης, όπως ο κανονισμός ΚΟΑ, πρέπει οπωσδήποτε να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνει ο Χάρτης  ( 23 ).

35.

Εξάλλου, μολονότι από τα στοιχεία που το Δικαστήριο έχει στη διάθεσή του δεν προκύπτει ότι η συμμετοχή της CGB σε ΟΠ συνιστά, εν προκειμένω, νέα στρατηγική συνδικαλιστικής δράσης, δεν αποκλείεται να συντρέχει τέτοια περίπτωση.

36.

Τούτο, κατά μείζονα λόγο, καθότι οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, ως οργανώσεις επαγγελματιών συγκεκριμένου τομέα, μπορεί να έχουν συμφέρον να παρέμβουν για να παράσχουν στήριξη ή για να λειτουργήσουν ως ενδιάμεσος φορέας σε σημαντικά ή τεχνικά ζητήματα. Ερωτηθείσες κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση σχετικά με τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει μια ΟΠ από τη συμμετοχή μέλους μη παραγωγού, όπως μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης, η SICA, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή υπογράμμισαν τον ρόλο των συνδικαλιστικών οργανώσεων όσον αφορά την παροχή βοήθειας στην ανάπτυξη των ΟΠ, ιδίως λαμβανομένων υπόψη των μεθόδων και των τεχνικών παραγωγής και των κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.

37.

Επομένως, τα οφέλη από τη συμμετοχή συνδικαλιστικής οργάνωσης σε ΟΠ δεν έχουν μόνον θεωρητικό χαρακτήρα.

38.

Ως εκ τούτου, η συμμετοχή σε ΟΠ περιλαμβάνεται στη συνδικαλιστική δράση που μπορεί να αναπτύσσει μια συνδικαλιστική οργάνωση. Γενικότερα, η συμμετοχή συνδικαλιστικής οργάνωσης σε ΟΠ, υπό την ιδιότητα του μέλους που δεν είναι παραγωγός, προάγει τους σκοπούς των ΟΠ και συμβάλλει στην επίτευξή τους  ( 24 ).

39.

Φρονώ, επομένως, ότι ο κανονισμός ΚΟΑ δεν αντιτίθεται στη συμμετοχή σε ΟΠ μελών μη παραγωγών, στα οποία μπορεί να καταλέγονται και συνδικαλιστικές οργανώσεις.

40.

Μετά την ανωτέρω διευκρίνιση, πρέπει να εξεταστεί το πρώτο προδικαστικό ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου.

2.

Το πεδίο εφαρμογής του κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ

41.

Οι μετέχοντες στη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου προτείνουν δύο διαφορετικές ερμηνείες.

42.

Η Saint-Louis Sucre υποστηρίζει ότι το άρθρο 153, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ επιβάλλει, αδιακρίτως, κανόνα συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ.

43.

Η SICA, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή υποστηρίζουν κατ’ ουσίαν ότι ο προμνησθείς κανόνας αφορά μόνον τους παραγωγούς και δεν μπορεί, επομένως, να εφαρμοστεί σε μέλος που δεν είναι παραγωγός.

44.

Η επιχειρηματολογία της Saint Louis-Sucre καθώς και οι αμφιβολίες του αιτούντος δικαστηρίου όσον αφορά τον κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ απορρέουν, εν μέρει, από το κείμενο του άρθρου 153, παράγραφος 1, στη γαλλική γλώσσα, καθόσον εκεί γίνεται λόγος για «membres» (μέλη) της ΟΠ χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση. Το γαλλικό κείμενο δεν είναι το μόνο στο οποίο συμβαίνει αυτό  ( 25 ). Εντούτοις, στο κείμενο της διάταξης στις περισσότερες από τις λοιπές γλώσσες διευκρινίζεται ότι πρόκειται όντως για τους «παραγωγούς που είναι μέλη της»  ( 26 ).

45.

