Voorlopige editie

ARREST VAN HET GERECHT (Achtste kamer, zitting hebbend met vijf rechters)

15 juli 2026 (*)

„ Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Bevriezing van tegoeden – Beperking inzake toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Lijst van personen, entiteiten en organisaties waarvan de tegoeden zijn bevroren en die onderworpen zijn aan beperkingen inzake toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Plaatsing en handhaving van verzoekers naam op de lijst – Artikel 2, lid 1, onder h), i), van besluit 2014/145/GBVB – Het begrip ,persoon die inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen’ van de beperkende maatregelen vergemakkelijkt – Criterium gebaseerd op gedrag dat een strafbaar feit kan vormen – Temporele werkingssfeer van verordening (EU) nr. 269/2014 – Rechtszekerheid – Evenredigheid – Onjuiste beoordeling ”

In zaak T-492/24,

Dimitry Aleksandrovich Beloglazov, wonende te Minsk (Belarus), vertegenwoordigd door E. Épron, A. Genko, C. Gimbert en M. Dechamps, advocaten,

verzoeker,

tegen

Raad van de Europese Unie, vertegenwoordigd door D. Laurent en S. Lejeune als gemachtigden,

verweerder,

ondersteund door

Koninkrijk België, vertegenwoordigd door C. Pochet, M. Van Regemorter en L. Jans als gemachtigden,

en door

Europese Commissie, vertegenwoordigd door A. de Elera-San Miguel Hurtado en L. Puccio als gemachtigden,

interveniënten,

wijst

HET GERECHT (Achtste kamer, zitting hebbend met vijf rechters),

samengesteld als volgt: I. Gâlea (rapporteur), president, M. J. Costeira, T. Tóth, B. Ricziová en L. Spangsberg Grønfeldt, rechters,

griffier: L. Ramette, administrateur,

gezien de stukken, met name:

–        het op 20 september 2024 ter griffie van het Gerecht neergelegde verzoekschrift,

–        de op 31 oktober 2024, 26 mei 2025 en 17 november 2025 ter griffie van het Gerecht neergelegde memories houdende aanpassing;

–        het verzoek van de verzoekende partij om bepaalde gegevens uit de stukken weg te laten voor het publiek, ingediend bij de griffie van het Gerecht op 23 juli 2025,

wijst

na de terechtzitting op 10 februari 2026,

het navolgende

Arrest

1        Met zijn beroep op grond van artikel 263 VWEU vordert verzoeker, Dimitry Aleksandrovich Beloglazov, nietigverklaring van de volgende handelingen, voor zover zijn naam daarbij is geplaatst of gehandhaafd op de lijsten van personen en entiteiten die zijn opgenomen in de bijlage bij besluit 2014/145/GBVB van de Raad van 17 maart 2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2014, L 78, blz. 16) en in bijlage I bij verordening (EU) nr. 269/2014 van de Raad van 17 maart 2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2014, L 78, blz. 6) (hierna: „litigieuze lijsten”):

–        ten eerste, besluit (GBVB) 2024/1843 van de Raad van 28 juni 2024 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB L, 2024/1843) en uitvoeringsverordening (EU) 2024/1842 van de Raad van 28 juni 2024 tot uitvoering van verordening nr. 269/2014 (PB L, 2024/1842) (hierna samen: „handelingen van juni 2024”);

–        ten tweede, besluit (GBVB) 2024/2456 van de Raad van 12 september 2024 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB L, 2024/2456) en uitvoeringsverordening (EU) 2024/2455 van de Raad van 12 september 2024 tot uitvoering van verordening nr. 269/2014 (PB L, 2024/2455) (hierna samen: „handelingen van september 2024”);

–        ten derde, besluit (GBVB) 2025/528 van de Raad van 14 maart 2025 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB L, 2025/528) en uitvoeringsverordening (EU) 2025/527 van de Raad van 14 maart 2025 tot uitvoering van verordening nr. 269/2014 (PB L, 2025/527) (hierna samen: „handelingen van maart 2025”), en

–        ten vierde, besluit (GBVB) 2025/1895 van de Raad van 12 september 2025 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB L, 2025/1895), en uitvoeringsverordening (EU) 2025/1894 van de Raad van 12 september 2025 tot uitvoering van verordening nr. 269/2014 (PB L, 2025/1894) (hierna samen: „handelingen van september 2025” en, samen met de handelingen van juni 2024, september 2024 en maart 2025: „bestreden handelingen”).

I.      Voorgeschiedenis van het geding en feiten die dateren van na de instelling van het beroep

2        Verzoeker heeft de Russische nationaliteit.

3        De onderhavige zaak houdt verband met de beperkende maatregelen die door de Europese Unie zijn vastgesteld met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen.

4        Op 17 maart 2014 heeft de Raad van de Europese Unie besluit 2014/145 vastgesteld op grond van artikel 29 VEU, en verordening nr. 269/2014 op grond van artikel 215, lid 2, VWEU. Bij deze handelingen heeft hij beperkende maatregelen vastgesteld met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen.

5        Op 25 februari 2022 heeft de Raad besluit (GBVB) 2022/329 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB 2022, L 50, blz. 1) en verordening (EU) 2022/330 tot wijziging van verordening nr. 269/2014 (PB 2022, L 51, blz. 1) vastgesteld. Bij deze handelingen heeft de Raad de criteria voor opname op de litigieuze lijsten gewijzigd die waren vastgesteld in artikel 2, lid 1, onder a) tot en met g), van besluit 2014/145 en in artikel 3, lid 1, onder a) tot en met g), van verordening nr. 269/2014, op basis waarvan de tegoeden van de op deze lijsten opgenomen personen kunnen worden bevroren. Artikel 1, lid 1, van besluit 2014/145, zoals gewijzigd bij besluit 2022/329, verbiedt natuurlijke personen op basis van criteria die in wezen overeenkomen met die van artikel 2, lid 1, onder a), van dat besluit, op het grondgebied van de lidstaten binnen te komen of via hun grondgebied door te reizen.

6        Op 8 april 2022 heeft de Raad bij besluit (GBVB) 2022/582 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB 2022, L 110, blz. 1) en bij verordening (EU) 2022/581 tot wijziging van verordening nr. 269/2014 (PB 2022, L 110, blz. 1) de naam van Oleg Vladimirovich Deripaska aan de litigieuze lijsten toegevoegd.

7        Op 6 oktober 2022 heeft de Raad besluit (GBVB) 2022/1907 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB 2022, L 259 I, blz. 98) vastgesteld. Overweging 7 van dit besluit luidt als volgt:

„De Raad is van oordeel dat het faciliteren van het omzeilen of ontwijken van bepaalde beperkende maatregelen van de Unie waarschijnlijk bijdraagt tot het destabiliseren van Oekraïne of het ondermijnen van zijn territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid. De Raad acht het derhalve noodzakelijk een aanvullend criterium in te voeren voor het plaatsen van personen en entiteiten op de lijst dat specifiek op dergelijke facilitering is gericht.”

8        De Raad heeft dan ook bij dit besluit een nieuw criterium voor opname op de litigieuze lijsten toegevoegd aan artikel 2, lid 1, van besluit 2014/145, door deze bepaling als volgt te wijzigen:

„1.      Alle tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn, in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van:

[...]

h)      natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen die inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen of ontwijken van de bepalingen van dit besluit, van de verordeningen [...] nr. 269/2014, (EU) nr. 692/2014, (EU) nr. 833/2014 of (EU) 2022/263 van de Raad, of van de besluiten 2014/386/GBVB, 2014/512/ GBVB of (GBVB) 2022/266 van de Raad faciliteren,

[...]

worden bevroren.”

9        Bij hetzelfde besluit heeft de Raad tevens aan artikel 1, lid 1, onder f), van besluit 2014/145 een criterium voor het opleggen van een verbod op binnenkomst op of doorreis via het grondgebied van de lidstaten toegevoegd dat vrijwel identiek is aan het criterium dat voor de bevriezing van tegoeden en economische middelen is vastgelegd in artikel 2, lid 1, onder h), van besluit 2014/145, zoals gewijzigd bij besluit 2022/1907.

10      Op 6 oktober 2022 heeft de Raad tevens verordening (EU) 2022/1905 tot wijziging van verordening nr. 269/2014 (PB 2022, L 259 I, blz. 76) vastgesteld. Bij deze verordening heeft de Raad aan artikel 3, lid 1, onder h), van verordening nr. 269/2014 het criterium toegevoegd dat is vastgelegd in artikel 2, lid 1, onder h), van besluit 2014/145, zoals gewijzigd bij besluit 2022/1907, waarvan de bewoordingen identiek zijn aan die in punt 8 hierboven.

11      Op 23 juni 2023 heeft de Raad besluit (GBVB) 2023/1218 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB 2023, L 159, blz. 526) vastgesteld. Bij dit besluit heeft de Raad met name artikel 2, lid 1, onder h), van besluit 2014/145 gewijzigd. In de door besluit 2023/1218 gewijzigde versie luidt artikel 2, leden 1 en 2, van besluit 2014/145 als volgt:

„1.      Alle tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn, in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van:

[...]

h)      natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen:

i)      die inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen van de bepalingen van dit besluit, of van de besluiten 2014/386/GBVB, 2014/512/GBVB of (GBVB) 2022/266 van de Raad, of van de verordeningen (EU) nr. 269/2014, (EU) nr. 692/2014, (EU) nr. 833/2014 of (EU) 2022/263 van de Raad, vergemakkelijken, of

ii)      die deze bepalingen anderszins gevoelig frustreren[.]

[...]

worden bevroren.

2.      Er worden geen tegoeden of economische middelen rechtstreeks of onrechtstreeks ter beschikking gesteld aan of ten behoeve van de op de lijst in de bijlage geplaatste natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen.”

12      Het criterium dat van toepassing is op de bevriezing van tegoeden en economische middelen, zoals bepaald in artikel 2, lid 1, onder h), van besluit 2014/145, zoals gewijzigd bij besluit 2023/1218, komt in wezen overeen met het criterium voor het opleggen van een verbod op binnenkomst op of doorreis via het grondgebied van de lidstaten dat is vastgelegd in artikel 1, lid 1, onder f), van besluit 2014/145, zoals gewijzigd bij besluit 2023/1218.

13      Op 23 juni 2023 heeft de Raad tevens verordening (EU) 2023/1215 tot wijziging van verordening nr. 269/2014 (PB 2023, L 159 I, blz. 330) vastgesteld, waarbij het criterium van artikel 3, lid 1, onder h), van verordening nr. 269/2014 is gewijzigd in bewoordingen die in grote lijnen overeenkomen met die welke hierboven in punt 11 zijn weergegeven.

14      Op 28 juni 2024 heeft de Raad de handelingen van juni 2024 vastgesteld. Bij deze handelingen heeft hij verzoekers naam op de litigieuze lijsten geplaatst. Daardoor werden zijn tegoeden bevroren en zijn hem de hierboven in punt 5 genoemde reisbeperkingen op het grondgebied van de lidstaten van de Unie opgelegd. De tegen verzoeker aangevoerde gronden luidden als volgt:

„Dimitry Beloglazov is eigenaar van de in Rusland gevestigde LLC Titul, die de eveneens in Rusland gevestigde dochteronderneming Joint Stock Company (JSC) Iliadis heeft opgericht om het aandeel van Oleg Deripaska in de eveneens in Rusland gevestigde onderneming International LLC Rasperia Trading Limited (,Rasperia’) te verwerven. Rasperia bezit 28,5 miljoen aandelen in de Europese onderneming STRABAG SE. Aangezien Rasperia onder leiding stond van Oleg Vladimirovich Deripaska, een persoon tegen wie beperkende maatregelen van de Unie zijn genomen, werden die aandelen bevroren.

Oleg Deripaska heeft met Dimitry Beloglazov een complexe ontduikingsregeling opgezet om de bevroren aandelen in STRABAG te verkopen. Beloglazovs onderneming LLC Titul heeft daartoe een dochteronderneming opgericht, JSC Iliadis, die het aandeel van Deripaska in Rasperia en daarmee ook de bevroren aandelen in STRABAG heeft verworven. Deripaska ontving een gelijkwaardig economisch voordeel voor de verkoop van Rasperia.

Dimitry Beloglazov en de betrokken ondernemingen LLC Titul, JSC Iliadis en Rasperia hebben die regeling gebruikt om buiten de Unie een niet-Unie-onderneming te verkopen die onder leiding staat van een op de sanctielijst geplaatste persoon en die aandelen in een bedrijf in de Unie bezit, met als enig doel de bevriezing van die aandelen in de Unie op te heffen en aldus de beperkende maatregelen van de Unie te omzeilen.

Dimitry Beloglazov is derhalve verantwoordelijk voor het faciliteren van inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen van verordening [...] nr. 269/2014.”

15      Artikel 6, tweede alinea, van besluit 2014/145, in de versie die van kracht was toen de handelingen van juni 2024 werden vastgesteld, bepaalde dat dit besluit „van toepassing [was] tot en met 15 september 2024”.

16      Bij brief van 25 juli 2024 heeft verzoeker de Raad verzocht om hem alle informatie en bewijsstukken toe te zenden op basis waarvan zijn naam op de litigieuze lijsten was opgenomen. Op 2 augustus 2024 heeft de Raad verzoeker geantwoord door hem het bewijsdossier met referentie WK 8700/2024 REV 1 (hierna: „WK-dossier”) toe te zenden.

17      Op 12 september 2024 heeft de Raad de handelingen van september 2024 vastgesteld, waarbij hij verzoekers naam tot en met 15 maart 2025 op de litigieuze lijsten heeft gehandhaafd, zonder de hierboven in punt 14 weergegeven motivering te wijzigen. Deze handelingen zijn bij brief van 13 september 2024 aan de vertegenwoordigers van verzoeker meegedeeld.

18      Bij brief van 31 oktober 2024 heeft verzoeker de Raad verzocht om de hem opgelegde beperkende maatregelen te heroverwegen.

19      Op 14 maart 2025 heeft de Raad de handelingen van maart 2025 vastgesteld, waarbij hij verzoekers naam tot en met 15 september 2025 op de litigieuze lijsten heeft gehandhaafd, zonder de hierboven in punt 14 weergegeven motivering te wijzigen. Bij brief van 17 maart 2025 heeft hij verzoeker van deze handelingen in kennis gesteld. Hij heeft tevens aangegeven dat hij met deze brief reageerde op de opmerkingen van verzoeker van 31 oktober 2024.

20      Bij brief van 23 mei 2025 heeft verzoeker de Raad verzocht om de hem opgelegde beperkende maatregelen te heroverwegen.

21      Op 12 september 2025 heeft de Raad de handelingen van september 2025 vastgesteld, waarbij hij verzoekers naam tot en met 15 maart 2026 op de litigieuze lijsten heeft gehandhaafd, zonder de hierboven in punt 14 weergegeven motivering te wijzigen. Bij brief van 15 september 2025 heeft hij verzoeker van deze handelingen in kennis gesteld. Hij heeft tevens aangegeven dat hij met deze brief reageerde op de opmerkingen van verzoeker van 23 mei 2025.

II.    Conclusies van partijen

22      Verzoeker verzoekt het Gerecht in wezen:

–        de bestreden handelingen nietig te verklaren, voor zover deze hem betreffen;

–        de Raad te verwijzen in de kosten.

23      De Raad verzoekt het Gerecht:

–        het beroep te verwerpen;

–        verzoeker te verwijzen in de kosten;

–        subsidiair, indien het Gerecht besluit 2024/2456 of besluit 2025/1895 nietig zou verklaren, te gelasten dat de gevolgen daarvan ten aanzien van verzoeker van kracht blijven totdat de termijn voor hogere voorziening is verstreken of, indien hogere voorziening zou worden ingesteld, tot de afwijzing daarvan.

24      Het Koninkrijk België en de Europese Commissie verzoeken om het beroep te verwerpen. De Commissie verzoekt tevens om verzoeker in de kosten te verwijzen.

