<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.10-->
  <head>
    <title>2023-05-202305C111202201560-00-TRA-DOC-MT-CONCL-C-0156-22-202300567-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="mt-MT" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="3/05/2023 15:20:00" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="mt" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="1vRwMAlT2ou5sDkw+e4JW6wXs8Em6oVZ1HN20zHgfMONNrdcB4hZxHUfsLRQ5tFQRF1qgX1nTyLWeDS1P9BtEQFynv11/6Hu98rnhzesG7FsU3YJw5kQtOv2ZekIiASl8cT7mq7IU2E/VsH70+utgq1rPzUnWTJUw1FGqvnVTvs=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="zammian" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="4cfce3ff-0f3a-415e-b5f8-fa34c2c71de2" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0156" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2022" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="MT" name="Langue"/>
    <meta content="zammian" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 30/01/2023 09:54:55" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2023-02-10T06:32:05Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="47499b2f7c734663aa229acb18d54625" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0156" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId25" style="first"/>
      <div id="rId21" style="even">Konklużjonijiet Medina – Kawżi magħquda C‑156/11 sa C‑158/22</div>
      <div id="rId22" style="default">TAP Portugal (Mewta tal-kopilota)</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKATA ĠENERALI
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      MEDINA
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      ippreżentati fid‑9 ta’ Frar 2023  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Kawżi magħquda C‑156/22 sa C‑158/22
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      TAP Portugal
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      vs
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      flightright GmbH (C‑156/22)
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-8" title="page-1">
      Myflyright GmbH (C‑157/22 u C‑158/22)
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-9" title="page-1">
      (talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mil‑Landgericht Stuttgart (il‑Qorti Reġjonali, Stuttgart, il‑Ġermanja))
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-10" title="page-1">
      “Talba għal deċiżjoni preliminari – Trasport bl-ajru – Regolament (KE) Nru 261/2004 – Artikolu 5(3) – Regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet – Eżenzjoni mill-obbligu ta’ ħlas ta’ kumpens – Kunċett ta’ ‘ċirkustanzi straordinarji’ – Kanċellazzjoni ta’ titjira – Mewta f’daqqa u imprevedibbli ta’ kopilota – Avveniment inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attivitajiet ta’ trasportatur tal-ajru li jopera – Avveniment li jaqa’ kompletament barra mill-kontroll effettiv ta’ trasportatur tal-ajru li jopera – Avveniment estern – Kontroll fuq l-avveniment – Prevedibbiltà tal-avveniment”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-11" title="page-1">
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Walter Alexander Raleigh darba qal: “Il-magna hija l-qalb ta’ ajruplan iżda l-bdot huwa r-ruħ tiegħu”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Iż-żewġ komponenti huma essenzjali u għandhom ikunu suġġetti għal kontroll ugwali għall-funzjonament tajjeb ta’ kull trasportatur tal-ajru li jopera. Fir-rigward tal-bdoti, id-dritt tal-Unjoni Ewropea stabbilixxa numru kbir ta’ rekwiżiti, inklużi dawk dwar is-saħħa tal-bdoti, sabiex tiġi żgurata provvista mhux interrotta ta’ servizzi tat-trasport bl-ajru.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, meta jkun hemm tfixkil, ir-Regolament (KE) Nru 261/2004  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 261/2004”), kif jidher ċar mill-premessa 1 tiegħu, huwa intiż li jiggarantixxi livell għoli ta’ protezzjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri, inkluż id-dritt għal kumpens fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mil-Landgericht Stuttgart (il-Qorti Reġjonali ta’ Stuttgart, il-Ġermanja) jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(3) ta’ dan ir-regolament. Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ kawżi bejn kumpanniji li jipprovdu assistenza legali lil passiġġieri tal-ajru, flightright GmbH (Kawża C‑156/22) u Myflyright GmbH (Kawżi C‑157/22 u C‑158/22), u TAP Portugal, trasportatur tal-ajru li jopera, dwar ir-rifjut ta’ dan it-trasportatur li jikkumpensa lill-passiġġieri għall-kanċellazzjoni tat-titjira tagħhom. It-tliet kawżi magħquda jirrigwardaw l-istess titjira.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tikkjarifika jekk il-mewta f’daqqa ta’ kopilota ftit ta’ ħin qabel it-titjira skedata tistax tikkostitwixxi ċirkustanza straordinarja skont din id-dispożizzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il‑kuntest ġuridiku</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Regolament Nru 261/2004</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-premessi 1, 14 u 15 tar-Regolament Nru 261/2004 jipprovdu:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-20" title="page-3">
      “(1) Azzjoni mil-Komunitá fil-qasam ta’ transport permezz ta’ l-ajru għandha jkollha l-iskop, fost affarijiet oħrajn, li tassigura livell ogħli ta’ protezzjoni għall-passiġġieri. ‘Il fuq minn dan, konsiderazzjoni sħiħa għandha tiġi meħuda tal-ħtiġijiet ta’ protezzjoni tal-konsumatur b’mod ġenerali.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-21" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-22" title="page-4">
      (14) Bħal taħt il-Konvenzjoni ta’ Montreal, obbligazzjonijiet dwar trasportaturi ta’ l-ajru li jaħdmu għandhom ikunu limitati jew esklużi fejn xi ħaġa ġiet ikkawżata minn ċirkustanzi straordinarji li ma setgħux jiġu evitati anki jekk il-miżuri kollha raġonevoli kienu ttieħdu. Ċirkustanzi bħal dawn jistgħu, partikolarment, iseħħu f’każijiet ta’ nuqqas ta’ stabbilitá politika, kondizzjonijiet meteoroloġiċi li ma jaqblux ma’ l-operazzjoni tat-titjira in kwistjoni, riskji tas-sigurtá, nuqqasijiet mhux mistennijin fir-rigward tas-sigurtá tat-titjira u strajkijiet li jaffettaw l-operazzjoni ta’ trasportatur ta’ l-ajru li jopera.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-23" title="page-4">
      (15) Ċirkustanzi straordinarji għandhom jiġu meqjusin li jeżistu fejn l-impatt ta’ deċiżjoni dwar il-ġestjoni tat-traffiku ta’ l-ajru fir-rigward ta’ inġenju ta’ l-ajru partikolari fuq ġurnata partikolari tikkawża dewmien twil, dewmien ta’ matul il-lejl, jew il-kanċellazzjoni ta’ titjira waħda jew aktar titjiriet ta’ dak l-inġenju ta’ l-ajru, anki jekk il-miżuri raġonevoli kollha ttieħdu mil-trasportatur ta’ l-ajru in kwistjoni biex jiġu evitati id-dewmien jew kanċellazzjonijiet.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 261/2004 jipprovdi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-25" title="page-4">
      “1. Fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, il-passiġġieri in kwistjoni għandhom:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-26" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-27" title="page-4">
      (c) jkollhom id-dritt għal kumpens mil-trasportatur ta’ l-ajru li jopera skond l-Artikolu 7, kemm-il darba:
    </p>
    <p class="C13Marge2" id="para-28" title="page-4">
      (i) huma informati bil-kanċellazzjoni mill-inqas ġimgħatejn qabel il-ħin tat-tluq skedat; jew
    </p>
    <p class="C13Marge2" id="para-29" title="page-4">
      (ii) huma informati bil-kanċellazzjoni bejn ġimgħatejn u sebat ijiem qabel il-ħin tat-tluq skedat u huma offruti rotta differenti, li tħallihom jitilqu mhux aktar minn sagħtejn qabel il-ħin tat-tluq skedat u jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom inqas minn erba’ sigħat wara l-ħin tal-wasla skedat; jew
    </p>
    <p class="C13Marge2" id="para-30" title="page-4">
      (iii) huma informati bil-kanċellazzjoni inqas minn sebat ijiem qabel il-ħin tat-tluq skedat u huma offruti rotta differenti, li tħallihom jitilqu mhux aktar minn siegħa qabel il-ħin tat-tluq skedat u jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom inqas minn sagħtejn wara l-ħin tal-wasla skedat.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-31" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-4">
      3. Trasportatur ta’ l-ajru li jopera m’għandux ikun obbligat iħallas kumpens skond l-Artikolu 7, jekk jista’ juri li l-kanċellazzjoni hi kkawżata minn ċirkostanzi staordinarji li ma setgħux jiġu evitati anki jekk il-miżuri raġonevoli kollha ġew meħudin.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-4">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 261/2004 jipprovdi ammonti speċifiċi ta’ kumpens skont id-distanza tat-titjira.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Regolament (UE) Nru 965/2012</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Anness III tar-Regolament Nru 965/2012  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>) jistabbilixxi r-rekwiżiti tal-organizzazzjoni għall-operazzjonijiet bl-ajru li għandu jissodisfa l-operatur marbuta mat-taħriġ, mal-esperjenza u mal-kwalifiki tal-ekwipaġġ tat-titjira (Il-Parti-ORO). Is-Sottotaqsima ORO.FC.200 (Kompożizzjoni tal-ekwipaġġ tat-titjira) tat-Taqsima 2 (Rekwiżiti addizzjonali għall-operazzjonijiet tat-trasport kummerċjali bl-ajru) tas-Subparti FC (Ekwipaġġ tat-titjira) tipprovdi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-37" title="page-5">
      “[…]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-38" title="page-5">
      (c) Rekwiżiti speċifiċi għall-operazzjonijiet b’ajruplan imwettqin skont ir-regoli tat-titjir bl-istrumenti (IFR) jew billejl.