Συναφώς, υπενθυμίζεται η πάγια νομολογία κατά την οποία, κατ’ αρχήν, πρέπει να αναγνωρίζεται η ίδια αξία σε όλες τις γλωσσικές αποδόσεις των πράξεων της Ένωσης. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ενιαία ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης, είναι σημαντικό, σε περίπτωση αποκλίσεων μεταξύ των γλωσσικών αυτών αποδόσεων, η επίμαχη διάταξη να ερμηνεύεται σε συνάρτηση με την όλη οικονομία και τον σκοπό της ρύθμισης της οποίας αποτελεί μέρος  ( 27 ).

46.

Επ’ αυτού, επισημαίνεται ότι ο κανόνας περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ εξειδικεύεται σε μια ακόμη διάταξη του κανονισμού ΚΟΑ, ήτοι το άρθρο 152, παράγραφος 1α, στοιχείο δʹ. Στη συγκεκριμένη διάταξη, στις διάφορες γλωσσικές αποδόσεις, γίνεται όντως λόγος για τους παραγωγούς μέλη.

47.

Από τη μνεία στο «προϊόν», στις δύο ως άνω διατάξεις, συνάγεται ότι πρόκειται για τα πρόσωπα που ασκούν γεωργική δραστηριότητα, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και γʹ, του κανονισμού 1307/2013  ( 28 ), ήτοι για παραγωγούς.

48.

Όσον αφορά τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία, επισημαίνεται ότι ο κανόνας περί συμμετοχής σε μία μόνο οργάνωση θεσπίστηκε για πρώτη φορά στον τομέα της ΚΓΠ με τον κανονισμό (ΕΚ) 1182/2007  ( 29 ), όσον αφορά τα οπωροκηπευτικά. Ο κανόνας επαναλήφθηκε και διευρύνθηκε λίγους μήνες αργότερα με τον κανονισμό 1234/2007, στο άρθρο του 125α, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) 361/2008  ( 30 ). Διευκρινίζεται επίσης ότι το γράμμα της συγκεκριμένης διάταξης παρέμεινε αμετάβλητο από την αρχική πρόταση της Επιτροπής  ( 31 ) έως το κείμενο που εγκρίθηκε τελικώς. Στο μέτρο που οι λόγοι για τη συγκεκριμένη πρόταση δεν επεξηγήθηκαν, από τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία δεν μπορεί να προκύψει η πραγματική βούληση του νομοθέτη.

49.

Ερωτηθείσες κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση σχετικά με τη ratio του κανόνα περί συμμετοχής σε μία και μόνο ΟΠ, η SICA, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή διατύπωσαν την άποψη ότι σκοπός του εν λόγω κανόνα ήταν η συγκέντρωση της προσφοράς συγκεκριμένου προϊόντος μέσω της ενίσχυσης της θέσης των παραγωγών του για την επανεξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων.

50.

Η ως άνω ερμηνεία του επίμαχου κανόνα επιρρωννύεται από την εξαίρεση που θεσπίζεται με το άρθρο 153, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ. Συγκεκριμένα, η εν λόγω διάταξη επιτρέπει την παρέκκλιση από την ως άνω αρχή σε περίπτωση που «οι συμβαλλόμενοι παραγωγοί διαθέτουν δύο χωριστές μονάδες παραγωγής σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές». Το ίδιο συμβαίνει όσον αφορά την εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 152, παράγραφος 1α, τρίτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού, στο οποίο διευκρινίζεται ότι τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από τον όρο που μνημονεύεται στο άρθρο 152, παράγραφος 1α, στοιχείο δʹ, όταν «τα μέλη οργανώσεων διατηρούν δύο χωριστές μονάδες παραγωγής σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές». Οι ως άνω εξαιρέσεις από τον κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ καταδεικνύουν ότι ο εν λόγω κανόνας μπορεί να εφαρμοστεί μόνον εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής, καθότι άλλως η εφαρμογή του δεν θα είχε νόημα για τον σκοπό της συγκέντρωσης της προσφοράς συγκεκριμένου προϊόντος.