III. In rechte

A.      Verzoek om bepaalde gegevens weg te laten voor het publiek

25      In de loop van het geding voor het Gerecht heeft verzoeker in wezen verzocht om op grond van de artikelen 66 en 66 bis van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht bepaalde gegevens uit de stukken in het onderhavige arrest weg te laten voor het publiek.

26      Dienaangaande zij eraan herinnerd dat de rechter bij de afweging tussen het belang van de openbaarheid van rechterlijke beslissingen en het recht op bescherming van persoonsgegevens en van het zakengeheim in de omstandigheden van het concrete geval het juiste evenwicht moet zoeken en er daarbij tevens rekening mee moet houden dat het publiek overeenkomstig de in artikel 15 VWEU neergelegde beginselen recht heeft op toegang tot rechterlijke beslissingen (zie arrest van 27 april 2022, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Port Polski Ośrodek Rozwoju Technologii/Commissie, T-4/20, EU:T:2022:242, punt 29 en aldaar aangehaalde rechtspraak). De openbaarheid van rechterlijke beslissingen heeft immers tot doel het publiek in staat te stellen toezicht uit te oefenen op de rechterlijke macht en vormt een fundamentele procedurele waarborg tegen willekeur (zie arrest van 11 juni 2025, Hitit Seramik/Commissie, T‑230/23, niet gepubliceerd, EU:T:2025:579, punt 15 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

27      Voorts is de weglating van gegevens voor het publiek niet gerechtvaardigd wanneer het bijvoorbeeld gaat om informatie die reeds openbaar is of waartoe het grote publiek of bepaalde gespecialiseerde kringen toegang kunnen hebben, om informatie die ook voorkomt in andere passages of stukken van het dossier ten aanzien waarvan de partij die de betrokken informatie vertrouwelijk wenst te houden, geen verzoek om vertrouwelijke behandeling heeft ingediend, om gegevens die niet voldoende specifiek of nauwkeurig zijn om als vertrouwelijk te worden bestempeld, of om informatie die duidelijk blijkt dan wel kan worden afgeleid uit andere informatie die voor de belanghebbenden rechtmatig toegankelijk is [zie in die zin arrest van 6 november 2024, Crédit agricole e.a./Commissie (supranationale, staats- en agentschapsobligaties), T-386/21 en T-406/21, EU:T:2024:776, punt 51 en aldaar aangehaalde rechtspraak].

28      Om te beginnen hoeft niet te worden ingegaan op het verzoek van verzoeker voor zover het gaat om de gegevens waarvan wordt verzocht deze weg te laten voor het publiek en die in het onderhavige arrest niet worden gebruikt.

29      Dit geldt, ten eerste, voor de juridische standpunten van advocatenkantoren die zijn opgenomen in de bijlagen A.4 en A.5 bij het verzoekschrift, ten tweede, voor de verzoeken die verzoeker bij de Oostenrijkse autoriteiten heeft ingediend en die zijn opgenomen in de bijlagen A.6 tot en met A.8 bij het verzoekschrift, ten derde, voor de brief van een auditkantoor die is opgenomen in bijlage C.4 bij de memorie van repliek, ten vierde, voor een rapport betreffende verzoeker dat door de Raad is opgenomen in bijlage B.25 bij het verweerschrift, ten vijfde, voor bepaalde informatie uit uittreksels van het Russische bedrijvenregister die is opgenomen in bijlage AD2.3 bij de tweede memorie houdende aanpassing en, ten zesde, voor de hierboven in de punten 18 en 20 genoemde brieven van verzoeker aan de Raad, die respectievelijk zijn opgenomen in de bijlagen AD2.6 en AD2.7 bij de tweede memorie houdende aanpassing.

30      Voorts vraagt verzoeker om de in bijlage A.3 bij het verzoekschrift opgenomen tripartiete overeenkomst die door de vennootschap MKAO Rasperia Trading Limited (hierna: „Rasperia”) is gesloten met de Oostenrijkse bank Raiffeisen Bank International (hierna: „RBI Oostenrijk”) en de Russische dochteronderneming van deze bank (hierna: „Raiffeisen Rusland”) (hierna: „tripartiete overeenkomst”) uit het onderhavige arrest weg te laten. Opgemerkt zij dat een dergelijk document bedrijfsgeheimen bevat en dat er een gerechtvaardigd belang bestaat om te voorkomen dat deze aan het publiek worden bekendgemaakt. De tripartiete overeenkomst heeft evenwel betrekking op een verrichting die nauw verband houdt met de transactie waarnaar de Raad in de tegen verzoeker aangevoerde motivering heeft verwezen, namelijk de oprichting door verzoeker van de vennootschap JSC Iliadis (hierna: „Iliadis”), die tot doel had de deelneming van Deripaska in Rasperia te verwerven, die zelf 28,5 miljoen aandelen van de Oostenrijkse vennootschap Strabag SE bezit (hierna: „betrokken transactie”). Aangezien de tripartiete overeenkomst nauw verband houdt met de betrokken transactie, die de feitelijke grondslag vormt voor de bestreden handelingen, moeten bepaalde passages van dit arrest betrekking hebben op deze overeenkomst.

31      In deze context dient het verzoek van verzoeker met betrekking tot de tripartiete overeenkomst uitsluitend te worden ingewilligd voor zover het vereiste dat het publiek toezicht uitoefent op de rechterlijke macht zich hier niet tegen verzet en de betreffende informatie niet openbaar toegankelijk is of vervat is in andere stukken van het dossier waarvoor verzoeker geen verzoek tot weglating van gegevens heeft ingediend.

32      In dit verband moet worden vastgesteld dat verzoeker zich weliswaar met name beroept op het vertrouwelijke karakter van de prijs en de opschortende voorwaarden in de tripartiete overeenkomst, maar dat deze informatie, althans gedeeltelijk, te vinden is in een persbericht van RBI Oostenrijk van 19 december 2023, dat een openbaar document is dat verzoeker zelf in bijlage C.5 bij de memorie van repliek heeft opgenomen. Het Gerecht is dan ook van oordeel dat er geen reden is om in te gaan op het verzoek van verzoeker om deze informatie niet openbaar te maken.

33      Ten slotte verzoekt verzoeker om weglating van de in de bijlagen AD.2 en AD.3 bij de eerste memorie houdende aanpassing vervatte gegevens die zijn opgenomen in de stukken die hij bij de handelsrechtbank te Moskou (Rusland) heeft ingediend in het kader van een procedure die hij bij die rechtbank heeft aangespannen om de gevolgen van de betrokken transactie ongedaan te maken.

34      In dit verband moet worden vastgesteld dat verzoeker er een gerechtvaardigd belang bij heeft dat deze gegevens, die betrekking hebben op een gerechtelijke procedure waarbij hij betrokken is, niet aan het publiek worden bekendgemaakt. De betreffende procedure vormt echter ook de grondslag voor een argument waarmee hij de gegrondheid van de bestreden handelingen betwist, namelijk dat hij het initiatief heeft genomen om deze procedure aan te spannen en dat deze de gevolgen van de betrokken transactie ongedaan heeft gemaakt, zodat deze transactie niet kon rechtvaardigen dat zijn naam bij deze handelingen op de litigieuze lijsten werd opgenomen of gehandhaafd.

35      In deze omstandigheden acht het Gerecht het, gelet op het vereiste dat het publiek toezicht uitoefent op de rechterlijke macht, noodzakelijk de procedure voor de handelsrechtbank te Moskou, met name het voorwerp ervan en de redenen voor de inleiding ervan, te onderzoeken en daarbij zoveel mogelijk te vermijden om in detail te verwijzen naar de gegevens in de bijlagen AD.2 en AD.3 bij de eerste memorie houdende aanpassing. Derhalve dient in die mate gevolg te worden gegeven aan het verzoek om gegevens uit deze bijlagen weg te laten.

B.      Verzoek tot nietigverklaring van de bestreden handelingen

36      Ter ondersteuning van zijn vordering tot nietigverklaring van de bestreden handelingen voert verzoeker vijf middelen aan: ten eerste, onwettigheid van het criterium van artikel 1, lid 1, onder f), i), artikel 2, lid 1, onder h), i), van besluit 2014/145, zoals gewijzigd bij besluit 2023/1218, en artikel 3, lid 1, onder h), i), van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd bij verordening 2023/1215 [hierna: „eerste onderdeel van criterium h)”]; ten tweede, een beoordelingsfout; ten derde, schending van de rechten van de verdediging en van het beginsel van rechtszekerheid; ten vierde, een onevenredige inbreuk op de grondrechten, en, ten vijfde, schending van het evenredigheidsbeginsel.

37      Bovendien voert verzoeker in de derde memorie houdende aanpassing, waarin hij zijn vordering tot nietigverklaring heeft uitgebreid tot de handelingen van september 2025, een zesde middel aan, namelijk dat de Raad een procedurefout heeft begaan door niet te voldoen aan zijn verplichting om de betrokken beperkende maatregelen te heroverwegen.

1.      Eerste middel: onwettigheid van het eerste onderdeel van criterium h)

38      Het eerste middel bestaat uit twee onderdelen: ten eerste, schending van het beginsel van rechtszekerheid en, ten tweede, schending van het evenredigheidsbeginsel.

39      Vooraf zij eraan herinnerd dat volgens artikel 277 VWEU iedere partij naar aanleiding van een geschil waarbij een door een instelling, een orgaan of een instantie van de Unie vastgestelde handeling van algemene strekking in het geding is, de in artikel 263, tweede alinea, VWEU bedoelde middelen kan aanvoeren om voor het Hof van Justitie van de Europese Unie de niet-toepasselijkheid van deze handeling in te roepen.

40      In artikel 277 VWEU komt een algemeen beginsel tot uitdrukking krachtens hetwelk iedere procespartij met het oog op de nietigverklaring van een handeling waartegen zij beroep kan instellen, incidenteel de rechtsgeldigheid van eerdere, aan de bestreden handeling ten grondslag liggende handelingen van de instellingen mag aanvechten, wanneer zij niet krachtens artikel 263 VWEU rechtstreeks kon opkomen tegen die handelingen, waarvan zij dus de gevolgen moet dragen zonder in staat te zijn geweest nietigverklaring ervan te vorderen. De handeling van algemene strekking waarvan de onwettigheid wordt aangevoerd, moet rechtstreeks of indirect van toepassing zijn op de aan het beroep ten grondslag liggende zaak en er moet een rechtstreeks juridisch verband bestaan tussen het bestreden individuele besluit en de betrokken algemene handeling (zie arrest van 17 februari 2017, Islamic Republic of Iran Shipping Lines e.a./Raad, T-14/14 en T-87/14, EU:T:2017:102, punt 55 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

41      Wat de intensiteit van de rechterlijke toetsing betreft, is het vaste rechtspraak dat de Unierechter overeenkomstig de hem bij het VWEU verleende bevoegdheden de rechtmatigheid van alle Uniehandelingen in beginsel volledig dient te toetsen aan de grondrechten die behoren tot de rechtsorde van de Unie. Dat vereiste is uitdrukkelijk neergelegd in artikel 275, tweede alinea, VWEU (zie arresten van 28 november 2013, Raad/Fulmen en Mahmoudian, C-280/12 P, EU:C:2013:775, punt 58 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 28 november 2013, Raad/Manufacturing Support & Procurement Kala Naft, C-348/12 P, EU:C:2013:776, punt 65 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

42      Dat neemt niet weg dat de Raad beschikt over een ruime beoordelingsbevoegdheid om de juridische criteria en de regels voor de vaststelling van beperkende maatregelen op algemene en abstracte wijze te bepalen (zie in die zin arrest van 21 april 2015, Anbouba/Raad, C‑605/13 P, EU:C:2015:248, punt 41 en aldaar aangehaalde rechtspraak). De algemene regels die deze criteria en deze regels omschrijven, zoals de bepalingen waarin het litigieuze criterium wordt vastgesteld waarop het onderhavige middel doelt, zijn dus onderworpen aan een beperkte rechterlijke toetsing, waarbij enkel wordt nagegaan of de procedure- en motiveringsvoorschriften in acht zijn genomen, of de feiten juist zijn vastgesteld en of er geen sprake is van een kennelijke beoordelingsfout of misbruik van bevoegdheid (zie in die zin arrest van 15 november 2023, OT/Raad, T-193/22, EU:T:2023:716, punt 35 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Deze beperkte toetsing geldt in het bijzonder voor de beoordeling van de opportuniteitsoverwegingen waarop dergelijke maatregelen zijn gebaseerd (zie in die zin arrest van 15 juni 2017, Kiselev/Raad, T-262/15, EU:T:2017:392, punt 61 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

43      In het licht van deze overwegingen dienen de argumenten te worden beoordeeld die verzoeker heeft aangevoerd in de twee onderdelen van het eerste middel, dat betrekking heeft op de onwettigheid van het eerste onderdeel van criterium h), waarvan de Raad niet betwist dat het de rechtsgrondslag vormt voor de opname en handhaving van zijn naam op de litigieuze lijsten, waartoe in de bestreden handelingen is besloten.

a)      Vermeende schending van het rechtszekerheidsbeginsel

44      Volgens verzoeker voldoet het eerste onderdeel van criterium h) niet aan de vereisten die voortvloeien uit het beginsel van rechtszekerheid, omdat het onduidelijk is en de toepassing ervan onvoorspelbaar is. Het werkwoord „faciliteren” dat daarin wordt gebruikt, is immers niet gedefinieerd en kan dus min of meer ruim worden geïnterpreteerd, zonder dat vooraf kan worden vastgesteld hoe sterk het verband moet zijn tussen een persoon die op grond van dit criterium door beperkende maatregelen kan worden getroffen en een situatie waarin de beperkende maatregelen worden omzeild.

45      Aangezien omzeiling van beperkende maatregelen in de lidstaten een strafbaar feit vormt, duidt het begrip „faciliteren” van deze praktijk bovendien op medeplichtigheid aan een dergelijk strafbaar feit. In strafzaken moet een strafbaar feit, op grond waarvan medeplichtigen kunnen worden aangehouden, echter worden vastgesteld op basis van een gerechtelijk onderzoek, waarvan geen sprake is wanneer de Raad besluit het eerste onderdeel van criterium h) toe te passen. Personen kunnen dus op grond van dit onderdeel worden getroffen zonder dat er sprake is van een eerdere strafrechtelijke veroordeling, hetgeen de toepassing van dit onderdeel onvoorspelbaar maakt.

46      Volgens verzoeker toont de door de Raad voorgestelde interpretatie van het eerste onderdeel van criterium h) aan dat dit onduidelijk is en dat de toepassing ervan onvoorspelbaar is. De Raad betoogt namelijk enerzijds dat het eerste onderdeel van criterium h) uitsluitend betrekking heeft op personen die de schending van de bepalingen inzake het verbod om de beperkende maatregelen te omzeilen, namelijk artikel 9 van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, faciliteren, hetgeen veronderstelt dat deze maatregelen daadwerkelijk worden omzeild, en anderzijds dat criterium h) niet vereist dat een dergelijke inbreuk wordt bewezen.

47      De Raad, ondersteund door het Koninkrijk België en de Commissie, betwist verzoekers betoog.

48      Volgens de rechtspraak vereist het beginsel van rechtszekerheid, dat een algemeen beginsel van het Unierecht vormt, dat de wetgeving van de Unie duidelijk en nauwkeurig is en dat de toepassing ervan voor de rechtzoekenden voorspelbaar is (zie arrest van 15 november 2023, OT/Raad, T-193/22, EU:T:2023:716, punt 42 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

49      Die vereisten kunnen evenwel niet aldus worden opgevat dat zij zich ertegen verzetten dat een instelling van de Unie bij de vaststelling van een norm een abstract juridisch begrip gebruikt, of dat zij verlangen dat een dergelijke abstracte norm de verschillende concrete gevallen noemt waarop die norm kan worden toegepast, aangezien al die gevallen niet vooraf door deze instelling kunnen worden bepaald [zie arrest van 4 oktober 2024, Litouwen e.a./Parlement en Raad (Mobiliteitspakket), C-541/20–C-555/20, EU:C:2024:818, punt 159 en aldaar aangehaalde rechtspraak].

