<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-826/18</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62018CJ0826</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:7">EU:C:2021:7</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>14</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>14</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Wyrok z dnia <DATE ISO="20210114">14.1.2021 r.</DATE> – sprawa C‑826/18</HT></P><P><HT TYPE="SC">Stichting Varkens in Nood i in.</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (pierwsza izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20210114">14 stycznia 2021 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: niderlandzki.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Konwencja z Aarhus</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 9 ust. 2 i 3</KEYWORD><KEYWORD>Dostęp do wymiaru sprawiedliwości</KEYWORD><KEYWORD>Brak dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla członków społeczeństwa nienależących do zainteresowanej społeczności</KEYWORD><KEYWORD>Dopuszczalność skargi uzależniona od wcześniejszego udziału w procesie podejmowania decyzji</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑826/18</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Rechtbank Limburg (sąd dla Limburgii, Niderlandy) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20181221">21 grudnia 2018 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20181228">28 grudnia 2018 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">LB,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Stichting Varkens in Nood,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Stichting Dierenrecht,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Stichting Leefbaar Buitengebied</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">College van burgemeester en wethouders van de gemeente Echt-Susteren,</HT></P><P>przy udziale:</P><P><HT TYPE="BOLD">Sebava BV,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (pierwsza izba),</P><P>w składzie: J.-C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, L. Bay Larsen, C. Toader, M. Safjan i N. Jääskinen, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: M. Bobek,</P><P>sekretarz: M. Ferreira, główna administratorka,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20200130">30 stycznia 2020 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi, które przedstawili:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu LB – A. Hanssen,</P></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><P>w imieniu Stichting Varkens in Nood, Stichting Dierenrecht i Stichting Leefbaar Buitengebied – M. H. Middelkamp,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu College van burgemeester en wethouders van de gemeente Echt-Susteren – L. M. C. Cloodt, advocaat,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu niderlandzkiego – M. A. M. de Ree, M. Bulterman, C. S. Schillemans i J. M. Hoogveld, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu duńskiego – J. Nymann-Lindegren, M. S. Wolff i P.Z.L. Ngo, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Irlandii – M. Browne, G. Hodge i A. Joyce, w charakterze pełnomocników, których wspierali N. Butler, SC, i C. Hogan, BL,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu szwedzkiego – H. Eklinder, C. Meyer-Seitz, H. Shev, J. Lundberg i A. Falk, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej – G. Gattinara, M. Noll-Ehlers i L. Haasbeek, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20200702">2 lipca 2020 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Przedstawiony w niniejszej sprawie wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej w Aarhus (Dania) w dniu <DATE ISO="19980625">25 czerwca 1998 r.</DATE> i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia <DATE ISO="20050217">17 lutego 2005 r.</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="124" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2005">Dz.U. 2005, L 124, s. 1</REF.DOC.OJ>) (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>konwencją z Aarhus<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporów między, odpowiednio, LB, osobą fizyczną, Stichting Varkens in Nood, Stichting Dierenrecht i Stichting Leefbaar Buitengebied, stowarzyszeniami działającymi na rzecz ochrony praw zwierząt, a College van burgemeester en wethouders van de gemeente Echt-Susteren (radą gminy Echt-Susteren, Niderlandy, zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>gminą Echt-Susteren<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) w przedmiocie udzielonego przez tę gminę spółce Sebava BV pozwolenia na budowę budynku przeznaczonego do hodowli trzody chlewnej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo międzynarodowe</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>W motywie osiemnastym konwencji z Aarhus wyrażono życzenie, aby społeczeństwo, w tym organizacje społeczne, miało dostęp do skutecznych mechanizmów prawnych, tak aby chronione były jego słuszne interesy, a prawo – egzekwowane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 2 tej konwencji, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Definicje<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>, stanowi w ust. 4, że termin <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>społeczeństwo<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/> oznacza <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>jedną lub więcej osób fizycznych lub prawnych oraz, zgodnie z krajowym ustawodawstwem lub praktyką, ich stowarzyszenia, organizacje lub grupy<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 2 ust. 5 wyrażenie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>zainteresowana społeczność<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/> oznacza <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>część społeczeństwa, która jest lub może być dotknięta skutkami lub ma interes w podejmowanej decyzji dotyczącej środowiska<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>. W art. 2 ust. 5 uściślono dalej, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>dla potrzeb niniejszej definicji organizacje pozarządowe działające na rzecz ochrony środowiska i spełniające wymagania przewidziane w prawie krajowym uważa się za posiadające interes w tym zakresie<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Artykuł 3 ust. 5 konwencji z Aarhus przewiduje, że jej postanowienia nie naruszają prawa stron do utrzymania lub wprowadzenia, w miejsce środków przewidzianych w tej konwencji, środków przewidujących swobodniejszy dostęp do informacji, zwiększony udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz szerszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Artykuł 6 konwencji z Aarhus, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących konkretnych przedsięwzięć<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>, zawiera w ust. 1–10 następujące postanowienia:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="006.