51.

Τα λιγοστά σχόλια της θεωρίας επί του θέματος αυτού συνδέουν επίσης τη ratio του κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ με το προσφερόμενο προϊόν. Όσον αφορά τον κανονισμό 1234/2007, τον οποίο αντικατέστησε ο ισχύων κανονισμός ΚΟΑ, υποστηρίζεται ότι σκοπός του κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ είναι να εμποδίζεται ο κατακερματισμός της προσφοράς συγκεκριμένου προϊόντος εκ μέρους των παραγωγών και, επομένως, να αποτρέπεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των εν λόγω οργανώσεων  ( 32 ).

52.

Επομένως, η συγκέντρωση της προσφοράς είναι ένας δικαιολογητικός λόγος του κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ.

53.

Εξάλλου, ο συγκεκριμένος κανόνας συμβάλλει στην επίτευξη των σκοπών της ΚΓΠ  ( 33 ), δεδομένου ότι καθιστά δυνατή την ενίσχυση της θέσης των παραγωγών ενόψει της συνεχώς αυξανόμενης συγκέντρωσης της ζήτησης  ( 34 ).

54.

Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η συγκέντρωση της προσφοράς των προϊόντων συνιστά μεν ευλογοφανή ratio του κανόνα περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ, αλλά αφορά μόνον τους παραγωγούς-μέλη και όχι τα λοιπά μέλη των ΟΠ.

55.

Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι ο κανόνας περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ αφορά μόνον τους παραγωγούς-μέλη.

56.

Με τις παρατηρήσεις που υπέβαλε ενώπιον του Δικαστηρίου, η Saint-Louis Sucre υποστηρίζει ότι η συμμετοχή συνδικαλιστικής οργάνωσης σε ΟΠ θα μπορούσε να είναι προβληματική από την άποψη του ανταγωνισμού.

57.

Με την απόφαση APVE, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι μια αναγνωρισμένη ΟΠ επιφορτίζεται με το καθήκον να εξασφαλίσει ότι η παραγωγή είναι προγραμματισμένη και προσαρμοσμένη στη ζήτηση, ιδίως από άποψη ποσότητας και ποιότητας, με τη συγκέντρωση της προσφοράς και τη διάθεση στην αγορά των προϊόντων που παράγονται από τα μέλη της ή ακόμη με τη βελτιστοποίηση του κόστους παραγωγής και τη σταθεροποίηση των τιμών παραγωγού. Προς τούτο, μια ΟΠ πρέπει να προσφύγει σε μέσα διαφορετικά από εκείνα που διέπουν τη συνήθη λειτουργία των αγορών και, ειδικότερα, σε ορισμένες μορφές συντονισμού και συνεννόησης μεταξύ παραγωγών γεωργικών προϊόντων. Επομένως, οι πρακτικές που είναι αναγκαίες για την επίτευξη ενός ή περισσοτέρων από τους ανωτέρω σκοπούς πρέπει να εξαιρούνται από την κατά το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ απαγόρευση των συμπράξεων, διότι άλλως θα υπήρχε ο κίνδυνος να στερηθούν οι ΟΠ τα μέσα που τους επιτρέπουν να επιτύχουν τους στόχους που τους έχουν ανατεθεί στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης αγοράς στην οποία συμμετέχουν  ( 35 ).

58.

Συγκεκριμένα, η εξαίρεση από τους κανόνες του δικαίου του ανταγωνισμού ισχύει μόνον εντός αναγνωρισμένης ΟΠ ή ένωσης ΟΠ  ( 36 )· εκτός του πλαισίου αυτού, οι εν λόγω κανόνες εφαρμόζονται κανονικά.

59.