50      In casu dient eraan te worden herinnerd dat het eerste onderdeel van criterium h) voorziet in de mogelijkheid om personen op de litigieuze lijsten te plaatsen die „inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen van de bepalingen” van bepaalde uitdrukkelijk genoemde handelingen, waaronder besluit 2014/145 en verordening nr. 269/2014, „faciliteren”.

51      In de eerste plaats voert verzoeker aan dat het werkwoord „faciliteren”, dat in het eerste onderdeel van criterium h) wordt gebruikt, buitensporig vaag is.

52      In dit verband blijkt uit de rechtspraak van het Hof dat, wanneer de Uniewetgever verwijst naar het verbod op het omzeilen van bepalingen waarbij in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) beperkende maatregelen worden opgelegd, hij doelt op activiteiten die tot doel of tot gevolg hebben dat de dader aan de toepassing van die maatregelen wordt onttrokken en die zich onderscheiden van handelingen die deze maatregelen formeel schenden (zie naar analogie arrest van 21 december 2011, Afrasabia e.a., C‑72/11, EU:C:2011:874, punt 60).

53      Wat het begrip „facilitering” betreft, dat niet uitdrukkelijk is gedefinieerd in de handelingen die de bepalingen bevatten waarbij het eerste onderdeel van criterium h) is vastgesteld, noch, in bredere zin, is omschreven in de toepasselijke bepalingen betreffende de beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie, moet eraan worden herinnerd dat de betekenis en de reikwijdte van termen waarvoor het Unierecht geen definitie geeft, moeten worden vastgesteld overeenkomstig de gebruikelijke betekenis ervan in de ommegangstaal, waarbij rekening moet worden gehouden met de context waarin zij worden gebruikt en met de doelstellingen van de regelgeving waarvan zij deel uitmaken (zie arrest van 27 september 2012, Commissie/Spanje, C-610/11, EU:C:2012:593, punt 56 en aldaar aangehaalde rechtspraak),

54      Het werkwoord „faciliteren”, dat in het eerste onderdeel van criterium h) wordt gebruikt in verband met „inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen [van bepalingen]”, moet dus worden opgevat in zijn primaire betekenis, namelijk als het vergemakkelijken van een handeling die tot doel of tot gevolg heeft dat de beperkende maatregelen worden omzeild, door bij de uitvoering daarvan hulp te bieden of daaraan mee te werken. Dit onderdeel heeft dus betrekking op personen die, zonder zelf bepalingen te omzeilen, hebben ingegrepen door handelingen te verrichten of na te laten met als doel of gevolg dat een dergelijke actie kon plaatsvinden of eenvoudiger kon worden uitgevoerd.

55      Deze uitlegging vindt steun in de context en de doelstellingen van het eerste onderdeel van criterium h).

56      Om te beginnen past het eerste onderdeel van criterium h) in een normatief kader waarin specifieke bepalingen omzeiling van beperkende maatregelen beogen te bestrijden. Wat met name de bevriezing van tegoeden en economische middelen betreft van personen die op de litigieuze lijsten staan, verbiedt artikel 9 van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, in lid 1 in het algemeen om deel te nemen aan activiteiten die tot doel of tot gevolg hebben dat de in deze verordening vastgestelde beperkende maatregelen worden omzeild, en voorziet lid 2 van deze bepaling tevens in een verplichting voor deze personen om de tegoeden en economische middelen die in een lidstaat hun eigendom zijn, in hun bezit zijn of onder hun zeggenschap staan, aan de autoriteiten van die lidstaat te melden. Deze laatste verplichting is toegevoegd bij verordening (EU) 2022/1273 van de Raad van 21 juli 2022 tot wijziging van verordening nr. 269/2014 (PB 2022, L 194, blz. 1). In overweging 5 van deze verordening heeft de Raad aangegeven dat het „[m]et het oog op een doeltreffende en uniforme uitvoering van verordening [...] nr. 269/2014 en gezien de toenemende complexiteit van constructies om sancties te omzeilen, hetgeen een doeltreffende uitvoering in de weg [stond], [...] noodzakelijk [was] op de lijst geplaatste personen en entiteiten met onder de jurisdictie van een lidstaat vallende activa ertoe te verplichten deze activa te rapporteren en met de bevoegde autoriteit samen te werken bij de verificatie van deze rapportage”, en dat „het [...] ook wenselijk [was] om de bepalingen inzake rapportageverplichtingen voor marktdeelnemers in de Unie aan te scherpen, teneinde overtreding en omzeiling van de bepalingen inzake bevriezing van tegoeden te voorkomen”.

57      Het eerste onderdeel van criterium h) past dus in een juridische context die met name berust op de vaststelling dat de beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie kunnen worden omzeild door middel van complexe juridische en financiële constructies die een schijn van rechtmatigheid kunnen wekken, hetgeen doorgaans de tussenkomst vereist van meerdere actoren die bijdragen aan het opzetten van dergelijke constructies.

58      Voorts heeft de Raad in overweging 7 van besluit 2022/1907, waarnaar hierboven in punt 7 wordt verwezen, vastgesteld dat het feit dat de omzeiling van de beperkende maatregelen werd gefaciliteerd ertoe bijdroeg Oekraïne te destabiliseren en zijn territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid te ondermijnen. Het eerste onderdeel van criterium h) beoogt dus het risico dat de beperkende maatregelen worden omzeild te verminderen door zich te richten op personen die dergelijke praktijken ondersteunen of daaraan meewerken, om de doeltreffendheid van deze maatregelen te verhogen, hetgeen in overeenstemming is met de hierboven in punt 54 gegeven uitlegging.

59      In die omstandigheden kan de uitlegging volgens welke het eerste onderdeel van criterium h) de mogelijkheid biedt om de naam van elke persoon die hulp of medewerking heeft verleend bij het omzeilen van de beperkende maatregelen op de litigieuze lijsten te plaatsen, niet als buitensporig ruim worden beschouwd. Zoals hierboven in punt 49 is opgemerkt, vereist het beginsel van rechtszekerheid niet dat een abstracte norm de verschillende concrete gevallen noemt waarop die norm kan worden toegepast, aangezien al die gevallen niet vooraf door de opsteller van die norm kunnen worden bepaald, met name wanneer het gaat om een norm die betrekking heeft op complexe juridische en financiële constructies.

60      Bijgevolg dient verzoekers grief dat het eerste onderdeel van criterium h) op zichzelf buitensporig vaag is, te worden afgewezen.

61      In de tweede plaats betoogt verzoeker in wezen dat het eerste onderdeel van criterium h) betrekking heeft op een strafbaar feit, namelijk de schending van het verbod op het omzeilen van beperkende maatregelen, en ziet op de medeplichtigheid aan een dergelijk strafbaar feit door de mogelijkheid te bieden om de namen van personen die dit hebben „gefaciliteerd” op de litigieuze lijsten te plaatsen. De toepassing van dit onderdeel is volgens hem dus onvoorspelbaar, aangezien personen die niet na afloop van een contradictoire gerechtelijke procedure door een strafrechtelijke instantie van een lidstaat in staat van beschuldiging zijn gesteld, niet hoeven te verwachten dat hun namen op grond van dat onderdeel op de litigieuze lijsten worden geplaatst.

62      In dit verband moet meteen worden opgemerkt dat beperkende maatregelen zoals die welke voortvloeien uit de toepassing van het eerste onderdeel van criterium h), geen strafrechtelijke sanctie vormen en evenmin een strafrechtelijke beschuldiging inhouden. De betrokken handelingen van de Raad vormen immers geen vaststelling dat er daadwerkelijk een strafbaar feit is gepleegd, maar worden vastgesteld in het kader van en ten behoeve van een conservatoire administratieve procedure die uitsluitend tot doel heeft de Raad in staat te stellen druk uit te oefenen om ervoor te zorgen dat de situatie ten aanzien waarvan hij deze maatregelen heeft genomen, ophoudt of op zijn minst evolueert [zie in die zin en naar analogie arrest van 12 februari 2020, Amisi Kumba/Raad, T‑163/18, EU:T:2020:57, punt 139 (niet gepubliceerd)].

63      Derhalve betoogt verzoeker ten onrechte dat de personen die op grond van het eerste onderdeel van criterium h) op de litigieuze lijsten zijn geplaatst, pas na afloop van een strafrechtelijke procedure zouden hoeven te verwachten dat zij daarop worden opgenomen, aangezien een dergelijke opname erop neerkomt dat zij worden beschouwd als medeplichtigen aan een overtreding van het verbod op het omzeilen van beperkende maatregelen.

64      Bovendien kan het feit dat een criterium voor opname op de litigieuze lijsten betrekking heeft op een soort gedrag dat volgens het recht van de lidstaten tevens een strafbaar feit kan vormen, geen strafrechtelijk karakter aan de beperkende maatregelen verlenen en evenmin inhouden dat de Raad, om de naam van een persoon of entiteit op grond van dit criterium op de litigieuze lijsten te plaatsen, als strafrechtelijke autoriteit moet optreden of zich moet baseren op de beslissing van een nationale strafrechtelijke autoriteit.

65      Zoals het Koninkrijk België opmerkt, is in dit verband reeds geoordeeld dat het in het licht van de doelstellingen van het GBVB, los van enige strafrechtelijke vervolging, gerechtvaardigd kan zijn dat de Raad beperkende maatregelen oplegt aan een persoon wegens schendingen van de mensenrechten die tevens strafbaar zijn (zie naar analogie arrest van 22 april 2015, Tomana e.a./Raad en Commissie, T‑190/12, EU:T:2015:222, punten 105 en 106). Het staat de Raad derhalve vrij om in het kader van de ruime beoordelingsbevoegdheid waarover hij beschikt om de juridische criteria en de regels voor de vaststelling van beperkende maatregelen op algemene en abstracte wijze te bepalen, zoals hierboven in punt 42 is opgemerkt, een criterium vast te stellen dat betrekking heeft op gedragingen, ongeacht de strafrechtelijke kwalificatie die deze daarnaast in het recht van de lidstaten kunnen hebben.

66      Voorts staat het volgens vaste rechtspraak aan de Raad om de Unierechter een reeks voldoende concrete, nauwkeurige en onderling overeenstemmende aanwijzingen voor te leggen op grond waarvan een toereikend verband tussen de persoon waarvan de tegoeden zijn bevroren en het regime of, in het algemeen, de bestreden situaties kan worden vastgesteld (zie arrest van 20 juli 2017, Badica en Kardiam/Raad, T-619/15, EU:T:2017:532, punt 99 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

67      Dit betekent dat de Raad, wat het eerste onderdeel van criterium h) betreft, een reeks concrete, nauwkeurige en onderling overeenstemmende aanwijzingen moet aanvoeren op grond waarvan kan worden aangenomen dat er een toereikend verband bestaat tussen de betrokken persoon en een situatie waarin een schending van het verbod op het omzeilen van de beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie wordt gefaciliteerd, meer bepaald dat de betrokken persoon heeft ingegrepen door handelingen te verrichten of na te laten met als doel of gevolg dat een dergelijke actie kon plaatsvinden of eenvoudiger kon worden uitgevoerd (zie punt 54 hierboven).

68      Een dergelijk bewijs hoeft niet in alle omstandigheden gebaseerd te zijn op een veroordeling door een nationale strafrechtelijke instantie, waarvan de inschakeling afhankelijk is van de specifieke regels en procedures van elke lidstaat.

69      Hieruit volgt dat de grief dat de toepassing van het eerste onderdeel van criterium h) onvoorspelbaar is, berust op de onjuiste premisse dat de Raad een gedraging die volgens het recht van de lidstaten tevens een strafbaar feit zou kunnen vormen, niet als criterium voor opname op de litigieuze lijsten mocht hanteren zonder dat dit gedrag door een nationale rechterlijke instantie was vastgesteld.

70      In deze omstandigheden dient het eerste onderdeel van het eerste middel, volgens hetwelk het eerste onderdeel van criterium h) inbreuk maakt op het beginsel van rechtszekerheid, te worden verworpen.

b)      Vermeende schending van het evenredigheidsbeginsel

71      Verzoeker voert aan dat de Raad het evenredigheidsbeginsel heeft geschonden door het eerste onderdeel van criterium h) vast te stellen.

72      Ten eerste betoogt verzoeker dat het geldende recht vóór de vaststelling van het eerste onderdeel van criterium h) voldoende middelen bevatte om te voorkomen dat beperkende maatregelen zouden worden omzeild.

73      Om te beginnen is het omzeilen van beperkende maatregelen uitdrukkelijk verboden op grond van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, en volstond een dergelijk verbod in casu overigens voor de Oostenrijkse autoriteiten om de betrokken transactie te blokkeren. Voorts kan de Raad reeds beperkende maatregelen opleggen aan personen die het omzeilen van dergelijke maatregelen faciliteren, door hun namen op de litigieuze lijsten te plaatsen op grond van het criterium dat is vastgelegd in artikel 1, lid 1, in fine, en artikel 2, lid 1, in fine, van besluit 2014/145, zoals gewijzigd, en in artikel 3, lid 1, in fine, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, op grond waarvan beperkende maatregelen kunnen worden opgelegd aan personen die verbonden zijn met andere personen die reeds aan beperkende maatregelen zijn onderworpen (hierna: „criterium van de verbonden persoon”).

74      Ten tweede voert verzoeker aan dat het eerste onderdeel van criterium h) niet relevant is, aangezien dit onderdeel volgens de bewoordingen ervan zelf niet vereist dat de betrokken personen individueel druk kunnen uitoefenen op de Russische regering. Bovendien zijn de beperkende maatregelen op zichzelf niet relevant, omdat de toepassing ervan niet doeltreffend is en de Europese economie meer schade toebrengt dan de Russische economie.

75      Ten derde betoogt verzoeker dat het eerste onderdeel van criterium h) onevenredig is omdat het een bestraffend karakter heeft en onomkeerbare en definitieve gevolgen heeft.

76      In dit verband verwijt verzoeker de Raad om te beginnen dat procedurele waarborgen vóór de toepassing van het eerste onderdeel van criterium h), ontbreken, terwijl dit onderdeel berust op de vaststelling van een strafbaar feit, namelijk medeplichtigheid aan een schending van het verbod op het omzeilen van de beperkende maatregelen. Voorts merkt hij op dat de beperkende maatregelen in feite definitief zijn, aangezien bepaalde personen gedurende lange perioden, die meerdere jaren kunnen bestrijken, aan dergelijke maatregelen onderworpen blijven. Ten slotte betoogt hij dat het repressieve doel van het eerste onderdeel van criterium h) door de Raad is erkend en dat dit doel wordt bevestigd door het feit dat zijn naam op grond van feiten uit het verleden op de litigieuze lijsten is geplaatst en gehandhaafd.

77      Ten vierde betoogt verzoeker dat het eerste onderdeel van criterium h) onevenredig is, omdat het van toepassing kan zijn op personen buiten de Unie die zich in beginsel niet schuldig kunnen maken aan een omzeilingsdelict, aangezien strafrechtelijke regels geen extraterritoriale werking hebben.