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-39" title="page-5">
      (1) L-għadd minimu ta’ ekwipaġġ tat-titjira għandu jkun ta’ żewġ bdoti għall-ajruplani kollha li jaħdmu b’turboskrun li għandhom konfigurazzjoni massima operattiva ta’ sits tal-passiġġieri (MOPSC) ta’ iktar minn disa’ sits u għall-ajruplani kollha li jaħdmu b’turboġett.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-5">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Anness IV tar-Regolament Nru 965/2012 jirregola l-operazzjonijiet tat-trasport kummerċjali bl-ajru (il-Parti-CAT). Is-Sottotaqsimiet (b) u (c) tal-punt CAT.GEN.MPA.100 (Responsabbiltajiet tal-ekwipaġġ) tat-Taqsima 1 (Inġenji tal-ajru li jaħdmu bil-mutur) tas-Subparti A (Rekwiżiti Ġenerali) jipprovdu:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-5">
      “(b) Il-membru tal-ekwipaġġ għandu:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-43" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-44" title="page-5">
      (4) ikun konformi mal-limitazzjonijiet kollha fuq il-ħin tat-titjir u l-ħin tas-servizz (FTL) u mar-rekwiżiti tal-mistrieħ kollha applikabbli għall-attivitajiet tiegħu;
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-45" title="page-5">
      (5) meta jwettaq xogħlijiet għal iktar minn operatur wieħed:
    </p>
    <p class="C13Marge2" id="para-46" title="page-5">
      (i) iżomm ir-rekords individwali tiegħu marbutin mal-ħinijiet tat-titjir u tas-servizz u mal-perjodi ta’ mistrieħ, kif imsemmi fir-rekwiżiti applikabbli tal-FTL; u
    </p>
    <p class="C13Marge2" id="para-47" title="page-6">
      (ii) jagħti lil kull operatur id-dejta meħtieġa sabiex jiskeda l-attivitajiet skont ir-rekwiżiti applikabbli tal-FTL.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-48" title="page-6">
      (c) Il-membru tal-ekwipaġġ m’għandux iwettaq xogħlijiet fuq inġenju tal-ajru:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-49" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-50" title="page-6">
      (3) jekk ma jissodisfax ir-rekwiżiti mediċi applikabbli;
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-51" title="page-6">
      (4) jekk ikollu dubju dwar jekk hux kapaċi jaqdi il-kompiti assenjati lilu; jew
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-52" title="page-6">
      (5) jekk hu jkun jaf jew jissuspetta li qed ibati minn gћeja […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-fatti tal‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fis‑17 ta’ Lulju 2019, TAP Portugal kien it-trasportatur tal-ajru li kellu jopera t-titjira TP597, bi tluq minn Stuttgart (il-Ġermanja) fis‑6.05 ħin lokali ta’ Lisbona (il-Portugall) (iktar ’il quddiem it-“titjira kkonċernata”).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-istess jum, fl-4.15, il-kopilota li kellu jopera t-titjira kkonċernata nstab mejjet fil-kamra tal-lukanda tiegħu fi Stuttgart. L-ekwipaġġ kollu kien taħt xokk u ddikjara lilu nnifsu inkapaċi li jtir. L-ebda persunal ta’ sostituzzjoni ma kien disponibbli, peress li t-titjira kkonċernata kellha sseħħ barra mill-“bażi tat-TAP”. Din it-titjira ġiet ikkanċellata.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ekwipaġġ ta’ sostituzzjoni telaq minn Lisbona fuq titjira li telqet fil-11.25, u waslet Stuttgart fit-15.20. Il-passiġġieri ġew ittrasportati fuq titjira ta’ sostituzzjoni TP593, li telqet għal Lisbona fl-istess jum fil‑16.40.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fit-tliet kawżi kollha, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jitolbu kumpens mingħand TAP Portugal skont l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 261/2004.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">TAP Portugal ġiet ikkundannata mill-Amtsgericht Nürtingen (il-Qorti Distrettwali ta’ Nürtingen, il-Ġermanja) għall-ħlas tal-kumpens mitlub minn flightright u Myflyright, minħabba li, l-istess bħal marda gravi f’daqqa, il-mewta f’daqqa u imprevedibbli ta’ membru tal-ekwipaġġ ma tikkostitwixxix avveniment estern li jaffettwa lit-trasportatur tal-ajru li jopera inkwistjoni, sa fejn din tifforma parti mir-riskji inerenti għall-attivitajiet ta’ trasportatur tal-ajru.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">TAP Portugal appellat minn din id-deċiżjoni quddiem il-Landgericht Stuttgart (il-Qorti Reġjonali ta’ Stuttgart, il-Ġermanja). Skont dik il-qorti, il-mewta f’daqqa tal-kopilota, li kien raġel tal-familja ta’ mezza età u li kien għadda mill-eżamijiet mediċi perijodiċi mingħajr ebda diffikultà, kienet assolutament imprevedibbli u sorprendenti għal kulħadd ta’ madwaru.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Landgericht Stuttgart (il-Qorti Reġjonali ta’ Stuttgart, il-Ġermanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri f’kull waħda mit-tliet kawżi u li tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-61" title="page-7">
      “L-Artikolu 5(3) tar-[Regolament Nru 261/2004] għandu jiġi interpretat fis-sens li jkun hemm ċirkustanza straordinarja fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni meta titjira minn ajruport li jinsab barra mill-bażi tat-trasportatur tal-ajru effettiv tiġi kkanċellata peress li, ftit qabel it-titjira, membru tal-ekwipaġġ assenjat fuq din it-titjira (fil-każ ineżami: il-kopilota), li jkun għadda mill-eżamijiet mediċi preskritti regolarment mingħajr ebda restrizzjoni, imut f’daqqa u b’mod imprevedibbli għat-trasportatur tal-ajru, jew jimrad serjament b’mod li ma jkunx jista’ jwettaq it-titjira?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑4 ta’ April 2022, il-Kawżi C‑156/22 sa C‑158/22 ingħaqdu flimkien għall-finijiet tal-partijiet tal-proċedura bil-miktub u orali, kif ukoll tas-sentenza.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja minn flightright, TAP Portugal, il-Gvern Pollakk u dak Portugiż, u kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Evalwazzjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Osservazzjonijiet preliminari</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Nosserva, l-ewwel, li d-domanda tat-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda xenarju fejn membru tal-ekwipaġġ huwa “marid serjament” fis-sens li “ma jistax jopera t-titjira”. F’dan ir-rigward, nirrileva li dawn is-settijiet odjerni ta’ proċeduri jikkonċernaw il-mewta f’daqqa ta’ kopilota. Għaldaqstant, minkejja l-effetti simili li l-marda gravi ta’ membru tal-ekwipaġġ ikollha fuq it-twettiq ta’ titjira, dan ix-xenarju jidher ipotetiku fir-rigward tal-fatti fil-kawża prinċipali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-tieni, sa fejn din il-kawża tikkonċerna l-mewta ta’ kopilota, infakkar li l-punt (c)(1) tas-Sottotaqsima ORO.FC.200 tar-Regolament Nru 965/2012 jeżiġi l-preżenza ta’ mill-inqas żewġ bdoti sabiex titjira tkun operata. Fil-fatt, f’dan il-każ, anki jekk il-bqija tal-ekwipaġġ kien f’pożizzjoni li jopera it-titjira kkonċernata, ir-rekwiżit tal-preżenza ta’ żewġ bdoti fl-ekwipaġġ tat-titjira ma kienx issodisfatt u, għal din ir-raġuni, din it-titjira ma setgħetx tkun operata. Barra minn hekk, id-domanda magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrigwarda l-mewta f’daqqa tal-kopilota kkonċernat bħala l-kawża tal-kanċellazzjoni tat-titjira kkonċernata.