Ειδικότερα, με τα επιχειρήματά της η Saint-Louis Sucre εκφράζει, κατ’ ουσίαν, τον προβληματισμό της σχετικά με τυχόν κίνδυνο συμπαιγνίας λόγω του ενδεχομένου συμμετοχής της ίδιας συνδικαλιστικής οργάνωσης σε δύο διαφορετικές ΟΠ.

60.

Υπενθυμίζεται ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, ο κανονισμός ΚΟΑ δεν εμποδίζει την εφαρμογή των κανόνων στον τομέα του ανταγωνισμού. Επομένως, ο εν λόγω κανονισμός δεν επεμβαίνει στις αρμοδιότητες των εθνικών αρχών οι οποίες, όταν αντιλαμβάνονται ενδεχόμενο κίνδυνο συμπαιγνίας, διαθέτουν κάποια ευχέρεια ώστε να αποτρέψουν την υλοποίησή του.

61.

Συναφώς, όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής και όπως υπενθύμισε η SICA κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, στο πλαίσιο της εξέτασης της αίτησης αναγνώρισής της, η SICA υποχρεώθηκε να τροποποιήσει τον εσωτερικό κανονισμό της, στις 11 Δεκεμβρίου 2019, προκειμένου να λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις που της απηύθυνε η εθνική αρχή στο πλαίσιο της σχετικής διαδικασίας, και να περιλάβει, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις αυτές, στο άρθρο 18 του εσωτερικού κανονισμού ρήτρα εμπιστευτικότητας και δεοντολογίας για τον διευθυντή και τα μέλη της οργάνωσης παραγωγής τα οποία δεν είναι παραγωγοί.

62.

Εξάλλου, όπως διευκρινίστηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, μολονότι το στάδιο αναγνώρισης της ΟΠ είναι σημαντικό, καθότι πρόκειται για στάδιο εκ των προτέρων ελέγχου, κατά το οποίο οι αρμόδιες εθνικές αρχές διαθέτουν χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών για να απαντήσουν στην αίτηση αναγνώρισης μιας ΟΠ  ( 37 ), είναι εντούτοις σημαντικό να υπομνησθεί ότι τούτο δεν είναι το μόνο στάδιο ελέγχου.

63.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν πλείονα άλλα είδη εκ των υστέρων ελέγχου. Πρώτον, η εθνική αρχή που αναγνώρισε την ΟΠ μπορεί επίσης να επανεξετάσει την απόφασή της και να την ανακαλέσει  ( 38 ). Δεύτερον, οι εθνικές ή ευρωπαϊκές αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές ενδέχεται να κληθούν να εξετάσουν τις πρακτικές μίας ή πλειόνων ΟΠ. Η πρόσφατη νομολογία του Δικαστηρίου καταδεικνύει ότι τούτο δεν είναι απλώς και μόνο ένα θεωρητικό ενδεχόμενο  ( 39 ). Τρίτον, στο πλαίσιο προγράμματος χορήγησης ενισχύσεων, η καταβολή των ενισχύσεων συνεπάγεται επίσης τη διενέργεια διαδικασιών ελέγχου.

64.

Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα ότι ο κανόνας περί συμμετοχής σε μία μόνο ΟΠ, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 153, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, έχει την έννοια ότι αφορά αποκλειστικά και μόνο τους παραγωγούς-μέλη της ΟΠ.

Β.

Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος

65.

Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ έχει την έννοια ότι ο έλεγχος τον οποίο πρέπει να διενεργήσει η εθνική αρχή, και ενδεχομένως τα αρμόδια δικαστήρια, προκειμένου να εξακριβωθεί αν μια ΟΠ που έχει υποβάλει αίτηση αναγνώρισης μπορεί να λειτουργεί δημοκρατικά, πρέπει να περιορίζεται σε ορισμένα στοιχεία, όπως η συμμετοχή στο κεφάλαιο ή η κατανομή των ψήφων, ή, αντιθέτως, ότι πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο εκτενής και να περιλαμβάνει όλες τις περιστάσεις ή όλα τα διαθέσιμα στοιχεία.