78      De Raad, ondersteund door het Koninkrijk België en de Commissie, betwist verzoekers betoog.

79      Volgens de rechtspraak vereist het evenredigheidsbeginsel, dat deel uitmaakt van de algemene beginselen van het Unierecht en is overgenomen in artikel 5, lid 4, VEU, dat de middelen waarmee een bepaling van Unierecht de door de betrokken regelgeving legitiem nagestreefde doelstellingen beoogt te bereiken, passend zijn en niet verder gaan dan daarvoor noodzakelijk is (zie arrest van 15 november 2023, OT/Raad, T-193/22, EU:T:2023:716, punt 190 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Wanneer een keuze mogelijk is tussen meerdere geschikte maatregelen, moet dus die maatregel worden gekozen die de minste belasting met zich brengt, en de veroorzaakte nadelen mogen niet onevenredig zijn aan de nagestreefde doelen (zie arrest van 13 september 2018, Gazprom Neft/Raad, T‑735/14 en T‑799/14, EU:T:2018:548, punt 167 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

80      Bovendien beschikt de Raad over een ruime beoordelingsbevoegdheid om de juridische criteria en de regels voor de vaststelling van beperkende maatregelen op algemene en abstracte wijze te bepalen (zie punt 42 hierboven), zodat moet worden aangenomen dat een dergelijk criterium vanuit het oogpunt van het evenredigheidsbeginsel slechts onrechtmatig is wanneer het kennelijk ongeschikt is om het door de Raad nagestreefde doel te bereiken (zie in die zin arrest van 25 juni 2020, VTB Bank/Raad, C‑729/18 P, niet gepubliceerd, EU:C:2020:499, punt 61 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

81      In casu moet in de eerste plaats worden opgemerkt dat het eerste onderdeel van criterium h) past in de algemene regeling van beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie, die legitieme doelstellingen van algemeen belang nastreven die reeds als zodanig door de rechtspraak zijn erkend, namelijk de bescherming van de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne en de bevordering van een vreedzame oplossing van de crisis in dat land, die onderdeel zijn van de ruimere doelstelling om de vrede te handhaven, conflicten te voorkomen en de internationale veiligheid te versterken overeenkomstig de doelstellingen van het externe optreden van de Unie zoals vastgelegd in artikel 21, lid 2, onder c), VEU (zie in die zin arresten van 28 maart 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 150; 10 september 2024, Neves 77 Solutions, C‑351/22, EU:C:2024:723, punt 68, en 27 juli 2022, RT France/Raad, T‑125/22, EU:T:2022:483, punt 202), hetgeen overigens door verzoeker niet wordt betwist.

82      Wat in de tweede plaats de vraag betreft of het eerste onderdeel van criterium h) geschikt is om de nagestreefde doelstellingen te verwezenlijken, betwist verzoeker de doeltreffendheid van de beperkende maatregelen zelf, op grond van het argument dat zij in feite schadelijk zijn voor de economie van de Unie. De Raad is echter niet verplicht het bewijs te leveren dat de door hem ingestelde beperkende maatregelen de door de betrokken regelgeving beoogde effecten sorteren, maar hoeft slechts te bewijzen dat deze maatregelen de door die regelgeving nagestreefde doelstellingen kunnen verwezenlijken (zie in die zin arrest van 25 juni 2020, VTB Bank/Raad, C‑729/18 P, niet gepubliceerd, EU:C:2020:499, punt 66). De Unierechter hoeft dus in dit verband uitsluitend na te gaan of de betrokken maatregelen de verwezenlijking van de hierboven in punt 81 genoemde doelstellingen mogelijk kunnen maken.

83      Het feit dat de maatregelen tegen bepaalde personen gericht zijn vanwege hun betrokkenheid bij de situatie in Oekraïne of, meer in het algemeen, vanwege hun directe of indirecte banden met de regering van de Russische Federatie, kan de druk op die regering vergroten en de kosten van haar maatregelen die tot doel hebben de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne te ondermijnen, verhogen. De vaststelling dat de beperkende maatregelen jegens de Russische Federatie bepaalde negatieve gevolgen hebben voor de economie van de Unie doet dus – voor zover dit al zou vaststaan – niet af aan de geschiktheid van de beperkende maatregelen om het door de Raad nagestreefde doel te bereiken.

84      Wat betreft de doeltreffendheid van het eerste onderdeel van criterium h) in het licht van de hierboven in punt 81 genoemde doelstellingen, moet worden opgemerkt dat de toepassing ervan afhankelijk is van de voorwaarde dat reeds opgelegde beperkende maatregelen worden omzeild.

85      Aangezien de beperkende maatregelen tegen personen die betrokken zijn bij de situatie in Oekraïne of, in bredere zin, directe of indirecte banden onderhouden met de regering van de Russische Federatie, een geschikt middel vormen om het door de Raad nagestreefde doel te bereiken (zie punt 83 hierboven), vormt ook de bevriezing van de tegoeden en economische middelen van personen die handelingen faciliteren waarmee deze maatregelen worden omzeild, dat wil zeggen activiteiten die tot doel of tot gevolg hebben dat de dader aan de toepassing ervan wordt onttrokken (zie punt 52 hierboven), en het verbod voor deze personen om het grondgebied van de lidstaten binnen te komen, een geschikt middel daartoe.

86      Wat in de derde plaats de noodzakelijkheid van het eerste onderdeel van criterium h) betreft, betoogt verzoeker dat de handelingen waarbij de verschillende beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie zijn vastgesteld, reeds voldoende bepalingen bevatten om de omzeiling van die maatregelen tegen te gaan.

87      Wat echter ten eerste de bepalingen betreft die het omzeilen van de beperkende maatregelen verbieden, moet worden opgemerkt dat het eerste onderdeel van criterium h) een andere draagwijdte heeft dan deze bepalingen en daarop een aanvulling vormt. Dit onderdeel beoogt namelijk het verbod op praktijken ter omzeiling van de beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie te versterken en het risico van dergelijke praktijken te voorkomen en dus de doeltreffendheid van deze maatregelen te waarborgen, door de mogelijkheid te bieden druk uit te oefenen op personen die deze praktijken ondersteunen of daaraan meewerken, in overeenstemming met het administratieve karakter en de conservatoire functie van deze beperkende maatregelen (zie punt 62 hierboven). Het eerste onderdeel van criterium h) stelt de Raad dus in staat om op te treden los van de maatregelen die door de lidstaten worden vastgesteld om het verbod op een dergelijke omzeiling te handhaven, met inbegrip van – in voorkomend geval strafrechtelijke – sancties. Deze nationale maatregelen zijn van toepassing overeenkomstig de regels en procedures die op het niveau van elke lidstaat zijn vastgesteld.

88      Voorts heeft het feit dat de betrokken transactie in het geval van verzoeker door de Oostenrijkse autoriteiten is geblokkeerd op grond van de bepalingen die het omzeilen van de beperkende maatregelen verbieden, betrekking op zijn individuele situatie. Dat argument kan dus de rechtmatigheid van het eerste onderdeel van criterium h), dat een bepaling van algemene strekking is, niet ondermijnen.

89      Ten tweede heeft het criterium van de „verbonden persoon” betrekking op natuurlijke personen of rechtspersonen die in het algemeen door gemeenschappelijke belangen met elkaar verbonden zijn, zonder dat zij noodzakelijkerwijs via een economische activiteit verbonden hoeven te zijn. Hun gemeenschappelijke belangen mogen evenwel niet uitsluitend op een familiale band berusten (zie arrest van 11 september 2024, Ezubov/Raad, T‑741/22, niet gepubliceerd, EU:T:2024:605, punt 118 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

90      Het eerste onderdeel van criterium h) ziet echter op het faciliteren van het omzeilen van alle door de Unie tegen de Russische Federatie genomen beperkende maatregelen, met inbegrip van algemene of sectorale maatregelen, die niet gebaseerd zijn op een verband met een persoon wiens naam op de litigieuze lijsten is opgenomen. Voorts impliceert het faciliteren van een schending van het verbod op het omzeilen van beperkende maatregelen niet automatisch dat er sprake is van „gemeenschappelijke belangen” in de zin van de hierboven in punt 89 aangehaalde rechtspraak. De partijen bij een transactie die alle kenmerken van een normale handelstransactie vertoont en betrekking heeft op activa van een persoon die op de litigieuze lijsten staat, en die tot doel of tot gevolg heeft dat de tegen deze persoon gerichte beperkende maatregelen worden omzeild, zouden namelijk kunnen worden geacht het omzeilen van beperkende maatregelen te faciliteren in de zin van het eerste onderdeel van criterium h), zonder dat een dergelijke transactie echter aantoont dat er gemeenschappelijke belangen in de zin van het criterium van de „verbonden persoon” tussen hen bestaan.

91      Wat in de vierde plaats de stelling betreft dat het eerste onderdeel van criterium h) onevenredig is vanwege het strafrechtelijke karakter ervan, dient de kritiek van verzoeker te worden verworpen dat de waarborgen die in strafrechtelijke procedures gelden, in casu niet worden geboden. Om de hierboven in de punten 62 tot en met 68 uiteengezette redenen vormen de betrokken beperkende maatregelen immers geen strafrechtelijke sanctie. Voorts is het niet uitgesloten dat de toepassing van een criterium voor opname op de lijsten vereist dat aanwijzingen worden verzameld dat gedragingen zijn verricht die tevens een strafbaar feit kunnen vormen, ongeacht of er enige procedure voor de rechterlijke instantie van een lidstaat wordt gevoerd.

92      Bovendien vormen de beperkende maatregelen, anders dan verzoeker betoogt, geen straf en zijn zij niet definitief en onomkeerbaar. Om te beginnen zijn beperkende maatregelen conservatoir en, per definitie, voorlopig van aard. Hun geldigheid hangt altijd af van de vraag of de feitelijke en juridische omstandigheden die tot de vaststelling ervan hebben geleid, blijven voortbestaan, en of de handhaving van deze maatregelen noodzakelijk is om het doel te verwezenlijken dat ermee wordt nagestreefd. Voorts gelden de bestreden handelingen voor een beperkte duur en worden zij voortdurend geëvalueerd, zoals is bepaald in artikel 6 van besluit 2014/145, zoals gewijzigd, zodat de beperkende maatregelen tijdelijk en omkeerbaar zijn. Ten slotte bieden besluit 2014/145, zoals gewijzigd, en verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, de mogelijkheid om uitzonderingen op de toegepaste beperkende maatregelen toe te staan (zie in die zin arrest van 15 november 2023, OT/Raad, T-193/22, EU:T:2023:716, punten 168 en 197).

93      Bovendien kan het argument dat het strafrechtelijke karakter van het eerste onderdeel van criterium h) wordt bevestigd door het feit dat verzoekers naam wegens feiten uit het verleden op de litigieuze lijsten is geplaatst evenmin de onwettigheid van dat onderdeel in zijn geheel staven, aangezien dat argument verband houdt met de individuele situatie van verzoeker. Het zal worden onderzocht in het kader van het tweede middel, waarmee een beoordelingsfout wordt aangevoerd.

94      Wat in de vijfde plaats de stelling betreft dat het eerste onderdeel van criterium h) onevenredig is wegens de extraterritoriale werking ervan, kan worden volstaan met de vaststelling dat de beperkende maatregelen die door de toepassing van dat onderdeel kunnen worden opgelegd, uitsluitend betrekking hebben op tegoeden en economische middelen die zich op het grondgebied van de Unie bevinden, en op het verbod om het grondgebied van de lidstaten binnen te komen. Bijgevolg hebben deze maatregelen geen rechtstreekse extraterritoriale werking (zie in die zin en naar analogie arrest van 31 januari 2007, Minin/Commissie, T‑362/04, EU:T:2007:25, punt 106).

95      Bovendien verwijst het eerste onderdeel van criterium h) in algemene zin naar personen „die inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen” van de beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie faciliteren, zonder dat daar een specifieke territoriale voorwaarde aan verbonden is. Zoals verzoeker opmerkt, sluit een dergelijke formulering niet uit dat de gedragingen die tot de toepassing van dat onderdeel leiden, buiten de Unie zijn verricht. Deze omstandigheid kan echter geen schending van het evenredigheidsbeginsel opleveren.

96      De criteria voor opname op de litigieuze lijsten zijn namelijk juist gericht op de toepassing van maatregelen die zijn genomen op grond van artikel 29 VEU, dat betrekking heeft op de vaststelling door de Raad van besluiten over een specifieke aangelegenheid van geografische of thematische aard op het gebied van het GBVB, en op grond van artikel 215 VWEU, dat betrekking heeft op de uitvoering van deze besluiten. Dergelijke maatregelen, waarmee het externe optreden van de Unie ten uitvoer wordt gelegd, zijn van nature gericht op derde landen of onderdanen van dergelijke landen. Zoals blijkt uit artikel 21 VEU, heeft het externe optreden van de Unie onder meer tot doel de vrede te handhaven, conflicten te voorkomen en de internationale veiligheid te versterken overeenkomstig de beginselen van het op 26 juni 1945 te San Francisco (Verenigde Staten) ondertekende Handvest van de Verenigde Naties. Deze doelstellingen zouden echter niet kunnen worden bereikt indien de Unie alleen kon optreden in situaties die hun oorsprong vinden in gedragingen die op haar grondgebied plaatsvinden (zie in die zin en naar analogie arrest van 31 januari 2007, Minin/Commissie, T‑362/04, EU:T:2007:25, punt 107). Het is derhalve inherent aan de categorie handelingen in kwestie dat de gedragingen die een voorwaarde vormen voor de toepassing van het eerste onderdeel van criterium h), buiten het grondgebied van de Unie kunnen hebben plaatsgevonden.

97      Voorts blijven de rechtstreekse gevolgen van de maatregelen die op grond van dit onderdeel kunnen worden opgelegd, zoals in punt 94 hierboven is opgemerkt, strikt beperkt tot het grondgebied van de Unie. Hieruit volgt dat de mogelijkheid die de bewoordingen van het eerste onderdeel van criterium h) bieden om gedragingen buiten de Unie aan te pakken, niet tot gevolg heeft dat het Unierecht extraterritoriale werking heeft, en geen inbreuk kan maken op het evenredigheidsbeginsel.

98      Om het eerste onderdeel van criterium h) op een persoon te kunnen toepassen, moet hoe dan ook worden aangetoond dat deze persoon een situatie in de hierboven in punt 54 aangegeven zin heeft „gefaciliteerd” die kan worden aangemerkt als een „schending van het verbod op het omzeilen” van de beperkende maatregelen die zijn vastgesteld bij een van de acht handelingen van de Raad die uitdrukkelijk in dat onderdeel worden genoemd en hierboven in punt 11 worden vermeld, waaronder met name verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd. Derhalve vereist het eerste onderdeel van criterium h), anders dan verzoeker suggereert, dat de situatie die door de in dat onderdeel bedoelde persoon wordt gefaciliteerd, daadwerkelijk binnen de werkingssfeer van het verbod op het omzeilen van deze handelingen valt, zelfs wanneer deze situatie haar oorsprong vindt buiten het grondgebied van de Unie.

99      Gelet op het voorgaande moet worden geconcludeerd dat verzoeker niet heeft aangetoond dat het eerste onderdeel van criterium h) kennelijk ongeschikt was om zijn doel te bereiken. Bijgevolg dient het tweede onderdeel van het eerste middel, en dus het eerste middel in zijn geheel, te worden afgewezen.

2.      Tweede middel: onjuiste beoordeling

100    Het tweede middel is in wezen in drie onderdelen opgesplitst. Het eerste onderdeel betreft de extraterritoriale toepassing van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd. Volgens het tweede onderdeel heeft verzoeker geen handeling ter omzeiling van de beperkende maatregelen gefaciliteerd. Volgens het derde onderdeel zijn de beperkende maatregelen achterhaald, omdat de betrokken handeling lang geleden heeft plaatsgevonden en de gevolgen ervan ongedaan zijn gemaakt.

a)      Vermeende extraterritoriale toepassing van verordening nr. 269/2014

101    Verzoeker betoogt dat het eerste onderdeel van criterium h) inhoudt dat aan twee voorwaarden moet zijn voldaan: ten eerste moeten de maatregelen die zijn vastgesteld bij verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, zijn omzeild, en ten tweede moet er sprake zijn van handelingen die deze inbreuk hebben gefaciliteerd. De inbreuk bestaande in de omzeiling kan dus alleen worden begaan door een persoon op wie deze verordening ratione loci van toepassing kan zijn, dat wil volgens artikel 17 ervan zeggen door een persoon die een band heeft met het grondgebied van de Unie.

102    Uitgaande van deze premisse voert verzoeker aan dat verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, niet van toepassing is op de betrokken transactie: ten eerste is hij geen onderdaan van een lidstaat, ten tweede houdt de genoemde transactie geen verband met het grondgebied van de Unie en ten derde zijn de andere personen die in de tegen hem aangevoerde gronden worden genoemd, evenmin onderdaan van een lidstaat, of het nu gaat om Deripaska, een Russisch staatsburger, of om de genoemde vennootschappen, die naar Russisch recht zijn opgericht. Volgens verzoeker bestond de betrokken transactie in een bedrijfsherstructurering in Rusland, dus buiten het grondgebied van de Unie, aangezien zij uitsluitend tot doel had de kapitaalaandelen van de Russische vennootschap Rasperia over te dragen. Deze waren dus niet bevroren.