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konsegwentement, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tillimita r-risposta tagħha għall-kanċellazzjoni tat-titjira minħabba l-mewta f’daqqa tal-kopilota kkonċernat mingħajr ma tindirizza l-kwistjoni tal-effett indirett ta’ din il-mewta fuq il-membri l-oħra tal-ekwipaġġ. Fi kwalunkwe każ, peress li l-kawża eżatta tal-kanċellazzjoni tat-titjira hija kwistjoni ta’ fatt, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tistabbilixxi jekk it-titjira kkonċernata ġietx ikkanċellata biss minħabba l-mewta tal-kopilota kkonċernat jew minħabba l-kombinazzjoni ta’ dan l-avveniment tal-aħħar mal-inabbiltà tal-ekwipaġġ li jopera t-titjira kkonċernata.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tifformula mill-ġdid id-domanda fis-sens li hija tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kanċellazzjoni ta’ titjira, li kellha titlaq minn ajruport barra mill-bażi tat-trasportatur tal-ajru li jopera inkwistjoni, minħabba l-mewta f’daqqa tal-kopilota li kien għadda mill-eżamijiet mediċi regolari mingħajr restrizzjoni, taqax fl-ambitu ta’ “ċirkustanzi straordinarji” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, minħabba li dan l-avveniment seħħ ftit qabel it-titjira u kien imprevedibbli għal dan it-trasportatur tal-ajru.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq iż‑żewġ kundizzjonijiet stabbiliti mill‑ġurisprudenza</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Qabelxejn, infakkar li, fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, l-Artikolu 5(1)(c) tar-Regolament Nru 261/2004 jipprovdi li l-passiġġieri kkonċernati għandhom dritt għal kumpens min-naħa tat-trasportatur tal-ajru li jopera, konformement mal-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament, sakemm ma jkunux ġew informati minn qabel dwar il-kanċellazzjoni fit-termini previsti fl-Artikolu 5(1)(c)(i) sa (iii) ta’ dan ir-regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004, moqri fid-dawl tal-premessi 14 u 15 tiegħu, jeħles lit-trasportatur tal-ajru li jopera minn dan l-obbligu jekk ikun f’pożizzjoni li jipprova li l-kanċellazzjoni hija dovuta għal ċirkustanzi straordinarji li ma setgħux jiġu evitati, anki jekk il-miżuri raġonevoli kollha kienu ttieħdu. Fid-dawl tal-għan stabbilit fil-premessa 1 tar-Regolament Nru 261/2004, li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri u fid-dawl tal-fatt li l-Artikolu 5(3) tar-regolament jippermetti deroga mill-prinċipju tad-dritt għal kumpens tal-passiġġieri fil-każ ta’ kanċellazzjoni tat-titjira tagħhom, il-kunċett ta’ “ċirkustanzi straordinarji” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni għandu jiġi interpretat b’mod strett  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont ġurisprudenza stabbilita, avvenimenti jistgħu jiġu kklassifikati bħala “ċirkustanzi straordinarji” fis-sens tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004 fil-każ li, min-natura jew mill-oriġini tagħhom, dawn ma jkunux inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat li jopera (l-ewwel kundizzjoni) u ma jkunux jaqgħu taħt il-kontroll effettiv ta’ dan it-trasportatur (it-tieni kundizzjoni). Għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement fakkret li dawn iż-żewġ kundizzjonijiet huma kumulattivi u li l-osservanza tagħhom għandha tkun is-suġġett ta’ evalwazzjoni każ b’każ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>), nosserva li, fl-evalwazzjoni tagħha, hija eżaminat suċċessivament kull kundizzjoni, anki jekk hija kkunsidrat li l-ewwel kundizzjoni ma kinitx issodisfatta  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>). Jidher għalhekk li ż-żewġ kundizzjonijiet huma, fir-realtà, supplimentari; l-ewwel waħda tirrigwarda, b’mod iktar ġenerali, ir-relazzjoni bejn il-qasam ta’ attività affettwat u l-attivitajiet tat-trasportatur tal-ajru li jopera  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>) u t-tieni tirrigwarda, b’mod iktar speċifiku, il-kwistjoni dwar jekk l-avveniment inkwistjoni jaqax kompletament barra mill-kontroll effettiv tat-trasportatur tal-ajru li jopera. Madankollu, peress li skont ġurisprudenza ferm stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja ż-żewġ kundizzjonijiet huma kumulattivi, ser neżaminahom bħala tali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-ġurisprudenza dwar il-kontenut ta’ u r-relazzjoni bejn l-ewwel u t-tieni kundizzjonijiet ma hijiex dejjem konsistenti. Għaldaqstant, f’din il-kawża, ser neżamina dawn il-kundizzjonijiet kif imfakkra u ppreċiżati mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza reċenti tagħha tal-Awla Manja, Airhelp  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi ddeterminat jekk il-mewta f’daqqa ta’ kopilota tistax tikkostitwixxi “ċirkustanza straordinarja” fis-sens tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Avveniment mhux inerenti għall-eżerċizzju normali tal‑attività tat‑trasportatur tal‑ajru li jopera</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Taħt din il-kundizzjoni, għandu jiġi ddeterminat jekk il-kwistjonijiet dwar il-persunal tat-trasportatur tal-ajru li jopera jistgħux jikkostitwixxu, min-natura jew mill-oriġini tagħhom, avveniment li ma huwiex inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attivitajiet ta’ dan it-trasportatur tal-ajru  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fir-rigward tal-problemi tekniċi tal-inġenju tal-ajru, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza Wallentin-Hermann  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>), li ċ-ċirkustanzi li fihom seħħ avveniment jistgħu jiġu kklassifikati bħala “straordinarji” fis-sens tal-imsemmi Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004 biss jekk dawn jirrigwardaw avveniment li, bħal dawk elenkati fil-premessa 14 ta’ dan ir-regolament, ma huwiex inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat li jopera u ma jaqax taħt il-kontroll effettiv ta’ dan it-trasportatur minħabba n-natura jew l-oriġini tiegħu. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, sa fejn il-funzjonament ta’ inġenji tal-ajru jqajjem inevitabbilment problemi tekniċi, it-trasportaturi tal-ajru jaffaċċjaw tali problemi fl-iżvolġiment tal-attivitajiet tagħhom. Għaldaqstant, problemi tekniċi, li jsiru magħrufa waqt il-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru jew minħabba l-assenza ta’ tali manutenzjoni, ma jistgħux jikkostitwixxu, fihom innifishom, “ċirkustanzi straordinarji” fis-sens tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004. Għall-kuntrarju, ċerti avvenimenti, bħal difett moħbi ta’ manifattura, li jippreġudika s-sigurtà tat-titjiriet, jew id-danni kkawżati lill-inġenji tal-ajru minn atti ta’ sabotaġġ jew ta’ terroriżmu, jistgħu ma jkunux inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat u jaqgħu lil hinn mill-kontroll effettiv tiegħu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-kunċett ta’ inerenza ġie ppreċiżat sussegwentement mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Van der Lans  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li interruzzjoni kkawżata mill-ħsara prematura ta’ ċerti komponenti ta’ inġenju tal-ajru tikkostitwixxi avveniment mhux mistenni. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li tali ħsara tibqa’ intrinsikament marbuta mas-sistema ta’ funzjonament kumplessa ħafna tal-inġenju tal-ajru, li huwa operat mit-trasportatur tal-ajru inkwistjoni, b’mod partikolari f’kundizzjonijiet klimatiċi, ta’ spiss diffiċli, jew anki estremi, peress li, barra minn hekk, l-ebda komponent ta’ inġenju tal-ajru ma huwa inalterabbli. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li, fil-kuntest tal-attivitajiet ta’ trasportatur tal-ajru li jopera, dan l-avveniment mhux mistenni huwa inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività ta’ dak it-trasportatur, peress li t-trasportaturi tal-ajru normalment jaffaċċjaw problemi tekniċi mhux mistennija.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li l-problemi tekniċi tal-inġenju tal-ajru huma inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attivitajiet tat-trasportatur tal-ajru li jopera, peress li dan it-trasportatur jaffaċċja, fil-kuntest normali ta’ dawn l-attivitajiet, problemi tekniċi mhux mistennija. Imbagħad ser neżamina sa fejn il-kwistjonijiet relatati mal-persunal huma inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur tal-ajru li jopera.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fis-sentenza fil-kawża Airhelp, iċċitata iktar ’il fuq  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>), il-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet tiddetermina jekk strajk tal-bdoti organizzat f’kuntest legali huwiex inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività ta’ impriża tat-trasport bl-ajru. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li strajk li l-għan tiegħu huwa limitat għall-kisba min-naħa ta’ impriża tat-trasport bl-ajru ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-bdoti, bidla fil-ħinijiet tax-xogħol tal-ekwipaġġ u prevedibbiltà ikbar tal-ħinijiet tax-xogħol, jikkostitwixxi avveniment inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività ta’ din l-impriża, b’mod partikolari meta tali strajk jiġi organizzat f’kuntest legali. B’mod iktar preċiż, il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat ruħha fuq il-fatt li strajk jibqa’ wieħed mill-mezzi li permezz tagħhom in-negozjati kollettivi jistgħu jimmanifestaw ruħhom u, għaldaqstant, għandu jitqies bħala avveniment inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tal-persuna li timpjega kkonċernata.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Huwa importanti li jiġi nnotat li l-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-miżuri li jikkonċernaw il-persunal tat-trasportatur tal-ajru li jopera jaqgħu taħt il-ġestjoni normali tal-attivitajiet ta’ dak it-trasportatur. Minn din is-sentenza jirriżulta li, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ewwel kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja teżamina r-relazzjoni bejn iż-żona ta’ attività affettwata, jiġifieri l-qasam tal-persunal, u l-attivitajiet ta’ trasportatur tal-ajru li jopera.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din l-interpretazzjoni għandha tapplika f’dan il-każ, peress li l-ippjanar tal-ekwipaġġi u l-kwistjonijiet tal-persunal huma essenzjali għat-trasportaturi tal-ajru. Fir-rigward tal-ippjanar tal-ekwipaġġ, il-kumpanniji għandhom isegwu l-leġiżlazzjoni tal-avjazzjoni, il-kundizzjonijiet kuntrattwali u l-aspettattivi personali  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>). L-ippjanar tal-ekwipaġġ jinvolvi operazzjonijiet kumplessi, bħall-pairing tal-ekwipaġġ, it-tfassil tar-roster, il-monitoraġġ u t-taħriġ, sabiex jiġu indikati xi aspetti, filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni aspetti bħall-ġestjoni tar-riskju ta’ għejja  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>). Assenza f’daqqa ta’ membru tal-ekwipaġġ, bħal kopilota, għandha, bħala prinċipju, tkun prevista fl-ippjanar tal-ekwipaġġ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, nenfasizza li l-kawża eżatta tal-assenza f’daqqa tal-kopilota ma għandhiex tkun rilevanti għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tal-assenza bħala avveniment “inerenti”. Fil-fatt, meta jkun hemm probabbiltà li jseħħ tali avveniment  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>), dan għandu jittieħed inkunsiderazzjoni fl-organizzazzjoni u fil-ġestjoni tas-sistemi tat-trasportatur tal-ajru li jopera. Għalhekk, indipendentement minn jekk l-assenza f’daqqa ta’ kopilota tkunx dovuta għal raġunijiet ta’ saħħa, ta’ mewt jew għal raġunijiet oħra, din għandha l-effett li t-trasportatur tal-ajru li jopera inkwistjoni għandu jissostitwixxi lill-persuna assenti jew jikkanċella t-titjira.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konsegwentement, jiena tal-fehma li l-assenza f’daqqa ta’ kopilota tikkostitwixxi parti ordinarja mill-attività ta’ trasportatur tal-ajru li jopera u tali avveniment, indipendentement mill-kawża tiegħu, għandu jitqies bħala inerenti għall-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur tal-ajru. Peress li ż-żewġ kundizzjonijiet huma kumulattivi  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>), jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ssegwi r-raġunament tiegħi, ma jkunx hemm lok li tiġi eżaminata t-tieni kundizzjoni. Sabiex inkun eżawrjenti, madankollu, ser neżamina t-tieni kundizzjoni, jiġifieri jekk il-mewta ta’ kopilota hijiex avveniment li jaqa’ barra mill-kontroll tat-trasportatur tal-ajru li jopera inkwistjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Avveniment li jaqa’ kompletament barra mill‑kontroll effettiv tat-trasportatur tal‑ajru li jopera</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fis-sentenza fil-kawża Airhelp, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat erba’ kriterji sabiex tiddetermina jekk avveniment għandux jiġi kkunsidrat bħala avveniment li jaqa’ kompletament barra mill-kontroll effettiv tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat. F’dan il-każ, huma biss tlieta minn dawn il-kriterji li huma rilevanti, peress li r-raba’ jirrigwarda speċifikament il-kwistjonijiet legali li jirriżultaw mid-dritt fundamentali ta’ strajk stabbilit fl-Artikolu 28 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), li kien inkwistjoni f’dik il-kawża  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz ta’ dawk it-tliet kriterji, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat b’mod iktar partikolari, l-ewwel, jekk l-avveniment huwiex prevedibbli, it-tieni, jekk il-persuna li timpjega għandhiex ċertu kontroll fuq dan l-avveniment u, it-tielet, jekk l-avveniment huwiex estern għat-trasportatur tal-ajru li jopera. Dawn it-tliet kriterji jidhru kumulattivi u jikkostitwixxu kriterji minimi għall-finijiet tad-definizzjoni ta’ avveniment li jaqa’ kompletament barra mill-kontroll effettiv tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat. Ser neżamina dawn il-kriterji f’ordni kuntrarju għal dak espost mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza fil-kawża Airhelp, peress li, loġikament, il-kwistjoni dwar jekk avveniment huwiex estern jew intern għat-trasportatur tal-ajru li jopera tippreċedi l-kwistjoni dwar jekk dan l-avveniment jistax jiġi kkontrollat minn dan it-trasportatur tal-ajru.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">a)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Avveniment estern</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fis-sentenza fil-kawża Airhelp, il-Qorti tal-Ġustizzja tgħid li, għall-finijiet tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “ċirkustanzi straordinarji” skont it-tifsira tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004, avvenimenti li l-oriġini tagħhom hija “interna” għandha tkun distinta minn dawk li l-oriġini tagħhom hija “esterna” għat-trasportatur tal-ajru li jopera.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-avvenimenti esterni, dawn l-avvenimenti jinkludu, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, kolliżjoni bejn inġenju tal-ajru u għasfur  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>); il-ħsara fit-tajers ta’ inġenju tal-ajru minħabba oġġett estern, bħal fdal mobbli fuq runway ta’ ajruport  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>); il-preżenza ta’ petrol fuq runway ta’ ajruport li jwassal għall-għeluq tagħha  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>); kolliżjoni bejn il-lift ta’ inġenju tal-ajru stazzjonat u l-alerun ta’ inġenju tal-ajru ta’ kumpannija tal-ajru oħra, ikkawżata mill-moviment ta’ dan tal-aħħar  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>); difett latenti fil-manifattura jew atti ta’ sabotaġġ jew ta’ terroriżmu  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Minn dan, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeduċi li l-element komuni għall-avvenimenti esterni huwa li dawn “jirriżultaw minn avveniment naturali jew minn att ta’ terz, bħal trasportatur bl-ajru ieħor jew operatur pubbliku jew privat li jinterferixxi ma’ attività ta’ titjira jew ajruport”  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>). Fir-rigward ta’ avvenimenti li jirriżultaw minn avveniment naturali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-għeluq ta’ parti mill-ispazju tal-ajru Ewropew minħabba eruzzjoni vulkanika, bħal dik tal-vulkan Eyjafjallajökull, jikkostitwixxi “ċirkustanzi straordinarja”  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>). Fir-rigward ta’ avvenimenti kkawżati minn att ta’ terz, il-Qorti tal-Ġustizzja tenfasizza li l-azzjoni ta’ strajk ta’ kontrolluri tat-traffiku tal-ajru jew tal-persunal tal-ajruport tista’ tikkostitwixxi “ċirkustanza straordinarja”, fis-sens tal-Artikolu 5(3) ta’ dak ir-regolament, sa fejn tali azzjoni ta’ strajk ma taqax fl-ambitu tal-eżerċizzju tal-attività ta’ dan it-trasportatur u għalhekk taqa’ barra mill-kontroll effettiv tiegħu  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fit-tieni lok, fir-rigward tal-avvenimenti interni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li strajk mibdi u osservat mill-membri tal-persunal stess tal-impriża tat-trasport tal-ajru rilevanti, inkluż fil-każ ta’ strajk mibdi fuq sejħa sindakali, jikkostitwixxi avveniment “intern” għal din l-impriża sa fejn dawn jaġixxu fl-interess tal-ħaddiema ta’ din l-impriża  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>). Ninnota li fil-passat il-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà ddeċidiet li strajk, mingħajr il-parteċipazzjoni ta’ sindakati jew ta’ rappreżentanti tal-persunal, ikkawżat mit-tħabbir tar-ristrutturazzjoni tal-kumpannija ma jikkostitwixxix “ċirkustanza straordinarja”  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan il-każ, it-trasportatur jista’ jitqies li huwa responsabbli sabiex jorganizza l-persunal tiegħu sabiex jipprevjeni kull tfixkil minħabba mard jew inkapaċitajiet oħra. Kif diġà ntqal, l-organizzazzjoni tal-persunal tiegħu tikkostitwixxi ġestjoni normali ta’ kuljum tat-trasportatur tal-ajru  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>). Minn dan isegwi li l-ġestjoni normali ta’ kuljum taqa’ taħt il-kategorija tal-avvenimenti “interni”. Għalhekk, meta l-mewta ta’ kopilota tirriżulta mill-azzjoni (jew min-negliġenza) tat-trasportatur tal-ajru li jopera, jiġifieri, meta l-mewta ta’ kopilota tkun marbuta max-xogħol, din tkun avveniment kompletament intern. Għall-kuntrarju, meta l-mewta ta’ kopilota sseħħ lil hinn mix-xogħol u ma tkunx ikkawżata minnu, jiena naħseb, bħall-Kummissjoni, li din għandha tinftiehem bħala “avveniment naturali” u, b’hekk, ikklassifikata bħala avveniment “estern”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">b)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kontroll, sa ċertu punt, fuq l‑avveniment inkwistjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fis-sentenza fil-kawża Airhelp, il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat li avveniment li jaqa’ kompletament fil-kontroll effettiv tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat huwa avveniment fejn dan it-trasportatur għandu, bħala prinċipju, mezzi sabiex jipprepara għalih u, jekk ikun il-każ, li jtaffi l-konsegwenzi tiegħu, b’tali mod li l-persuna li timpjega żżomm il-kontroll fuq l-avvenimenti sa ċertu punt  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, nosserva li, fil-qasam tat-trasport kummerċjali bl-ajru, it-trasportaturi tal-ajru għandhom iwettqu proċeduri tekniċi u amministrattivi stretti fl-eżerċizzju tal-attivitajiet tagħhom. Għaldaqstant, bħala prinċipju, trasportatur tal-ajru li jopera ma jistax jallega li huwa ma jeżerċita ebda kontroll fuq l-organizzazzjoni u l-ġestjoni tal-persunal tiegħu. Fil-fatt, trasportatur tal-ajru għandu jieħu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jipprevjeni kull kwistjoni li tista’ taffettwa lill-membri tal-ekwipaġġ tiegħu, b’mod partikolari dak kollu li jista’ jaffettwa lill-bdoti.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">B’mod partikolari, infakkar li bdot għandu jkollu ċertifikat mediku sabiex itir. L-Anness IV tar-Regolament (UE) Nru 1178/2011 jipprovdi, inter alia, li meta jeżerċita l-privileġġi ta’ liċenzja ta’ bdot kummerċjali (CPL), ta’ liċenzja ta’ bdot b’aktar minn ekwipaġġ wieħed (MPL) jew ta’ liċenzja ta’ bdot ta’ trasport b’linja tal-ajru (ATPL), il-bdot għandu jkollu mill-inqas ċertifikat mediku validu ta’ Klassi 1, li għandu jiġġedded minn ċentru aeromediku jew minn eżaminatur aeromediku  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>). Ċertifikati mediċi ta’ Klassi 1 huma validi għal perijodu ta’ 12‑il xahar  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>). Nenfasizza li l-iskop tal-evalwazzjoni aeromedika regolari hu li jiżgura l-kapaċità medika tal-bdot jew sabiex inaqqas ir-riskju ta’ nuqqas ta’ kapaċità medika  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, anki eżamijiet mediċi regolari ma jiggarantixxux li l-persuna li tgħaddi minnhom ma tmutx bejn eżamijiet. Anki meta t-trasportatur tal-ajru jkun stabbilixxa u wettaq il-proċeduri kollha neċessarji, ċerti avvenimenti – bħall-mewta f’daqqa u mhux mistennija ta’ kopilota normalment b’saħħtu barra mill-bażi normali tat-trasportatur tal-ajru – jistgħu jikkostitwixxu avveniment li t-trasportatur tal-ajru ma jistax jipprepara ruħu għalih u li ma jistax jittaffa.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Inqis li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk ir-raġuni għall-mewta tal-kopilota kinitx dovuta għal fattur li jaqa’ taħt il-kontroll tat-trasportatur tal-ajru li jopera inkwistjoni. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju għandha tevalwa jekk il-proċeduri u r-rekwiżiti ta’ sigurtà relatati mas-saħħa tal-kopilota kkonċernat ġewx osservati mit-trasportatur tal-ajru li jopera, jekk l-eżamijiet tas-saħħa previsti twettqux korrettament u jekk, fil-kuntest ta’ kontrolli regolari, kienx hemm xi ħaġa li tindika li l-istat ta’ saħħa tal-kopilota kkonċernat ma kienx tajjeb biżżejjed sabiex iwettaq id-dmirijiet tiegħu. Fil-każ li dawn it-tliet punti jiġu kkonfermati, jista’ jiġi konkluż, fil-fehma tiegħi, li, f’dan il-każ, il-mewta tal-kopilota kienet taqa’ kompletament barra mill-kontroll tat-trasportatur tal-ajru li jopera.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">c)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq il‑prevedibbiltà tal‑avveniment inkwistjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fis-sentenza fil-kawża Airhelp, il-Qorti tal-Ġustizzja tinnota li strajk huwa, għall-ħaddiema, dritt iggarantit mill-Artikolu 28 tal-Karta, u l-fatt li huma jinvokaw dan id-dritt u, għaldaqstant, jibdew azzjoni ta’ strajk għandu jitqies bħala prevedibbli għal kull persuna li timpjega, b’mod partikolari fejn jingħata preavviż tal-istrajk  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">B’dan il-mod, il-Qorti tal-Ġustizzja tapplika d-definizzjoni klassika tad-dizzjunarju li tgħid li avveniment jew sitwazzjoni prevedibbli hija waħda li tista’ tkun magħrufa jew imbassra qabel tiġri  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">35</a>
</span>). Madankollu, it-terminu “prevedibbli” jista’ wkoll jiġi ddefinit bħala “li jista’ jkun raġonevolment antiċipat”  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">36</a>
</span>). It-terminu “raġonevoli” jimplika eżami tal-probabbiltà. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddetermina kemm kien probabbli li trasportatur tal-ajru seta’ antiċipa r-riżultati tal-avvenimenti inkwistjoni. Hija essenzjalment evalwazzjoni każ b’każ li teżiġi li jiġi stabbilit il-kuntest tal-okkorrenza tal-avveniment, li jeħtieġ eżami ta’ data tal-istatistika astratta u eżami speċifiku tal-persuna inkwistjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li hija l-qorti nazzjonali li għandha tistabbilixxi, billi tieħu inkunsiderazzjoni d-data tal-istatistika għad-dispożizzjoni tagħha, jekk il-mewta ta’ raġel li kellu ftit iktar minn 40 sena tikkostitwixxix avveniment probabbli. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-frekwenza tal-eżamijiet aeromedikali tiżdied mal-età. Pereżempju, il-perjodu ta’ validità taċ-ċertifikati mediċi ta’ Klassi 1 għandu jitnaqqas għal sitt xhur għad-detenturi tal-liċenzja li jkunu għalqu s-60 sena. Dawn iċ-ċertifikati jistgħu jiġġeddu ulterjorment biss wara eżamijiet jew evalwazzjonijiet aeromediċi  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">37</a>
</span>). Minn dan ir-rekwiżit jista’ jiġi dedott li r-riskji għas-saħħa tal-bdoti jiżdiedu mal-età.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fir-rigward tad-data speċifika li tikkonċerna l-kopilota inkwistjoni, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tinkludi ebda dettalji dwar il-kawża tal-mewta tiegħu. Id-domanda preliminari ssemmi li l-kopilota kien ikkompleta kompletament l-eżamijiet mediċi regolari preskritti. Hija tindika wkoll li l-mewta f’daqqa ta’ missier li kellu ftit iktar minn 40 sena kienet xokk qawwi għall-ekwipaġġ.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, nosserva li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, iċ-ċertifikati mediċi ta’ Klassi 1 imsemmija iktar ’il fuq huma validi għal 12‑il xahar  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-38" href="#t-38">38</a>
</span>) u, wara l-iskadenza tagħhom, id-detentur tagħhom għandu jitlob it-tiġdid ta’ dan iċ-ċertifikat. Għaldaqstant, filwaqt li jista’ jiġi preżunt li, f’dan il-każ, il-kopilota inkwistjoni kien għadda mill-verifiki mediċi neċessarji u kien jinsab fi stat ta’ saħħa tajjeb, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tistabbilixxi dawn il-fatti.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konsegwentement, jidher li, f’dan il-każ, il-mewta tal-kopilota tikkostitwixxi avveniment bi probabbiltà baxxa li jseħħ, u għalhekk għandha titqies, f’dawn iċ-ċirkustanzi, bħala imprevedibbli għat-trasportatur tal-ajru.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konklużjoni interim</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi li l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 261/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kanċellazzjoni ta’ titjira li kienet mistennija tibda minn ajruport lil hinn mill-bażi tat-trasportatur tal-ajru li jopera inkwistjoni, minħabba l-mewta f’daqqa tal-kopilota li jkun għadda mingħajr restrizzjoni mill-eżamijiet mediċi regolari preskritti, ma taqax fl-ambitu ta’ “ċirkustanzi straordinarji” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra madankollu li l-mewta tal-kopilota hija ċirkustanza straordinarja, hija għandha teżamina l-kunċett ta’ miżuri raġonevoli li trasportatur tal-ajru għandu jieħu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">C.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il‑kunċett ta’ miżuri raġonevoli skont il‑ġurisprudenza</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sabiex jiġi meħlus mill-obbligu tiegħu ta’ kumpens, it-trasportatur għandu juri li huwa ħa l-miżuri kollha raġonevoli li kienu meħtieġa minnu. Fis-sentenza fil-kawża Germanwings  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-39" href="#t-39">39</a>
</span>), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li għandu jkun it-trasportatur tal-ajru li jimplimenta l-mezzi tal-persunal, materjali u finanzjarji disponibbli għalih. Fis-sentenza fil-kawża Wallentin-Hermann  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-40" href="#t-40">40</a>
</span>), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-fatt li t-trasportatur tal-ajru li jopera jkun osserva r-regoli minimi għall-manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ma huwiex biżżejjed sabiex jiġi stabbilit li dan it-trasportatur ħa l-miżuri raġonevoli kollha.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, fis-sentenza fil-kawża Eglītis u Ratnieks  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-41" href="#t-41">41</a>
</span>), il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li ma jistax jiġi meħtieġ mit-trasportatur tal-ajru li jopera li jippjana, b’mod ġenerali u mingħajr distinzjoni, riżerva ta’ ħin minima applikabbli b’mod indiskriminat fis-sitwazzjonijiet kollha ta’ okkorrenza ta’ ċirkustanzi straordinarji. L-estent tar-riżerva ta’ ħin meħtieġ ma għandux ikollu l-konsegwenza li t-trasportatur jassumi sagrifiċċji insopportabbli fir-rigward tal-kapaċitajiet kummerċjali tiegħu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, fis-sentenza fil-kawża Pešková u Peška  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-42" href="#t-42">42</a>
</span>), il-Qorti tal-Ġustizzja pprovdiet li t-trasportatur tal-ajru li jopera ma huwiex responsabbli għan-nuqqas ta’ osservanza minn entitajiet oħra, bħall-kontrolluri tat-traffiku tal-ajru, tal-obbligi tagħhom li jieħdu miżuri preventivi li jaqgħu taħt il-kompetenza tagħhom. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset, fis-sentenza fil-kawża Moens  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-43" href="#t-43">43</a>
</span>), li l-preżenza ta’ petrol fuq runway ta’ ajruport, li wasslet għall-għeluq tagħha, hija ċirkustanza li ma setgħetx tiġi evitata anki jekk il-miżuri raġonevoli kollha kienu ttieħdu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kien, fl-aħħar nett, fis-sentenza fil-kawża Transportes Aéreos Portugueses  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-44" href="#t-44">44</a>
</span>), dwar l-inżul u l-interruzzjoni ta’ titjira minħabba l-aġir indixxiplinat ta’ passiġġier, li l-Qorti tal-Ġustizzja tat definizzjoni l-iktar ċara tad-difiża ta’ “miżuri raġonevoli”. Il-Qorti tal-Ġustizzja pprovdiet li miżuri raġonevoli ma jistgħux, bħala prinċipju, jikkostitwixxu sempliċi offerta ta’ trasferiment tal-passiġġieri kkonċernati lejn id-destinazzjoni finali tagħhom fuq it-titjira sussegwenti operata minn din il-kumpannija tal-ajru li tasal fid-destinazzjoni tagħhom l-għada tal-jum inizjalment skedat għall-wasla tagħhom. Fil-fatt, id-diliġenza u l-attenzjoni meħtieġa minn dan it-trasportatur tal-ajru sabiex ikun jista’ jiġi eżentat mill-obbligu tiegħu ta’ kumpens jippreżumu li huwa jimplimenta l-mezzi kollha għad-dispożizzjoni tiegħu sabiex jiżgura rotta mill-ġdid li tkun raġonevoli, sodisfaċenti u li sseħħ fl-iqsar żmien possibbli, inkluża t-tfittxija ta’ titjiriet oħrajn diretti jew indiretti operati potenzjalment minn trasportaturi tal-ajru oħrajn, li jappartjenu jew le lill-istess alleanza tal-linja tal-ajru, bil-wasla f’ħin skedat li ma jkunx tard daqs it-titjira sussegwenti tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat. Madankollu, hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa jekk tali ffissar ta’ rotta mill-ġdid setax jikkostitwixxi sagrifiċċju insopportabbli għall-kumpannija tal-ajru fid-dawl tal-kapaċità tagħha fiż-żmien rilevanti.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għandi nenfasizza li l-mewta ta’ kopilota, indipendentement miċ-ċirkustanzi partikolari li fihom seħħet, twassal fi kwalunkwe każ għall-kanċellament tat-titjira fil-każ li ebda bdot ta’ sostituzzjoni ma jkun disponibbli. Fil-fatt, kif intqal iktar ’il fuq, ir-Regolament Nru 965/2012 jipprovdi li, għat-tip ta’ ajruplan użat għal tali titjiriet, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jagħmel disponibbli ekwipaġġ kompost minn tal-inqas żewġ bdoti. Dan ifisser li l-kmandant ma kienx ikun awtorizzat jopera t-titjira ta’ ritorn waħdu, mingħajr kopilota  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-45" href="#t-45">45</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, kif tispjega l-Kummissjoni  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-46" href="#t-46">46</a>
</span>), id-dispożizzjonijiet dwar is-sigurtà fl-avjazzjoni ma jippermettux lil kull bdot jaġixxi bħala bdot ta’ sostituzzjoni. Il-bdot ta’ sostituzzjoni għandu jkun ikkwalifikat b’mod sħiħ u għandu jkollu taħriġ u esperjenza suffiċjenti fir-rigward tal-ajruplan u r-rotta kkonċernati. Dan ifisser li ma huwiex biżżejjed li t-trasportaturi tal-ajru li joperaw u li jużaw inġenji tal-ajru differenti jipprovdu ekwipaġġ ta’ riżerva għal kull destinazzjoni u li ekwipaġġi stand-by għandhom ikunu disponibbli għat-tipi kollha ta’ ajruplani użati u għar-rotot kollha għal kull destinazzjoni pprovduta mill-imsemmi trasportatur tal-ajru. Tali obbligu jwassal għal spejjeż sproporzjonati u ma jidhirx raġonevoli fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkonkludi li ċ-ċirkustanzi huma straordinarji.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konsegwentement, sabiex jiġi meħlus mill-obbligu tiegħu ta’ kumpens, it-trasportatur tal-ajru għandu juri li huwa ħa l-miżuri kollha proporzjonati u raġonevoli li kienu meħtieġa minnu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konklużjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Abbażi tal-analiżi esposta iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mil-Landgericht Stuttgart (il-Qorti Reġjonali ta’ Stuttgart, il-Ġermanja) bil-mod segwenti:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-121" title="page-19">
      L-Artikolu 5(3) tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-122" title="page-19">
      għandu jiġu interpretat fis-sens li l-kanċellazzjoni ta’ titjira li kienet mistennija tibda minn ajruport lil hinn mill-bażi tat-trasportatur tal-ajru li jopera inkwistjoni, minħabba l-mewta f’daqqa tal-kopilota li jkun għadda mingħajr restrizzjoni mill-eżamijiet mediċi regolari preskritti, ma taqax fl-ambitu ta’ “ċirkustanzi straordinarji” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU 2004 L 46, p. 1).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Regolament tal-Kummissjoni tal‑5 ta’ Ottubru 2012 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-operazzjonijiet bl-ajru skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2012, L 296, p. 1), fil-verżjoni fis-seħħ fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021, Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Ara, iktar reċentement, is-sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021, Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Ibidem, punti 26 et seq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) Ara l-punt 34 iktar ’l isfel.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021, Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 40).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Ara, b’analoġija, is-sentenza tat-23 ta’ Marzu 2021, Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008 (C‑549/07, EU:C:2008:771, punti 20, 24, 25 u 26). Ninnota li, meta tagħti d-dettalji ta’ dawn l-avvenimenti, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħmilx distinzjoni bejn l-ewwel u t-tieni kundizzjoni.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Sentenza tas‑17 ta’ Settembru 2015, (C‑257/14, EU:C:2015:618, punti 41 u 42).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021 (C‑28/20, EU:C:2021:226, punti 28, 29 u 30).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) Ara, pereżempju, ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1178/2011 tat‑3 ta’ Novembru 2011 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-ekwipaġġi tal-ajruplani tal-avjazzjoni ċivili skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2011, L 311, p. 1), fil-verżjoni fis-seħħ fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) IATA, ICAO, IFALPA, Fatigue Management Guide for Airline Operators, 2015. [Online]. Disponibbli minn https://www.iata.org/en/publications/fatigue-management-guide/. Ara, f’dan is-sens, il-punti (b) u (c) tas-Subsezzjoni CAT.GEN.MPA.100 (Responsabbiltajiet tal-ekwipaġġ) tat-Taqsima 1 (Inġenji tal-ajru li jaħdmu bil-mutur) tas-Subparti A (Rekwiżiti Ġenerali) tal-Anness IV tar-Regolament Nru 965/2012 (il-Parti-CAT). </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Ara, pereżempju, https://www.easa.europa.eu/en/downloads/116532/en. Ibidem, punti (b) u (c) tas-Subsezzjoni CAT.GEN.MPA.100 (Responsabbiltajiet tal-ekwipaġġ) tat-Taqsima 1 (Inġenji tal-ajru li jaħdmu bil-mutur) tas-Subparti A (Rekwiżiti Ġenerali) tal-Anness IV tar-Regolament Nru 965/2012 (il-Parti-CAT).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Il-Grupp tal-Bank Dinji, Mortality rate, adult, male (per 1,000 male adults), Unjoni Ewropea, 2018, disponibbli minn: Mortality rate, adult, male (per 1,000 male adults) – Unjoni Ewropea | Data (worldbank.org).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Ara l-punt 26 indikat iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Ir-raba’ wieħed minn dawn il-kriterji kien jikkonċerna l-ibbilanċjar bejn il-libertà fundamentali ta’ strajk u l-libertajiet fundamentali ta’ impriża tat-trasportatur tal-ajru u d-dritt tiegħu għall-proprjetà, li huma ggarantiti mill-Artikoli 16 u 17 tal-Karta.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Sentenza tal‑4 ta’ Mejju 2017, Pešková u Peška (C‑315/15, EU:C:2017:342, punt 26).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Sentenza tal‑4 ta’ April 2019, Germanwings (C‑501/17, EU:C:2019:288, punt 34).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Sentenza tas‑26 ta’ Ġunju 2019, Moens (C‑159/18, EU:C:2019:535, punt 29).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Digriet tal‑14 ta’ Jannar 2021, Airhelp (C‑264/20, mhux ippubblikat, EU:C:2021:26, punt 26).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Sentenzi tat‑22 ta’ Diċembru 2008, Wallentin-Hermann (C‑549/07, EU:C:2008:771, punt 26), u tas‑17 ta’ Settembru 2015, van der Lans (C‑257/14, EU:C:2015:618, punt 38).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021, Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 41), enfasi miżjud minni.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Sentenza tal‑31 ta’ Jannar 2013, McDonagh (C‑12/11, EU:C:2013:43).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2012, Finnair (C‑22/11, EU:C:2012:604), iċċitata fis-sentenza Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 42).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021, Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 44).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Sentenza tas-17 ta’ April 2018, Krüsemann et (C‑195/17, C‑197/17 sa C‑203/17, C‑226/17, C‑228/17, C‑254/17, C‑274/17, C‑275/17, C‑278/17 sa C‑286/17 u C‑290/17 sa C-292/17, EU:C:2018:2588).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>) Ara l-punti 34sa 36 iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>) Sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021, Airhelp (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 35).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>) Ibidem, punti MED.A.030 “Ċertifikati mediċi”, (c)(4) u MED.A.040 “Ħruġ, rivalidazzjoni u tiġdid ta’ ċertifikati mediċi”, (c)(1) tat-Taqsima 2, “Rekwiżiti għaċ-ċertifikati mediċi”, tas-Subparti A “Rekwiżiti Ġenerali” tal-Anness IV (il Parti-MED), fil-verżjoni fis-seħħ fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>) Ibidem, punt MED.A.045 “Validità, rivalidazzjoni u tiġdid ta’ ċertifikati mediċi” (a)(1) u (2) tat-Taqsima 2, “Rekwiżiti għaċ-ċertifikati mediċi”, tas-Subparti A, “Rekwiżiti Ġenerali”, tal-Anness IV (il-Parti-MED). Għall-bdoti li huma involuti f’operazzjonijiet kummerċjali tat-trasport bl-ajru fil-ġarr ta’ passiġġieri bi bdot wieħed u li jkunu għalqu l-40 sena, kif ukoll għall-bdoti li għandhom iktar minn 60 sena, iċ-ċertifikat mediku ta’ Klassi 1 huwa validu għal perjodu ta’ sitt xhur u jista’ jiġġedded wara eżamijiet jew evalwazzjonijiet aeromediċi addizzjonali. </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>) Fir-rigward tar-responsabbiltajiet tal-operatur u l-bżonnijiet tal-persunal, ara l-punti ORO.GEN.110, “Responsabbiltajiet tal-operatur”, (e) u (g) tat-Taqsima 1 “Punti ġenerali” u ORO.GEN.210 “Rekwiżiti marbutin mal-persunal”, (c) u (e) tat-Taqsima 2 “Ġestjoni”, tas-Subparti GEN, “Rekwiżiti Ġenerali”, tal-Anness III “PART-ORO” tar-Regolament Nru 965/2012.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>) Sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2021 (C‑28/20, EU:C:2021:226, punt 32).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">35</a>
</span>) Ara, pereżempju, id-definizzjoni li jagħti l-Cambridge Dictionary online, disponibbli minn https://dictionary.cambridge.org/fr/dictionnaire/anglais/foreseeable.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">36</a>
</span>) Ara d-dizzjunarju online Merriam-Webster Dictionary, https://www.merriam-webster.com/dictionary/foreseeable, enfasi miżjud minni.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">37</a>
</span>) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 32 iktar ’il fuq. Bl-istess mod, iċ-ċertifikati ta’ Klassi 1 għandhom jiġu mġedda kull sitt xhur mid-detenturi ta’ liċenzja li jeżerċitaw operazzjonijiet ta’ trasport kummerċjali bi bdot wieħed u li jkunu laħqu l-età ta’ 40 sena.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-38" href="#c-38">38</a>
</span>) Ara l-punt 47 iktar ’il fuq.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-39" href="#c-39">39</a>
</span>) Sentenza tal‑4 ta’ April 2019 (C‑501/17, EU:C:2019:288).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-40" href="#c-40">40</a>
</span>) Sentenza tat‑22 ta’ Diċembru 2008 (C‑549/07, EU:C:2008:771).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-41" href="#c-41">41</a>
</span>) Sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2011 (C‑294/10, EU:C:2011:303, punti 31 u 35), u bl-istess mod, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Tanchev fil-kawża Moens (C‑159/18, EU:C:2018:1040, punt 33).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-42" href="#c-42">42</a>
</span>) Sentenza tal‑4 ta’ Mejju 2017 (C‑315/15, EU:C:2017:342, punti 43 u 44).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-43" href="#c-43">43</a>
</span>) Sentenza tas‑26 ta’ Ġunju 2019 (C‑159/18, EU:C:2019:535).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-44" href="#c-44">44</a>
</span>) Sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2020 (C‑74/19, EU:C:2020:460, punti 58, 59 u 61).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-45" href="#c-45">45</a>
</span>) Dan ir-regolament fih ukoll indikazzjonijiet dwar l-importanza tal-kundizzjoni mentali tajba tal-membri l-oħra tal-ekwipaġġ. Jidher li, f’dan il-każ, dawn tal-aħħar ma qisux immedjatament li kienu f’pożizzjoni li joperaw it-titjira wara l-aħbar x’aktarx trawmatika tal-mewta tal-kollega tagħhom.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-46" href="#c-46">46</a>
</span>) Punt 31 tal-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni.</p>
</body>
</html>