66.

Υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 152, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, «[τ]α κράτη μέλη μπορούν, μετά από αίτηση, να αναγνωρίζουν τις οργανώσεις παραγωγών οι οποίες […] αποτελούνται και ελέγχονται σύμφωνα το άρθρο 153 παράγραφος 2 στοιχείο γ) από παραγωγούς συγκεκριμένου τομέα που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2».

67.

Ειδικότερα, αφενός, στο άρθρο 152, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού ΚΟΑ τονίζεται ότι οι ΟΠ «συγκροτούνται με πρωτοβουλία των παραγωγών».

68.

Αφετέρου, το άρθρο 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του ίδιου κανονισμού απαιτεί από τους παραγωγούς-μέλη μιας ΟΠ να ασκούν δημοκρατικό έλεγχο της οργάνωσης και των αποφάσεών της. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι τα συγκεκριμένα κριτήρια βάσει των οποίων οι αρχές των κρατών μελών μπορούν να εκτιμήσουν αν η ΟΠ ελέγχεται από τα μέλη της με δημοκρατικό τρόπο δεν καθορίζονται από τον κανονισμό ΚΟΑ.

69.

Οι μετέχοντες στη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου επικαλούνται την απόφαση που εκδόθηκε στην υπόθεση Ισπανία κατά Επιτροπής  ( 40 ), η οποία είναι μία από τις ελάχιστες ενδείξεις στη νομολογία των δικαστηρίων της Ένωσης σχετικά με το ζήτημα της δημοκρατικής λειτουργίας των ΟΠ.

70.

Αφενός, η SICA θεωρεί ότι πρέπει να ελέγχονται αποκλειστικά και μόνον η συμμετοχή στο κεφάλαιο και η σύνθεση της πλειοψηφίας, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άλλα στοιχεία, όπως η συμμετοχή στην ίδια συνδικαλιστική συνομοσπονδία ή η άσκηση διευθυντικών καθηκόντων εντός τέτοιας συνομοσπονδίας.

71.

Αφετέρου, η Saint-Louis Sucre, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των κρίσιμων στοιχείων.

72.

Φρονώ ότι το επιχείρημα της SICA στηρίζεται σε αποσπασματική ερμηνεία της απόφασης Ισπανία κατά Επιτροπής.

73.

Συγκεκριμένα, με την προμνησθείσα απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι η νομοθεσία της Ένωσης περί ΟΠ σκοπεί να διασφαλίσει τη δημοκρατική λειτουργία τους βάσει δύο αρχών. Ο σκοπός αυτός επιτυγχάνεται, αφενός, με τον έλεγχο της οργάνωσης και των αποφάσεών της από τους παραγωγούς-μέλη της ΟΠ και, αφετέρου, με τη συμπερίληψη μεταξύ των μελών της ΟΠ ορισμένου αριθμού παραγωγών  ( 41 ), κανένας εκ των οποίων δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να διαθέτει δικαιώματα ψήφου που υπερβαίνουν ορισμένο ποσοστό, ούτως ώστε η ΟΠ να έχει κατά κάποιον τρόπο αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα  ( 42 ).

74.

Στο πλαίσιο της εξέτασης της δεύτερης ως άνω αρχής, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι τα κράτη μέλη «πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ταυτότητα των φυσικών ή νομικών προσώπων που κατέχουν το κεφάλαιο των μελών της ΟΠ»  ( 43 ).

75.

Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο δεν περιορίζεται σε φορμαλιστική ανάλυση της εκ πρώτης όψεως ανεξαρτησίας των μελών της ΟΠ. Αντιθέτως, η ανάλυσή του περιλαμβάνει εξέταση των μηχανισμών και των τρόπων πραγματικής άσκησης της εξουσίας ελέγχου της ΟΠ και των αποφάσεών της καθώς και των προσώπων που θα μπορούσαν να αποκρύβονται πίσω από ενδεχομένως παρένθετα νομικά ή φυσικά πρόσωπα  ( 44 ). Επομένως, η ικανότητα άσκησης πραγματικού ελέγχου επί των αποφάσεών της συνιστά καθοριστικό στοιχείο κατά την ανάλυση της δημοκρατικής λειτουργίας της ΟΠ.