103    Ten slotte merkt verzoeker op dat de betrokken transactie niet tot gevolg kon hebben dat de door Deripaska op het grondgebied van de Unie gehouden aandelen van Strabag automatisch werden vrijgegeven, en dat de eigendom van deze aandelen niet is gewijzigd, aangezien deze nog steeds in het bezit zijn van Rasperia.

104    De Raad, ondersteund door het Koninkrijk België en de Commissie, betwist verzoekers betoog.

105    Zoals hierboven in punt 95 is opgemerkt, kunnen in het kader van het GBVB opgelegde individuele beperkende maatregelen voortvloeien uit gedragingen die buiten het grondgebied van de Unie zijn verricht.

106    Dat gezegd zijnde, heeft de Raad in de onderhavige zaak in de tegen verzoeker aangevoerde gronden geoordeeld dat deze met de betrokken transactie „verantwoordelijk [was] voor het faciliteren van inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen van verordening [...] nr. 269/2014”. Aangezien de Raad ervoor heeft gekozen te verwijzen naar de schending van de „verbodsbepalingen tegen het omzeilen” van verordening nr. 269/2014, dient hij overeenkomstig hetgeen hierboven in punt 98 is uiteengezet, aan te tonen dat verzoeker in verband kan worden gebracht met een situatie die een inbreuk kan vormen op de regel waarin een dergelijk verbod is neergelegd.

107    Zoals hierboven in punt 56 is vastgesteld, is deze regel vastgelegd in artikel 9, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, waarin in wezen wordt verboden „de verbodsbepalingen van [deze] verordening [te omzeilen]”.

108    Derhalve moet in casu worden onderzocht of de betrokken transactie, los van de vraag of deze kan worden aangemerkt als een omzeiling van de beperkende maatregelen die zijn vastgesteld bij verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, onder het territoriale toepassingsgebied van die verordening kan vallen, wat verzoeker betwist.

109    Wat het toepassingsgebied van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, betreft, zij opgemerkt dat artikel 17 daarvan het volgende bepaalt:

„Deze verordening is van toepassing:

a)      op het grondgebied van de Unie, met inbegrip van haar luchtruim;

b)      aan boord van vlieg- en vaartuigen die onder de rechtsbevoegdheid van een lidstaat vallen;

c)      op alle zich op of buiten het grondgebied van de Unie bevindende personen die onderdaan van een lidstaat zijn;

d)      op alle volgens het recht van een lidstaat erkende of opgerichte rechtspersonen, entiteiten of lichamen, binnen of buiten het grondgebied van de Unie;

e)      op alle rechtspersonen, entiteiten of lichamen ten aanzien van alle geheel of gedeeltelijk binnen de Unie verrichte zakelijke transacties.”

110    Zoals verzoeker opmerkt, vindt de betrokken transactie ten eerste haar oorsprong in een overeenkomst die op 14 december 2023 is gesloten tussen de vennootschappen Valtoura Holding Limited IJSC (hierna: „Valtoura”), die in Rusland is gevestigd, en Iliadis, die eveneens in Rusland is gevestigd. Ten tweede staat vast dat de aandeelhouders van deze vennootschappen eveneens vennootschappen naar Russisch recht en – met name in het geval van Deripaska en verzoeker – Russische natuurlijke personen zijn. Ten derde had de betrokken transactie de overdracht van de aandelen van Valtoura in Rasperia aan Iliadis ten doel en is Rasperia een vennootschap naar Russisch recht.

111    De partijen zijn het er echter over eens dat Rasperia 28,5 miljoen aandelen van Strabag, een in Oostenrijk gevestigde vennootschap, bezat. Het staat overigens ook vast dat deze aandelen het belangrijkste actief van Rasperia vormden. Ten tijde van de betrokken transactie waren deze aandelen bevroren op een rekening bij RBI Oostenrijk, een Oostenrijkse bank, omdat zij in het bezit waren van of onder zeggenschap stonden van Deripaska, wiens naam op de litigieuze lijsten geplaatst was.

112    Zoals verzoeker erkent, beoogde de betrokken transactie dus de bevriezing van deze aandelen te doen opheffen en aldus de verkoop ervan mogelijk te maken. Meer in het bijzonder stelt hij dat „de partijen [bij de betrokken transactie] [...] van mening [waren] dat de verandering van aandeelhouder de toekenning van een afwijking zou vergemakkelijken” en dat deze transactie „in het beste geval tot gevolg had dat de kansen groter werden dat toestemming zou worden gegeven om de bevroren tegoeden vrij te geven”.

113    De betrokken transactie kon dus leiden tot de daadwerkelijke overdracht van aandelen van Strabag, een vennootschap die „op het grondgebied van de Unie” is gevestigd in de zin van artikel 17, onder a), van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd.

114    In deze omstandigheden houdt de betrokken transactie verband met een situatie die mogelijk onder het omzeilingsverbod van artikel 9, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, valt, ook al lijkt het te gaan om een transactie die buiten het grondgebied van de Unie plaatsvindt tussen partijen die niet de nationaliteit van een lidstaat bezitten en niet in een dergelijke staat zijn gevestigd.

115    Om die redenen moet het eerste onderdeel van het tweede middel worden afgewezen.

b)      Toepassing van het eerste onderdeel van criterium h) op verzoeker

116    In de eerste plaats betoogt verzoeker dat niet door een strafrechtelijke instantie is vastgesteld dat de beperkende maatregelen zijn omzeild. Bijgevolg kan hij niet worden geacht een dergelijke inbreuk te hebben gefaciliteerd.

117    In de tweede plaats merkt verzoeker op dat tegoeden en economische middelen waarop beperkende maatregelen van toepassing zijn, uitsluitend kunnen worden vrijgegeven door middel van hetzij een administratief of gerechtelijk besluit op nationaal niveau waarbij een van de afwijkingen wordt toegepast waarin verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, voorziet, hetzij een besluit van de Raad tot schrapping van de naam van de betrokken persoon van de betreffende lijsten. Hij leidt hieruit af dat het onmogelijk was om de vrijgave van de aandelen van Strabag te verkrijgen door louter de aandeelhoudersstructuur van Rasperia, die deze aandelen in bezit had, te wijzigen. Strabag heeft overigens zowel in het openbaar als rechtstreeks tegenover de Raad erkend dat de betreffende transactie geen invloed heeft op de bevriezing van haar aandelen. Volgens verzoeker beoogden de partijen bij deze transactie met een dergelijke wijziging van de aandeelhoudersstructuur gemakkelijker een ontheffing van de bevriezing van de middelen te verkrijgen en niet de beperkende maatregelen te omzeilen.

118    Verzoeker is dan ook van mening dat de betreffende transactie niet als omzeiling kan worden aangemerkt en derhalve niet voldoet aan de eerste voorwaarde van het eerste onderdeel van criterium h). De Raad verwijt hem dus hoogstens dat hij een poging tot omzeiling en geen daadwerkelijke omzeiling heeft gefaciliteerd. Verzoeker voegt hieraan toe dat de loutere intentie om de verboden te omzeilen die in verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, zijn vastgesteld, niet volstaat om vast te stellen dat deze verboden zijn omzeild.

119    In de derde plaats betwist verzoeker dat de betrokken transactie kon leiden tot een schending van artikel 2, lid 2, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, op grond van het feit dat Deripaska een economische tegenprestatie zou hebben ontvangen voor de overdracht van de aandelen van Rasperia.

120    In dit verband merkt verzoeker op dat hij als persoon die niet onderworpen is aan het in artikel 2, lid 2, van verordening nr. 269/2014 bedoelde verbod om middelen ter beschikking te stellen aan een persoon op wie de betrokken beperkende maatregelen van toepassing zijn, gezien het territoriale toepassingsgebied van deze verordening, geldig middelen aan Valtoura kon overdragen, zelfs indien het betreffende bedrag een vergoeding zou zijn voor de aankoop van effecten die indirect betrekking hebben op bevroren activa, voor zover deze zich op het grondgebied van de Unie bevinden. Volgens verzoeker wordt de overdracht van dergelijke activa in een dergelijk geval echter pas van kracht zodra de beperkende maatregelen zijn opgeheven.

121    Ten slotte voert verzoeker aan dat de prijs van de litigieuze transactie aan Valtoura en niet aan haar vennoten is betaald en dat de Raad niet heeft aangetoond dat er een betaling ten gunste van Deripaska heeft plaatsgevonden. Hoe dan ook kan geen enkele bepaling van Unierecht zich ertegen verzetten dat een vennootschap die niet op het grondgebied van de Unie is gevestigd, dividenden aan een van haar aandeelhouders uitkeert, aangezien het om een extraterritoriale transactie gaat.

122    In de vierde plaats betoogt verzoeker dat de Raad geen bewijs heeft geleverd van het voornemen om inbreuk te plegen op de bepalingen die omzeiling verbieden, terwijl een dergelijk voornemen vereist is op grond van artikel 9 van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd.

123    In dit verband wijst verzoeker erop dat de betrokken transactie openbaar was en dat hij talrijke voorzorgsmaatregelen heeft genomen om ervoor te zorgen dat deze niet in strijd was met de betrokken beperkende maatregelen. Met name is de uitvoering van deze transactie door de tripartiete overeenkomst, waarbij RBI Oostenrijk – een gerenommeerde Oostenrijkse bank – partij was, afhankelijk gesteld van de voorwaarde dat juridisch advies werd ingewonnen over de verenigbaarheid van deze transactie met die beperkende maatregelen en dat nauw overleg werd gepleegd met de Oostenrijkse autoriteiten die bevoegd zijn op het gebied van beperkende maatregelen. Het is overigens juist door deze voorzorgsmaatregelen dat de betrokken transactie overeenkomstig het standpunt van de Oostenrijkse autoriteiten niet tot het beoogde resultaat heeft geleid.

124    De Raad, ondersteund door de Commissie, betwist verzoekers betoog.

1)      Voorafgaande overwegingen

125    Volgens de rechtspraak vereist een doeltreffende rechterlijke toetsing zoals gewaarborgd door artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”) onder meer dat de Unierechter zich ervan vergewist dat het besluit waarbij beperkende maatregelen zijn vastgesteld of gehandhaafd en dat een individuele strekking heeft voor de betrokken persoon of entiteit, op een voldoende solide feitelijke grondslag berust. Dat betekent dat de feiten die zijn aangevoerd in de uiteenzetting van de redenen waarop dat besluit steunt, worden gecontroleerd, zodat de rechterlijke toetsing niet enkel een beoordeling van de abstracte waarschijnlijkheid van de aangevoerde redenen inhoudt, maar zich uitstrekt tot de vraag of die redenen, of ten minste een ervan die op zich toereikend wordt geacht om als grondslag te dienen voor dat besluit, zijn gestaafd (arresten van 18 juli 2013, Commissie e.a./Kadi, C-584/10 P, C-593/10 P en C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 119, en 5 november 2014, Mayaleh/Raad, T-307/12 en T-408/13, EU:T:2014:926, punt 128).

126    Bij die beoordeling moeten de bewijzen en de informatie niet afzonderlijk maar in hun context worden onderzocht. Zoals hierboven in punt 66 is opgemerkt, voldoet de Raad immers aan de op hem rustende bewijslast indien hij de Unierechter een reeks voldoende concrete, nauwkeurige en onderling overeenstemmende aanwijzingen voorlegt op grond waarvan het bestaan van een toereikend verband tussen de persoon van wie de tegoeden zijn bevroren en het regime of, in het algemeen, de bestreden situaties kan worden vastgesteld.

127    Het staat aan de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting aan te tonen dat de tegen de betrokken persoon in aanmerking genomen redenen gegrond zijn, en niet aan die laatste om het negatieve bewijs te leveren dat die redenen ongegrond zijn. Het is van belang dat de overgelegde informatie en bewijzen de tegen de betrokken persoon in aanmerking genomen redenen staven (zie in die zin arresten van 18 juli 2013, Commissie e.a./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P en C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punten 121 en 122, en 3 juli 2014, National Iranian Tanker Company/Raad, T‑565/12, EU:T:2014:608, punt 57).

128    In dat geval staat het aan de Unierechter om na te gaan of de aangevoerde feiten materieel juist zijn, gelet op die informatie of die bewijzen, en om de bewijswaarde daarvan te beoordelen in het licht van de omstandigheden van het geval en van de eventuele opmerkingen die met name de betrokken persoon of entiteit daarover heeft ingediend (zie in die zin arrest van 18 juli 2013, Commissie e.a./Kadi, C-584/10 P, C‑593/10 P en C-595/10 P, EU:C:2013:518, punt 124).

129    In het licht van deze voorafgaande overwegingen moet worden nagegaan of de Raad een beoordelingsfout heeft gemaakt door in de bestreden handelingen te besluiten verzoekers naam op grond van het eerste onderdeel van criterium h) op de litigieuze lijsten te plaatsen en hem vervolgens daarop te handhaven.

2)      Het begrip „omzeiling” van de in verordening nr. 269/2014 vastgestelde maatregelen

130    Zoals hierboven in de punten 106 en 107 is opgemerkt, was de Raad van oordeel dat verzoeker schendingen van het verbod op het omzeilen van de in verordening nr. 269/2014 vastgestelde maatregelen heeft gefaciliteerd, en is dat verbod neergelegd in artikel 9, lid 1, van die verordening, zoals gewijzigd. Deze bepaling luidt als volgt:

„Het is verboden om bewust en opzettelijk deel te nemen aan activiteiten die tot doel of tot gevolg hebben dat de verbodsbepalingen van [verordening nr. 269/2014] worden omzeild, [ook wanneer] door deelname aan dergelijke activiteiten [niet] opzettelijk [wordt getracht] dit doel of gevolg te bereiken maar het mogelijk [wordt geacht] dat een dergelijke deelname een dergelijk doel of gevolg kan hebben en deze mogelijkheid op de koop toe [wordt genomen].”

131    Voorts zij opgemerkt dat artikel 2 van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, in lid 1 bepaalt dat „[a]lle tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn, in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van alle in bijlage I vermelde natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen, of met hen verbonden natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen, worden bevroren”, en vervolgens in lid 2 dat „[e]r [...] geen tegoeden of economische middelen, rechtstreeks of onrechtstreeks, ter beschikking [worden] gesteld aan of ten behoeve van de in de lijst in bijlage I vermelde natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen, of met hen verbonden natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen”.

132    Wanneer de Uniewetgever in artikel 9, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, verwijst naar activiteiten die tot doel of tot gevolg hebben dat de verbodsbepalingen van deze verordening, waaronder de in artikel 2, leden 1 en 2, ervan genoemde maatregelen – namelijk de bevriezing van de tegoeden en economische middelen van de personen die op de litigieuze lijsten staan en het verbod om tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen aan of ten behoeve van deze personen – worden „omzeild”, doelt hij dus op activiteiten die tot doel of tot gevolg hebben dat de dader aan de toepassing van deze maatregelen wordt onttrokken, met dien verstande dat dergelijke activiteiten zich onderscheiden van handelingen die de in artikel 2, leden 1 en 2, neergelegde verboden formeel schenden (zie in die zin en naar analogie arrest van 21 december 2011, Afrasiabi e.a., C-72/11, EU:C:2011:874, punt 60 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

133    Het verbod op het omzeilen van de betrokken beperkende maatregelen moet derhalve aldus worden opgevat dat het met name betrekking heeft op activiteiten waarvan op basis van objectieve gegevens blijkt dat zij weliswaar formeel de schijn wekken niet te voldoen aan de constitutieve bestanddelen van een inbreuk op de maatregel tot bevriezing van de tegoeden en economische middelen van de personen die op de litigieuze lijsten staan of van het verbod om tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen aan of ten behoeve van deze personen, maar niettemin als zodanig of wegens hun eventuele band met andere activiteiten tot doel of tot gevolg hebben dat deze maatregelen worden verijdeld (zie in die zin en naar analogie arrest van 21 december 2011, Afrasiabi e.a., C-72/11, EU:C:2011:874, punt 62 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

134    Het begrip „omzeiling” in de zin van artikel 9, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, ziet derhalve op elke soort activiteit, ongeacht de formele verschijningsvorm ervan, die op zichzelf of in combinatie met andere verrichtingen tot doel of tot gevolg heeft dat de in deze verordening vastgestelde beperkende maatregelen worden verijdeld. Anders dan verzoeker betoogt, blijkt in dit verband uit het coördinerende voegwoord „of” in de in deze bepaling gebruikte uitdrukking „tot doel of tot gevolg” dat de betrokken beperkende maatregel niet daadwerkelijk hoeft te zijn verijdeld. Het loutere feit dat er sprake is van een activiteit waarvoor er objectieve aanwijzingen bestaan op basis waarvan kan worden aangenomen dat zij erop gericht is om tot een dergelijk resultaat te leiden, volstaat om deze activiteit als een omzeiling in de zin van het eerste onderdeel van criterium h) te kunnen beschouwen.