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Każda ze stron:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>stosuje postanowienia niniejszego artykułu w odniesieniu do decyzji o wydaniu pozwolenia na podjęcie planowanych przedsięwzięć wymienionych w załączniku I;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Zainteresowana społeczność jest informowana, odpowiednio bądź poprzez publiczne ogłoszenie, bądź indywidualnie, na wczesnym etapie procedury podejmowania decyzji w sprawach dotyczących środowiska, i w sposób właściwy, terminowy i skuteczny, inter alia, o:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>planowanym przedsięwzięciu i treści wniosku, na podstawie którego decyzja ma być podjęta;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>rodzaju możliwych rozstrzygnięć lub projekcie decyzji;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>władzy publicznej właściwej do wydania decyzji;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>przewidywanej procedurze, w tym, w zakresie, w jakim taka informacja jest już dostępna [może zostać przekazana]:</TXT><P><LIST TYPE="roman"><ITEM><NP><NO.P>(i)</NO.P><TXT>wszczęciu postępowania;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(ii)</NO.P><TXT>możliwości udziału społeczeństwa;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(iii)</NO.P><TXT>czasie i miejscu przewidywanej rozprawy publicznej;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(iv)</NO.P><TXT>władzy publicznej, u której można uzyskać stosowne informacje, oraz miejscu, gdzie te informacje są wyłożone do wglądu;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(v)</NO.P><TXT>właściwej władzy publicznej lub jakimkolwiek innym organie publicznym, do których mogą być składane uwagi i zapytania, oraz terminach składania uwag i zapytań; oraz</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(vi)</NO.P><TXT>o tym, jakie informacje dotyczące ochrony środowiska odnoszące się do planowanego przedsięwzięcia są dostępne; oraz</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>fakcie, czy przedsięwzięcie podlega krajowemu lub transgranicznemu postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Procedury umożliwiające udział społeczeństwa zawierają rozsądne terminy dla różnych etapów, które zapewniają dostateczny okres […] na poinformowanie społeczeństwa, zgodnie z postanowieniami ustępu 2, i na przygotowanie się i skuteczne uczestnictwo społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w sprawach dotyczących środowiska.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Każda ze stron umożliwia udział społeczeństwa [od początku postępowania, to jest] na tyle wcześnie, aby wszystkie możliwości były jeszcze dostępne i aby udział społeczeństwa był skuteczny.</ALINEA></PARAG><?PAGE NO="4"?><PARAG IDENTIFIER="006.005"><NO.PARAG>5.</NO.PARAG><ALINEA>Każda ze stron powinna, tam gdzie ma to zastosowanie, zachęcać przyszłych wnioskodawców, aby jeszcze przed złożeniem wniosku o pozwolenie na podjęcie planowanego przedsięwzięcia rozpoznali zasięg zainteresowanej społeczności, rozpoczęli dyskusje i udzielili informacji dotyczących celów planowanego przedsięwzięcia.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.006"><NO.PARAG>6.</NO.PARAG><ALINEA><P>Każda ze stron zobowiązuje właściwe władze publiczne do udostępnienia zainteresowanej społeczności wglądu, na wniosek, jeśli tak przewiduje prawo krajowe, bezpłatnie i natychmiast, jak tylko staną się dostępne, do wszystkich informacji, istotnych dla procesu podejmowania decyzji, o którym mowa w niniejszym artykule, a które są dostępne w trakcie procedury dotyczącej udziału społeczeństwa; nie narusza to prawa stron do nieujawniania niektórych informacji zgodnie z art. 4 ust. 3 i 4. Istotne informacje, udostępniane bez naruszenia postanowień artykułu 4, obejmują w szczególności:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>opis miejsca oraz fizycznej i technicznej charakterystyki planowanego przedsięwzięcia, wliczając w to oszacowanie spodziewanych odpadów i emisji;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>opis znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>opis przewidzianych środków zmierzających do zapobieżenia lub do redukcji tych oddziaływań, w tym emisji;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>streszczenie powyższego w języku nietechnicznym;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>zarys ważniejszych wariantów alternatywnych rozważanych przez wnioskodawcę;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>f)</NO.P><TXT>zgodnie z krajowym ustawodawstwem, ważniejsze sprawozdania i opinie, będące w posiadaniu władzy publicznej w momencie, gdy zgodnie z ustępem 2 zainteresowana społeczność powinna być poinformowana.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.007"><NO.PARAG>7.</NO.PARAG><ALINEA>Procedury dotyczące udziału społeczeństwa pozwalają społeczeństwu na składanie, w formie pisemnej lub, jeśli ma to miejsce, na rozprawie publicznej lub przesłuchaniu z udziałem wnioskodawcy, wszelkich uwag, informacji, analiz i opinii, które uważa ono za odnoszące się do planowanego przedsięwzięcia.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.008"><NO.PARAG>8.</NO.PARAG><ALINEA>Każda ze stron zapewnia, że w decyzjach będą należycie uwzględnione rezultaty uzyskane w wyniku udziału społeczeństwa.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.009"><NO.PARAG>9.</NO.PARAG><ALINEA>Każda ze stron zapewnia [również], że gdy tylko decyzja zostanie podjęta przez władzę publiczną, społeczeństwo zostanie niezwłocznie o niej poinformowane, zgodnie z odpowiednimi procedurami. Każda ze stron udostępnia społeczeństwu sentencję [tekst] decyzji wraz z przesłankami i ustaleniami, na których oparto [tę] decyzję.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.010"><NO.PARAG>10.</NO.PARAG><ALINEA>Każda ze stron zapewnia, że kiedy władza publiczna zmienia lub uaktualnia [zmieni lub uaktualni] warunki prowadzenia przedsięwzięć, o których mowa w ustępie 1, postanowienia ustępów od 2 do 9 niniejszego artykułu są stosowane mutatis mutandis i gdzie będzie to miało zastosowanie<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Artykuł 9 konwencji z Aarhus, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Dostęp do wymiaru sprawiedliwości<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>, stanowi w ust. 2–4:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="009.002"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Każda ze stron zapewnia, w ramach krajowego porządku prawnego, że członkowie zainteresowanej społeczności:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>mający wystarczający interes; lub, alternatywnie,</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="5"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>powołujący się na naruszenie uprawnień, jeśli przepisy postępowania administracyjnego strony wymagają tego jako przesłanki, mają dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem powołanym z mocy ustawy dla kwestionowania legalności z przyczyn merytorycznych lub formalnych każdej decyzji, działania lub zaniechania w sprawach regulowanych postanowieniami artykułu 6 oraz, jeśli przewiduje tak prawo krajowe i z zastrzeżeniem ustępu 3 poniżej, innymi postanowieniami niniejszej konwencji.