76.

Κατά τη γνώμη μου, όχι μόνον οι κρίσεις που διαλαμβάνονται στην απόφαση Ισπανία κατά Επιτροπής είναι ορθές, αλλά μπορούν επίσης να εφαρμοστούν στην υπό κρίση υπόθεση.

77.

Εντούτοις, οι κρίσεις αυτές πρέπει επίσης να συμπληρωθούν.

78.

Συγκεκριμένα, σε συνέχεια της ως άνω απόφασης, ο έλεγχος της εθνικής αρχής που καλείται να αποφανθεί επί της αναγνώρισης ΟΠ πρέπει να λαμβάνει υπόψη κάθε ενδεχόμενη σχέση εξάρτησης, τόσο μεταξύ των παραγωγών-μελών όσο και μεταξύ των παραγωγών-μελών και των μελών που δεν είναι παραγωγοί.

79.

Προς τούτο, πρέπει επίσης να εξετάζονται προσεκτικά, μεταξύ άλλων, οι κανόνες λειτουργίας της ΟΠ, όπως το καταστατικό και ο εσωτερικός κανονισμός, η ταυτότητα όλων των μελών που την απαρτίζουν, και ειδικότερα τα άμεσα και έμμεσα μέσα ελέγχου, προκειμένου να αναλυθούν οι σχέσεις εξάρτησης που μπορεί να υπάρχουν μεταξύ των μελών της ΟΠ, παραγωγών ή μη, καθώς και κάθε άλλο στοιχείο το οποίο η εθνική αρχή έχει στη διάθεσή της ή το οποίο μπορεί να περιέλθει σε γνώση της κατά το στάδιο εξέτασης της αίτησης αναγνώρισης.

80.

Στο μέτρο που οι ΟΠ είναι οργανώσεις οι οποίες «συγκροτούνται με πρωτοβουλία των παραγωγών» και «ελέγχονται […] από παραγωγούς» και, επομένως, οι παραγωγοί πρέπει να έχουν τον έλεγχο «της οργάνωσής τους και των αποφάσεών της»  ( 45 ), πρέπει να αποδίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη συμμετοχή μελών μη παραγωγών στην ΟΠ, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο το πλαίσιο που καταρτίστηκε με τον κανονισμό ΚΟΑ να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για την καταστρατήγηση, μεταξύ άλλων, των κανόνων στον τομέα του ανταγωνισμού.

81.

Επομένως, πρέπει να ελέγχεται, μεταξύ άλλων, αν οι παραγωγοί-μέλη κατέχουν τουλάχιστον την πλειονότητα των ψήφων εντός της ΟΠ  ( 46 ) και ότι τα μέλη που δεν είναι παραγωγοί δεν διαθέτουν άλλους, άμεσους ή έμμεσους, τρόπους πραγματικού ελέγχου της δραστηριότητας της ΟΠ  ( 47 ).

82.

Προς τούτο, ο έλεγχος των εθνικών αρχών πρέπει να διενεργείται κατά περίπτωση, με συνολικό τρόπο, και λαμβανομένης υπόψη δέσμης ενδείξεων  ( 48 ).

83.

Κατά τη γνώμη μου, η ρεαλιστική αυτή προσέγγιση της εμβέλειας του ελέγχου επιρρωννύεται από το άρθρο 154, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, καθόσον η συγκεκριμένη διάταξη απαιτεί από την αρχή που αποφαίνεται επί της αίτησης αναγνώρισης να διερευνήσει τον μελλοντικό και συγκεκριμένο τρόπο υλοποίησης τόσο του αμοιβαίου συντονισμού των πόρων όσο και των ενδεχόμενων πρακτικών συγκέντρωσης μεταξύ των μελών.