135    Ten slotte moet de deelname aan activiteiten ter omzeiling van de verboden zie zijn vastgesteld in verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, om onder artikel 9, lid 1, van deze verordening te vallen, volgens die bepaling „bewust en opzettelijk” plaatsvinden, hetgeen impliceert dat aan twee cumulatieve voorwaarden, namelijk kennis en opzet, moet zijn voldaan. Volgens dezelfde bepaling wordt deze dubbele voorwaarde echter uitdrukkelijk geacht te zijn vervuld wanneer een persoon aan dergelijke activiteiten deelneemt zonder opzettelijk het doel of het gevolg na te streven dat de beperkende maatregelen worden omzeild, „maar het mogelijk acht dat een dergelijke deelname een dergelijk doel of gevolg kan hebben en deze mogelijkheid op de koop toe neemt”.

136    In het licht van deze overwegingen dient in dit stadium te worden onderzocht of de Raad op basis van de aanwijzingen waarover hij beschikte, kon concluderen dat de betrokken transactie een door verzoeker gefaciliteerde transactie kon vormen die tot doel of tot gevolg had dat de beperkende maatregelen van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, werden omzeild.

3)      Facilitering van een schending van het verbod op het omzeilen van de in verordening nr. 269/2014 vastgestelde maatregelen

137    In wezen heeft de Raad in de bestreden besluiten geoordeeld dat verzoeker door zijn deelname aan de betrokken transactie een complexe ontduikingsregeling heeft opgezet om het gemakkelijker te maken om de maatregel tot bevriezing van aandelen die in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van Deripaska, alsook het verbod om tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen aan of ten behoeve van deze laatste, te omzeilen.

138    Volgens de tegen hem aangevoerde gronden is verzoeker „eigenaar van LLC Titul” en verwierf de „dochteronderneming JSC Iliadis die [...] door [deze] onderneming is opgericht, [...] het aandeel van Deripaska in Rasperia en daarmee ook de bevroren aandelen in S[trabag].

139    In de eerste plaats dient het argument van verzoeker dat geen enkele gerechtelijke instantie een strafbaar feit, namelijk de omzeiling van de beperkende maatregelen, heeft vastgesteld, meteen te worden verworpen. Zoals uit de beoordeling van het eerste middel blijkt, is een dergelijke vaststelling immers niet vereist om het eerste onderdeel van criterium h) toe te passen.

140    In de tweede plaats moet worden onderzocht of de Raad over gegevens beschikte op grond waarvan kon worden aangenomen dat de beperkende maatregelen die zijn vastgesteld in verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, door de transactie konden worden omzeild.

141    In dit verband blijkt uit de stukken – en staat overigens tussen de partijen vast – dat, ten eerste, Iliadis op 12 juli 2023 voor 49 % door de vennootschap naar Russisch recht LLC Titul, die zelf voor 100 % in handen is van verzoeker, voor 43,5 % door de vennootschap naar Russisch recht InStroi Group LLC (hierna: „Instroi”) en voor 7,5 % door de vennootschap naar Russisch recht Altera Capital LLC (hierna: „Altera”) in Rusland is opgericht.

142    Ten tweede is de betreffende transactie op 14 december 2023 uitgevoerd. Door middel van deze transactie heeft Iliadis voor een totaalbedrag van ongeveer 70 miljard Russische roebel (ongeveer 70 miljoen EUR) 100 % van de aandelen van de Russische vennootschap Rasperia verworven van de Russische vennootschap Valtoura. Rasperia bezat 28,5 miljoen aandelen van de Oostenrijkse vennootschap Strabag, dat wil zeggen 24,1 % van het kapitaal van deze vennootschap. De aandelen van Strabag waren door de Oostenrijkse autoriteiten bij RBI Oostenrijk bevroren, op grond van de overweging dat zij tegoeden vormden die eigendom waren, in het bezit waren of onder zeggenschap stonden van een persoon tegen wie beperkende maatregelen waren genomen, namelijk Deripaska, die geacht werd zeggenschap te hebben over Valtoura, die 100 % van Rasperia in handen had. In dit verband blijkt uit de stukken eveneens dat Valtoura voor 43,5 % in handen was van Instroi, voor 7,5 % in handen van Altera, voor 13,18 % rechtstreeks in handen van Deripaska en voor 35,82 % in handen van de vennootschap Melisantis Ltd, die in Cyprus is gevestigd en voor 100 % in handen is van Deripaska.

143    Ten derde heeft Rasperia op 19 december 2023 de tripartiete overeenkomst gesloten met de Oostenrijkse bank RBI Oostenrijk en Raiffeisen Rusland, de Russische dochteronderneming van deze bank. Deze overeenkomst betrof de aankoop door Raiffeisen Rusland van de aandelen van Strabag die in het bezit waren van Rasperia en die vervolgens als dividend aan RBI Oostenrijk zouden worden uitgekeerd. Tijdens de zitting heeft verzoeker verduidelijkt dat de betrokken transactie en de tripartiete overeenkomst gezamenlijk waren opgezet, onderling verband hielden en op elkaar aansloten.

144    Ten vierde heeft Strabag op 27 maart 2024 een persbericht verspreid waarin te lezen stond dat zij voortaan via Rasperia voor 24,1 % in handen was van Iliadis en dat Deripaska afstand had gedaan van zijn indirecte zeggenschap, maar dat zij de aandelen die in handen waren van Rapseria nog steeds als bevroren beschouwde, omdat zij niet kon vaststellen welke gevolgen deze wijziging in het aandeelhouderschap had voor de bestaande beperkende maatregelen (stuk nr. 3 van dossier WK).

145    Ten vijfde heeft RBI Oostenrijk op 2 april 2024 een persbericht verspreid waarin werd meegedeeld dat de bevoegde autoriteiten onderzochten of de tripartiete overeenkomst in overeenstemming was met de regeling inzake beperkende maatregelen, en dat zij vasthield aan haar oorspronkelijke beoordeling dat deze overeenkomst volledig in overeenstemming was met die regeling. RBI Oostenrijk heeft er ook op gewezen dat Rasperia was overgedragen aan Iliadis, en aangegeven dat deze laatste onderneming niet aan beperkende maatregelen onderworpen was, hetgeen de zekerheid kon bieden dat de verwerving van de aandelen van Strabag door RBI Oostenrijk niet ten goede zou komen aan een persoon die aan dergelijke maatregelen onderworpen was.

146    Ten zesde heeft RBI Oostenrijk op 8 mei 2024 bekendgemaakt dat haar raad van bestuur voorzichtigheidshalve had besloten af te zien van de verwerving van de aandelen van Strabag, nadat gesprekken met de bevoegde autoriteiten onvoldoende garanties hadden opgeleverd dat de transactie kon worden doorgezet.

147    Ten zevende en ten laatste heeft de Österreichische Nationalbank (Oostenrijkse Nationale Bank) op 17 mei 2024 als nationale autoriteit die bevoegd is inzake maatregelen tot bevriezing van tegoeden en economische middelen, RBI Oostenrijk schriftelijk in kennis gesteld van haar standpunt dat zij inbreuk zou plegen op artikel 2, lid 2, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, of op het verbod op het omzeilen van beperkende maatregelen dat is neergelegd in artikel 9 van diezelfde verordening, indien zij de bevriezing van de aandelen van Strabag zou opheffen (stuk nr. 4 van dossier WK). De Oostenrijkse Nationale Bank heeft ook een brief gestuurd aan het Bundesministerium für europäische und internationale Angelegenheiten (federaal ministerie voor Europese en internationale zaken, Oostenrijk) om het ministerie op de hoogte te brengen van de betreffende transactie en de werking ervan toe te lichten (stuk nr. 1 van dossier WK).

148    Aldus blijkt dat de betrokken transactie tot doel had de overdracht mogelijk te maken van de aandelen van Strabag die in handen waren van Rasperia en die op grond van artikel 2, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, waren bevroren omdat zij in het bezit waren of onder zeggenschap stonden van Deripaska, wiens naam op de litigieuze lijsten stond, en dat Iliadis met dat doel het equivalent van 70 miljoen EUR aan Valtoura had overgemaakt in het kader van een transactie die in Rusland volgens het Russische recht was uitgevoerd.

149    Zoals hierboven in punt 112 is vermeld, geeft verzoeker overigens zelf toe dat de partijen bij de betrokken transactie van mening waren dat de verandering van aandeelhouder de toekenning van een afwijking zou vergemakkelijken en dat deze transactie tot doel had de kansen te vergroten dat toestemming zou worden gegeven om de aandelen van Strabag die in het bezit waren van Rasperia vrij te geven. Toen verzoeker tijdens de zitting hierover werd ondervraagd, heeft hij niet de rechtsgrondslag voor een dergelijke afwijking of vrijgave gespecificeerd, maar enkel aangegeven dat de betreffende transactie in het algemeen de kansen zou hebben vergroot dat de Oostenrijkse autoriteiten de afwijking of de vrijgave zouden toestaan, aangezien deze transactie het volgens hem mogelijk maakte dat de uitvoering van de tripartiete overeenkomst niet zou leiden tot een overdracht van middelen aan een persoon wiens naam op de litigieuze lijsten vermeld stond. Dergelijke elementen lijken aan te tonen dat de betrokken transactie erop gericht was de zeggenschap van Deripaska over de aandelen van Strabag die in handen waren van Rasperia op te heffen door middel van een transactie die buiten de Unie plaatsvond, zodat het uiteindelijk, zodra de vereiste vergunningen verkregen waren, mogelijk zou zijn om te beschikken over deze aandelen, die op dat moment bevroren waren.

150    In deze omstandigheden moet worden geoordeeld dat de Raad over voldoende aanwijzingen beschikte om vast te stellen dat de betrokken transactie een „complexe regeling” vormde die tot voorwerp of tot doel had om de gevolgen van een beperkende maatregel die was neergelegd in artikel 2, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, gelezen in samenhang met de litigieuze lijsten, namelijk de maatregel tot bevriezing van de tegoeden en economische middelen van Deripaska, teniet te doen.

151    Voorts blijkt uit bovengenoemde brief van de Oostenrijkse Nationale Bank aan RBI Oostenrijk van 17 mei 2024 (stuk nr. 4 van dossier WK) dat de Finanzmarktaufsichtsbehörde (FMA, Autoriteit voor toezicht op de financiële markten, Oostenrijk) door RBI Oostenrijk op de hoogte is gesteld van het feit dat Deripaska in het kader van de betrokken transactie een geldbedrag tussen 10 en 35 miljoen EUR zou ontvangen. Deze informatie is afkomstig van een overheidsinstantie van een lidstaat die over onderzoeksbevoegdheden beschikt, en wordt niet serieus in twijfel getrokken door verzoeker, die deze informatie louter heeft betwist en erop heeft gewezen dat de prijs aan Valtoura is betaald en niet aan haar aandeelhouders. Bovendien wordt in stuk nr. 3 van dossier WK, namelijk bovengenoemd persbericht van Strabag van 27 maart 2024, vermeld dat Deripaska en Iliadis in kennis zijn gesteld van de overdracht van Rasperia aan Iliadis, die zou leiden tot „de afronding van de in december 2023 aangekondigde verkoop in Rusland”, wat bevestigt dat Deripaska betrokken was bij de betreffende transactie en – gelet op het gebruik van de term „verkoop” – dat het ging om een transactie ten bezwarende titel.

152    Bovendien bevestigt de aandeelhoudersovereenkomst tussen Instroi en Melisantis – die voor 100 % in handen is van Deripaska – betreffende het bestuur van Valtoura, die als bijlage bij het verweerschrift is gevoegd en waarnaar de Oostenrijkse Nationale Bank heeft verwezen in haar brieven van 17 mei 2024 aan het federale ministerie voor Europese en Internationale Zaken en aan RBI Oostenrijk (stukken nrs. 1 en 4 van dossier WK), dat Valtoura een geldbedrag heeft betaald aan Deripaska. Om te beginnen bepaalt punt 2.1, vi), van die overeenkomst dat in beginsel unanimiteit van de aandeelhouders vereist is voor „de betaling van enig dividend of enige andere uitkering”. Voorts bepaalt punt 4.1 van die overeenkomst ten eerste dat „[punt] 2.1 niet van toepassing is op Strabag”, ten tweede dat „Rasperia haar rechten als aandeelhouder van Strabag [...] uitoefent overeenkomstig de instructies van [Melisantis]” en, ten derde, [dat] [Instroi] [...] overeenkomstig de instructies van [Melisantis] [moet stemmen] over alle aangelegenheden die betrekking hebben op Strabag”. In het licht van deze bepalingen lijkt het aannemelijk dat een besluit van Valtoura met betrekking tot de uitkering aan haar aandeelhouders, waaronder Deripaska, van een geldbedrag dat verband houdt met Rasperia of Strabag, uitsluitend op verzoek van Melisantis – dat voor 100 % in handen is van Deripaska – zou kunnen worden genomen, hetgeen de informatie bevestigt die de Oostenrijkse Nationale Bank onder verwijzing naar de FMA heeft verstrekt.

153    Derhalve beschikte de Raad ook over informatie op grond waarvan kon worden aangenomen dat de betrokken transactie als voorwerp of als doel had de gevolgen van een beperkende maatregel als bedoeld in artikel 2, lid 2, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, gelezen in samenhang met de litigieuze lijsten, te ondermijnen, door Deripaska in staat te stellen een geldbedrag in ontvangst te nemen in ruil voor de overdracht van bevroren activa die zich op het grondgebied van de Unie bevinden.

154    Gelet op het voorgaande moet worden vastgesteld dat de Raad heeft aangetoond dat de betrokken transactie tot doel had de beperkende maatregelen te omzeilen die bij verordening nr. 269/2014 aan Deripaska waren opgelegd.

155    Het feit dat deze transactie uiteindelijk niets heeft opgeleverd, doet geen afbreuk aan deze beoordeling, zoals hierboven in punt 134 is uiteengezet.

156    Wat in de derde plaats de vraag betreft of verzoeker deze transactie heeft „gefaciliteerd” in de zin van het eerste onderdeel van criterium h), zoals uitgelegd in punt 54 hierboven, moet worden vastgesteld dat deze transactie haar oorsprong vindt in het feit dat twee vennootschappen, waaronder Titul, die voor 100 % in handen is van verzoeker, in juli 2023 Iliadis hebben opgericht (zie punt 141 hierboven). Bovendien zijn – zoals de Oostenrijkse Nationale Bank in haar brief van 17 maart 2024 aan RBI Oostenrijk (stuk nr. 4 van dossier WK) heeft opgemerkt en hierboven in punt 142 is vermeld – Iliadis en Valtoura, de partijen die overeenstemming hebben bereikt over de overdracht van Rasperia, voor 49 % in handen van respectievelijk verzoeker en Deripaska, terwijl de resterende 51 % van deze twee vennootschappen in handen is van dezelfde aandeelhouders, namelijk Instroi en Altera, die elk respectievelijk 43,5 % en 7,5 % van zowel Iliadis als Valtoura in handen hebben. Deze situatie vormt eveneens een aanwijzing dat de betrokken transactie in onderling overleg met Deripaska is uitgevoerd, teneinde hem door verzoeker te vervangen door tussenkomst van vennootschappen die met hen verbonden zijn, hetgeen bevestigt dat verzoeker de betrokken transactie heeft gefaciliteerd.

157    Bijgevolg beschikte de Raad over voldoende aanwijzingen om te oordelen dat de betrokken transactie in beginsel de opname van verzoekers naam op de litigieuze lijsten op grond van het eerste onderdeel van criterium h) rechtvaardigde.

158    Aan de hierboven in punt 157 verrichte beoordeling wordt niet afgedaan door het betoog van verzoeker dat hij niet de intentie had om deel te nemen aan een omzeiling van de beperkende maatregelen, dat in wezen was gebaseerd op twee argumenten, namelijk dat de bij de betrokken transactie betrokken partijen wisten dat deze niet direct tot gevolg kon hebben dat de aandelen van Strabag zouden worden vrijgegeven, maar dat hiervoor toestemming van een nationale autoriteit vereist was, aangezien in de tripartiete overeenkomst uitdrukkelijk als voorwaarde voor de uitvoering ervan was gesteld dat de regels inzake de beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie moesten worden nageleefd, en dat de transactie op transparante wijze in overleg met de bevoegde Oostenrijkse autoriteiten en op basis van voorafgaande juridische adviezen werd uitgevoerd.

159    De omzeiling van beperkende maatregelen kan immers ogenschijnlijk een transactie zijn die formeel gezien wettig is, maar in feite verboden is indien zij in combinatie met andere transacties erop neerkomt dat de beperkende maatregelen worden ondermijnd (zie de punten 132-134 hierboven). De betrokken transactie kon tot een dergelijk resultaat leiden, aangezien zij tot doel had een transactie tussen Russische personen en entiteiten tot stand te brengen, teneinde de eigendom van de bevroren aandelen van Strabag die in handen waren van Rasperia te wijzigen en de overdracht ervan mogelijk te maken, terwijl de reden voor de bevriezing ervan, namelijk de plaatsing van Deripaska’s naam op de litigieuze lijsten, bleef bestaan.

160    In die omstandigheden bestonden er, zoals de Raad in wezen opmerkt, objectieve redenen om aan te nemen dat de betrokken transactie tot doel had de Oostenrijkse autoriteiten een situatie te presenteren waarin Deripaska als gevolg van de in Rusland verrichte transacties niet langer verbonden zou zijn met de bevroren aandelen, opdat die autoriteiten zouden instemmen met de vrijgave van deze aandelen.

161    Bijgevolg kan het feit dat de Oostenrijkse autoriteiten bij de betrokken transactie betrokken waren en dat hun instemming een noodzakelijke voorwaarde was voor het welslagen ervan, niet doorslaggevend zijn.

162    Artikel 9, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, is weliswaar slechts van toepassing inden „bewust en opzettelijk” aan activiteiten ter omzeiling van de in die verordening vastgestelde verboden wordt deelgenomen, maar zwakt deze eis onmiddellijk af door in dezelfde zin te vermelden dat dit het geval is, „[ook wanneer] door deelname aan dergelijke activiteiten [niet] opzettelijk [wordt getracht] dit doel of gevolg te bereiken maar het mogelijk [wordt geacht] dat een dergelijke deelname een dergelijk doel of gevolg kan hebben en deze mogelijkheid op de koop toe [wordt genomen]” (zie punt 135 hierboven).

163    In de onderhavige zaak had de betrokken transactie, zoals verzoeker zelf toegeeft, tot doel de vrijgave van de aandelen van Strabag mogelijk te maken, die waren bevroren omdat zij onder zeggenschap stonden van Deripaska (zie punt 149 hierboven), hetgeen erop neerkomt dat hij de hem opgelegde beperkende maatregelen wilde omzeilen. Hieruit volgt dat, zelfs in de veronderstelling dat voor de toepassing van het eerste onderdeel van criterium h) moet worden voldaan aan de hierboven in punt 162 genoemde voorwaarde inzake kennis en opzet zoals bedoeld in artikel 9, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, verzoeker niet kon ontkennen dat zijn daadwerkelijke deelname aan de betrokken transactie via de oprichting van Iliadis, gevolgd door de overname van Rasperia door deze laatste, de facto een activiteit kon vormen die tot doel of tot gevolg had dat de beperkende maatregelen werden omzeild.

164    Gelet op een en ander heeft de Raad vastgesteld dat er een voldoende verband bestond tussen verzoeker en een transactie die tot doel had de beperkende maatregelen te omzeilen die bij verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, aan Deripaska waren opgelegd, zodat hij zich op het standpunt kon stellen dat verzoeker de schending van het verbod op het omzeilen van de in deze verordening vastgestelde maatregelen had gefaciliteerd in de zin van het eerste onderdeel van criterium h).

165    In dit stadium moet dus worden onderzocht of de betrokken transactie, gelet op het tijdstip waarop deze plaatsvond, de opname en vervolgens de handhaving van verzoekers naam op de litigieuze lijsten kon rechtvaardigen, hetgeen verzoeker betwist.

c)      Vermeend achterhaald karakter van de aan verzoeker opgelegde beperkende maatregelen

166    Verzoeker stelt dat de betrokken transactie een gebeurtenis uit het verleden is die niet kan rechtvaardigen dat zijn naam bij de vaststelling van de handelingen van juni 2024 op de litigieuze lijsten is geplaatst, temeer daar het eerste onderdeel van criterium h) in de tegenwoordige tijd is geformuleerd.

167    In dezelfde zin voert verzoeker in de eerste memorie houdende aanpassing aan dat hij ten tijde van de vaststelling van de handelingen van september 2024 niet kon worden beschouwd als iemand die de intentie had om deel te nemen aan een omzeiling van de beperkende maatregelen, aangezien hij bij de bevoegde Russische rechterlijke instanties een procedure had aangespannen om de betreffende transactie ongedaan te maken. Volgens hem heeft de Raad hier echter geen rekening mee gehouden. Verzoeker verwijt de Raad dat hij zich uitsluitend heeft gebaseerd op feiten die dateren van vóór de handelingen van juni 2024 om zijn naam bij de handelingen van september 2024 op de litigieuze lijsten te handhaven. Aldus heeft de Raad zijn naam op de litigieuze lijsten geplaatst op grond van feiten uit het verleden, hetgeen erop neerkomt dat hem strafrechtelijke sancties in plaats van beperkende maatregelen worden opgelegd.

168    In de tweede memorie houdende aanpassing voert verzoeker aan dat hij op 12 december 2024 een schikking heeft getroffen voor de handelsrechtbank te Moskou, en dat die rechtbank op 28 februari 2025 heeft vastgesteld dat de procedure was beëindigd. Volgens deze schikking zijn de aandelen van Rasperia teruggegeven aan Valtoura en zijn deze dus niet langer eigendom van Iliadis, en is verzoeker vergoed voor de geleden schade.

169    Verzoeker merkt op dat hij de Raad pas na de vaststelling van de handelingen van maart 2025 op de hoogte heeft gebracht van deze gewijzigde situatie, omdat de Raad hem vóór de vaststelling van deze handelingen niet had geïnformeerd over zijn voornemen om de beperkende maatregelen jegens hem te verlengen, hoewel hij op 31 oktober 2024 een verzoek tot herziening bij de Raad had ingediend.

170    In de derde memorie houdende aanpassing voert verzoeker aan dat hij de betrokken transactie ongedaan heeft laten maken en dat hij sindsdien geen enkele band meer heeft met Valtoura, die sinds 12 december 2024 opnieuw het volledige kapitaal van Rasperia in bezit heeft en die het bedrag van de verkoop daarvan op 30 juni 2025 aan Iliadis heeft terugbetaald. Verzoeker voegt hieraan toe dat Iliadis geen aandelen meer bezit en geen activiteiten meer uitoefent, zodat hij overweegt zich uit deze vennootschap terug te trekken of deze te liquideren, waarvoor hij echter de toestemming van andere aandeelhouders nodig heeft. Hoe dan ook wordt de betrokken transactie volgens verzoeker geacht nooit te hebben plaatsgevonden en kan het loutere bestaan van Iliadis, zonder dat deze enige band heeft met Strabag, niet rechtvaardigen dat zijn naam op grond van het eerste onderdeel van criterium h) op de litigieuze lijsten wordt gehandhaafd.

171    De Raad, ondersteund door het Koninkrijk België en de Commissie, betwist verzoekers betoog.

172    Volgens de hierboven in punt 92 aangehaalde rechtspraak zijn beperkende maatregelen conservatoir en, per definitie, voorlopig van aard. Hun geldigheid hangt altijd af van de vraag of de feitelijke en juridische omstandigheden die tot de vaststelling ervan hebben geleid, blijven voortbestaan, en of de handhaving van deze maatregelen noodzakelijk is om het doel te verwezenlijken dat ermee wordt nagestreefd. Hieruit volgt dat het bij de periodieke heroverweging van deze beperkende maatregelen aan de Raad staat om een geactualiseerde beoordeling van de situatie uit te voeren en een balans op te maken van het effect van dergelijke maatregelen, teneinde te bepalen of zij het mogelijk hebben gemaakt om de doelstellingen te verwezenlijken die door de initiële plaatsing van de namen van de betrokken personen en entiteiten op de litigieuze lijst werden beoogd, dan wel of nog steeds dezelfde conclusie met betrekking tot deze personen en entiteiten kan worden getrokken (zie arresten van 27 april 2022, Ilunga Luyoyo/Raad, T‑108/21, EU:T:2022:253, punt 55 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 26 oktober 2022, Ovsyannikov/Raad, T‑714/20, niet gepubliceerd, EU:T:2022:674, punt 67).

173    Hieruit volgt dat het de Raad niet verboden is om zich ter rechtvaardiging van de handhaving van de naam van een persoon op de betrokken lijsten te baseren op dezelfde bewijzen als die welke de aanvankelijke plaatsing, de hernieuwde plaatsing of de eerdere handhaving van verzoekers naam op de betrokken lijsten rechtvaardigden, mits de redenen voor plaatsing ongewijzigd blijven en de context niet zodanig is gewijzigd dat die bewijzen achterhaald zijn (zie in die zin arrest van 23 september 2020, Kaddour/Raad, T-510/18, EU:T:2020:436, punt 99). In dit verband houdt de beoordeling van de evolutie van de context onder meer in dat rekening wordt gehouden met de situatie van het land ten aanzien waarvan het stelsel van beperkende maatregelen is ingevoerd en met de bijzondere situatie van de betrokkene (arrest van 26 oktober 2022, Ovsyannikov/Raad, T-714/20, niet gepubliceerd, EU:T:2022:674, punt 78; zie eveneens in die zin arrest van 23 september 2020, Kaddour/Raad, T-510/18, EU:T:2020:436, punt 101), alsook met alle relevante omstandigheden, met name met het feit dat de met de beperkende maatregelen nagestreefde doelstellingen zijn verwezenlijkt (arrest van 27 april 2022, Ilunga Luyoyo/Raad, T-108/21, EU:T:2022:253, punt 56; zie eveneens in die zin en naar analogie arrest van 12 februari 2020, Amisi Kumba/Raad, T-163/18, EU:T:2020:57, punten 82-84 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

174    In casu betoogt verzoeker dat de Raad zich heeft gebaseerd op een in het verleden verrichte transactie om zijn naam op de litigieuze lijsten te plaatsen en te handhaven, terwijl het eerste onderdeel van criterium h) in de tegenwoordige tijd is geformuleerd. Hij merkt met name op dat hij de nodige maatregelen heeft genomen om de gevolgen van de betrokken transactie teniet te doen, waarmee de Raad geen rekening heeft gehouden.

175    In de eerste plaats is het eerste onderdeel van criterium h) inderdaad in de tegenwoordige tijd geformuleerd, aangezien het voorziet in de mogelijkheid om de namen van personen „die inbreuken op de verbodsbepalingen tegen het omzeilen of ontwijken [van de beperkende maatregelen] faciliteren” op de litigieuze lijsten te plaatsen.

176    Het loutere feit dat de Raad ervoor heeft geopteerd om een criterium voor opname op de litigieuze lijsten in de tegenwoordige tijd te formuleren, sluit echter niet uit dat de opname van de naam van een persoon op die lijsten op grond van dat criterium kan worden gebaseerd op feiten uit het verleden die beëindigd waren op het moment waarop tot deze opname werd besloten.

177    Zoals hierboven in punt 172 is opgemerkt, hangt de geldigheid van de beperkende maatregelen immers altijd af van de vraag of de feitelijke en juridische omstandigheden die tot de vaststelling ervan hebben geleid, blijven voortbestaan, en of de handhaving van deze maatregelen noodzakelijk is om het doel te verwezenlijken dat ermee wordt nagestreefd.

178    Voorts blijkt uit de rechtspraak dat, wat betreft de opname op een lijst van namen van personen en entiteiten waarop beperkende maatregelen van toepassing zijn, het gebruik van de tegenwoordige tijd dient te worden opgevat in de algemene betekenis die eigen is aan wettelijke definities, en niet als een verwijzing naar een bepaald tijdvak (zie in die zin en naar analogie arrest van 12 februari 2020, Amisi Kumba/Raad, T‑163/18, EU:T:2020:57, punt 82 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

179    Met name veronderstelt het eerste onderdeel van criterium h), gezien de bewoordingen ervan, dat er wordt verwezen naar concrete, vastgestelde gevallen waarin de omzeilingsverboden die zijn vastgelegd in sommige bepalingen die beperkende maatregelen tegen de Russische Federatie voorschrijven, zijn geschonden en houdt het dus noodzakelijkerwijs in dat de handelingen of nalatigheden van de betrokken persoon die aanleiding hebben gegeven tot een dergelijke opname, reeds hebben plaatsgevonden op het moment dat de Raad hiertoe besluit.

180    Dit neemt niet weg dat het tijdsverloop tussen het moment waarop een transactie ter omzeiling van de beperkende maatregelen heeft plaatsgevonden en de datum waarop de naam van een persoon die een dergelijke transactie heeft gefaciliteerd, op de litigieuze lijsten is geplaatst, een element is waarmee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van de gegrondheid van een dergelijke opname (zie naar analogie arresten van 11 september 2024, Ezubov/Raad, T‑741/22, niet gepubliceerd, EU:T:2024:605, punt 189, en 11 september 2024, Tokareva/Raad, T‑744/22, EU:T:2024:608, punt 145).

181    Wat in de tweede plaats de vraag betreft of de betrokken transactie in casu relevant was, gelet op de tijd die is verlopen tussen deze transactie en de vaststelling van de bestreden handelingen en op de stappen die verzoeker heeft ondernomen om de gevolgen van deze transactie teniet te doen, dient een onderscheid te worden gemaakt tussen de verschillende reeksen bestreden handelingen, aangezien zij op verschillende data zijn vastgesteld.

1)      De handelingen van juni 2024

182    Toen de handelingen van juni 2024 werden vastgesteld, waarbij verzoekers naam voor het eerst op de litigieuze lijsten werd geplaatst, was de overname van Rasperia door Iliadis nog steeds van kracht. Voorts had RBI Oostenrijk op 8 mei 2024 – dus op een datum die zeer dicht bij de datum lag waarop deze handelingen werden vastgesteld – aangekondigd af te zien van de uitvoering van de tripartiete overeenkomst (zie punt 146 hierboven).

183    Derhalve kan niet worden geoordeeld dat de opname van verzoekers naam op de litigieuze lijsten achterhaald was op het moment waarop de handelingen van juni 2024 werden vastgesteld.

2)      De handelingen van september 2024

184    Wat de handelingen van september 2024 betreft, betoogt verzoeker dat hij op het moment van de vaststelling daarvan niet aan de betreffende transactie had vastgehouden en dat hij op 9 juli 2024 via Titul en namens Iliadis een zaak had aangespannen bij de handelsrechtbank te Moskou, teneinde de terugbetaling te verkrijgen van de aan Valtoura betaalde prijs, in ruil voor de teruggave aan laatstgenoemde van de aandelen van Rasperia.