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><ALINEA>Określenie tego, co stanowi wystarczający interes oraz naruszenie uprawnień, następuje zgodnie z wymaganiami prawa krajowego i stosownie do celu, jakim jest przyznanie zainteresowanej społeczności szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w zakresie określonym niniejszą konwencją. Dla osiągnięcia tego interes organizacji pozarządowej spełniającej wymagania, o których mowa w art. 2 ust. 5, uważa się za wystarczający w rozumieniu lit. a). Taką organizację uważa się również za posiadającą uprawnienia mogące być przedmiotem naruszeń w rozumieniu lit. b).</ALINEA><ALINEA>Postanowienia niniejszego ustępu 2 nie wykluczają możliwości istnienia procedury odwoławczej przed organem administracyjnym i nie mają wpływu na obowiązek wyczerpania administracyjnych procedur odwoławczych przed skorzystaniem z sądowej procedury odwoławczej, jeżeli taki obowiązek jest przewidziany w prawie krajowym.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Dodatkowo i bez naruszania postanowień odnoszących się do procedur odwoławczych, o których mowa w ustępach 1 i 2, każda ze stron zapewnia, że członkowie społeczeństwa spełniający wymagania, o ile takie istnieją, określone w prawie krajowym, mają dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających przepisy jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Dodatkowo i bez naruszania postanowień ustępu 1 procedury, o których mowa powyżej w ustępach 1, 2 i 3, przewidują odpowiednie i prawnie skuteczne środki zaradcze, włączając w to, jeśli okaże się to potrzebne, wstrzymanie wykonania kwestionowanego działania, oraz są bezstronne, oparte na zasadzie równości, terminowe i niedyskryminacyjne ze względu na koszty. […]<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Załącznik I do konwencji z Aarhus, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>Lista działalności, o których mowa w art. 6 ustęp 1 lit. a)<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>, wymienia w pkt 15 lit. c) instalacje do intensywnej hodowli trzody chlewnej wyposażone w ponad 750 miejsc dla loch.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo niderlandzkie</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 1:2 Algemene wet bestuursrecht (ogólnej ustawy w dziedzinie administracji, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>Awb<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>) <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>podmiot posiadający interes<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> oznacza każdą osobę, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>której interesów decyzja bezpośrednio dotyczy<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Z art. 3.10 Wet Algemene bepalingen omgevingsrecht (ustawy zawierającej ogólne przepisy w dziedzinie prawa ochrony środowiska, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Wabo<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>) wynika, że w celu wydania pozwolenia środowiskowego na działalność w zakresie budowy i modyfikacji instalacji w rozumieniu art. 2.1 ust. 1 lit. a) i e) Wabo należy zastosować sekcję 3.4 Awb, dotyczącą <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>jednolitego publicznego postępowania przygotowawczego<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>postępowaniem przygotowawczym<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>W ramach tego postępowania art. 3.12 Wabo przewiduje, że każdy może zgłosić uwagi do projektu decyzji.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 6:13 Awb jedynie podmioty posiadające interes, które przedstawiły uwagi w trakcie postępowania przygotowawczego, mogą odwołać się od decyzji przyjętej na końcu tego postępowania, chyba że nie można im racjonalnie zarzucać tego, że nie wzięły udziału w owym postępowaniu. Ponadto dopuszczalne są jedynie zarzuty skierowane przeciwko tym samym aspektom zaskarżonej decyzji, które zostały zakwestionowane w toku postępowania w sprawie jej przyjęcia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Z art. 8:1 Awb wynika, że jedynie podmioty posiadające interes mogą wnieść odwołanie od decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowania główne i pytania prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20161013">13 października 2016 r.</DATE> Sebava złożyła w gminie Echt-Susteren wniosek o pozwolenie na rozbudowę i zmianę zagospodarowania chlewni w Koningsbosch (Niderlandy) poprzez wybudowanie nowej chlewni dla 855 loch prośnych niekarmiących, zastąpienie w istniejących chlewniach 484 loszek 125 lochami prośnymi oraz budowę zadaszonego wybiegu dla loch.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Wniosek ten został objęty postępowaniem przygotowawczym, w ramach którego właściwy organ przyjmuje projekt decyzji w sprawie wniosku o pozwolenie, w przedmiocie którego mogą zostać przedstawione uwagi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>W tym kontekście gmina Echt-Susteren zdecydowała, że sprawozdanie w sprawie oddziaływania na środowisko nie jest wymagane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Decyzja ta wraz z egzemplarzem dokumentacji zgłoszenia i innych powiązanych z nią załączników zostały udostępnione publicznie do wglądu w ratuszu. W <HT TYPE="ITALIC">Staatscourant van het Koninkrijk der Nederlanden</HT> (dzienniku urzędowym Królestwa Niderlandów) opublikowano stosowne ogłoszenie, w którym wskazano, że wspomnianą decyzję należy uznać za akt przygotowawczy w rozumieniu prawa niderlandzkiego i że w związku z tym nie może ona być przedmiotem skargi administracyjnej lub sądowej, chyba że narusza ona bezpośrednio interesy <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>podmiotu posiadającego interes<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>. Wniosek o pozwolenie oraz ogłoszenie projektu pozwolenia zostały również opublikowane w <HT TYPE="ITALIC">Gemeenteblad van Echt-Susteren</HT> (biuletynie gminny Echt-Susteren).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Decyzją z dnia <DATE ISO="20170928">28 września 2017 r.</DATE> gmina Echt-Susteren wydała wnioskowane pozwolenie środowiskowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>LB, a także Stichting Varkens in Nood, Stichting Dierenrecht i Stichting Leefbaar Buitengebied wniosły do Rechtbank Limburg (sądu dla Limburgii, Niderlandy) skargi o uchylenie tego pozwolenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Co się tyczy skargi wniesionej przez LB, sąd odsyłający stoi na stanowisku, że należy ją odrzucić jako niedopuszczalną ze względu na to, iż LB nie spełnia przesłanek uznania jej za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>podmiot posiadający interes<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> w rozumieniu niderlandzkiego prawa administracyjnego, ponieważ nie mieszka ona w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w postępowaniu głównym, lecz w odległości około dwudziestu kilometrów od niego, a zatem nie dotykają jej osobiście skutki wywierane przez to przedsięwzięcie na środowisko. Sąd odsyłający wskazuje, że fakt, iż LB jest lekarzem weterynarii, nie wystarcza do uznania jej osobistego interesu oraz że inna działalność i cechy, na które się powołała, zostały wskazane zbyt późno, po upływie terminu do wniesienia skargi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Sąd odsyłający dodaje, że skarga wniesiona przez LB może zostać odrzucona jako niedopuszczalna również ze względu na to, że skarżąca nie przedstawiła w postępowaniu przygotowawczym uwag w przedmiocie rzeczonego projektu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>LB twierdzi, że należy jej przyznać status <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>podmiotu posiadającego interes<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> w rozumieniu prawa niderlandzkiego i nie można racjonalnie zarzucić jej, że nie przedstawiła uwag w toku postępowania przygotowawczego, biorąc pod uwagę nieprawidłowości, jakich dopuszczono się w trakcie tego postępowania. W szczególności nie wskazano, że projekt dotyczył rozbudowy chlewni, a do przestawienia uwag wezwano jedynie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>podmioty posiadające interes<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się nad zgodnością z konwencją z Aarhus ograniczenia dostępu do wymiaru sprawiedliwości wyłącznie do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>podmiotów posiadających interes<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w rozumieniu prawa krajowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Sąd ten zastanawia się w szczególności, czy art. 9 ust. 2 tej konwencji należy interpretować w ten sposób, że wymaga on, aby osoby, które – jak LB – nie są uważane za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>podmioty posiadające interes<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> w rozumieniu prawa krajowego i nie należą do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> w rozumieniu konwencji z Aarhus, mogły jednak, jako członkowie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> w rozumieniu tej konwencji, powoływać się przed sądem na ewentualne naruszenia praw przyznanych im w art. 6 ust. 3 i 7–9 tej konwencji, które odnoszą się do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> a nie tylko do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o będące skarżącymi w postępowaniu głównym stowarzyszenia ochrony środowiska, sąd odsyłający stoi na stanowisku, że są one <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>podmiotami posiadającymi interes<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> w rozumieniu prawa krajowego, ponieważ dobrostan i ochrona zwierząt należą do ich statutowych celów i wykazano w wystarczającym stopniu, że realizują one konkretne działania w tym zakresie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Sąd ten uważa jednak, że skargę tych stowarzyszeń należy odrzucić jako niedopuszczalną ze względu na to, że nie uczestniczyły one w postępowaniu przygotowawczym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Sąd odsyłający zastanawia się jednak, czy ta przesłanka dopuszczalności jest zgodna z prawem Unii, a w szczególności z art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Sąd ten zastanawia się również nad zgodnością z tym postanowieniem przepisu prawa niderlandzkiego, który stanowi, że niedopuszczalne są zarzuty niedotyczące tych aspektów projektu decyzji, które zostały zakwestionowane w ramach postępowania przygotowawczego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Rechtbank Limburg (sąd dla Limburgii) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>1)</NO.P><TXT>Czy prawo Unii, a w szczególności art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus, należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się ono całkowitemu wyłączeniu prawa dostępu społeczeństwa (public) (każdego) do wymiaru sprawiedliwości, jeżeli nie jest to zainteresowane społeczeństwo (public concerné – podmiot posiadający interes)?</TXT><P>Jeżeli na pytanie pierwsze zostanie udzielona odpowiedź twierdząca:</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Czy prawo Unii, a w szczególności art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus, należy interpretować w ten sposób, że społeczeństwo (public – każdy) powinno mieć dostęp do wymiaru sprawiedliwości w przypadku domniemanego naruszenia obowiązujących dla tego społeczeństwa wymogów formalnych i prawa do udziału w podejmowaniu decyzji, o których mowa w art. 6 tej konwencji?</TXT><P>Czy ma przy tym znaczenie, że zainteresowane społeczeństwo (public concerné – podmiot posiadający interes) posiada w tym zakresie dostęp do wymiaru sprawiedliwości i może również podnosić przed sądem zarzuty materialne?</P></NP></ITEM><?PAGE NO="8"?><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Czy prawo Unii, a w szczególności art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ono temu, aby dostęp zainteresowanej społeczności (public concerné – podmiotów posiadających interes) do wymiaru sprawiedliwości został uzależniony od tego, czy skorzystano z prawa do udziału w podejmowaniu decyzji w rozumieniu art. 6 tej konwencji?</TXT><P>Jeżeli na pytanie trzecie zostanie udzielona odpowiedź przecząca:</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Czy prawo Unii, a w szczególności art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ono takiemu uregulowaniu krajowemu, które pozbawia zainteresowaną społeczność (public concerné – podmiot posiadający interes) dostępu do wymiaru sprawiedliwości w zakresie zaskarżenia decyzji, jeżeli można jej w sposób uzasadniony zarzucić, że nie zgłosiła uwag do (części) projektu decyzji?</TXT><P>Jeżeli na pytanie czwarte zostanie udzielona odpowiedź przecząca:</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>Czy oceny tego, co należy rozumieć przez sformułowanie <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>któremu można w sposób racjonalny zarzucić<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="00AB" ID="QE0032"/>, dokonuje wyłącznie sąd krajowy na podstawie okoliczności danego przypadku, czy też powinien on przy tym brać pod uwagę określone gwarancje prawa Unii?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>6)</NO.P><TXT>W jakim stopniu odpowiedź na pytania [od trzeciego do piątego] będzie odmienna w odniesieniu do społeczeństwa (public) (każdego), jeśli nie jest to zainteresowana społeczność (public concerné – podmioty posiadające interes)?<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytań prejudycjalnych</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy prawo Unii, a w szczególności art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus, stoją na przeszkodzie temu, by członkowie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>, do którego odnosi się art. 2 ust. 4 tej konwencji, nie mieli, jako tacy, dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu zakwestionowania decyzji wchodzącej w zakres stosowania art. 6 tej konwencji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Na wstępie należy stwierdzić, że przedsięwzięcie, o którym mowa w postępowaniu głównym, wchodzi w zakres stosowania konwencji z Aarhus.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Sąd odsyłający słusznie powołuje się bowiem na art. 6 ust. 1 lit. a) tej konwencji w związku z pkt 15 załącznika I do tej konwencji, który poddaje instalacje do intensywnej hodowli świń wyposażone w ponad 750 miejsc dla loch, procedurze wydawania pozwoleń, w której może uczestniczyć <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>zainteresowana społeczność<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus każda ze stron zapewni, w ramach krajowego porządku prawnego i zgodnie z celem polegającym na przyznaniu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/> szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości, aby członkowie tej społeczności mający wystarczający interes lub, alternatywnie, powołujący się na naruszenie uprawnień, jeśli prawo krajowe wymaga tego jako przesłanki, mieli dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem w celu zakwestionowania legalności każdej decyzji wchodzącej w zakres art. 6 konwencji i, jeśli przewiduje tak prawo krajowe, innych istotnych postanowień tego aktu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Uczestnicy pisemnego etapu postępowania przed Trybunałem słusznie zwrócili uwagę, że art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus dotyczy jedynie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/>, która została zdefiniowana w art. 2 ust. 5 tej konwencji jako część społeczeństwa, która jest lub może być dotknięta skutkami lub<?PAGE NO="9"?> ma interes w podejmowanej decyzji dotyczącej środowiska. Ten ostatni przepis stanowi, że do celów tej definicji organizacje pozarządowe działające na rzecz ochrony środowiska i spełniające wymagania przewidziane w prawie krajowym uważa się za posiadające interes w tym zakresie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Artykuł 9 ust. 2 konwencji z Aarhus ma zatem na celu nie przyznanie prawa do zaskarżania decyzji i innych aktów wchodzących w zakres stosowania art. 6 tej konwencji, dotyczących przedsięwzięć, w odniesieniu do których przewidziano udział społeczeństwa w procesie podejmowaniu decyzji, ogółowi społeczeństwa, lecz zagwarantowanie tego prawa jedynie członkom <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/>, którzy spełniają określone warunki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Wykładnię tę potwierdza struktura art. 9 konwencji z Aarhus, ponieważ ust. 3 tego artykułu ustanawia z kolei bardziej ograniczony tryb dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla członków <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> w ogólności, odzwierciedlając w ten sposób system przewidziany w tej konwencji, który wprowadza wyraźne rozróżnienie między <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>społeczeństwem<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/> w ogólności a <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>zainteresowaną społecznością<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>, której dotyczy dany akt lub działanie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Szczególne prawa proceduralne przewidziane są zatem w odniesieniu do członków zainteresowanej społeczności, gdyż tylko ich co do zasady wzywa się do udziału w procesie podejmowania decyzji, jako że należą do kręgu osób – którego ustalenie w sposób racjonalny i zgodny z celem, jakim jest przyznanie zainteresowanej społeczności szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości, jest zadaniem państw członkowskich – na które planowany akt lub działanie wywiera lub może wywrzeć wpływ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Prawdą jest, że w art. 6 konwencji z Aarhus wielokrotnie posłużono się terminem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>społeczeństwo<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>. Jednakże z całościowej lektury tego artykułu wynika, że ma on zastosowanie wyłącznie do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>, czyli jedynie do tej społeczności, której udział w procesie podejmowania decyzji jest wymagany.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>O ile bowiem wymogi zawarte w art. 6 ust. 2 lit. d) ppkt (ii) i (iv) tej konwencji odnoszą się konkretnie do informacji dotyczących <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/>, o tyle z art. 6 ust. 2 akapit pierwszy tej konwencji wyraźnie wynika, że ustanowione w nim prawo do informacji jest zagwarantowane wyłącznie dla <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Wskazując ponadto, że należy ustanowić rozsądne ramy czasowe na poinformowanie społeczeństwa w rozumieniu art. 6 ust. 2 konwencji z Aarhus oraz na przygotowanie i efektywne uczestniczenie przez społeczeństwo w całym procesie podejmowania decyzji, art. 6 ust. 3 tej konwencji potwierdza, że poszczególne etapy procedury umożliwiającej udział społeczeństwa mają zastosowanie wyłącznie do zainteresowanej społeczności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Ponadto, o ile w art. 6 ust. 4 i 7 rzeczonej konwencji wspomniano również o <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>społeczeństwie<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>, o tyle postanowienia te mają jedynie na celu określenie konkretnych warunków procedury umożliwiającej udział społeczeństwa, a mianowicie chwili, w której procedurę tę należy zorganizować, oraz dokładnej formy tego udziału, a nie określenie zakresu prawa społeczeństwa do udziału w określonych procedurach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Analizę tę potwierdza fakt, że prawo do udziału w procesie podejmowania decyzji nie może być skuteczne, jeśli zainteresowanemu nie przysługuje ponadto prawo do bycia poinformowanym o przedsięwzięciu i planowanym postępowaniu, ani prawo dostępu do dokumentów informacyjnych, które to prawa zostały przecież wyraźnie przyznane wyłącznie członkom zainteresowanej społeczności w art. 6 ust. 2 i 6 konwencji z Aarhus.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Należy ponadto zauważyć, że wykładnia art. 6 konwencji z Aarhus odmienna od tej, o której wspomniano w pkt 39 niniejszego wyroku, prowadziłaby do pozbawienia skuteczności (effet utile) rozróżnienia między trybami dostępu do sądu przewidzianymi odpowiednio w art. 9 ust. 2 i 3 tej konwencji, poprzez rozszerzenie dostępu do wymiaru sprawiedliwości na całe <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>społeczeństwo<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/>, tak aby mogło ono powoływać się na prawa wynikające z tego artykułu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Mając na względzie całość powyższych rozważań, należy stwierdzić, że art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus ma właśnie na celu zapewnienie dostępu do sądu w celu zakwestionowania aktu lub decyzji, które wchodzą w zakres stosowania art. 6 tej konwencji, wyłącznie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>, spełniającej określone warunki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Wynika z tego, z zastrzeżeniem ustaleń faktycznych, których powinien dokonać sąd odsyłający, że osoba taka jak LB, która nie należy do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> w rozumieniu konwencji z Aarhus, nie może powoływać się na naruszenie art. 9 ust. 2 tej konwencji ze względu na to, że nie ma dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawie rozpatrywanej w postępowaniu głównym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Jednakże dostęp takiej osoby do wymiaru sprawiedliwości powinien podlegać innemu reżimowi, w sytuacji gdy prawo krajowe państwa członkowskiego przyznaje społeczeństwu mające szerszy zakres prawo do udziału w procesie podejmowania decyzji, w szczególności prawo do bycia poinformowanym o przedsięwzięciu w sposób skuteczny i terminowy, na co zezwala art. 3 ust. 5 konwencji z Aarhus, na mocy którego strony tej konwencji mogą wprowadzić do krajowego porządku prawnego przepisy korzystniejsze niż te przewidziane w konwencji, takie jak przepisy zapewniające zwiększony udział społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji, o którym mowa w art. 6 konwencji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>W takim przypadku sądowe środki zaskarżenia wnoszone na podstawie tych przepisów wchodzą w zakres art. 9 ust. 3 konwencji z Aarhus, który przewiduje, że bez uszczerbku dla procedur odwoławczych, o których mowa w ust. 1 i 2 tego artykułu, każda ze stron tej konwencji zapewnia, aby <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>członkowie społeczeństwa spełniający wymagania, o ile takie istnieją, określone w prawie krajowym<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/> mieli dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających przepisy prawa krajowego w dziedzinie ochrony środowiska.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Środki zaskarżenia, o których mowa w art. 9 ust. 3 rzeczonej konwencji, mogą zatem podlegać <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>kryteriom<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/>, z czego wynika, że państwa członkowskie mogą – w ramach uprawnień dyskrecjonalnych, które im w tym względzie pozostawiono – przyjąć przepisy proceduralne dotyczące przesłanek, które należy spełnić dla wniesienia takich środków (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171220">20 grudnia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Protect Natur-, Arten- und Landschaftsschutz Umweltorganisation</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑664/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:987">EU:C:2017:987</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0086">86</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Tymczasem Trybunał orzekł już, że prawo do wniesienia skargi przewidziane w tym przepisie zostałoby pozbawione wszelkiej skuteczności (effet utile), gdyby przez wprowadzenie takich kryteriów niektóre kategorie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>członków społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/> zostały całkowicie pozbawione prawa do wniesienia środka zaskarżenia (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171220">20 grudnia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Protect Natur-, Arten- und Landschaftsschutz Umweltorganisation</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑664/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:987">EU:C:2017:987</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191003">3 października 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wasserleitungsverband Nördliches Burgenland i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑197/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:824">EU:C:2019:824</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Wynika z tego, że art. 9 ust. 3 konwencji z Aarhus stoi na przeszkodzie temu, by członkowie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> w rozumieniu tej konwencji nie mogli w żaden sposób uzyskać dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu powołania się na mające szerszy zakres prawa do udziału w procesie podejmowania decyzji, przyznane przez przyjęte przez dane państwo członkowskie przepisy prawa krajowego w dziedzinie ochrony środowiska.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań na pytania pierwsze i drugie należy odpowiedzieć, że art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by członkowie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/>, do którego odnosi się art. 2 ust. 4 tej konwencji, nie mieli, jako tacy, dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu zakwestionowania decyzji wchodzącej w zakres stosowania art. 6 tej konwencji. Natomiast art. 9 ust. 3 rzeczonej konwencji stoi na przeszkodzie temu, by osoby te nie mogły uzyskać dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu powołania się na mające szerszy zakres prawa do udziału w procesie podejmowania decyzji, przyznane tylko przez przyjęte przez dane państwo członkowskie przepisy prawa krajowego w dziedzinie ochrony środowiska.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytań od trzeciego do szóstego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>W świetle sporów w postępowaniach głównych i odpowiedzi udzielonej na pytania pierwsze i drugie należy stwierdzić, że pytania od trzeciego do szóstego dotyczą skarg wniesionych przez organizacje pozarządowe należące do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/> w rozumieniu art. 2 ust. 5 konwencji z Aarhus, do której odnosi się art. 9 ust. 2 konwencji, a także skargi wniesionej przez członka <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/> w rozumieniu art. 2 ust. 4 konwencji, do którego odnosi się jej art. 9 ust. 3.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Należy zatem uznać, że poprzez pytania od trzeciego do szóstego sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus i art. 9 ust. 3 tej konwencji stoją na przeszkodzie temu, by dopuszczalność sądowych środków zaskarżenia, które zostały wniesione odpowiednio przez organizacje pozarządowe należące do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/> oraz przez członka <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/>, w wypadku wskazanych organizacji na podstawie art. 6 tej konwencji, a w wypadku tego członka <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/> na podstawie przyjętego przez dane państwo członkowskie prawa krajowego w dziedzinie ochrony środowiska, została uzależniona od udziału tych podmiotów w postępowaniu przygotowawczym prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji, chyba że nie można im w sposób racjonalny zarzucić tego, że nie uczestniczyły w owym postępowaniu. Sąd ten zmierza również do ustalenia, czy wskazane przepisy stoją na przeszkodzie temu, by za dopuszczalne uznać jedynie te zarzuty, które dotyczą tych aspektów zaskarżonej decyzji, które były przedmiotem uwag skarżącego przedstawionych w toku owego postępowania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Z orzecznictwa Trybunału wynika, że członkowie zainteresowanej społeczności w rozumieniu konwencji z Aarhus powinni mieć możliwość zaskarżenia przed sądem aktów, o których mowa w art. 9 ust. 2 tej konwencji, niezależnie od roli, jaką mogli odegrać przy rozpatrywaniu wniosku, i że w związku z tym strony tej konwencji nie mogą uznać, że taki środek zaskarżenia jest niedopuszczalny ze względu na to, iż skarżący brał udział w procesie podejmowania zaskarżonej decyzji i mógł przedstawić przy tej okazji swój punkt widzenia [zob. podobnie, w odniesieniu do podobnych przepisów dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia <DATE ISO="19850627">27 czerwca 1985 r.</DATE> w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="175" PAGE.FIRST="40" DATE.PUB="1985">Dz.U. 1985, L 175, s. 40</REF.DOC.OJ>), wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091015">15 października 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Djurgården-Lilla Värtans Miljöskyddsförening</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑263/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:631">EU:C:2009:631</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>].</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Udział w procesie podejmowania decyzji w sprawach dotyczących środowiska naturalnego w okolicznościach przewidzianych w rzeczonej konwencji różni się bowiem od sądowego środka zaskarżenia i ma inny cel niż ów środek, który w razie potrzeby może zostać wniesiony od decyzji wydanej w wyniku tego procesu, wobec czego udział w nim nie ma wpływu na warunki wniesienia wspomnianego środka zaskarżenia (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091015">15 października 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Djurgården-Lilla Värtans Miljöskyddsförening</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑263/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:631">EU:C:2009:631</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Ponadto, co się tyczy w szczególności stowarzyszeń działających na rzecz ochrony środowiska, należy przypomnieć, że art. 9 ust. 2 akapit drugi zdania drugie i trzecie konwencji z Aarhus przewiduje, iż organizacje pozarządowe spełniające wymagania, o których mowa w art. 2 ust. 5 tej konwencji, należy<?PAGE NO="12"?> uznać za mające wystarczający interes albo uprawnienia, które mogą być przedmiotem naruszeń, w zależności od tego, czy ustawodawstwo krajowe odwołuje się do pierwszej, czy też do drugiej z tych przesłanek dopuszczalności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Wreszcie należy stwierdzić, że cel polegający na zapewnieniu <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/>, o którym mowa w art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus, oraz poszanowanie skuteczności (effet utile) tego przepisu nie byłyby zapewnione przez przepisy, które uzależniałyby dopuszczalność skargi wniesionej przez organizację pozarządową od roli, jaką mogła ona odegrać na etapie udziału w procesie podejmowania decyzji, nawet jeśli ów etap nie ma takiego samego celu jak wniesienie środka zaskarżenia do sądu, a ocena przedsięwzięcia prezentowana przez tego rodzaju organizację może się zmieniać w zależności od wyniku tego procesu (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091015">15 października 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Djurgården-Lilla Värtans Miljöskyddsförening</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑263/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:631">EU:C:2009:631</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus stoi na przeszkodzie temu, by dopuszczalność sądowych środków zaskarżenia, do których odnosi się to postanowienie i które są wnoszone przez organizacje pozarządowe należące do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/> w rozumieniu konwencji z Aarhus, była uzależniona od ich udziału w procesie decyzyjnym, który doprowadził do wydania zaskarżonej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>Okoliczność, że na podstawie prawa krajowego analizowanego w postępowaniu głównym warunek ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy nie można w sposób racjonalny zarzucić tym organizacjom, że nie uczestniczyły one we wspomnianym procesie, nie może uzasadniać odmiennego rozwiązania, ponieważ niespełnienie warunku wcześniejszego udziału w procesie podejmowania decyzji wystarcza co do zasady do tego, aby uniemożliwić owym organizacjom wniesienie sądowego środka zaskarżenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Rozwiązanie byłoby natomiast odmienne, gdyby ów środek zaskarżenia został wniesiony przez członka <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> w wykonaniu mających szerszy zakres praw do udziału w procesie podejmowania decyzji, przyznanych tylko przez przyjęte przez dane państwo członkowskie przepisy prawa krajowego w dziedzinie ochrony środowiska.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>W takim przypadku, jak wynika z pkt 48 niniejszego wyroku, należałoby zastosować art. 9 ust. 3 konwencji z Aarhus, który reguluje w sposób bardziej elastyczny zakres swobody przysługującej stronom tej konwencji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>Z orzecznictwa Trybunału wynika zatem, że przepis ten – w odniesieniu do środków zaskarżenia, których dotyczy – co do zasady nie sprzeciwia się uzależnieniu ich dopuszczalności od warunku, by skarżący podniósł swoje zastrzeżenia we właściwym czasie już w toku postępowania administracyjnego, gdyż taka reguła może pozwolić na szybsze określenie spornych kwestii i, w razie potrzeby, na ich rozstrzygnięcie w toku postępowania administracyjnego, dzięki czemu wnoszenie środka zaskarżenia do sądu nie będzie już konieczne (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171220">20 grudnia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Protect Natur-, Arten- und Landschaftsschutz Umweltorganisation</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑664/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:987">EU:C:2017:987</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0088">88</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0090">90</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>W tych okolicznościach, niezależnie od tego, że warunek ten, jako warunek wstępny wniesienia środka zaskarżenia do sądu, stanowi ograniczenie prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem w rozumieniu art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0062" ID="QS0062"/>kartą<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/>), Trybunał uznał, że taki warunek może być uzasadniony, zgodnie z art. 52 ust. 1 karty, tylko wtedy, gdy został on przewidziany ustawą, szanuje istotę rzeczonego prawa, jest konieczny – z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności oraz faktycznie odpowiada uznawanym przez Unię Europejską celom interesu ogólnego lub potrzebie ochrony praw i wolności innych osób (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171220">20 grudnia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Protect Natur-, Arten- und Landschaftsschutz Umweltorganisation</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑664/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:987">EU:C:2017:987</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0090">90</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65</NO.P><TXT>Tymczasem w niniejszej sprawie, niezależnie od tego, czy należy zastosować art. 47 karty do sądowego środka zaskarżenia, który dotyczyłby jedynie mających szerszy zakres praw do udziału w procesie podejmowania decyzji przyznanych tylko przez przepisy prawa krajowego, wydaje się, że przesłanki wymienione w poprzednim punkcie niniejszego wyroku są w każdym razie spełnione.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66</NO.P><TXT>Z postanowienia odsyłającego wynika bowiem, że przesłanka dopuszczalności skargi dotycząca wcześniejszego udziału w procesie podejmowania decyzji jest przewidziana ustawą w rozumieniu art. 47 karty. Warunek ten szanuje ponadto zasadniczą treść ustanowionego w tym artykule prawa podstawowego do skutecznej ochrony sądowej, ponieważ nie podważa tego prawa jako takiego, lecz wymaga jedynie przeprowadzenia dodatkowego etapu postępowania w celu jego wykonania (zob. w tym celu wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170927">27 września 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Puškár</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑73/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:725">EU:C:2017:725</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0064">64</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Odpowiada on ponadto celowi interesu ogólnego przypomnianemu w pkt 63 niniejszego wyroku i nie wydaje się, aby istniała oczywista dysproporcja pomiędzy tym celem a ewentualnymi niedogodnościami spowodowanymi przez obowiązek wzięcia udziału w postępowaniu przygotowawczym prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170927">27 września 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Puškár</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑73/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:725">EU:C:2017:725</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67</NO.P><TXT>Okoliczność, że warunek ten nie jest stosowany w sytuacji, gdy skarżącemu nie można racjonalnie zarzucić braku udziału w procesie podejmowania decyzji, może ponadto spełniać wymóg proporcjonalności, ponieważ jest on oceniany na podstawie okoliczności danej sprawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68</NO.P><TXT>Wreszcie nie wydaje się konieczne ustalenie, czy art. 9 ust. 2 i 3 konwencji z Aarhus stoi na przeszkodzie temu, by przed sądem mogły być podnoszone jedynie zarzuty dotyczące tych aspektów zaskarżonej decyzji, które były przedmiotem uwag przedstawionych przez skarżących w toku tego postępowania, ponieważ skarżący w postępowaniu głównym i tak nie uczestniczyli w postępowaniu przygotowawczym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań na pytania od trzeciego do szóstego należy odpowiedzieć, że art. 9 ust. 2 konwencji z Aarhus należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by dopuszczalność sądowych środków zaskarżenia, do których odnosi się to postanowienie i które są wnoszone przez organizacje pozarządowe należące do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0063" ID="QS0063"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/> w rozumieniu art. 2 ust. 5 tej konwencji, była uzależniona od udziału owych organizacji w postępowaniu przygotowawczym prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji, nawet jeśli warunek ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy organizacjom tym nie można w sposób racjonalny zarzucić tego, iż nie uczestniczyły we wspomnianym postępowaniu. Natomiast art. 9 ust. 3 rzeczonej konwencji nie stoi na przeszkodzie temu, aby dopuszczalność sądowego środka zaskarżenia, do którego odnosi się to postanowienie, została uzależniona od udziału skarżącego w postępowaniu przygotowawczym prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji, chyba że w świetle okoliczności sprawy nie można mu w sposób racjonalny zarzucić, że nie uczestniczył w tym postępowaniu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:</INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Artykuł 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej w Aarhus (Dania) w dniu <DATE ISO="19980625">25 czerwca 1998 r.</DATE> i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia <DATE ISO="20050217">17 lutego 2005 r.</DATE> należy<?PAGE NO="14"?> interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by członkowie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0064" ID="QS0064"/>społeczeństwa<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/>, do którego odnosi się art. 2 ust. 4 tej konwencji, nie mieli, jako tacy, dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu zakwestionowania decyzji wchodzącej w zakres stosowania art. 6 tej konwencji. Natomiast art. 9 ust. 3 rzeczonej konwencji stoi na przeszkodzie temu, by osoby te nie mogły uzyskać dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu powołania się na mające szerszy zakres prawa do udziału w procesie podejmowania decyzji, przyznane tylko przez przyjęte przez dane państwo członkowskie przepisy prawa krajowego w dziedzinie ochrony środowiska.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Artykuł 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej w Aarhus w dniu <DATE ISO="19980625">25 czerwca 1998 r.</DATE> i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją 2005/370 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by dopuszczalność sądowych środków zaskarżenia, do których odnosi się to postanowienie i które są wnoszone przez organizacje pozarządowe należące do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0065" ID="QS0065"/>zainteresowanej społeczności<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/> w rozumieniu art. 2 ust. 5 tej konwencji, była uzależniona od udziału owych organizacji w postępowaniu przygotowawczym prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji, nawet jeśli warunek ten nie ma zastosowania, w sytuacji gdy organizacjom tym nie można w sposób racjonalny zarzucić tego, iż nie uczestniczyły we wspomnianym postępowaniu. Natomiast art. 9 ust. 3 rzeczonej konwencji nie stoi na przeszkodzie temu, aby dopuszczalność sądowego środka zaskarżenia, do którego odnosi się to postanowienie, została uzależniona od udziału skarżącego w postępowaniu przygotowawczym prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji, chyba że w świetle okoliczności sprawy nie można mu w sposób racjonalny zarzucić, że nie uczestniczył w tym postępowaniu.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>