84.

Οι ιδιαίτερες περιστάσεις της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί το αιτούν δικαστήριο, καθόσον η αιτούσα της κύριας δίκης αμφισβητεί ειδικότερα την άμεση ή έμμεση συμμετοχή συνδικαλιστικής οργάνωσης στη SICA, επιβάλλουν μια περαιτέρω διευκρίνιση.

85.

Όπως συζητήθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση και συνομολογούν τόσο η SICA όσο και η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η συμμετοχή και μόνον φυσικού ή νομικού προσώπου, παραγωγού-μέλους ΟΠ ή μέλους ΟΠ που δεν είναι παραγωγός, σε συνδικαλιστική οργάνωση δεν στερεί, αφ’ εαυτής, από το εν λόγω μέλος την αυτονομία του ή την ελευθερία του να λαμβάνει αποφάσεις. Το ίδιο συμβαίνει όσον αφορά την άσκηση καθηκόντων εντός τέτοιων οργανώσεων.

86.

Συγκεκριμένα, όπως προεκτέθηκε στο πλαίσιο της εξέτασης του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος, λόγω της προστασίας της συνδικαλιστικής ελευθερίας κατά το άρθρο 12, παράγραφος 1, του Χάρτη  ( 49 ), δεν μπορεί να συναχθεί από τις προμνησθείσες συνδικαλιστικές δραστηριότητες συμπαιγνία η οποία έχει ως αποτέλεσμα συντονισμό ή συγκέντρωση της προσφοράς που αποκλίνει από το πλαίσιο που καθορίζεται με τον κανονισμό ΚΟΑ και συνιστά, για τον λόγο αυτόν και μόνο, παράβαση των κανόνων του δικαίου του ανταγωνισμού.

87.

Ως εκ τούτου, ελλείψει άλλων ενδείξεων, η ύπαρξη και μόνον στοιχείων, όπως η συμμετοχή μέλους ΟΠ, παραγωγού ή μη, σε συνδικαλιστική οργάνωση και η ενδεχόμενη άσκηση καθηκόντων εντός τέτοιας οργάνωσης, δεν επηρεάζει τη δημοκρατική λειτουργία της ΟΠ, κατά την έννοια του άρθρου 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, και, επομένως, δεν συνιστά αφ’ εαυτής καθοριστικό στοιχείο.

88.

Τέλος, όπως υπομνήσθηκε στο σημείο 60 των παρουσών προτάσεων, οι εθνικές αρχές που καλούνται να εξετάσουν την αίτηση αναγνώρισης μπορούν, σε κάθε περίπτωση, να εξαρτούν την εν λόγω αναγνώριση από τη θέσπιση ορισμένων όρων που συμβάλλουν στην αποφυγή της επέλευσης των κινδύνων συμπαιγνίας.

89.

Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, φρονώ ότι στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 153, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ΚΟΑ, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου του 154, παράγραφος 1, έχει την έννοια ότι ο έλεγχος που πρέπει να διενεργήσει η εθνική αρχή, και ενδεχομένως τα αρμόδια δικαστήρια, προκειμένου να εξακριβωθεί ότι ΟΠ που υπέβαλε αίτηση αναγνώρισης μπορεί να λειτουργεί δημοκρατικά, πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο εκτενής και να περιλαμβάνει όλες τις περιστάσεις ή όλα τα στοιχεία που η εν λόγω αρχή έχει στη διάθεσή της, χωρίς η συμμετοχή των μελών της ΟΠ σε συνδικαλιστική οργάνωση ή η άσκηση συνδικαλιστικών αρμοδιοτήτων εκ μέρους των μελών της ΟΠ να συνιστούν αφ’ εαυτών κρίσιμο κριτήριο.

V.

Πρόταση

90.

Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα του Conseil d’État (Συμβουλίου της Επικρατείας, Γαλλία) ως εξής: