<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.11-->
  <head>
    <title>2023-12-202312C121202204310-00-TRA-DOC-EL-CONCL-C-0431-22-202305513-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="el-GR" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="21/02/2024 14:13:27" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="el" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="KurQzVONTzAVPiEenuULc/YGwU07BPFZVDoMZ/vdNmX6W7S+oNkkJGH3b+WucrdzbbWcpUt5ip5BGm+lEv5bTUPLOCh1bL25WK1ZkH3Jni8f0dFrmIl0RHLKGAKt86AWuN0vPoN/MktEsC0QsZxt7q0gRek9GRwDhowejAe/3AM=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="64c6e43e-ad80-48f3-996a-462396683155" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0431" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2022" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="EL" name="Langue"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 07/07/2023 11:32:16" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2023-07-14T20:22:57Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="2ee6e6c239714a099c7369e8c0f295db" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0431" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Προτάσεις Szpunar – Υπόθεση C‑431/22</div>
      <div id="rId21" style="default">Scuola europea di Varese</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      MACIEJ SZPUNAR
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      της 13ης Ιουλίου 2023  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Υπόθεση C‑431/22
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Scuola europea di Varese
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      κατά
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      PD, ως προσώπου ασκούντος τη γονική μέριμνα του NG,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-8" title="page-1">
      LC, ως προσώπου ασκούντος τη γονική μέριμνα του NG
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-9" title="page-1">
      [αίτηση του Corte suprema di cassazione<br/> (Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, Ιταλία)<br/> για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-10" title="page-1">
      «Προδικαστική παραπομπή – Σύμβαση σχετικά με το καταστατικό των ευρωπαϊκών σχολείων – Απόφαση του συμβουλίου της τάξης περί μη προαγωγής μαθητή στην επόμενη τάξη – Αμφισβήτηση από τους γονείς – Δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων ή αποκλειστική αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών των ευρωπαϊκών σχολείων – Αποτελεσματική δικαστική προστασία»
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-11" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εισαγωγή</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι εκπρόσωποι των έξι κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) συνεδρίασαν επανειλημμένα το 1954 συζητώντας την ίδρυση ενός ευρωπαϊκού σχολείου. Κατά τις συνεδριάσεις αυτές αποφασίστηκε ότι οι ως άνω εκπρόσωποι θα συγκροτούσαν το διοικητικό συμβούλιο το οποίο θα ήταν υπεύθυνο για το ευρωπαϊκό σχολείο και θα καθόριζε τις αρχές που θα διείπαν την οργάνωσή του. Το πρώτο ευρωπαϊκό σχολείο άρχισε να λειτουργεί στις 12 Οκτωβρίου 1954 στο Λουξεμβούργο  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>). Στη συνέχεια ιδρύθηκαν και άλλα σχολεία  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>). Πλέον υπάρχουν δεκατρία ευρωπαϊκά σχολεία στα οποία φοιτούν περί τους 28 750 μαθητές.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών σχολείων είναι ότι αποτελούν ένα sui generis σύστημα που εδράζεται τόσο στο δίκαιο της Ένωσης όσο και στο διεθνές δίκαιο. Στη διττή αυτή φύση οφείλονται, μεταξύ άλλων, ορισμένα ζητήματα σχετικά με την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του οργάνου εκδίκασης προσφυγών των ευρωπαϊκών σχολείων (στο εξής: όργανο εκδίκασης προσφυγών), το οποίο συστάθηκε με τη Σύμβαση σχετικά με το καταστατικό των ευρωπαϊκών σχολείων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>) (στο εξής: ΣΚΕΣ). Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά συγκεκριμένα την ερμηνεία του άρθρου 27, παράγραφος 2, της εν λόγω Συμβάσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ως άνω αίτηση υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του Scuola europea di Varese (ευρωπαϊκού σχολείου του Βαρέζε, Ιταλία) και των PD και LC, ενεργούντων υπό την ιδιότητα των νομίμων εκπροσώπων του ανήλικου γιου τους NG (στο εξής: γονείς του NG ή γονείς), με αντικείμενο τη δικαιοδοσία των ιταλικών δικαστηρίων να εκδικάσουν προσφυγή ακυρώσεως κατά αποφάσεως του συμβουλίου της τάξης περί μη εγκρίσεως της προαγωγής στην επόμενη τάξη του NG, τότε μαθητή του κύκλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο ως άνω σχολείο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η υπό κρίση προδικαστική παραπομπή παρέχει στο Δικαστήριο την ευκαιρία να αποφανθεί, αφενός, ως προς την έκταση του δικαστικού ελέγχου που ασκεί το όργανο εκδίκασης προσφυγών, το οποίο αποτελεί όργανο διεθνούς οργανισμού, επί τέτοιου είδους αποφάσεων και, αφετέρου, ως προς την υποχρέωσή του να εφαρμόζει την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας κατά την ερμηνεία της ΣΚΕΣ και των εφαρμοστικών κειμένων στα οποία παραπέμπει η Σύμβαση αυτή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το νομικό πλαίσιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Α.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Σύμβαση της Βιέννης περί του δικαίου των συνθηκών</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 1 της Συμβάσεως της Βιέννης περί του δικαίου των Συνθηκών  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>), της 23ης Μαΐου 1969 (στο εξής: Σύμβαση της Βιέννης), το οποίο φέρει τον τίτλο «Εφαρμογή της παρούσης Συμβάσεως», προβλέπει ότι η Σύμβαση της Βιέννης εφαρμόζεται επί των συνθηκών μεταξύ κρατών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 3 της Συμβάσεως αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διεθνείς Συμφωνίαι μη εμπίπτουσαι εις τα πλαίσια της παρούσης Συμβάσεως», ορίζει τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-21" title="page-4">
      «Το γεγονός ότι, η παρούσα σύμβασις δεν εφαρμόζεται επί διεθνών συμφωνιών μεταξύ κρατών και άλλων υποκειμένων του Διεθνούς Δικαίου ή μεταξύ των ως άνω ετέρων υποκειμένων του Διεθνούς Δικαίου, ή επί διεθνών συμφωνιών, συνομολογηθεισών εις άγραφον τύπον, δεν επηρεάζει:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-22" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-23" title="page-4">
      β) την εφαρμογήν επ’ αυτών οιουδήποτε των κανόνων των θεσπιζομένων εν τη παρούση συμβάσει, εις τους οποίους θα υπήγοντο, κατά το Διεθνές Δίκαιον, ανεξαρτήτως της εν λόγω Συμβάσεως.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-4">
      […]»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 31 της εν λόγω Συμβάσεως, το οποίο φέρει τον τίτλο «Γενικός κανών ερμηνείας», έχει ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-26" title="page-4">
      «1. Η συνθήκη δέον να ερμηνεύηται καλή τη πίστει συμφώνως προς την συνήθη έννοιαν ήτις δίδεται εις τους όρους της συνθήκης, εν τω συνόλω αυτών και υπό το φως του αντικειμένου και του σκοπού της.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-27" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-28" title="page-4">
      3. Ομού μετά του συνόλου της συνθήκης δέον να λαμβάνωνται υπ’ όψιν:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-29" title="page-4">
      α) Πάσα μεταγενεστέρα συμφωνία μεταξύ των μερών αφορώσα εις την ερμηνείαν της συνθήκης ή την εφαρμογήν των διατάξεων ταύτης.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-30" title="page-5">
      β) Πάσα μεταγενεστέρα πρακτική ακολουθηθείσα υπό των συμβαλλομένων μερών κατά την εφαρμογήν της συνθήκης η οποία συνιστά συμφωνίαν αυτών ως προς την ερμηνείαν ταύτης.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-31" title="page-5">
      γ) Άπαντες οι σχετικοί κανόνες του Διεθνούς Δικαίου οι εφαρμοζόμενοι εις τας μεταξύ των συμβαλλομένων μερών σχέσεις.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-5">
      […]»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Β.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ΣΚΕΣ</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 1, δεύτερο εδάφιο, της ΣΚΕΣ προβλέπει ότι «[α]ποστολή των σχολείων είναι η κοινή εκπαίδευση των παιδιών του προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων […]».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 27 της ΣΚΕΣ έχει ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-36" title="page-5">
      «1. Συνιστάται όργανο εκδίκασης προσφυγών.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-37" title="page-5">
      2. Το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, εφόσον εξαντληθούν οι δυνατότητες της διοικητικής οδού, επί οποιασδήποτε διαφοράς σχετικής με την εφαρμογή της παρούσας σύμβασης στα πρόσωπα τα οποία αυτή αφορά, εκτός του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού, σχετικά με τη νομιμότητα πράξεως βασιζόμενης στη σύμβαση ή σε κανόνες θεσπιζόμενους δυνάμει αυτής, η οποία στρέφεται εναντίον τους και προέρχεται από το ανώτατο συμβούλιο ή το διοικητικό συμβούλιο ενός σχολείου στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων που τους έχουν ανατεθεί βάσει της παρούσας σύμβασης. Όταν πρόκειται για διαφορά χρηματικής φύσεως, το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει απεριόριστη δικαιοδοσία.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-38" title="page-5">
      Οι όροι και οι λεπτομερείς κανόνες σχετικά με αυτές τις διαδικασίες καθορίζονται, ανάλογα με την περίπτωση, στους κανόνες υπηρεσιακής κατάστασης του διδακτικού προσωπικού ή στο καθεστώς που εφαρμόζεται στα πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί η διδασκαλία συγκεκριμένων μαθημάτων ή στο γενικό κανονισμό των σχολείων.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-39" title="page-5">
      3. Το όργανο εκδίκασης προσφυγών συγκροτείται από άτομα που παρέχουν πλήρη εγγύηση ανεξαρτησίας και είναι γενικά αναγνωρισμένα ως αρμόδια για νομικά θέματα.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-5">
      Ως μέλη του οργάνου εκδίκασης προσφυγών μπορούν να διορισθούν μόνον τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται σε κατάλογο τον οποίο καταρτίζει για το σκοπό αυτό το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-41" title="page-5">
      4. Το καταστατικό του οργάνου εκδίκασης προσφυγών θεσπίζεται με ομοφωνία από το ανώτατο συμβούλιο.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-6">
      Το καταστατικό του οργάνου εκδίκασης προσφυγών ορίζει τον αριθμό των μελών του, τη διαδικασία διορισμού τους από το ανώτατο συμβούλιο, τη διάρκεια της θητείας τους και το καθεστώς των απολαβών τους. Ρυθμίζει επίσης τον τρόπο λειτουργίας του εν λόγω οργάνου.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-43" title="page-6">
      5. Το όργανο εκδίκασης προσφυγών θεσπίζει τον εσωτερικό κανονισμό του, ο οποίος περιέχει όλες τις απαραίτητες διατάξεις για την εφαρμογή του καταστατικού του.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-44" title="page-6">
      Ο κανονισμός αυτός πρέπει να εγκρίνεται, με ομοφωνία, από το ανώτατο συμβούλιο.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-6">
      6. Οι αποφάσεις του οργάνου εκδίκασης προσφυγών είναι δεσμευτικές για τους αντιδίκους και, σε περίπτωση που δεν τις εκτελέσουν, καθίστανται εκτελεστές από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-46" title="page-6">
      7. Οι άλλες διαφορές στις οποίες εμπλέκονται τα σχολεία υπάγονται στη δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων. Ειδικότερα, η δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων επί θεμάτων αστικής και ποινικής ευθύνης δεν θίγεται από το παρόν άρθρο.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Γ.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο γενικός κανονισμός των ευρωπαϊκών σχολείων</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 61, παράγραφος 1, του γενικού κανονισμού των ευρωπαϊκών σχολείων, υπ’ αριθ. 2014-03-D‑14-fr-11, ο οποίος ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: ΓΚEΣ του 2014), προβλέπει ότι στον κύκλο σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης οι αποφάσεις περί προαγωγής στην επόμενη τάξη λαμβάνονται κατά τη λήξη του σχολικού έτους από το αρμόδιο συμβούλιο της τάξης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 62 του ΓΚEΣ του 2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προσφυγή κατά των αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης», έχει ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-50" title="page-6">
      «1. Οι νόμιμοι εκπρόσωποι των μαθητών μπορούν να ασκήσουν προσφυγή κατά των αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων μόνο λόγω ύπαρξης τυπικού ελαττώματος ή νέων πραγματικών περιστατικών, τα οποία αναγνωρίζονται ως τέτοια από τον γενικό γραμματέα βάσει του φακέλου που υποβάλλεται από το σχολείο και τους νόμιμους εκπροσώπους του μαθητή.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-51" title="page-6">
      Ως τυπικό ελάττωμα νοείται οποιαδήποτε παράβαση κανόνα δικαίου σχετικού με την τηρητέα διαδικασία για την προαγωγή στην επόμενη τάξη, χωρίς την οποία η απόφαση του συμβουλίου της τάξης θα ήταν διαφορετική.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-52" title="page-6">
      Η μη παροχή υποστήριξης υπό τη μορφή της ένταξης του μαθητή σε προγράμματα ενισχυτικής διδασκαλίας δεν συνιστά τυπικό ελάττωμα, εκτός εάν αποδεικνύεται ότι το σχολείο απέρριψε καταχρηστικώς αίτημα του μαθητή ή των νομίμων εκπροσώπων του περί παροχής της ως άνω υποστήριξης.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-53" title="page-7">
      Οι λεπτομερείς κανόνες διεξαγωγής των εξετάσεων εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των σχολείων και δεν μπορούν να θεωρηθούν ως τυπικό ελάττωμα.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-54" title="page-7">
      Ως νέο πραγματικό περιστατικό νοείται κάθε στοιχείο το οποίο δεν τέθηκε υπόψη του συμβουλίου της τάξης διότι ουδείς –καθηγητές, γονείς, μαθητής– τελούσε σε γνώση του κατά τον χρόνο λήψης της αποφάσεως του συμβουλίου και το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει την απόφασή του. Πραγματικό περιστατικό το οποίο ήταν σε γνώση των γονέων αλλά δεν είχε τεθεί υπόψη του συμβουλίου της τάξης δεν μπορεί να θεωρηθεί ως νέο στοιχείο κατά την έννοια της παρούσας διατάξεως.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-55" title="page-7">
      Η αξιολόγηση των ικανοτήτων των μαθητών, η βαθμολόγηση των εξετάσεων ή των εργασιών κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους και η αξιολόγηση των ειδικών περιστάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 61. Β-5 εμπίπτουν στην αποκλειστική εξουσία εκτιμήσεως του συμβουλίου της τάξης. Δεν είναι δεκτικές προσφυγής.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-56" title="page-7">
      2. Η προθεσμία για την άσκηση προσφυγής ενώπιον του γενικού γραμματέα είναι επτά ημερολογιακές ημέρες από τη λήξη του σχολικού έτους. […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-57" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-58" title="page-7">
      Ο γενικός γραμματέας (ή κατ’ εξουσιοδότηση ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας) αποφαίνεται επί της ως άνω προσφυγής έως τις 31 Αυγούστου. Εφαρμόζονται τα άρθρα 66 και 67 του παρόντος κανονισμού. Εάν η προσφυγή κριθεί παραδεκτή και βάσιμη, το συμβούλιο της τάξης αποφαίνεται εκ νέου επί της υποθέσεως.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-59" title="page-7">
      Κατά της νέας αποφάσεως μπορεί επίσης να ασκηθεί διοικητική προσφυγή ενώπιον του γενικού γραμματέα […]».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 66 του ΓΚEΣ του 2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διοικητική προσφυγή», ορίζει τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-61" title="page-7">
      «1. Κατά των αποφάσεων [του άρθρου 62] μπορεί να ασκηθεί διοικητική προσφυγή υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται [στο εν λόγω άρθρο]. […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-62" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-63" title="page-7">
      5. Η απόφαση του γενικού γραμματέα επί διοικητικής προσφυγής κοινοποιείται στον προσφεύγοντα (στους προσφεύγοντες) […]».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 67 του ΓΚEΣ του 2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ένδικη προσφυγή», ορίζει τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-65" title="page-8">
      «1. Κατά των ρητών ή σιωπηρών διοικητικών αποφάσεων επί των προβλεπόμενων στο προηγούμενο άρθρο προσφυγών μπορεί να ασκηθεί ένδικη προσφυγή από τους νόμιμους εκπροσώπους των μαθητών τους οποίους αφορά άμεσα η επίδικη απόφαση, ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών του άρθρου 27 της [ΣΚΕΣ].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-66" title="page-8">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-67" title="page-8">
      4. Η ένδικη προσφυγή ασκείται, επί ποινή απαραδέκτου, εντός προθεσμίας δύο εβδομάδων από την κοινοποίηση ή τη δημοσίευση της προσβαλλομένης αποφάσεως […].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-68" title="page-8">
      5. Οι προσφυγές του παρόντος άρθρου εκδικάζονται και κρίνονται υπό τους όρους που προβλέπονται στον κανονισμό διαδικασίας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-69" title="page-8">
      6. Το όργανο εκδίκασης προσφυγών οφείλει να εκδώσει την απόφασή του εντός έξι μηνών από την παραλαβή της προσφυγής, με την επιφύλαξη της εφαρμογής των άρθρων 16, 34 και 35 του κανονισμού διαδικασίας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών των ευρωπαϊκών σχολείων, με τα οποία προβλέπεται διαδικασία προσωρινών μέτρων.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Δ.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το ιταλικό δίκαιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 41 του codice di procedura civile (κώδικα πολιτικής δικονομίας) έχει ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-72" title="page-8">
      «Εφόσον η υπόθεση δεν έχει κριθεί επί της ουσίας σε πρώτο βαθμό, οποιοσδήποτε διάδικος μπορεί να ζητήσει ενώπιον της ολομέλειας του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου την επίλυση ζητημάτων δικαιοδοσίας […]».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η διαφορά της κύριας δίκης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις 25 Ιουνίου 2020 κοινοποιήθηκε στους γονείς του NG, ο οποίος ήταν τότε μαθητής του κύκλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε, η απόφαση του αρμόδιου συμβουλίου της τάξης να μην εγκρίνει την προαγωγή του NG στην επόμενη τάξη.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις 20 Ιουλίου 2020 οι γονείς του NG άσκησαν προσφυγή ενώπιον του Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (διοικητικού δικαστηρίου περιφέρειας Λομβαρδίας, Ιταλία) με αίτημα την ακύρωση της ως άνω αποφάσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με διάταξη της 9ης Σεπτεμβρίου 2020, το δικαστήριο αυτό έκρινε ότι είχε δικαιοδοσία να εκδικάσει την προσφυγή, έκανε δεκτή την υποβληθείσα ενώπιόν του αίτηση προσωρινών μέτρων «για την προαγωγή, με επιφύλαξη, στην επόμενη τάξη» του NG και παρέπεμψε την επί της ουσίας εξέταση της υποθέσεως σε επ’ ακροατηρίου συζήτηση στις 19 Οκτωβρίου 2021.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις 13 Οκτωβρίου 2021 το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε υπέβαλε ενώπιον της Ολομέλειας του Corte suprema di cassazione (Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, Ιταλία) αίτηση προκαταρκτικής επίλυσης του ζητήματος δικαιοδοσίας, βάσει του άρθρου 41 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, ζητώντας να αναγνωριστεί η έλλειψη δικαιοδοσίας των ιταλικών δικαστηρίων για την εκδίκαση της επίδικης διαφοράς. Κατά το σχολείο, το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα συναφώς δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 27 της ΣΚΕΣ, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 67, παράγραφος 1, του ΓΚEΣ του 2014.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι γονείς και ο εισαγγελέας θεωρούν, αντιθέτως, ότι τα ιταλικά δικαστήρια έχουν δικαιοδοσία για την εκδίκαση της επίδικης διαφοράς, καθόσον, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με το άρθρο 27 της ΣΚΕΣ, το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα μόνον επί δυσμενών πράξεων που προέρχονται από το ανώτατο συμβούλιο των ευρωπαϊκών σχολείων (στο εξής: ανώτατο συμβούλιο) ή από το διοικητικό συμβούλιο ενός σχολείου. Κατά την άποψή τους, υπό τις συνθήκες αυτές, η διεύρυνση της αρμοδιότητας του ως άνω οργάνου στις πράξεις που εκδίδει το συμβούλιο της τάξης συνιστά τροποποίηση της ΣΚΕΣ, η οποία χωρεί μόνον βάσει της διαδικασίας του άρθρου 31, παράγραφος 4, της Συμβάσεως αυτής. Θεωρούν, συνεπώς, ότι η δυνατότητα άσκησης προσφυγής ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 67, παράγραφος 1, του ΓΚEΣ του 2014, κατοχυρώνει απλώς την ευχέρεια των νομίμων εκπροσώπων του μαθητή να επιλέξουν να προσφύγουν διά της διοικητικής οδού και στη συνέχεια ενδεχομένως διά της δικαστικής οδού ενώπιον του ως άνω οργάνου. Υποστηρίζουν ότι το εν λόγω όργανο δεν έχει, εν πάση περιπτώσει, αποκλειστική αρμοδιότητα, καθόσον οι νόμιμοι εκπρόσωποι έχουν επίσης την ευχέρεια να προσφύγουν απευθείας ενώπιον των οικείων εθνικών δικαστηρίων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Καλούμενο να αποφανθεί επί του προκριματικού ζητήματος της δικαιοδοσίας των ιταλικών δικαστηρίων που έθεσε τo ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε, το Corte suprema di cassazione (Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο) υπενθυμίζει, αρχικώς, ότι από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να αποφανθεί με προδικαστική απόφαση επί της ερμηνείας της ΣΚΕΣ καθώς και επί των πράξεων που εκδόθηκαν βάσει αυτής  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, εξάλλου, ότι έχει ήδη αποφανθεί, με απόφαση της 15ης Μαρτίου 1999  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>), υπέρ της δικαιοδοσίας των ιταλικών δικαστηρίων, υπό περιστάσεις ανάλογες εκείνων της διαφοράς που εκκρεμεί επί του παρόντος ενώπιον του Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (διοικητικού δικαστηρίου περιφέρειας Λομβαρδίας). Με την απόφαση αυτή, το αιτούν δικαστήριο έκρινε, συγκεκριμένα, ότι οι διατάξεις του άρθρου 6, δεύτερο εδάφιο, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 27, παράγραφοι 1, 2 και 7, της ΣΚΕΣ προβλέπουν αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών μόνον για τις δυσμενείς πράξεις που προέρχονται από το ανώτατο συμβούλιο ή από το διοικητικό συμβούλιο ενός ευρωπαϊκού σχολείου και όχι για τις πράξεις που εκδίδονται από το συμβούλιο της τάξης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, πάντως, ότι, κατά τον χρόνο εκδόσεως της εν λόγω αποφάσεως, ο τότε εφαρμοστέος ΓΚEΣ του 1996  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>) απλώς προέβλεπε, στο άρθρο 68 bis, παράγραφος 3, δυνατότητα ασκήσεως, σε περιορισμένες περιπτώσεις, εσωτερικής προσφυγής, αμιγώς διοικητικής φύσεως, κατά των αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων, χωρίς να προβλέπει τη δυνατότητα ασκήσεως ένδικης προσφυγής ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, το γεγονός ότι η δυνατότητα ασκήσεως ένδικης προσφυγής θεσπίστηκε, εν τω μεταξύ, με τον ΓΚEΣ του 2005  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>) και, στη συνέχεια, επιβεβαιώθηκε με το άρθρο 67 του ΓΚEΣ του 2014 είναι ικανό να θεμελιώσει την αναγνώριση αποκλειστικής αρμοδιότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών για τέτοιου είδους διαφορές.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το αιτούν δικαστήριο, μια τέτοια προσέγγιση φαίνεται, πράγματι, να βρίσκει καθοριστικό έρεισμα στα διδάγματα που αντλούνται από την απόφαση Oberto και O’Leary  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>), στην οποία το Δικαστήριο δέχθηκε, με βάση τους κανόνες της Συμβάσεως της Βιέννης, ότι νομίμως ανατέθηκε αποκλειστική αρμοδιότητα στο όργανο εκδίκασης προσφυγών για προσφυγές κατά πράξεως διευθυντή ευρωπαϊκού σχολείου βλαπτικής για εκπαιδευτικό του σχολείου αυτού. Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά, επιπλέον, ότι το ίδιο ισχύει και για τη διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης JT κατά γενικού γραμματέα των ευρωπαϊκών σχολείων και οργάνου εκδίκασης προσφυγών των ευρωπαϊκών σχολείων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>) σε σχέση με προσφυγές που μπορούν να ασκηθούν κατά αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων περί επανάληψης της φοίτησης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το αιτούν δικαστήριο, κρίσιμο μπορεί να είναι επίσης, στο πλαίσιο αυτό, το γεγονός ότι ο ΓΚEΕ εκδίδεται από το ανώτατο συμβούλιο και ότι ο γενικός γραμματέας των ευρωπαϊκών σχολείων (στο εξής: γενικός γραμματέας), ο οποίος καλείται να αποφανθεί επί των διοικητικών προσφυγών κατά των αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης που λαμβάνονται από τα συμβούλια των τάξεων, είναι κοινό όργανο για το σύνολο των εν λόγω σχολείων, το οποίο, μεταξύ άλλων, έχει την εξουσία εκπροσώπησης του ανωτάτου συμβουλίου. Το ίδιο ισχύει και για διάφορα έγγραφα που προσκόμισε το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε και, ειδικότερα, για την «Έκθεση πεπραγμένων του οργάνου εκδίκασης προσφυγών έτους 2007», η οποία αναφέρει τα νέα ένδικα βοηθήματα κατά των αποφάσεων περί προαγωγής στην επόμενη τάξη που θεσπίστηκαν με τον ΓΚEΣ του 2005, καθώς και τη δικαστική πρακτική που προκύπτει από πλείονες αποφάσεις του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, εκδοθείσες μεταξύ 2007 και 2017, επί προσφυγών κατά τέτοιων αποφάσεων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">To αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, πάντως, ότι η απόφαση Oberto και O’Leary  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>) αφορά πράξη διευθυντή ευρωπαϊκού σχολείου με αντικείμενο τον περιορισμό της διάρκειας της εργασιακής σχέσης που περιέχεται σε σύμβαση εργασίας μεταξύ ευρωπαϊκού σχολείου και προσώπου στο οποίο έχει ανατεθεί η διδασκαλία συγκεκριμένων μαθημάτων και ότι η αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών δεν απέρρεε, στην υπόθεση αυτή, από τον ΓΚEΣ, αλλά από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των προσώπων στα οποία έχει ανατεθεί η διδασκαλία συγκεκριμένων μαθημάτων. Εξ αυτού συνάγεται, κατά το αιτούν δικαστήριο, ότι οι διαφορές που υφίστανται ως προς τα πραγματικά περιστατικά μεταξύ της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η ως άνω απόφαση και της υπό κρίση υποθέσεως δεν επιτρέπουν να θεωρηθεί ότι η ερμηνεία του άρθρου 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της ΣΚΕΣ είναι, εν προκειμένω, τόσο προφανής ώστε να μην καταλείπει περιθώριο για καμία εύλογη αμφιβολία.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το προδικαστικό ερώτημα και η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπό τις συνθήκες αυτές, το Corte suprema di cassazione (Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο), με απόφαση της 6ης Ιουνίου 2022, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 28 Ιουνίου 2022, αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-88" title="page-11">
      «Έχει το άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίοδος, της [ΣΚΕΣ] την έννοια ότι το μνημονευόμενο σε αυτό όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, εφόσον εξαντληθούν οι δυνατότητες της διοικητικής οδού που προβλέπονται από τον [ΓΚΕΕ], επί οποιασδήποτε διαφοράς σχετικής με την απόφαση περί επανάληψης της φοίτησης που έλαβε το συμβούλιο της τάξης για μαθητή του κύκλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης;»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν οι PD και LC, το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι ως άνω μετέχοντες στη διαδικασία ανέπτυξαν προφορικώς τις παρατηρήσεις τους κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 4ης Μαΐου 2023.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ανάλυση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Προτού υπεισέλθω στην εξέταση του προδικαστικού ερωτήματος που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο (ενότητα Β), φρονώ ότι είναι χρήσιμη η διατύπωση, εν συντομία, ορισμένων εισαγωγικών παρατηρήσεων σχετικών με την αρμοδιότητα του Δικαστηρίου (ενότητα Α).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Α.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εισαγωγικές παρατηρήσεις επί της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους και σαφώς δεν εγείρεται ζήτημα αυτεπάγγελτου ελέγχου της.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τούτου λεχθέντος, πρέπει να επισημάνω ότι, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, οι γονείς εξέφρασαν αμφιβολίες ως προς την αρμοδιότητα του Δικαστηρίου αναφερόμενοι στο άρθρο 26 της ΣΚΕΣ και, ειδικότερα, στο γεγονός ότι αντίδικοι στη διαφορά της κύριας δίκης δεν είναι τα συμβαλλόμενα μέρη, όπως προβλέπεται στη διάταξη αυτή, αλλά το ευρωπαϊκό σχολείο και οι γονείς.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπενθυμίζω ότι, κατά το άρθρο 26 της ΣΚΕΣ, «[τ]ο Δικαστήριο […] είναι το μόνο όργανο αρμόδιο να αποφαίνεται για όσες διαφορές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, όσον αφορά την ερμηνεία και την εφαρμογή της παρούσας σύμβασης, δεν καθίσταται δυνατόν να επιλυθούν στα πλαίσια του ανωτάτου συμβουλίου». Η διάταξη αυτή προβλέπει, επομένως, ρήτρα διαιτησίας δυνάμει της οποίας το Δικαστήριο μπορεί να επιληφθεί προσφυγής για την ερμηνεία ή/και την εφαρμογή της ως άνω Συμβάσεως  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ασφαλώς, το άρθρο 26 της ΣΚΕΣ αναφέρεται σε «διαφορές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών», ήτοι των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, αντιθέτως προς όσα υποστήριξαν οι γονείς κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, από τη διάταξη αυτή δεν μπορεί να συναχθεί ότι το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να ερμηνεύει την ως άνω Σύμβαση αποκλειστικά βάσει της εν λόγω διατάξεως  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συναφώς, αρκεί να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί της ερμηνείας των πράξεων των θεσμικών ή λοιπών οργάνων ή οργανισμών της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>). Το Δικαστήριο έκρινε ότι μια διεθνής συμφωνία, όπως η ΣΚΕΣ, η οποία συνήφθη βάσει του άρθρου 235 ΕΚ (εν συνεχεία άρθρο 308 ΕΚ και νυν άρθρο 352 ΣΛΕΕ) από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, οι οποίες εξουσιοδοτήθηκαν προς τούτο με την απόφαση 94/557/ΕΚ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>), συνιστά, όσον αφορά την Ένωση, πράξη ενός από τα όργανά της, κατά την έννοια του άρθρου 267, πρώτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ, ότι από της θέσεως σε ισχύ της Συμβάσεως αυτής οι διατάξεις της αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της έννομης τάξης της Ένωσης και ότι, στο πλαίσιο της έννομης αυτής τάξης, το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να αποφαίνεται προδικαστικώς επί της ερμηνείας της εν λόγω Συμβάσεως καθώς και επί των πράξεων που εκδόθηκαν βάσει αυτής  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να απαντήσει επί του προδικαστικού ερωτήματος που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Β.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί του προδικαστικού ερωτήματος</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με το προδικαστικό ερώτημα, το Corte suprema di cassazione (Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο) ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί κατά πόσον το άρθρο 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 61, 62, 66 και 67 του ΓΚEΣ του 2014, έχει την έννοια ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, εφόσον εξαντληθούν οι δυνατότητες της διοικητικής οδού ενώπιον του γενικού γραμματέα, επί οποιασδήποτε διαφοράς σχετικής με την απόφαση συμβουλίου τάξης ευρωπαϊκού σχολείου περί μη εγκρίσεως της προαγωγής μαθητή στην επόμενη τάξη του κύκλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι απόψεις των διαδίκων διίστανται ως προς την απάντηση που πρέπει να δοθεί επί του προδικαστικού ερωτήματος του αιτούντος δικαστηρίου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε και η Επιτροπή συμφωνούν ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα επί προσφυγών κατά αποφάσεων ευρωπαϊκού σχολείου περί επανάληψης της φοίτησης. Η άποψη αυτή στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στην ερμηνεία του άρθρου 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ και των άρθρων 62, 66 και 67 του ΓΚEΣ του 2014, υπό το πρίσμα των ερμηνευτικών κανόνων του άρθρου 31 της Συμβάσεως της Βιέννης, καθώς και της νομολογίας του Δικαστηρίου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι γονείς, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν την αντίθετη άποψη, ήτοι ότι οι επίμαχες διατάξεις συνάδουν με την κατανομή αρμοδιοτήτων που προβλέπεται ρητώς στο άρθρο 27, παράγραφοι 2 και 7, της ΣΚΕΣ μεταξύ του οργάνου εκδίκασης προσφυγών και των εθνικών δικαστηρίων, με αποτέλεσμα ούτε οι διατάξεις αυτές ούτε οι αποφάσεις του οργάνου εκδίκασης προσφυγών να δύνανται να θεμελιώσουν τροποποιητική ερμηνευτική πρακτική των υψηλών συμβαλλομένων μερών της ΣΚΕΣ, κατά την έννοια του άρθρου 31 της Συμβάσεως της Βιέννης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Προκειμένου να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα, πρέπει, κατ’ αρχάς, να εκτεθούν ορισμένες γενικές παρατηρήσεις σχετικά με τις ιδιαιτερότητες του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων και με τον μηχανισμό επίλυσης διαφορών που καθιέρωσε η ΣΚΕΣ (ενότητα 1), πριν εξεταστεί, στη συνέχεια, το εύρος της αρμοδιότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών (ενότητα 2). Εφόσον καταδειχθεί ο αποκλειστικός χαρακτήρας της αρμοδιότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών επί αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης, θα εξετάσω, τέλος, τις αμφιβολίες που εξέφρασε ο PD σχετικά με την έκταση του δικαστικού ελέγχου που απονέμει ο ΓΚEΣ του 2014 στο όργανο εκδίκασης προσφυγών και την υποχρέωση τήρησης της γενικής αρχής της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας στο πλαίσιο της ερμηνείας της ΣΚΕΣ και των πράξεων που εκδίδονται προς εκτέλεση της Συμβάσεως αυτής (ενότητα 3).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Γενικές παρατηρήσεις</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">α)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί των ιδιαιτεροτήτων του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Χάριν συντομίας, απλώς θα υπενθυμίσω τα ερμηνευτικά στοιχεία που απορρέουν από τη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με τη φύση του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων και της ΣΚΕΣ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρέπει, κατ’ αρχάς, να επισημανθεί ότι το σύστημα των ευρωπαϊκών σχολείων αποτελεί sui generis σύστημα με το οποίο πραγματοποιείται, μέσω διεθνούς συμφωνίας, ήτοι της ΣΚΕΣ, μια μορφή συνεργασίας, αφενός, μεταξύ των κρατών μελών και, αφετέρου, μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>). Ειδικότερα, τα ευρωπαϊκά σχολεία συνιστούν διεθνή οργανισμό τυπικώς διακριτό από την Ένωση και τα κράτη μέλη  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>). Όπως υπενθύμισα, μολονότι η ΣΚΕΣ αποτελεί, όσον αφορά το δίκαιο της Ένωσης, πράξη ενός από τα όργανα της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 267, πρώτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ, διέπεται επιπλέον από το διεθνές δίκαιο και, ειδικότερα, από απόψεως ερμηνείας της, από το κωδικοποιημένο διεθνές δίκαιο των συνθηκών, ήτοι, κατ’ ουσίαν, από τη Σύμβαση της Βιέννης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρέπει, εν συνεχεία, να υπομνησθεί ότι οι κανόνες της Συμβάσεως της Βιέννης εφαρμόζονται επί συμφωνίας συναφθείσας μεταξύ κράτους και διεθνούς οργανισμού «στο μέτρο που οι κανόνες αυτοί αποτελούν έκφραση του εθιμικού γενικού διεθνούς δικαίου»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>). Όπως έχει υπογραμμίσει το Δικαστήριο, «[η ΣΚΕΣ] πρέπει να ερμηνευθεί βάσει των εν λόγω κανόνων»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>). Πρέπει να υπομνησθεί ότι ο κανόνας του άρθρου 31 της Συμβάσεως της Βιέννης, το οποίο εκφράζει το διεθνές εθιμικό δίκαιο, προβλέπει ότι «η συνθήκη δέον να ερμηνεύηται καλή τη πίστει συμφώνως προς την συνήθη έννοιαν ήτις δίδεται εις τους όρους της συνθήκης, εν τω συνόλω αυτών και υπό το φως του αντικειμένου και του σκοπού της»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, υπογραμμίζεται ότι, βάσει του άρθρου 31, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της Συμβάσεως της Βιέννης, «κατά την ερμηνεία μιας Συνθήκης, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κάθε μεταγενέστερη πρακτική που ακολουθείται από τα συμβαλλόμενα μέρη κατά την εφαρμογή της συνθήκης, η οποία συνιστά συμφωνία αυτών όσον αφορά την ερμηνεία της»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Θα επανέλθω στα ως άνω κρίσιμα ερμηνευτικά στοιχεία  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">β)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί του μηχανισμού επίλυσης διαφορών μεταξύ των προσώπων τα οποία αφορά η ΣΚΕΣ και των ευρωπαϊκών σχολείων</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στην υπό κρίση υπόθεση τίθεται το ζήτημα κατά πόσον η προσφυγή που ασκούν οι γονείς μαθητή, όπως εν προκειμένω, ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων με αίτημα την ακύρωση της αποφάσεως του συμβουλίου της τάξης περί επανάληψης της φοίτησης υπάγεται στην αρμοδιότητα των δικαστηρίων αυτών ή κατά πόσον το όργανο εκδίκασης προσφυγών είναι αποκλειστικώς αρμόδιο για την εκδίκαση τέτοιου είδους προσφυγών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά την αποκλειστική αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, από το άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της ΣΚΕΣ προκύπτει ότι αυτή εκτείνεται, σε πρώτο και τελευταίο βαθμό και εφόσον εξαντληθούν οι δυνατότητες της διοικητικής οδού, επί «οποιασδήποτε διαφοράς σχετικής με την εφαρμογή της [ως άνω] σύμβασης στα πρόσωπα τα οποία αυτή αφορά […], σχετικά με τη νομιμότητα πράξεως βασιζόμενης [στην εν λόγω] σύμβαση ή σε κανόνες θεσπιζόμενους δυνάμει αυτής, η οποία στρέφεται εναντίον τους και προέρχεται από το ανώτατο συμβούλιο ή το διοικητικό συμβούλιο ενός σχολείου στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων που τους έχουν ανατεθεί βάσει της [ίδιας] σύμβασης».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά τη δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων, από το άρθρο 27, παράγραφος 7, της ΣΚΕΣ προκύπτει ότι εκτείνεται και σε «άλλες διαφορές στις οποίες εμπλέκονται τα σχολεία»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>). Αυτές οι «άλλες διαφορές» είναι, επομένως, εκείνες που δεν υπάγονται στην αποκλειστική και αυστηρώς καθορισμένη αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η επίλυση των διαφορών μεταξύ των προσώπων τα οποία αφορά η ΣΚΕΣ και των ευρωπαϊκών σχολείων ανατίθεται σε δύο διαφορετικά όργανα, ήτοι στο όργανο εκδίκασης προσφυγών και στα εθνικά δικαστήρια. Προκειμένου να γίνει καλύτερα κατανοητός ο εν λόγω μηχανισμός επίλυσης διαφορών και η κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των δύο αυτών οργάνων, θα περιγράψω ευθύς αμέσως εν συντομία το ιστορικό θεσπίσεώς του.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το ιστορικό θεσπίσεως του μηχανισμού επίλυσης διαφορών</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αρχικώς, πρέπει να επισημανθεί ότι το καταστατικό του 1957 δεν προέβλεπε κανέναν ειδικό μηχανισμό επίλυσης των διαφορών μεταξύ των προσώπων τα οποία αφορούσε και των ευρωπαϊκών σχολείων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>). Ειδικότερα, μέχρι τη θέση σε ισχύ της ΣΚΕΣ, το αρχικό όργανο εκδίκασης προσφυγών ήταν αρμόδιο μόνον για τις προσφυγές του διδακτικού προσωπικού  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>). Η Σύμβαση αυτή προέβλεψε, στο άρθρο 27, παράγραφος 1, ένα νέο όργανο εκδίκασης προσφυγών με «αυστηρά οριοθετημένη δικαιοδοσία» προκειμένου να «εξασφαλισθεί επαρκής νομική προστασία του διδακτικού προσωπικού και των λοιπών προσώπων […] έναντι πράξεων του ανωτάτου συμβουλίου ή των διοικητικών συμβουλίων»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά, κατά πρώτον, το ratione personae πεδίο εφαρμογής της ΣΚΕΣ, υπενθυμίζω ότι το άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως αυτής διεύρυνε την αρμοδιότητα του αρχικού οργάνου εκδίκασης προσφυγών στις προσφυγές που ασκούνται από όλα τα «πρόσωπα τα οποία αυτή αφορά, εκτός του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού» (η υπογράμμιση δική μου). Η αρμοδιότητα, όσον αφορά τα υπαγόμενα πρόσωπα, του νέου οργάνου εκδίκασης προσφυγών που θεσπίσθηκε από τη ΣΚΕΣ περιλαμβάνει, επομένως, τις διαφορές που αφορούν, μεταξύ άλλων, γονείς μαθητών που ενεργούν ως νόμιμοι εκπρόσωποι ανήλικου μαθητή καθώς και μαθητές που έχουν ενηλικιωθεί.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά, κατά δεύτερον, τη ratione materiae αρμοδιότητα, επισημαίνω ότι το άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της ΣΚΕΣ ορίζει ότι η αποκλειστική αρμοδιότητα σε πρώτο και τελευταίο βαθμό του οργάνου εκδίκασης προσφυγών επί διαφορών σχετικών με την εφαρμογή της Συμβάσεως αυτής αφορά «τη νομιμότητα πράξεως βασιζόμενης [στην εν λόγω] σύμβαση ή σε κανόνες θεσπιζόμενους δυνάμει αυτής, η οποία στρέφεται εναντίον [των προσώπων τα οποία αυτή αφορά] και προέρχεται από το ανώτατο συμβούλιο ή το διοικητικό συμβούλιο ενός σχολείου στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων που τους έχουν ανατεθεί βάσει της [ίδιας] σύμβασης» (η υπογράμμιση δική μου).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τρίτον, φρονώ ότι είναι χρήσιμο να τονιστεί ότι το άρθρο 27, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της ΣΚΕΣ προβλέπει ότι «[ο]ι όροι και οι λεπτομερείς κανόνες σχετικά με αυτές τις διαδικασίες καθορίζονται, ανάλογα με την περίπτωση, [μεταξύ άλλων] στο γενικό κανονισμό των σχολείων»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>). Όπως θα εξηγήσω, προκειμένου να διασφαλισθεί δικαστική προστασία για όλα τα πρόσωπα τα οποία αφορά η ΣΚΕΣ, ο κανονισμός αυτός χορήγησε σταδιακά στα πρόσωπα αυτά νέα ένδικα βοηθήματα ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι μεταβολές που επήλθαν με τις διαδοχικές τροποποιήσεις του ΓΚEΣ: τα νέα ένδικα βοηθήματα</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επισημαίνω, κατά πρώτον, ότι το άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της ΣΚΕΣ διεύρυνε το προσωπικό πεδίο εφαρμογής ως προς την αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, ώστε να καλύπτει και τις προσφυγές που ασκούνται, μεταξύ άλλων, από γονείς μαθητών οι οποίοι ενεργούν ως νόμιμοι εκπρόσωποι ανήλικου μαθητή, όπως συμβαίνει εν προκειμένω, βάσει του άρθρου 27, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως αυτής, σταδιακά, μέσω των διαδοχικών τροποποιήσεων του ΓΚΕΕ στις οποίες προέβη το ανώτατο συμβούλιο το 1996, το 2005 και το 2014.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά τα ένδικα βοηθήματα που προβλέπονται στις διαδοχικές τροποποιήσεις του ΓΚEΣ, διευκρινίζω, κατά δεύτερον, ότι το ανώτατο συμβούλιο προέβη στην πρώτη τροποποίηση του ΓΚEΣ το 1996. Ο ως άνω γενικός κανονισμός προέβλεπε, σε περίπτωση αρνητικής γνώμης του συμβουλίου της τάξης ως προς την προαγωγή μαθητή, μόνον εσωτερική διοικητική προσφυγή ενώπιον του οικείου ευρωπαϊκού σχολείου κατά των αποφάσεων που έλαβε το συμβούλιο της τάξης περί επανάληψης της φοίτησης, χωρίς να προβλέπει τη δυνατότητα ασκήσεως ένδικης προσφυγής ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>). Στη συνέχεια, το ανώτατο συμβούλιο προέβη σε εκ νέου τροποποίηση με τον ΓΚEΣ του 2005. Καθιέρωσε τη δυνατότητα ασκήσεως ένδικης προσφυγής ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών μετά την απόρριψη, από τον γενικό γραμματέα, της υποβληθείσας ενώπιόν του διοικητικής προσφυγής κατά τέτοιων αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">35</a>
</span>). Η δυνατότητα αυτή, εν τέλει, επιβεβαιώθηκε με το άρθρο 67 του ΓΚEΣ του 2014.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατόπιν της παρουσίασης της εξέλιξης των ενδίκων βοηθημάτων στο πλαίσιο του μηχανισμού επίλυσης διαφορών μεταξύ των προσώπων τα οποία αφορά η ΣΚΕΣ και των ευρωπαϊκών σχολείων, θα εκθέσω, χάριν σαφήνειας, το σύστημα προσφυγών, όπως θεσπίστηκε με τον ΓΚEΣ του 2014, το οποίο έχει εφαρμογή στη διαφορά της υποθέσεως της κύριας δίκης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το σύστημα προσφυγών του ΓΚEΣ του 2014</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρέπει να επισημανθεί ότι το άρθρο 61, παράγραφος 1, του ΓΚEΣ του 2014 προβλέπει ότι, στον κύκλο σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι αποφάσεις για την προαγωγή στην επόμενη τάξη λαμβάνονται στο τέλος του σχολικού έτους από το αρμόδιο συμβούλιο της τάξης. Εάν η απόφαση περί επανάληψης της φοίτησης ληφθεί από το εν λόγω συμβούλιο, από το άρθρο 62, παράγραφος 1, του ως άνω κανονισμού προκύπτει ότι η απόφαση αυτή μπορεί να προσβληθεί εκ μέρους των νομίμων εκπροσώπων των μαθητών μόνον σε περίπτωση τυπικού ελαττώματος ή νέων πραγματικών περιστατικών  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">36</a>
</span>). Κατά το άρθρο 62, παράγραφος 2, τέταρτο και πέμπτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού, «ο γενικός γραμματέας […] αποφαίνεται […] έως τις 31 Αυγούστου [του σχολικού έτους]». Εάν η προσφυγή κατά της αποφάσεως περί επανάληψης της φοίτησης «κριθεί παραδεκτή και βάσιμη [από τον γενικό γραμματέα], το συμβούλιο της τάξης αποφαίνεται εκ νέου επί της υποθέσεως», κατά δε «της νέας αποφάσεως μπορεί επίσης να ασκηθεί διοικητική προσφυγή ενώπιον του γενικού γραμματέα»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">37</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η δυνατότητα ασκήσεως ένδικης προσφυγής παρασχέθηκε, μεταξύ άλλων, στους γονείς μαθητή, ως νομίμους εκπροσώπους του, με το άρθρο 67 του ΓΚEΣ του 2014. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, κατά των αποφάσεων που εκδίδονται επί των διοικητικών προσφυγών του άρθρου 66 του ως άνω κανονισμού μπορεί να ασκηθεί ένδικη προσφυγή από τους νόμιμους εκπροσώπους των μαθητών τους οποίους αφορά άμεσα η επίδικη απόφαση, ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών του άρθρου 27 της ΣΚΕΣ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-38" href="#t-38">38</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τούτο είναι, συνεπώς, το εξελικτικό πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να εξεταστεί το εύρος της αποκλειστικής αρμοδιότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί της εξέτασης του εύρους της αποκλειστικής αρμοδιότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από τα προηγούμενα σημεία προκύπτει ότι η δυνατότητα ασκήσεως ενδίκου βοηθήματος ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών για τον έλεγχο των αποφάσεων του γενικού γραμματέα επί διοικητικής προσφυγής κατά της αποφάσεως του συμβουλίου της τάξης περί επανάληψης της φοίτησης εισήχθη στη διαδικασία ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών με τις διαδοχικές τροποποιήσεις του ΓΚEΣ του 2005 και του 2014. Εντούτοις, όπως υπογράμμισα, το γράμμα του άρθρου 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της ΣΚΕΣ περιορίζει την αποκλειστική αυτή αρμοδιότητα στις δυσμενείς πράξεις του ανωτάτου συμβουλίου ή του διοικητικού συμβουλίου ενός σχολείου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, τίθεται το ζήτημα κατά πόσον με τις ως άνω τροποποιήσεις απλώς διευκρινίζονται οι «όροι και οι λεπτομερείς κανόνες» σχετικά με τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών στις υποθέσεις οι οποίες ήδη υπάγονται στην αρμοδιότητα του εν λόγω οργάνου, βάσει του άρθρου 27, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της ΣΚΕΣ, ή αν, αντιθέτως, διευρύνθηκαν οι αποκλειστικές δικαιοδοτικές αρμοδιότητές του.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συντάσσομαι με την άποψη ότι οι διαδοχικές τροποποιήσεις του ΓΚEΣ του 2005 και του 2014 έχουν ασφαλώς διευρύνει την αποκλειστική αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών σε σχέση με προσφυγές κατά αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης. Οφείλω, ωστόσο, να επισημάνω ότι η διεύρυνση αυτή ορθώς βασίζεται στη ΣΚΕΣ, όπως αυτή ερμηνεύεται κατ’ εφαρμογήν των κανόνων της Συμβάσεως της Βιέννης, στον βαθμό που οι κανόνες αυτοί αποτελούν έκφραση του εθιμικού γενικού διεθνούς δικαίου. Υπενθυμίζω, συναφώς, ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, κατά συνέπεια, η ΣΚΕΣ πρέπει να ερμηνευθεί βάσει των εν λόγω κανόνων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-39" href="#t-39">39</a>
</span>). Θα προχωρήσω, επομένως, στη συνέχεια, σε μια τέτοια ερμηνεία.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά πρώτον, υπενθυμίζω ότι το Δικαστήριο, στηριζόμενο στους κανόνες της Συμβάσεως της Βιέννης, έκρινε, στην απόφαση Oberto και O’Leary, ότι ένδικη διαφορά που αφορά τη νομιμότητα συμφωνίας ως προς τον περιορισμό της διάρκειας της σχέσης εργασίας η οποία περιέχεται σε σύμβαση εργασίας συναφθείσα μεταξύ προσώπου στο οποίο έχει ανατεθεί η διδασκαλία συγκεκριμένων μαθημάτων και του διευθυντή ευρωπαϊκού σχολείου εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-40" href="#t-40">40</a>
</span>). Ειδικότερα, διαπίστωσε ότι το γεγονός και μόνον ότι οι επίμαχες πράξεις, ήτοι οι «πράξεις του διευθυντή» του οικείου σχολείου, δεν μνημονεύονταν ρητώς στο άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίοδος, της ΣΚΕΣ δεν μπορεί να συνεπάγεται τον αποκλεισμό τους από το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω διατάξεως  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-41" href="#t-41">41</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά δεύτερον, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-42" href="#t-42">42</a>
</span>), η ΣΚΕΣ πρέπει να ερμηνεύεται, κατά το άρθρο 31, παράγραφος 1, της Συμβάσεως της Βιέννης, σύμφωνα προς τη συνήθη έννοια που προσδίδεται στους όρους της Συμβάσεως αυτής, το σύνολό τους και υπό το πρίσμα του αντικειμένου και του σκοπού της  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-43" href="#t-43">43</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, για να καθοριστεί, εν προκειμένω, το περιεχόμενο της φράσης «πράξεως […] η οποία […] προέρχεται από το ανώτατο συμβούλιο ή το διοικητικό συμβούλιο ενός σχολείου», που περιέχεται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίοδος, της ΣΚΕΣ, πρέπει να ληφθούν υπόψη άπαντες οι σχετικοί κανόνες του διεθνούς δικαίου που εφαρμόζονται στις μεταξύ των υψηλών συμβαλλομένων μερών σχέσεις, κάθε μεταγενέστερη πρακτική που ακολουθείται κατά την εφαρμογή της Συμβάσεως αυτής  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-44" href="#t-44">44</a>
</span>), καθώς και κάθε μεταγενέστερη συμφωνία μεταξύ των ως άνω μερών που αφορά την εφαρμογή της  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-45" href="#t-45">45</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Διαπιστώνω, πρώτον, ότι εν προκειμένω η διεύρυνση των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων του οργάνου εκδίκασης προσφυγών όσον αφορά την επίδικη απόφαση του συμβουλίου της τάξης περί μη εγκρίσεως της προαγωγής μαθητή στην επόμενη τάξη προέρχεται απευθείας από το ανώτατο συμβούλιο, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 7, πρώτο εδάφιο, σημείο 1, και το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της ΣΚΕΣ, είναι ένα από τα κοινά όργανα όλων των ευρωπαϊκών σχολείων στο οποίο εκπροσωπούνται τα υψηλά συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση αυτή. Πιο συγκεκριμένα, το ανώτατο συμβούλιο απαρτίζεται, μεταξύ άλλων, από τον αντιπρόσωπο ή τους αντιπροσώπους, σε υπουργικό επίπεδο, κάθε κράτους μέλους και από ένα μέλος της Επιτροπής  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-46" href="#t-46">46</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεύτερον, η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται από το πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσονται οι σχετικές διατάξεις τόσο της ΣΚΕΣ όσο και του ΓΚEΣ του 2014. Συναφώς, επισημαίνω, αφενός, ότι το άρθρο 11, πρώτο εδάφιο, σημείο 3, της ως άνω Συμβάσεως αναθέτει στο ανώτατο συμβούλιο το καθήκον να «ορίζει τους κανόνες που διέπουν τον προβιβασμό των μαθητών στην επόμενη τάξη ή στη βαθμίδα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης». Αφετέρου, πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι, κατά το άρθρο 10, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, της εν λόγω Συμβάσεως, το ανώτατο συμβούλιο εποπτεύει την εφαρμογή της ανωτέρω Συμβάσεως και θεσπίζει τον ΓΚEΣ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-47" href="#t-47">47</a>
</span>). Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η αποκλειστική αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, η οποία περιορίζεται αυστηρώς στις διαφορές που μνημονεύονται στη ΣΚΕΣ και στα πρόσωπα τα οποία αυτή αφορά, εκτός του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού, πρέπει να ασκείται σύμφωνα με τους όρους και τους λεπτομερείς κανόνες που καθορίζονται στα νομοθετικά κείμενα στα οποία παραπέμπει η Σύμβαση αυτή, όπως ο ΓΚEΣ του 2014, ο οποίος προβλέπει, στα άρθρα 66 και 67, τα επιμέρους ένδικα βοηθήματα που παρέχονται στα εν λόγω πρόσωπα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από τα ανωτέρω προκύπτει, όπως ορθώς τονίζει η Επιτροπή στις παρατηρήσεις της, ότι, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, της Συμβάσεως της Βιέννης, η μεταγενέστερη συμφωνία των συμβαλλομένων μερών σχετικά με την εφαρμογή του ΓΚEΣ του 2014 και, ως εκ τούτου, σχετικά με την ως άνω επέκταση των δικαιοδοτικών αρμοδιοτήτων του οργάνου εκδίκασης προσφυγών όσον αφορά τα νέα ένδικα βοηθήματα εκφράζεται ρητώς, αφ’ ης στιγμής τα ως άνω μέρη συμμετέχουν απευθείας, στο πλαίσιο του ανωτάτου συμβουλίου, στην έγκριση του ΓΚEΣ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-48" href="#t-48">48</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ερμηνεία αυτή φρονώ ότι επιρρωννύεται και από τη νομολογία του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, κατά την οποία μπορεί να ασκηθεί προσφυγή για την αμφισβήτηση της νομιμότητας των αποφάσεων του γενικού γραμματέα σε σχέση με αποφάσεις των συμβουλίων των τάξεων περί επανάληψης της φοίτησης οι οποίες έχουν ληφθεί από το 2005  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-49" href="#t-49">49</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η νομολογία αυτή θεωρείται από το Δικαστήριο ως μεταγενέστερη πρακτική ακολουθηθείσα κατά την εφαρμογή του άρθρου 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ, κατά την έννοια του άρθρου 31, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της Σύμβασης της Βιέννης, εφόσον η πρακτική αυτή ουδέποτε αμφισβητήθηκε εκ μέρους των μερών της ΣΚΕΣ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-50" href="#t-50">50</a>
</span>). Η μη αμφισβήτηση εκ μέρους των μερών της Συμβάσεως αυτής πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί σιωπηρή συγκατάθεσή τους προς την εν λόγω πρακτική  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-51" href="#t-51">51</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-52" href="#t-52">52</a>
</span>), η νομολογία του οργάνου εκδίκασης προσφυγών σχετικά με τα νέα ένδικα βοηθήματα κατά των αποφάσεων του γενικού γραμματέα επί των αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων περί επανάληψης της φοίτησης, η οποία στηρίζεται στα άρθρα 61, 62, 66 και 67 του ΓΚEΣ του 2014, καίτοι δεν εμπίπτει στον ορισμό της «μεταγενέστερης πρακτικής», κατά την έννοια του άρθρου 31, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της Συμβάσεως της Βιέννης, μπορεί, εντούτοις, να θεωρηθεί ως συμπεριφορά που «ασκεί επιρροή κατά την εκτίμηση της μεταγενέστερης πρακτικής των συμβαλλομένων μερών» της ΣΚΕΣ όσον αφορά την ερμηνεία του άρθρου 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ. Επομένως, η νομολογία αυτή του οργάνου εκδίκασης προσφυγών μπορεί να αποσαφηνίσει την προαναφερθείσα διάταξη η οποία, κατά συνέπεια, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι αποφάσεις των συμβουλίων των τάξεων περί επανάληψης της φοίτησης εμπίπτουν κατ’ αρχήν στο πεδίο εφαρμογής της  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-53" href="#t-53">53</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τρίτον, διαπιστώνω ότι, όπως υποστήριξαν το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε και η Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο προσφάτως επιβεβαίωσε την αποκλειστική αρμοδιότητα του οργάνου εκδίκασης προσφυγών στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η διάταξη JT κατά γενικού γραμματέα των ευρωπαϊκών σχολείων και οργάνου εκδίκασης προσφυγών των ευρωπαϊκών σχολείων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-54" href="#t-54">54</a>
</span>), στην οποία μαθήτρια ευρωπαϊκού σχολείου προσέβαλε την απόφαση της εξεταστικής επιτροπής του ευρωπαϊκού απολυτηρίου 2019 να μην της χορηγήσει το απολυτήριο. Το Γενικό Δικαστήριο, μολονότι απέρριψε την προσφυγή λόγω πρόδηλης αναρμοδιότητας, έκρινε ότι η προσβολή της πρώτης προσβαλλομένης αποφάσεως ήταν δυνατή, εφόσον εξαντληθούν οι δυνατότητες της διοικητικής οδού, μόνον ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, δεδομένου ότι το όργανο αυτό αποτελεί δικαιοδοτικό όργανο που δικάζει σε πρώτο και τελευταίο βαθμό σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην υπόθεση εκείνη, σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-55" href="#t-55">55</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τέταρτον, επισημαίνω ότι η διεύρυνση της αποκλειστικής αρμοδιότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών επί προσφυγών κατά αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης επιρρωννύεται και από το αντικείμενο της ΣΚΕΣ και τον σκοπό που αυτή επιδιώκει. Ειδικότερα, τόσο από το προοίμιο όσο και από το άρθρο 1 της Συμβάσεως αυτής, προκύπτει ότι αποστολή της είναι «η κοινή εκπαίδευση των παιδιών του προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» με σκοπό την καλή λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Συναφώς, θα ήθελα να επισημάνω ότι, όπως υποστηρίζει το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε, αφενός, ο σκοπός μιας κοινής, ομοιόμορφης εκπαίδευσης του ίδιου επιπέδου μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την πρόβλεψη της αποκλειστικής αρμοδιότητας ενός μόνο δικαιοδοτικού οργάνου να αποφαίνεται επί των διαφορών σχετικά με τις αποφάσεις περί επανάληψης της φοίτησης και, αφετέρου, η εκπαιδευτική αυτή ομοιογένεια δεν θα μπορούσε να διασφαλιστεί εάν τέτοιου είδους διαφορές υπάγονταν στα εθνικά δικαστήρια.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, από τα προεκτεθέντα προκύπτει σαφώς ότι όλα τα επιχειρήματα συγκλίνουν στην άποψη ότι, δυνάμει του άρθρου 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ, ερμηνευόμενου υπό το πρίσμα του άρθρου 31 της Συμβάσεως της Βιέννης, και σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, η προαναφερθείσα διάταξη της ΣΚΕΣ καταλαμβάνει τις αποφάσεις του γενικού γραμματέα επί προσφυγών κατά αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων περί επανάληψης της φοίτησης. Με άλλα λόγια, διαπιστώνεται ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα επί οποιασδήποτε διαφοράς σχετικής με την απόφαση συμβουλίου της τάξης περί επανάληψης της φοίτησης και ότι, κατά συνέπεια, τέτοιου είδους ένδικες διαφορές δεν υπάγονται στη δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων, σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 7, της ΣΚΕΣ.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία του άρθρου 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ θα αντέβαινε προς τον sui generis χαρακτήρα του συστήματος των ευρωπαϊκών σχολείων και, όπως επισήμαναν η Επιτροπή και το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε, προς την ανάγκη διασφάλισης της αυτονομίας του συστήματος αυτού ως διεθνούς οργανισμού, καθώς και προς τη συνοχή των αποφάσεών του στον τομέα της παιδείας και της εκπαιδευτικής μεθοδολογίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί των αμφιβολιών που εξέφρασε ο PD σχετικά με την έκταση του δικαστικού ελέγχου από το όργανο εκδίκασης προσφυγών</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η εκ μέρους μου ερμηνεία των κρίσιμων διατάξεων της ΣΚΕΣ και του ΓΚEΣ του 2014, υπό το πρίσμα των διατάξεων της Συμβάσεως της Βιέννης, με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα επί διαφορών όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τούτου δοθέντος, οι γονείς προβάλλουν, στις γραπτές και προφορικές παρατηρήσεις τους, ότι η αναγνώριση της αποκλειστικής αυτής αρμοδιότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών ενδέχεται να μειώσει το επίπεδο δικαστικής προστασίας που παρέχεται μέχρι σήμερα στους μαθητές και τους νόμιμους εκπροσώπους τους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατόπιν των αμφιβολιών που εξέφρασαν κατά τα ανωτέρω οι γονείς σχετικά με το περιθώριο δικαστικού ελέγχου που διαθέτει το όργανο εκδίκασης προσφυγών βάσει του ΓΚEΣ του 2014, πρέπει να εξετάσω, αρχικώς, το ζήτημα της έκτασης του εν λόγω ελέγχου, προτού αναλύσω, στη συνέχεια, σε ποιον βαθμό η αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας εφαρμόζεται στο πλαίσιο ένδικων προσφυγών που ασκούνται ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών σύμφωνα με το άρθρο 67 του ΓΚEΣ του 2014 κατά αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων περί επανάληψης της φοίτησης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">α)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί της εκτάσεως του δικαστικού ελέγχου που αναθέτει ο ΓΚEΣ του 2014 στο όργανο εκδίκασης προσφυγών επί αποφάσεων περί μη προαγωγής μαθητή στην επόμενη τάξη</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο PD υποστηρίζει στις γραπτές παρατηρήσεις του, μεταξύ άλλων, ότι η προσφυγή ενώπιον του γενικού γραμματέα και του οργάνου εκδίκασης προσφυγών μπορεί, όπως προκύπτει από το άρθρο 62, παράγραφος 1, του ΓΚEΣ του 2014, να ασκηθεί μόνον λόγω ύπαρξης «τυπικού ελαττώματος ή νέων πραγματικών περιστατικών, τα οποία αναγνωρίζονται ως τέτοια από τον γενικό γραμματέα», ενώ η προσφυγή ενώπιον των ιταλικών διοικητικών δικαστηρίων θα προσέφερε ένα ευρύτερο φάσμα λόγων ακυρώσεως, όπως η παράβαση νόμου, η κατάχρηση εξουσίας και η αναρμοδιότητα, βάσει του ιταλικού δικαίου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπενθυμίζω, κατ’ αρχάς, ότι το άρθρο 62, παράγραφος 1, του ΓΚEΣ του 2014 προβλέπει ότι οι νόμιμοι εκπρόσωποι των μαθητών μπορούν να ασκήσουν προσφυγή κατά των αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων μόνον λόγω ύπαρξης τυπικού ελαττώματος ή νέων πραγματικών περιστατικών, τα οποία αναγνωρίζονται ως τέτοια από τον γενικό γραμματέα βάσει του φακέλου που υποβάλλεται από το σχολείο και τους νόμιμους εκπροσώπους του μαθητή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συναφώς, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει ο PD και όπως επισήμανε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, αφενός, η διάταξη αυτή δίνει έναν αρκούντως ευρύ ορισμό των όρων «τυπικό ελάττωμα» και «νέα πραγματικά περιστατικά». Κατά την εν λόγω διάταξη, νοείται ως «τυπικό ελάττωμα» οποιαδήποτε παράβαση κανόνα δικαίου σχετικού με την τηρητέα διαδικασία για την προαγωγή στην επόμενη τάξη, χωρίς την οποία η απόφαση του συμβουλίου της τάξης θα ήταν διαφορετική, και ως «νέο πραγματικό περιστατικό» νοείται κάθε στοιχείο το οποίο δεν τέθηκε υπόψη του συμβουλίου της τάξης διότι ουδείς –καθηγητές, γονείς, μαθητής– τελούσε σε γνώση του κατά τον χρόνο λήψης της αποφάσεως του συμβουλίου και το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει την απόφασή του  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-56" href="#t-56">56</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αφετέρου, η Επιτροπή επισήμανε ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει ήδη αποφανθεί επί αποφάσεων των οποίων η αιτιολογία παρουσιάζει σοβαρά ελαττώματα. Το όργανο αυτό έχει, επομένως, κρίνει ότι είναι αρμόδιο να ελέγχει τις αποφάσεις των συμβουλίων των τάξεων υπό το πρίσμα της πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως, γεγονός που περιορίζει το περιθώριο χειρισμών σε τεχνικό επίπεδο που αναγνωρίζεται κατά τα λοιπά στα συμβούλια των τάξεων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-57" href="#t-57">57</a>
</span>). Κατά την Επιτροπή, το εν λόγω όργανο έχει καταδείξει ότι, κατά την εξέταση των αποφάσεων των συμβουλίων των τάξεων, δύναται να ασκήσει την πλήρη δικαιοδοσία του επί πραγματικών και νομικών ζητημάτων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-58" href="#t-58">58</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εν συνεχεία, φρονώ ότι είναι σημαντικό να υπενθυμίσω ότι από την τέταρτη αιτιολογική σκέψη της ΣΚΕΣ προκύπτει ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών συστάθηκε με το άρθρο 27, παράγραφος 1, της Συμβάσεως αυτής με σκοπό να εξασφαλισθεί επαρκής νομική προστασία, έναντι πράξεων του ανωτάτου συμβουλίου, των προσώπων τα οποία αφορά η εν λόγω Σύμβαση και, μεταξύ άλλων, όπως εν προκειμένω, των γονέων μαθητή, ως ασκούντων τη γονική του μέριμνα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συναφώς, επισημαίνω ότι από ορισμένες αποφάσεις του οργάνου εκδίκασης προσφυγών προκύπτει ότι αυτό ερμήνευσε την ως άνω τέταρτη αιτιολογική σκέψη της ΣΚΕΣ ως έκφραση της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας στο πλαίσιο της Συμβάσεως αυτής (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-59" href="#t-59">59</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πιο συγκεκριμένα, από την απόφαση 10/02 της 22ας Ιουλίου 2010  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-60" href="#t-60">60</a>
</span>), η οποία εκδόθηκε εν ολομελεία, προκύπτει ότι, μολονότι η αρμοδιότητά του, κατά την έννοια του άρθρου 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ, πρέπει κατά κανόνα να ασκείται σύμφωνα με τους όρους και τους λεπτομερείς κανόνες που καθορίζονται στα νομοθετικά κείμενα στα οποία παραπέμπει η Σύμβαση αυτή, «σε περίπτωση απουσίας διατάξεων που προβλέπονται ειδικώς προς τον σκοπό αυτό, πρέπει να διερευνηθεί κατά πόσον είναι εφικτό, προκειμένου να τηρηθεί η γενική αρχή του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, η κατ’ αναλογίαν εφαρμογή δικονομικών κανόνων που προβλέπονται για παρόμοια ένδικα βοηθήματα»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-61" href="#t-61">61</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στη μεταγενέστερη της αποφάσεως αυτής νομολογία του, το όργανο εκδίκασης προσφυγών «δέχεται ότι πρέπει να προσδιοριστεί το ακριβές περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως και να εξακριβωθεί αν η αναρμοδιότητά του να ακυρώσει την απόφαση αυτή ελλείψει ενδίκων βοηθημάτων προβλεπομένων από τις εφαρμοστικές της [ΣΚΕΣ] διατάξεις είναι ικανή να θίξει την αρχή του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής. Το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας όχι μόνον αναγνωρίζεται από [την ως άνω Σύμβαση], αλλά αποτελεί επίσης ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα που αναγνωρίζονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και μία από τις γενικές αρχές του δικαίου της [Ένωσης]»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-62" href="#t-62">62</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, προκύπτει ότι, κατ’ αρχήν, από το 2010, το όργανο εκδίκασης προσφυγών ασκεί δικαστικό έλεγχο εφαρμόζοντας την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας και, ως εκ τούτου, το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), το οποίο, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, «κατοχυρώνει [την αρχή αυτή]»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-63" href="#t-63">63</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">88.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη την ως άνω ερμηνεία, εκ μέρους του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, των διατάξεων του ΓΚEΣ του 2014 υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη, συνάγεται ότι το εν λόγω όργανο θεωρεί εαυτό αρμόδιο να ασκεί αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο και, κατά συνέπεια, δεν χωρεί, κατ’ αρχήν, παραβίαση της αρχής της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας σε καταστάσεις παρόμοιες με τις επίμαχες στην υπόθεση της κύριας δίκης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">89.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τούτου λεχθέντος, φρονώ, ωστόσο, ότι είναι σκόπιμο να εξετάσω εν συντομία το περιεχόμενο της υποχρέωσης που υπέχει το όργανο εκδίκασης προσφυγών να ερμηνεύει τη ΣΚΕΣ και τις εκτελεστικές πράξεις της Συμβάσεως αυτής, μεταξύ άλλων, τον ΓΚEΣ του 2014, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω εκτιμήσεών μου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-64" href="#t-64">64</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">β)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί της υποχρέωσης που υπέχει το όργανο εκδίκασης προσφυγών να εφαρμόζει την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας κατά την ερμηνεία της ΣΚΕΣ και του ΓΚEΣ του 2014</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">90.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπενθυμίζω, εκ προοιμίου, ότι η φύση του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, το οποίο συστάθηκε με το άρθρο 27, παράγραφος 1, της ΣΚΕΣ, έχει ήδη διευκρινιστεί από το Δικαστήριο στην απόφαση Miles κ.λπ.  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-65" href="#t-65">65</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">91.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με την απόφαση αυτή, το Δικαστήριο έκρινε ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών ανταποκρίνεται στο σύνολο των στοιχείων βάσει των οποίων μπορεί να εκτιμηθεί αν ένα όργανο είναι δικαστήριο κατά την έννοια του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, όπως είναι η ίδρυση του οργάνου αυτού με νόμο, η μονιμότητά του, ο δεσμευτικός χαρακτήρας της δικαιοδοσίας του, ο κατ’ αντιμωλίαν χαρακτήρας της ενώπιόν του διαδικασίας, η εκ μέρους του οργάνου αυτού εφαρμογή των κανόνων δικαίου, καθώς και η ανεξαρτησία του, εξαιρουμένης της υπαγωγής σε κράτος μέλος  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-66" href="#t-66">66</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">92.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, καίτοι το όργανο αυτό χαρακτηρίζεται ως «δικαστήριο» κατά την έννοια του δικαίου της Ένωσης, το Δικαστήριο έκρινε ότι, στον βαθμό που το εν λόγω όργανο υπάγεται όχι σε κράτος μέλος, αλλά στα ευρωπαϊκά σχολεία, κατά την έννοια του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, δεν είναι αρμόδιο να αποφαίνεται επί αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως την οποία υποβάλλει το ως άνω όργανο  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-67" href="#t-67">67</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">93.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο πλαίσιο αυτό, θα ήθελα να προσθέσω ότι, μολονότι, όπως το ίδιο το Δικαστήριο έχει επισημάνει στη νομολογία του, μια μεταρρύθμιση που θα παρείχε τη δυνατότητα στο όργανο εκδίκασης προσφυγών να υποβάλλει προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ θα ήταν ασφαλώς επιθυμητή  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-68" href="#t-68">68</a>
</span>), δεν μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να υποστηριχθεί ότι η αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας και άλλες γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης δεν τυγχάνουν εφαρμογής στο πλαίσιο προσφυγής που ασκείται ενώπιον του οργάνου αυτού, συγκεκριμένα δε για τους ακόλουθους λόγους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">94.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά πρώτον, όπως υπενθύμισα στις γενικές παρατηρήσεις μου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-69" href="#t-69">69</a>
</span>), το όργανο εκδίκασης προσφυγών υπάγεται στα ευρωπαϊκά σχολεία που συνιστούν ένα sui generis σύστημα με το οποίο πραγματοποιείται, μέσω της ΣΚΕΣ, ήτοι μέσω διεθνούς συμφωνίας, μια μορφή συνεργασίας, αφενός, μεταξύ των κρατών μελών και, αφετέρου, μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η κοινή εκπαίδευση των παιδιών του προσωπικού των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία των οργάνων αυτών  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-70" href="#t-70">70</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">95.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, στον βαθμό που η ΣΚΕΣ συνιστά, όσον αφορά την Ένωση, πράξη ενός από τα όργανά της, κατά την έννοια του άρθρου 267, πρώτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ, και οι διατάξεις της Συμβάσεως αυτής αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της έννομης τάξης της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-71" href="#t-71">71</a>
</span>), η εν λόγω Σύμβαση εντάσσεται στην ιεραρχική κατάταξη των κανόνων εντός της έννομης τάξης της Ένωσης, στην κορυφή της οποίας βρίσκονται η Συνθήκη, ο Χάρτης και οι γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης ως πηγές του δικαίου αυτού  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-72" href="#t-72">72</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">96.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την αρχή της ιεραρχίας των κανόνων δικαίου, αν μια διεθνής συμφωνία, όπως η ΣΚΕΣ, αντιβαίνει, μεταξύ άλλων, σε γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, η συμφωνία αυτή δεν συμβιβάζεται με το δίκαιο της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-73" href="#t-73">73</a>
</span>). Επομένως, η Σύμβαση αυτή και ο ΓΚEΣ του 2014 πρέπει να συνάδουν με τις Συνθήκες, τον Χάρτη και τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης. Με άλλα λόγια, όπως ορθώς επισήμανε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, δεν είναι δυνατόν η Ένωση και τα κράτη μέλη της να μπορούν να παραβούν τις υποχρεώσεις που υπέχουν από το πρωτογενές δίκαιο και τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης συνάπτοντας μια διεθνή συμφωνία, όπως η ΣΚΕΣ. Ως εκ τούτου, οφείλουν να συμμορφωθούν και να εφαρμόσουν τις υποχρεώσεις αυτές τηρώντας, ιδίως, τα άρθρα 2 και 21 ΣΕΕ καθώς και τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-74" href="#t-74">74</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">97.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά δεύτερον, πρέπει να προσθέσω ότι το άρθρο 31, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, της Συμβάσεως της Βιέννης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-75" href="#t-75">75</a>
</span>) ορίζει ότι, κατά την ερμηνεία μιας διεθνούς συμφωνίας, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη «[ά]παντες οι σχετικοί κανόνες του Διεθνούς Δικαίου οι εφαρμοζόμενοι εις τας μεταξύ των συμβαλλομένων μερών σχέσεις». Συνεπώς, λαμβανομένης υπόψη της ιδιαιτερότητας της ΣΚΕΣ ως διεθνούς συμφωνίας της οποίας τα συμβαλλόμενα μέρη είναι η Ένωση και το σύνολο των κρατών μελών, η διάταξη αυτή παρέχει τη δυνατότητα οι γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης να θεωρηθούν και ως κανόνες διεθνούς δικαίου εφαρμοστέοι στα συμβαλλόμενα μέρη της Συμβάσεως αυτής και να ληφθούν υπόψη κατά την ερμηνεία της εν λόγω Συμβάσεως «[ο]μού μετά του συνόλου» αυτής  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-76" href="#t-76">76</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">98.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τρίτον, υπενθυμίζω ότι το Δικαστήριο στην υπόθεση Miles κ.λπ. επιβεβαίωσε ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών, όταν επιλαμβάνεται διαφοράς, υποχρεούται να εφαρμόζει τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-77" href="#t-77">77</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">99.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, η ΣΚΕΣ και ο ΓΚEΣ του 2014 έχουν την έννοια ότι υποχρεώνουν το όργανο εκδίκασης προσφυγών να τηρεί και να εφαρμόζει τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης στο πλαίσιο του μηχανισμού προσφυγής που προβλέπεται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, της Συμβάσεως αυτής καθώς και, μεταξύ άλλων, στα άρθρα 61, 62, 66 και 67 του ως άνω κανονισμού.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">100.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τέταρτον, όσον αφορά ειδικότερα την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, επισημαίνω, κατ’ αρχάς, ότι το Δικαστήριο υπενθύμισε, στην υπόθεση Oberto και O’Leary  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-78" href="#t-78">78</a>
</span>), ότι δυνάμει του άρθρου 47 του Χάρτη η αρχή της αποτελεσματικής ένδικης προστασίας παρέχει στον πολίτη δικαίωμα πρόσβασης όχι σε δύο βαθμούς δικαιοδοσίας αλλ’ απλώς σε δικαστήριο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">101.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η υποχρέωση που υπέχουν οι γονείς, εφόσον εξαντληθούν οι δυνατότητες της διοικητικής οδού ενώπιον του γενικού γραμματέα, να υποβάλουν τη διαφορά τους ως προς τη νομιμότητα της αποφάσεως του συμβουλίου της τάξης του ευρωπαϊκού σχολείου του Βαρέζε να μην επιτρέψει την προαγωγή μαθητή στην επόμενη τάξη του κύκλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, το οποίο αποφαίνεται σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, δεν θίγει το δικαίωμά τους για αποτελεσματική δικαστική προστασία.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">102.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, όπως προκύπτει από την ανάλυσή μου, το άρθρο 27, παράγραφος 2, της ΣΚΕΣ, καθώς και τα άρθρα 61, 62, 66 και 67 του ΓΚEΣ του 2014 πρέπει να ερμηνευθούν σύμφωνα με την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-79" href="#t-79">79</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">VI.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρόταση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">103.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω εκτιμήσεων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Corte suprema di cassazione (Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, Ιταλία) ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-179" title="page-33">
      Το άρθρο 27, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίοδος, της Συμβάσεως σχετικά το καταστατικό των ευρωπαϊκών σχολείων, η οποία συνήφθη στο Λουξεμβούργο στις 21 Ιουνίου 1994 μεταξύ των κρατών μελών και των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σε συνδυασμό με τα άρθρα 61, 62, 66 και 67 του Γενικού κανονισμού των ευρωπαϊκών σχολείων, υπ’ αριθ. 2014-03-D‑14-fr-11,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-180" title="page-33">
      έχει την έννοια ότι:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-181" title="page-33">
      το κατά το άρθρο αυτό όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, αφού εξαντληθούν οι δυνατότητες της προβλεπόμενης στον γενικό κανονισμό των ευρωπαϊκών σχολείων διοικητικής οδού ενώπιον του γενικού γραμματέα των ευρωπαϊκών σχολείων, επί οποιασδήποτε διαφοράς σχετικά με απόφαση περί επανάληψης της φοίτησης την οποία λαμβάνει το συμβούλιο της τάξης όσον αφορά μαθητή του κύκλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Για την ιστορία των ευρωπαϊκών σχολείων, βλ., μεταξύ άλλων, Gruber, J., «European Schools: A Subject of International Law Integrated into the European Law», International Organization Law Review, 2011, αριθ. 8, σ. 175 έως 196.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Στις Βρυξέλλες (Βέλγιο) το 1958, το 1974, το 1999 και το 2007· στο Μολ (Βέλγιο) το 1960· στο Βαρέζε (Ιταλία) το 1960· στην Καρλσρούη, στο Μόναχο και τη Φρανκφούρτη (Γερμανία) το 1962, το 1977 και το 2002, αντιστοίχως· στο Μπέργκεν (Κάτω Χώρες) το 1963· στο Culham (Ηνωμένο Βασίλειο) το 1978· στο Αλικάντε (Ισπανία) το 2002, καθώς και στο Λουξεμβούργο (Λουξεμβούργο) το 2004. Το σχολείο του Culham έπαυσε οριστικά τη λειτουργία του στις 31 Αυγούστου 2017.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Σύμβαση συναφθείσα στο Λουξεμβούργο στις 21 Ιουνίου 1994 μεταξύ των κρατών μελών και των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ 1994, L 212, σ. 3).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Recueil des traités des Nations unies, τόμος 1155, σ. 331.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Απόφαση της 11ης Μαρτίου 2015, Oberto και O’Leary (C‑464/13 και C‑465/13, στο εξής: απόφαση Oberto και O’Leary, EU:C:2015:163).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) IT:CASS:1999:138 CIV.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Γενικός κανονισμός των ευρωπαϊκών σχολείων αριθ. 96-D‑19, Σεπτέμβριος 1996 (στο εξής: ΓΚEΣ του 1996).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Γενικός κανονισμός των ευρωπαϊκών σχολείων αριθ. 2004-D‑6010-fr-5, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 2 Φεβρουαρίου 2005 (στο εξής: ΓΚEΣ του 2005).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Σκέψη 76 και διατακτικό της αποφάσεως αυτής.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Διάταξη της 18ης Ιουνίου 2020 (T‑42/20, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2020:278).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Σκέψεις 22 και 63 της αποφάσεως αυτής.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) Όσον αφορά προσφυγή βάσει του άρθρου 26 της ΣΚEE, βλ. απόφαση της 2ας Φεβρουαρίου 2012, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (C‑545/09, EU:C:2012:52, σκέψεις 2, 27, 33 και 106). Η υπόθεση αυτή είχε ως αντικείμενο την ερμηνεία και την εφαρμογή του άρθρου 12, σημείο 4, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 25, σημείο 1, της ΣΚEE και αφορούσε, αφενός, το δικαίωμα αποδοχών των αποσπασμένων στα ευρωπαϊκά σχολεία εκπαιδευτικών και, αφετέρου, τον αποκλεισμό, κατά τη διάρκεια της απόσπασής τους, των μισθολογικών προσαρμογών που χορηγούνταν στους εκπαιδευτικούς που εργάζονταν στα εθνικά σχολεία.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) Εν πάση περιπτώσει, η ίδια ως άνω διάταξη απονέμει στο Δικαστήριο αρμοδιότητα να αποφαίνεται επί της ερμηνείας ή/και της εφαρμογής της ΣΚEE, χωρίς ωστόσο να περιορίζει την αρμοδιότητά του να αποφαίνεται με προδικαστικές αποφάσεις επί της ερμηνείας της Συμβάσεως αυτής.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Χάριν σαφήνειας, χρήσιμο είναι να υπομνησθεί ότι, κατά το παρελθόν, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν είναι αρμόδιο να αποφανθεί προδικαστικώς επί της ερμηνείας του Οργανισμού του Ευρωπαϊκού Σχολείου, που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 12 Απριλίου 1957 (Recueil des traités des Nations Unies, τόμος 443, σ. 129), και του Πρωτοκόλλου περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκών Σχολείων, που θεσπίστηκε βάσει του Οργανισμού του Ευρωπαϊκού Σχολείου, το οποίο υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 13 Απριλίου 1962 (Recueil des traités des Nations Unies, τόμος 752, σ. 267), καθώς και επί των εξ αυτών υποχρεώσεων που υπέχουν τα κράτη μέλη, στον βαθμό που, καίτοι οι συμβάσεις αυτές συνδέονται με την Κοινότητα και τη λειτουργία των οργάνων της, πρόκειται για διεθνείς συμβάσεις που συνάφθηκαν μεταξύ των έξι αρχικών κρατών μελών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και δεν αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του κοινοτικού δικαίου. Πρβλ. απόφαση της 15ης Ιανουαρίου 1986, Hurd (44/84, EU:C:1986:2, σκέψη 20). Βλ., επίσης, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα G. Slynn στην υπόθεση Hurd (44/84, μη δημοσιευθείσες, EU:C:1985:222). Στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 226 ΕΚ, περί διαπιστώσεως της παραβάσεως των υποχρεώσεων που υπέχει κράτος μέλος από τη Συνθήκη ΕΚ, βλ. απόφαση της 5ης Απριλίου 1990, Επιτροπή κατά Βελγίου (C‑6/89, EU:C:1990:166, σκέψεις 44 και 45). Η κατάσταση αυτή άλλαξε, ωστόσο, όπως είναι γνωστό, με την έναρξη ισχύος, την 1η Οκτωβρίου 2002, της ΣΚEE. Το άρθρο 34 της Συμβάσεως αυτής ορίζει ότι «[η] παρούσα σύμβαση ακυρώνει και αντικαθιστά το καταστατικό της 12ης Απριλίου 1957 και το πρωτόκολλό του της 13ης Απριλίου 1962».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Απόφαση Ευρατόμ του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1994 που εξουσιοδοτεί την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας να υπογράψουν και να συνάψουν τη σύμβαση σχετικά με το καταστατικό των ευρωπαϊκών σχολείων (ΕΕ 1994, L 212, σ. 1). Η τρίτη αιτιολογική σκέψη της αποφάσεως αυτής προβλέπει «ότι η συμμετοχή των Κοινοτήτων στην εφαρμογή της [ΣΚEE] είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων [των Κοινοτήτων].»</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Πρβλ. απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψεις 29, 30 και 31). Βλ., επίσης, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ρ. Mengozzi στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Oberto και O’Leary (C‑464/13 και C‑465/13, EU:C:2014:2169, σημεία 7 έως 16).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των άρθρων 61, 62, 66 και 67 του ΓΚEΣ του 2014 για την εξέταση του ερωτήματος που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο, απαιτείται αναδιατύπωση του προδικαστικού ερωτήματος ώστε να συμπεριλαμβάνει τις ως άνω διατάξεις. Βλ., συναφώς, σημείο 57 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Απόφαση της 14ης Ιουνίου 2011, Miles κ.λπ. (C‑196/09, στο εξής: απόφαση Miles κ.λπ., EU:C:2011:388), και απόφαση Oberto και O’Leary.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Βλ. απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψεις 32 έως 38 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Βλ., επίσης, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ρ. Mengozzi στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Oberto και O’Leary (C‑464/13 και C‑465/13, EU:C:2014:2169), καθώς και στην υπόθεση Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (C‑545/09, EU:C:2011:461), και προτάσεις της γενικής εισαγγελέα Ε. Sharpston στην υπόθεση Miles κ.λπ. (C‑196/09, EU:C:2010:777).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Στην τρίτη αιτιολογική σκέψη της ΣΚEE προβλέπονται τα εξής: «ότι το σύστημα των ευρωπαϊκών σχολείων αποτελεί “sui generis” σύστημα· ότι με το σύστημα αυτό πραγματοποιείται μια μορφή συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των κρατών μελών και των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ενώ ταυτόχρονα τα κράτη μέλη έχουν την πλήρη ευθύνη για το περιεχόμενο της διδασκαλίας και την οργάνωση του εκπαιδευτικού τους συστήματος, καθώς και για την πολιτιστική και γλωσσική τους διαφοροποίηση».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Τούτο δε παρά τους λειτουργικούς δεσμούς που ο εν λόγω διεθνής οργανισμός διατηρεί με την Ένωση. Απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 33).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 34). Βλ., επίσης, σημείο 34 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Πρόκειται για την έννοια των «παράλληλων νομικών προσωπικοτήτων, στο γενικό διεθνές δίκαιο», αφενός, της Ένωσης και, αφετέρου, των κρατών μελών. Βλ., συναφώς, Malenovský, J., «À la recherche d’une solution intersystémique aux rapports du droit international au droit de l’Union européenne», Annuaire français de droit international, LXV, 2019, CNRS Éditions, Παρίσι, σ. 3 έως 36, ιδίως σ. 32. Η ιδέα αυτή προκύπτει από την απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 2010, Brita (C‑386/08, EU:C:2010:91, σκέψη 42), στην οποία το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι, καίτοι η Σύμβαση της Βιέννης δεν δεσμεύει ούτε την Κοινότητα ούτε όλα τα κράτη μέλη, εντούτοις, σε μια σειρά διατάξεών της αντανακλώνται οι κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου, οι οποίοι, αυτοί καθ’ εαυτούς, δεσμεύουν τα όργανα της Κοινότητας και αποτελούν μέρος της κοινοτικής έννομης τάξεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 36). Το άρθρο 1 της Συμβάσεως της Βιέννης ορίζει μεν ότι η Σύμβαση αυτή «εφαρμόζεται επί των συνθηκών μεταξύ κρατών». Ωστόσο, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 3, στοιχείο βʹ, της Συμβάσεως αυτής, «[τ]ο γεγονός ότι [αυτή] δεν εφαρμόζεται επί διεθνών συμφωνιών μεταξύ κρατών και άλλων υποκειμένων του Διεθνούς Δικαίου […] δεν επηρεάζει […] την εφαρμογήν επ’ αυτών οιουδήποτε των κανόνων των θεσπιζομένων εν τη[ν εν λόγω] συμβάσει, εις τους οποίους θα υπήγοντο, κατά το Διεθνές Δίκαιον, ανεξαρτήτως της [ίδιας] Συμβάσεως».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 37).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 38).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Βλ. σημεία 64, 65, 68 έως 71, 74 και 97 των παρουσών προτάσεων. Όσον αφορά τον ορισμό της «μεταγενέστερης πρακτικής που ακολουθείται από τα συμβαλλόμενα μέρη», βλ. επίσης υποσημείωση 50 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>) Η διάταξη αυτή διευκρινίζει ότι, «[ε]ιδικότερα, η δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων επί θεμάτων αστικής και ποινικής ευθύνης δεν θίγεται από το […] άρθρο [αυτό]».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>) Βλ., συναφώς, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ρ. Mengozzi στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Oberto και O’Leary (C‑464/13 και C‑465/13, EU:C:2014:2169, σημείο 17).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>) Η αρμοδιότητα αυτή βασιζόταν στο άρθρο 80 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης του αποσπασμένου στα ευρωπαϊκά σχολεία προσωπικού. Βλ. έκθεση πεπραγμένων του οργάνου εκδίκασης προσφυγών έτους 2007, Ανώτατο Συμβούλιο Ευρωπαϊκών Σχολείων, 21, 22 και 23 Ιανουαρίου 2008, σ. 3.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>) Βλ. αιτιολογική σκέψη 4, πέμπτη περίπτωση, της ΣΚEE.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>) Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>) Συναφώς, το άρθρο 68 bis, παράγραφος 3, του ΓΚEΣ του 1996 όριζε ότι «[οι] αποφάσεις των συμβουλίων των τάξεων δεν είναι δεκτικές προσφυγής εκ μέρους του αρχηγού της οικογένειας, ειμή μόνον λόγω τυπικού ελαττώματος ή νέων πραγματικών περιστατικών, τα οποία αναγνωρίζονται ως τέτοια από τον εκπρόσωπο του ανωτάτου συμβουλίου κατόπιν έρευνάς του». Βλ. σημείο 22 των παρουσών προτάσεων. Στις γραπτές παρατηρήσεις του, το ευρωπαϊκό σχολείο του Βαρέζε επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο του ως άνω ΓΚEΣ, η προσβολή της αποφάσεως περί επανάληψης της φοίτησης παρέμενε εντός της διοίκησης των ευρωπαϊκών σχολείων. Οδηγούσε σε κίνηση έρευνας από τον εκπρόσωπο του ανωτάτου συμβουλίου, η οποία θα μπορούσε να καταλήξει στην αποστολή αιτήματος του ως άνω εκπροσώπου προς το συμβούλιο της τάξης για αναθεώρηση της αρχικώς ληφθείσας αποφάσεως περί επανάληψης της φοίτησης.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">35</a>
</span>) Βλ. άρθρο 67 του ΓΚEΣ του 2005.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">36</a>
</span>) Πρόκειται για «[π]ροσφυγή κατά των αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης», η οποία πρέπει να ασκηθεί εντός προθεσμίας επτά ημερολογιακών ημερών από τη λήξη του σχολικού έτους (άρθρο 62, παράγραφος 2, του ΓΚEΣ του 2014).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">37</a>
</span>) Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-38" href="#c-38">38</a>
</span>) Πρέπει να διευκρινίσω εξαρχής ότι, σε αντίθεση προς όσα ισχυρίζονται οι γονείς, η ορθή ερμηνεία του άρθρου 67, παράγραφος 1, του ΓΚEΣ του 2014 επ’ ουδενί συνεπάγεται ότι η «δυνατότητα» άσκησης της ένδικης προσφυγής που προβλέπεται στο ως άνω άρθρο («μπορεί να ασκηθεί ένδικη προσφυγή») έχει την έννοια ότι οι νόμιμοι εκπρόσωποι των μαθητών μπορούν να επιλέξουν μεταξύ του οργάνου εκδίκασης προσφυγών και των εθνικών δικαστηρίων. Υπενθυμίζω, συναφώς, ότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 31, παράγραφος 1, της Συμβάσεως της Βιέννης, τόσο οι διατάξεις της ΣΚEE όσο και, ιδίως, το άρθρο 67 του ΓΚEΣ του 2014 πρέπει να ερμηνεύονται καλόπιστα.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-39" href="#c-39">39</a>
</span>) Απόφαση Oberto και O’Leary (σημείο 36). Βλ., επίσης, σημείο 43 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-40" href="#c-40">40</a>
</span>) Σκέψη 76 και διατακτικό της ως άνω αποφάσεως. Η υπόθεση αυτή αφορούσε διαφορά μεταξύ του Europäische Schule München και δύο καθηγητριών, της S. Oberto και της B. O’Leary, με αντικείμενο την αρμοδιότητα των γερμανικών δικαστηρίων να αποφανθούν επί της αγωγής με την οποία αμφισβητείται το κύρος του χαρακτήρα ορισμένου χρόνου των συμβάσεων εργασίας των ενδιαφερομένων. Καίτοι το πραγματικό πλαίσιο διαφέρει σε σχέση με εκείνο της υπό κρίση υποθέσεως, φρονώ ότι δύνανται να εξαχθούν εξ αυτής χρήσιμα διδάγματα για την ανάλυσή μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-41" href="#c-41">41</a>
</span>) Απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 58). </p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-42" href="#c-42">42</a>
</span>) Βλ. σημεία 42 επ. των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-43" href="#c-43">43</a>
</span>) Πρβλ. απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 37).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-44" href="#c-44">44</a>
</span>) Άρθρο 31, παράγραφος 3, στοιχεία βʹ και γʹ, της Συμβάσεως της Βιέννης.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-45" href="#c-45">45</a>
</span>) Άρθρο 31, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, της Συμβάσεως της Βιέννης.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-46" href="#c-46">46</a>
</span>) Πρέπει επίσης να υπενθυμίσω ότι το άρθρο 14 της ΣΚEE ορίζει ότι «[ο] γενικός γραμματέας εκπροσωπεί το ανώτατο συμβούλιο και διευθύνει τη γραμματεία στα πλαίσια των διατάξεων της υπηρεσιακής κατάστασης του γενικού γραμματέα που προβλέπεται στο άρθρο 12 παράγραφος 1. Αντιπροσωπεύει τα σχολεία επί νομικών διαφορών, είναι δε υπεύθυνος έναντι του ανωτάτου συμβουλίου».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-47" href="#c-47">47</a>
</span>) Το άρθρο 10 της ΣΚEE προβλέπει ότι «[τ]ο ανώτατο συμβούλιο εποπτεύει την εφαρμογή της παρούσας σύμβασης· για το σκοπό αυτό, διαθέτει τις απαραίτητες εξουσίες για τη λήψη αποφάσεων σε θέματα εκπαιδευτικά και διοικητικά και σε θέματα προϋπολογισμού […]. Το ανώτατο συμβούλιο θεσπίζει το γενικό κανονισμό των σχολείων». Βλ., επίσης, άρθρο 27, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της ΣΚEE, καθώς και σημείο 53 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-48" href="#c-48">48</a>
</span>) Υπενθυμίζεται ότι το συμπέρασμα 4, παράγραφος 1, του ψηφίσματος αριθ. 73/202, το οποίο εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 20 Δεκεμβρίου 2018 κατά την 62η σύνοδο της Ολομέλειας, ορίζει ότι «[μ]εταγενέστερη συμφωνία ως μέσο αυθεντικής ερμηνείας κατά το άρθρο 31, παράγραφος 3, [στοιχείο] αʹ, συνιστά η συμφωνία σχετικά με την ερμηνεία της συνθήκης ή την εφαρμογή των διατάξεών της, στην οποία κατέληξαν τα μέρη μετά τη σύναψη της συνθήκης». Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-49" href="#c-49">49</a>
</span>) Όσον αφορά τις προσφυγές που ασκήθηκαν βάσει των άρθρων 61 έως 67 του ΓΚEΣ του 2014, το όργανο εκδίκασης προσφυγών έχει αποφανθεί επανειλημμένως επί προσφυγών κατά των αποφάσεων περί επανάληψης της φοίτησης που ελήφθησαν από τα συμβούλια των τάξεων ορισμένων ευρωπαϊκών σχολείων, βλ. αποφάσεις 07/48R της 5ης Σεπτεμβρίου 2007, 08/40 της 29ης Δεκεμβρίου 2008, 08/43 της 30ής Ιανουαρίου 2009, 15/49 της 10ης Οκτωβρίου 2015, 15/57 της 10ης Φεβρουαρίου 2016 και 16/62 της 14ης Μαρτίου 2017. Ως προς τις αποφάσεις που εκδόθηκαν μεταξύ 2018 και 2022, βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις 20/65 της 16ης Οκτωβρίου 2020 και 22/53 της 6ης Σεπτεμβρίου 2022.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-50" href="#c-50">50</a>
</span>) Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψεις 65 και 66). Μολονότι, όπως μόλις ανέφερα στα σημεία 63 έως 68 των παρουσών προτάσεων, η ερμηνεία που διατυπώθηκε στα προηγούμενα σημεία επιρρωννύεται από τη νομολογία του οργάνου εκδίκασης προσφυγών, αμφιβάλλω κατά πόσον η νομολογία του οργάνου αυτού μπορεί να θεωρηθεί μεταγενέστερη πρακτική που ακολουθήθηκε, κατά την έννοια του άρθρου 31, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της Συμβάσεως της Βιέννης. Ειδικότερα, επισημαίνω ότι το συμπέρασμα 4, παράγραφος 2, του προαναφερθέντος ψηφίσματος αριθ. 73/202 ορίζει ότι «[μ]εταγενέστερη πρακτική ως μέσο αυθεντικής ερμηνείας σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 3[, στοιχείο] βʹ, συνιστά κάθε συμπεριφορά κατά την εφαρμογή της συνθήκης, μετά τη σύναψή της, με την οποία αποδεικνύεται η συμφωνία των μερών ως προς την ερμηνεία της συνθήκης». Επισημαίνω επίσης ότι το συμπέρασμα 5 του ως άνω ψηφίσματος διευκρινίζει, στην παράγραφο 1, ότι «[μ]εταγενέστερη πρακτική σύμφωνα με τα άρθρα 31 και 32 [της Συμβάσεως της Βιέννης] μπορεί να συνιστά οποιαδήποτε συμπεριφορά κατά την ακολουθούμενη από ένα μέρος εφαρμογή μιας συνθήκης στο πλαίσιο της άσκησης των εκτελεστικών, νομοθετικών, δικαιοδοτικών ή άλλων καθηκόντων του». Πρέπει να υπομνησθεί ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών δεν είναι ούτε συμβαλλόμενο μέρος στη ΣΚEE ούτε δικαστήριο κράτους μέλους. Τούτου λεχθέντος, πρέπει να προστεθεί συναφώς ότι, καίτοι είναι βεβαίως αληθές ότι στο συμπέρασμα 5, παράγραφος 2, πρώτη περίοδος, του εν λόγω ψηφίσματος ορίζεται ότι «[κ]άθε άλλη συμπεριφορά […] δεν συνιστά μεταγενέστερη πρακτική κατά [τα ως άνω άρθρα]», στη δεύτερη περίοδο της παραγράφου αυτής διευκρινίζεται, ωστόσο, ότι «[κ]άθε άλλη συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένης της συμπεριφοράς μη κρατικών φορέων […] μπορεί, ωστόσο, να ασκεί επιρροή κατά την εκτίμηση της μεταγενέστερης πρακτικής των μερών […]» (η υπογράμμιση δική μου). Επομένως, η νομολογία του οργάνου εκδίκασης προσφυγών εντάσσεται, κατά τη γνώμη μου, στο πλαίσιο της τελευταίας αυτής παραγράφου. Με άλλα λόγια, η νομολογία του ως άνω οργάνου επιρρωννύει την ερμηνεία που υποστηρίζεται στα σημεία 63 έως 68 των παρουσών προτάσεων, όχι ως «μεταγενέστερη πρακτική», αλλά ως συμπεριφορά σχετική με την αξιολόγηση της μεταγενέστερης πρακτικής των μερών.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-51" href="#c-51">51</a>
</span>) Βλ. απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 66).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-52" href="#c-52">52</a>
</span>) Βλ. εκτιμήσεις μου στην υποσημείωση 50 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-53" href="#c-53">53</a>
</span>) Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση Oberto και O’Leary (σκέψη 67).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-54" href="#c-54">54</a>
</span>) Διάταξη της 18ης Ιουνίου 2020 (T‑42/20, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2020:278).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-55" href="#c-55">55</a>
</span>) Από την απόφαση περί παραπομπής μπορεί να συναχθεί ότι οι γονείς δεν εξάντλησαν τις δυνατότητες της διοικητικής οδού του άρθρου 66 του ΓΚEΣ του 2014, πράγμα που αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση ένδικης προσφυγής ενώπιον του οργάνου εκδίκασης προσφυγών του άρθρου 27, παράγραφος 2, της ΣΚEE, βάσει του άρθρου 67 του ως άνω κανονισμού. Βλ. σημεία 15 και 16 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-56" href="#c-56">56</a>
</span>) Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι, κατά το άρθρο 62, παράγραφος 2, έκτο εδάφιο, του ΓΚEΣ του 2014, «[η] αξιολόγηση των ικανοτήτων των μαθητών, η βαθμολόγηση των εξετάσεων και των εργασιών κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους και η αξιολόγηση των ειδικών περιστάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 61. Β-5 εμπίπτουν στην αποκλειστική εξουσία εκτιμήσεως του συμβουλίου της τάξης» και «[δ]εν είναι δεκτικές προσφυγής». Βλ., συναφώς, αποφάσεις του οργάνου εκδίκασης προσφυγών 15/49 της 10ης Οκτωβρίου 2015, σημεία 4, 10 και 11, και 16/62 της 14ης Μαρτίου 2017, σημείο 12.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-57" href="#c-57">57</a>
</span>) Από την άλλη πλευρά, ο γενικός εισαγγελέας Ρ. Mengozzi εκτίμησε, στις προτάσεις του στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Oberto και O’Leary (C‑464/13 και C‑465/13, EU:C:2014:2169, σημεία 59 και 60), ότι, μολονότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών διατείνονταν ότι ήταν έτοιμο να αναγνωρίσει ότι οι θεμελιώδεις αρχές δύνανται να χρησιμεύσουν ως σημείο αναφοράς για τη δράση των οργάνων των ευρωπαϊκών σχολείων, επιπλέον των κανόνων δικαίου που διέπουν τη λειτουργία τους, εντούτοις, το περιθώριο εκτιμήσεως το οποίο αναγνωρίζει στον εαυτό του κατά τον τρόπο αυτό το όργανο εκδίκασης προσφυγών ως προς τον καθορισμό των κανόνων και των αρχών που απορρέουν ειδικά από το δίκαιο της Ένωσης δεν διασφαλίζει, ως προς τα πρόσωπα τα οποία αφορούσε εκείνη η υπόθεση, ήτοι τα πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί η διδασκαλία συγκεκριμένων μαθημάτων, την τήρηση της γενικής αρχής της απαγορεύσεως της καταχρήσεως δικαιώματος που βρίσκει την ειδική έκφρασή της, σε θέματα εργασιακών σχέσεων στο πλαίσιο της Ένωσης, στην οδηγία 1999/70/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, σχετικά με τη συμφωνία πλαίσιο για την εργασία ορισμένου χρόνου που συνήφθη από τη CES, την UNICE και το CEEP (ΕΕ 1999, L 175, σ. 43). Βλ., συναφώς, υποσημείωση 68 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-58" href="#c-58">58</a>
</span>) Όσον αφορά, ειδικότερα, ένδικη προσφυγή ακυρώσεως κατά αποφάσεως του συμβουλίου της τάξης του ευρωπαϊκού σχολείου του Βαρέζε και κατά αποφάσεως του αναπληρωτή γενικού γραμματέα, βλ. απόφαση 14/44 της 24ης Σεπτεμβρίου 2014, σκέψεις 22 έως 24. Επί της ουσίας, το όργανο εκδίκασης προσφυγών διαπίστωσε ότι «η προσβαλλόμενη απόφαση […] με την οποία απορρίφθηκε η διοικητική προσφυγή των προσφευγόντων περιέχει εσφαλμένη αιτιολογία στον βαθμό που, όπως υποστηρίζουν οι προσφεύγοντες και παραδέχονται τα [ευρωπαϊκά σχολεία], οι βαθμοί που φέρονται ως βαθμοί του γιου των προσφευγόντων είναι εσφαλμένοι, γεγονός που συνιστά τόσο πλημμελή αιτιολογία όσο και πλάνη περί τα πραγματικά περιστατικά» (η υπογράμμιση δική μου). Το ως άνω όργανο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, «καίτοι δεν έχει δικαιοδοσία να ελέγξει την ουσία της εκπαιδευτικής αξιολόγησης στην οποία προέβη το συμβούλιο της τάξης, τα [ευρωπαϊκά σχολεία] πρέπει να αντλήσουν τα δέοντα συμπεράσματα κατόπιν της ακυρώσεως της αποφάσεως περί μη προαγωγής του γιου των προσφευγόντων στην επόμενη τάξη».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-59" href="#c-59">59</a>
</span>) Ενώ από ορισμένες αποφάσεις του οργάνου εκδίκασης προσφυγών που εκδόθηκαν από το 2010 και εξής προκύπτει ότι οι διατάξεις του ΓΚEΣ του 2005 και του 2014 ερμηνεύονται βάσει της αρχής της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, από άλλες αποφάσεις αυτό δεν προκύπτει σαφώς: βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση 16/62 της 14ης Μαρτίου 2017, σκέψεις 13 και 14: «[…] Επομένως, μόνον εφόσον αποδειχθεί ότι η παράβαση σχετικού κανόνα επηρέασε μια τέτοια εκτίμηση, μπορεί αυτή να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικού ελέγχου. Σε ενάντια περίπτωση, αρκεί η διαπίστωση ότι η εκτίμηση του συμβουλίου της τάξης ότι ο […] δεν είναι άξιος προαγωγής στην επόμενη τάξη δεν μπορεί, εν πάση περιπτώσει, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων της δικογραφίας και της προσβαλλομένης αποφάσεως, η οποία ελήφθη σχεδόν ομόφωνα και είναι σαφώς αιτιολογημένη, να θεωρηθεί ως προδήλως εσφαλμένη». Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-60" href="#c-60">60</a>
</span>) Η ως άνω απόφαση εκδόθηκε επί διαφοράς μεταξύ συλλόγου γονέων των μαθητών και του οικείου ευρωπαϊκού σχολείου. Ειδικότερα, το ανώτατο συμβούλιο είχε μειώσει τα δικαιώματα ψήφου τόσο των συλλόγων γονέων των μαθητών όσο και του προσωπικού σε μία μόνο ψήφο στο διοικητικό συμβούλιο, κατά παράβαση των άρθρων 19, 20 και 23 της ΣΚEE. Ωστόσο, τα άρθρα 66 και 67 της Συμβάσεως αυτής δεν προέβλεπαν διαδικασία που να επιτρέπει σε γονέα μαθητή ή σε σύλλογο γονέων να προσβάλλει απευθείας τη νομιμότητα αποφάσεως του ανωτάτου συμβουλίου, όπως η επίμαχη στην ως άνω διαφορά.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-61" href="#c-61">61</a>
</span>) Φρονώ σημαντικό να επισημάνω ότι το όργανο εκδίκασης προσφυγών έκρινε, στην ως άνω απόφαση (σκέψη 26), ότι, «όταν απόφαση του ανωτάτου συμβουλίου, έστω και αν έχει γενική ή κανονιστική ισχύ, θίγει άμεσα δικαίωμα ή προνόμιο το οποίο αναγνωρίζεται από τη [ΣΚEE] σε σαφώς καθορισμένο πρόσωπο ή κατηγορία προσώπων, το οποίο διακρίνεται από το σύνολο των λοιπών ενδιαφερομένων προσώπων, χωρίς να είναι βέβαιο ότι το εν λόγω πρόσωπο ή η εν λόγω κατηγορία προσώπων είναι σε θέση να ασκήσει προσφυγή κατά ατομικής πράξεως ληφθείσας βάσει μιας τέτοιας αποφάσεως, η εν λόγω απόφαση πρέπει να θεωρηθεί ότι συνιστά πράξη στρεφόμενη κατά του ως άνω προσώπου ή της ως άνω κατηγορίας προσώπων, κατά την έννοια του άρθρου 27, παράγραφος 2, της [ΣΚEE]. Συνεπώς, το [ό]ργανο είναι, κατ’ αρχήν, αρμόδιο να εκδικάσει προσφυγή στρεφόμενη κατά μιας τέτοιας πράξεως». Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-62" href="#c-62">62</a>
</span>) Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση του οργάνου εκδίκασης προσφυγών 22/62 της 2ας Δεκεμβρίου 2022, σκέψη 8: «Το παρόν [ό]ργανο είχε ήδη την ευκαιρία να διευκρινίσει ότι η μη πρόβλεψη ενδίκων βοηθημάτων στα νομοθετικά κείμενα δεν εμποδίζει την ενώπιόν του άσκηση προσφυγής και ότι η απορριπτική απόφαση επί αιτήσεως, εν προκειμένω αιτήσεως για την αλλαγή επιλογής, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικού ελέγχου […]. Συνεπώς, το [ό]ργανο εκδίκασης προσφυγών έκρινε […] ότι απόφαση η οποία επηρεάζει σοβαρά τον θεμελιώδη δεσμό μεταξύ του σχολείου και του μαθητή και το δικαίωμά του στην εκπαίδευση, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 14 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικού ελέγχου σύμφωνα με τις αρχές που ισχύουν σε ένα κράτος δικαίου ([ά]ρθρο 47 του Χάρτη)». Βλ., επίσης, αποφάσεις 15/38 της 11ης Φεβρουαρίου 2016, σκέψη 12, και 19/35 της 29ης Αυγούστου 2019, σκέψη 10.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-63" href="#c-63">63</a>
</span>) Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 13ης Μαρτίου 2007, Unibet (C‑432/05, EU:C:2007:163, σκέψη 37)· της 18ης Δεκεμβρίου 2014, Abdida (C‑562/13, EU:C:2014:2453, σκέψη 45), και της 12ης Ιανουαρίου 2023, Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság (C‑132/21, EU:C:2023:2, σκέψη 50).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-64" href="#c-64">64</a>
</span>) Βλ., συναφώς, σημεία 41 επ. των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-65" href="#c-65">65</a>
</span>) Υπενθυμίζεται ότι η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η ως άνω απόφαση αφορούσε ένδικη διαφορά μεταξύ 137 αποσπασμένων εκπαιδευτικών από το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας στα ευρωπαϊκά σχολεία και των σχολείων αυτών, με αντικείμενο, αφενός, την άρνηση των σχολείων να προβούν, όσον αφορά το διάστημα πριν από την 1η Ιουλίου 2008, σε αναπροσαρμογή των μισθών τους κατόπιν της υποτιμήσεως της λίρας στερλίνας και, αφετέρου, τον εφαρμοστέο από της ημερομηνίας αυτής τρόπο υπολογισμού της αναπροσαρμογής των μισθών σε συνάρτηση με τις διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας των λοιπών, πλην του ευρώ, νομισμάτων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-66" href="#c-66">66</a>
</span>) Αποφάσεις Miles κ.λπ. (σκέψεις 37 έως 39) καθώς και Oberto και Ο’Leary (σκέψη 72).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-67" href="#c-67">67</a>
</span>) Πρβλ. απόφαση Miles κ.λπ. (σκέψεις 45 και 46). Όπως έκρινε το Δικαστήριο στη σκέψη 41 της ως άνω αποφάσεως, το όργανο εκδίκασης προσφυγών δεν συνιστά δικαστήριο κοινό σε περισσότερα κράτη μέλη, δυνάμενο να συγκριθεί με το δικαστήριο Μπενελούξ.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-68" href="#c-68">68</a>
</span>) Το Δικαστήριο δέχθηκε, στις σκέψεις 44 και 45 της αποφάσεως Miles κ.λπ. και στη σκέψη 74 της αποφάσεως Oberto και O’Leary, ότι «υπάρχει ασφαλώς η δυνατότητα ή ακόμη και η υποχρέωση του […] Οργάνου Εκδικάσεως Προσφυγών να προσφύγει στο Δικαστήριο στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ [ευρωπαϊκού σχολείου και των προσώπων τα οποία αφορά η ΣΚΕE], στην οποία τυγχάνουν εφαρμογής οι γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης, ωστόσο στα κράτη μέλη απόκειται να μεταρρυθμίσουν το σύστημα δικαστικής προστασίας που θεσπίστηκε από τη νυν ισχύουσα [ΣΚEE]». Η υπογράμμιση δική μου. Μολονότι συμφωνώ με τη συλλογιστική του Δικαστηρίου, δεν μπορεί, κατ’ εμέ, να αμφισβητηθεί ότι η έλλειψη δυνατότητας του οργάνου εκδίκασης προσφυγών να υποβάλλει προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να θέσει σε κίνδυνο την ομοιομορφία και τη συνοχή του δικαίου της Ένωσης. Επί της πτυχής αυτής, βλ. προτάσεις της γενικής εισαγγελέα Ε. Sharpston στην υπόθεση Miles κ.λπ. (C‑196/09, EU:C:2010:777, σημεία 72, 73 και 76). Μεταξύ άλλων, από τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα P. Mengozzi στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Oberto και O’Leary (C‑464/13 και C‑465/13, EU:C:2014:2169, σημείο 62) καθίσταται σαφές ότι, παρά το επίπεδο δικαστικής προστασίας που διασφαλίζει το όργανο εκδίκασης προσφυγών στα πρόσωπα τα οποία αφορά η ΣΚEE, από απόψεως ουσιαστικού δικαίου της Ένωσης, μια τέτοια μεταρρύθμιση είναι αναγκαία. Βλ., συναφώς, υποσημείωση 57 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-69" href="#c-69">69</a>
</span>) Βλ. σημεία 42 και 43 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-70" href="#c-70">70</a>
</span>) Απόφαση Miles κ.λπ. (σκέψη 38). Βλ., επίσης, πρώτη και τρίτη αιτιολογική σκέψη της ΣΚEE. Βλ. σημείο 42 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-71" href="#c-71">71</a>
</span>) Βλ. σημείο 34 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-72" href="#c-72">72</a>
</span>) Υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η υπεροχή στο πλαίσιο του δικαίου της Ένωσης των διεθνών συμφωνιών έναντι του παραγώγου δικαίου δεν ισχύει έναντι του πρωτογενούς δικαίου, ιδίως δε έναντι των γενικών αρχών στις οποίες περιλαμβάνονται τα θεμελιώδη δικαιώματα. Βλ. απόφαση της 3ης Σεπτεμβρίου 2008, Kadi και Al Barakaat International Foundation κατά Συμβουλίου και Επιτροπής (C‑402/05 P και C‑415/05 P, EU:C:2008:461, σκέψη 308).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-73" href="#c-73">73</a>
</span>) Η σύναψη διεθνούς συμφωνίας κατά παράβαση των Συνθηκών μπορεί να ακυρωθεί από το Δικαστήριο. Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 10ης Μαρτίου 1998, Γερμανία κατά Συμβουλίου (C‑122/95, EU:C:1998:94). Βλ. επίσης, κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2015, H κατά Δικαστηρίου (C‑221/14 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2015:126, σκέψη 41 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-74" href="#c-74">74</a>
</span>) Tridimas, T., The General Principles of EU Law, Oxford EC Law Library, Οξφόρδη, 2009, σ. 51.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-75" href="#c-75">75</a>
</span>) Βλ. σημεία 7 και 66 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-76" href="#c-76">76</a>
</span>) Βλ. σημείο 7 των παρουσών προτάσεων. Εν πάση περιπτώσει, όπως ανέφερε η Επιτροπή απαντώντας σε ερώτημα του Δικαστηρίου, το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να δικαιολογήσει παραβίαση της γενικής αρχής της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Βλ., συναφώς, απόφαση της 7ης Μαΐου 2020, Rina (C‑641/18, EU:C:2020:349, σκέψεις 57 έως 60), και προτάσεις μου στην ίδια υπόθεση (C‑641/18, EU:C:2020:3, σημείο 129).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-77" href="#c-77">77</a>
</span>) Σκέψη 43.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-78" href="#c-78">78</a>
</span>) Σκέψη 73.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-79" href="#c-79">79</a>
</span>) Παράμετρο που δεν μπορεί να αγνοήσει το όργανο εκδίκασης προσφυγών υπό το πρίσμα της νομολογίας του. Βλ. σημεία 84 έως 86 των παρουσών προτάσεων.</p>
</body>
</html>