185    De instelling van een dergelijke gerechtelijke procedure, die op het moment van de vaststelling van de handelingen van september 2024 nog steeds hangende was en waarvan de uitkomst niet kon worden voorspeld, terwijl RBI Oostenrijk op 8 mei 2024, dat wil zeggen zeer kort voor de vaststelling van deze handelingen, heeft aangekondigd af te zien van de uitvoering van de tripartiete overeenkomst, kan echter op zichzelf niet tot gevolg hebben dat de beperkende maatregelen die wegens de betrokken transactie aan verzoeker zijn opgelegd, achterhaald zijn.

186    Bovendien moet worden opgemerkt dat de persoon op wie de beperkende maatregelen van toepassing zijn, het best in staat is om de Raad in kennis te stellen van elke wijziging in zijn specifieke situatie (zie in die zin arrest van 14 juli 2021, Benavides Torres/Raad, T‑35/19, EU:T:2021:466, punt 61), maar dat verzoeker de Raad niet tijdig op de hoogte heeft gebracht van de stappen die hij bij de handelsrechtbank te Moskou heeft ondernomen. De Raad stelt dat hij hiervan kennis heeft genomen bij het lezen van de op 31 oktober 2024 ingediende memorie houdende aanpassing, dat wil zeggen na de handelingen van september 2024, hetgeen verzoeker erkent.

187    Verzoeker voert aan dat hij bovengenoemde informatie niet aan de Raad kon doorgeven omdat deze hem niet had meegedeeld dat hij van plan was om zijn naam op de litigieuze lijsten te handhaven, maar die grief moet worden afgewezen, aangezien de Raad daar niet toe verplicht was.

188    Volgens de rechtspraak moet het recht om te worden gehoord voordat een handeling wordt vastgesteld waarbij de naam van een persoon of entiteit wordt gehandhaafd op een lijst van personen of entiteiten die aan beperkende maatregelen zijn onderworpen, namelijk weliswaar in acht worden genomen wanneer de Raad in het besluit waarbij de naam van de betrokken personen of entiteiten op deze lijst wordt gehandhaafd, nieuwe gegevens ten aanzien van hen in aanmerking neemt, dat wil zeggen gegevens die niet voorkwamen in het oorspronkelijke besluit waarbij hun naam op die lijst werd geplaatst (zie arrest van 12 februari 2020, Amisi Kumba/Raad, T-163/18, EU:T:2020:57, punt 54 en aldaar aangehaalde rechtspraak), maar wanneer de handhaving van de naam van de betrokken personen of entiteiten op een lijst van personen of entiteiten die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen op dezelfde redenen berust als die welke de vaststelling van de oorspronkelijke handeling hebben gemotiveerd, zonder dat nieuwe gegevens ten aanzien van hen in aanmerking zijn genomen, is de Raad niet verplicht hun de bezwarende gegevens opnieuw mee te delen om hun recht om te worden gehoord te eerbiedigen (arresten van 7 april 2016, Central Bank of Iran/Raad, C‑266/15 P, EU:C:2016:208, punten 32 en 33, en 15 november 2023, OT/Raad, T-193/22, EU:T:2023:716, punt 103).

189    In deze omstandigheden was de Raad gerechtigd om verzoekers naam bij de handelingen van september 2024 op de litigieuze lijsten te handhaven.

3)      De handelingen van maart 2025

190    De tijd die is verstreken tussen de aankondiging van RBI Oostenrijk van 8 mei 2024 dat zij „voorzichtigheidshalve [...], [na] gesprekken met de bevoegde autoriteiten” afzag van de uitvoering van de tripartiete overeenkomst, en de vaststelling van de handelingen van maart 2025 was relatief kort, namelijk minder dan een jaar, en het was dus niet mogelijk om alleen op die grond te oordelen dat de handhaving van verzoekers naam op de litigieuze lijsten niet langer gerechtvaardigd was.

191    Het is juist dat er op het moment van de vaststelling van de handelingen van maart 2025, naar aanleiding van de stappen die verzoeker bij de handelsrechtbank te Moskou had ondernomen, in december 2024 een minnelijke schikking was gesloten tussen Iliadis en Valtoura, die inhield dat Iliadis de aandelen van Rasperia zou teruggeven aan Valtoura en door deze laatste zou worden vergoed.

192    Om te beginnen moet echter worden opgemerkt dat de handelsrechtbank te Moskou pas op 28 februari 2025 kennis heeft genomen van deze overeenkomst, dat wil zeggen slechts twee weken vóór de vaststelling van de handelingen van maart 2025, hetgeen op zich onvoldoende tijd bood om te concluderen dat de beperkende maatregelen tegen verzoeker achterhaald waren.

193    Voorts was verzoeker, zoals hierboven in punt 186 is opgemerkt, het best in staat om de Raad in kennis te stellen van de ontwikkeling van zijn specifieke situatie. Hij erkent echter zelf dat hij de Raad bij brief van 23 mei 2025, dus na de vaststelling van de handelingen van maart 2025, op de hoogte heeft gebracht van de beëindiging van de procedure voor de handelsrechtbank te Moskou. Derhalve kan de Raad niet worden verweten dat hij geen rekening heeft gehouden met deze informatie. In dit verband zij opgemerkt dat de Raad, anders dan verzoeker betoogt en zoals blijkt uit de hierboven in punt 188 aangehaalde rechtspraak, niet verplicht was om verzoeker vóór de vaststelling van de handelingen van maart 2025 mee te delen dat hij van plan was om zijn naam op de litigieuze lijsten te handhaven, aangezien hij de aangevoerde gronden in deze handelingen niet heeft gewijzigd en evenmin nieuwe elementen heeft toegevoegd aan het bewijsmateriaal dat betrekking heeft op verzoeker.

194    Ten slotte moet het argument van verzoeker dat het openbare karakter van de nietigverklaring van de betrokken transactie de Raad ertoe had moeten aanzetten zijn naam van de litigieuze lijsten te schrappen, worden verworpen. Dit argument is immers uitsluitend gebaseerd op het persbericht van Strabag van 16 december 2024, waarin slechts wordt vermeld dat Iliadis Rasperia „terug” had „overgedragen” aan Valtoura, zonder dat er details worden gegeven over de wijze waarop dat is gebeurd.

195    In deze omstandigheden moet worden geconcludeerd dat de gronden waarop de beperkende maatregelen tegen verzoeker zijn gebaseerd, niet achterhaald waren op het moment waarop de handelingen van maart 2025 werden vastgesteld, en dat de Raad gerechtigd was om bij deze handelingen verzoekers naam op de litigieuze lijsten te handhaven.

4)      De handelingen van september 2025

196    Op het moment waarop de handelingen van september 2025 werden vastgesteld, waren de aandelen van Rasperia krachtens de minnelijke schikking waarvan de handelsrechtbank te Moskou op 28 februari 2025 akte heeft genomen – waarvan de Raad op 23 mei 2025 in kennis is gesteld – door Iliadis aan Valtoura teruggegeven en was de verkoopprijs van deze aandelen door Valtoura aan Iliadis terugbetaald.

197    Op basis van deze omstandigheid alleen kan echter niet worden geoordeeld dat de Raad geen grond had om verzoekers naam op het moment van de vaststelling van de handelingen van september 2025 op de litigieuze lijsten te handhaven.

198    Ten eerste blijkt uit de door verzoeker overgelegde stukken dat de aandelen van Rasperia weliswaar op 12 december 2024 zijn teruggegeven aan Valtoura, maar dat de verkoopprijs van deze aandelen op 30 juni 2025, slechts tweeënhalve maand vóór de vaststelling van de handelingen van september 2025, aan Iliadis is terugbetaald. Verzoeker stelt dan ook ten onrechte dat de betrokken transactie op het moment van de vaststelling van deze besluiten uit een „ver verleden” dateerde.

199    Ten tweede kan niet worden geoordeeld dat verzoeker de gevolgen van zijn eerdere handelingen eenvoudigweg met onmiddellijke ingang en louter op basis van de wil van de partijen bij de betreffende transactie teniet kan doen door middel van een minnelijke schikking waarbij Titul, de vennootschap waarvan hij 100 % in handen heeft, en Valtoura, een met Deripaska verbonden vennootschap, overeenkomen om de activa waarop de betrokken transactie betrekking heeft, aan elkaar terug te geven.

200    Dienaangaande blijkt uit de stukken dat Titul namens Iliadis heeft verzocht om herstel van de status quo ante en om schadevergoeding, omdat de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika naar aanleiding van de betrokken transactie beperkende maatregelen hebben opgelegd, waardoor haar belangen zijn geschaad. Bovendien heeft het feit dat de handelsrechtbank te Moskou akte heeft genomen van de minnelijke schikking, zoals verzoeker tijdens de zitting in antwoord op een vraag van het Gerecht heeft verduidelijkt, geen terugwerkende kracht aan deze overeenkomst verleend, maar louter de gevolgen van een situatie uit het verleden hersteld. De hierboven in punt 58 genoemde doelstellingen van de beperkende maatregelen waarop het eerste onderdeel van criterium h) betrekking heeft, zouden moeilijker te verwezenlijken zijn indien de partijen bij die minnelijke schikking door hun loutere wil de gevolgen van de betrokken transactie die tot de oplegging van die maatregelen heeft geleid, teniet zouden kunnen doen.

201    Ten derde moet worden opgemerkt dat de betrokken transactie meer was dan een eenmalige transactie tussen twee partijen, maar deel uitmaakte van een juridisch kader dat kan worden omschreven als een „complexe regeling” (zie punt 150 hierboven) waarbij op zijn minst twee overeenkomsten tussen meerdere partijen werden gesloten, namelijk de betrokken transactie zelf en de tripartiete overeenkomst, die onderling verband hielden en op elkaar aansloten (zie punt 143 hierboven). Deze transactie strekte zich uit over meerdere maanden, vanaf de oprichting van Iliadis in juli 2023 tot het ogenblik in mei 2024 waarop RBI Oostenrijk ervan afzag om op grond van de tripartiete overeenkomst de aandelen van Strabag aan te kopen (zie de punten 141 tot en met 146 hierboven).

202    Ook het afblazen van de betreffende transactie verliep in verschillende fasen, die zich over meerdere maanden uitstrekten, tussen de datum waarop de zaak bij de handelsrechtbank te Moskou aanhangig werd gemaakt (9 juli 2024), de datum waarop de aandelen van Rasperia aan Valtoura werden teruggegeven (12 december 2024), de datum waarop de genoemde rechtbank akte nam van een minnelijke schikking (28 februari 2025) en de dag waarop de verkoopprijs aan Iliadis werd terugbetaald (30 juni 2025).

203    Ten vierde had de betrokken transactie betrekking op de overdracht door Valtoura van de aandelen van Rasperia aan Iliadis. Iliadis en Valtoura zijn echter voor 49 % in handen van respectievelijk verzoeker en Deripaska, terwijl de overige 51 % van hun respectieve maatschappelijk kapitaal in handen is van dezelfde aandeelhouders, in dezelfde verhouding: 43,5 % is in handen van Instroi en 7,5 % is in handen van Altera (zie de punten 141 en 142 hierboven). Een dergelijke structuur doet twijfels rijzen over de vraag of deze transactie wel de realiteit weerspiegelt en versterkt de vaststelling dat deze tot doel had Deripaska in de aandeelhoudersstructuur van Strabag door verzoeker te vervangen (zie punt 156 hierboven).

204    De situatie van verzoeker kan natuurlijk niet als onveranderlijk worden beschouwd en, zoals hierboven in punt 180 is opgemerkt, moet het tijdsverloop in aanmerking worden genomen bij de beoordeling van de vraag of zijn naam terecht op de litigieuze lijsten is gehandhaafd.

205    In omstandigheden zoals die van de onderhavige zaak, waarin sprake is van een transactie die tot doel had de beperkende maatregelen te omzeilen via een complexe juridische en financiële regeling die erop gericht was een persoon wiens naam op de litigieuze lijsten staat, door een ander te vervangen, en waarvan de stopzetting in het kader van een procedure die meerdere maanden in beslag nam, uitsluitend was ingegeven door het feit dat beperkende maatregelen waren opgelegd aan de bij deze transactie betrokken personen, kan het echter noodzakelijk zijn een redelijke termijn te laten verstrijken na de definitieve stopzetting van deze transactie alvorens te concluderen dat de beperkende maatregelen niet langer gerechtvaardigd zijn.

206    Bijgevolg kon de Raad zich op goede gronden op het standpunt stellen dat het uit de betrokken transactie voortvloeiende risico dat de beperkende maatregelen zouden worden omzeild, op het moment van de vaststelling van de handelingen van september 2025 nog steeds bestond, ook al was deze transactie krachtens bovengenoemde minnelijke schikking afgelast.

207    Bovendien heeft de Raad zowel in de tegen verzoeker aangevoerde gronden als in het verweerschrift verklaard dat Iliadis uitsluitend was opgericht om de betrokken transactie mogelijk te maken, zonder dat hij op dit punt door verzoeker is tegengesproken. Overigens geeft verzoeker in de derde memorie houdende aanpassing aan dat Iliadis, na de aandelen van Rasperia aan Valtoura te hebben teruggegeven, „thans een vennootschap is die geen aandelen meer bezit en geen activiteiten meer uitoefent”.

208    Op het moment van de vaststelling van de handelingen van september 2025 bestond Iliadis, die een wezenlijk onderdeel van de betreffende transactie vormde, dus nog steeds en was verzoeker nog steeds via Titul de hoofdaandeelhouder ervan, hetgeen een bijkomend element vormt om te oordelen dat de Raad zijn naam op de litigieuze lijsten kon handhaven.

209    Uit het voorgaande volgt dat verzoeker ten onrechte stelt dat de handelingen van september 2025 op een beoordelingsfout berusten.

5)      Conclusie

210    Gelet op al het voorgaande moet worden geconcludeerd dat de Raad heeft aangetoond dat verzoekers naam terecht bij de handelingen van juni 2024 op de litigieuze lijsten is opgenomen, en dat zijn naam terecht daarop is gehandhaafd bij de handelingen van september 2024 en vervolgens bij die van maart 2025 en september 2025. Het tweede middel moet dus in zijn geheel worden verworpen.

3.      Derde middel: schending van de rechten van de verdediging en van het beginsel van rechtszekerheid

211    Verzoeker stelt onder verwijzing naar de argumenten die hij in het kader van het eerste onderdeel van het eerste middel heeft aangevoerd, dat de toepassing van het eerste onderdeel van criterium h) onvoorspelbaar is.

212    Hij voert tevens aan dat de tegen hem aangevoerde gronden betrekking hebben op handelingen uit het verleden, waardoor hij niet kan inschatten welke stappen hij zou moeten ondernemen om de Raad ertoe te bewegen de beperkende maatregelen jegens hem te beëindigen.

213    In zijn repliek geeft verzoeker aan dat hij het derde middel slechts summier heeft uitgewerkt, omdat de argumenten die hij ter ondersteuning ervan aanvoert dezelfde zijn als die welke hij in het kader van het eerste middel naar voren heeft gebracht, met dien verstande dat zij thans dienen ter ondersteuning van de nietigverklaring van de bestreden handelingen als individuele maatregelen die op hem betrekking hebben, en niet als argumenten ter betwisting van de wettigheid van het eerste onderdeel van criterium h).

214    De Raad, ondersteund door de Commissie, betwist verzoekers betoog.

215    Wat in de eerste plaats de vermeende schending van de rechten van de verdediging betreft, moet worden opgemerkt dat het verzoekschrift krachtens artikel 76, onder d), van het Reglement voor de procesvoering onder meer een summiere uiteenzetting van de aangevoerde middelen moet bevatten. Volgens vaste rechtspraak moet die uiteenzetting bovendien zo duidelijk en nauwkeurig zijn dat de verwerende partij haar verweer kan voorbereiden en het Gerecht op het beroep kan beslissen, zonder dat het in voorkomend geval andere inlichtingen hoeft in te winnen. Voor de ontvankelijkheid van een beroep is het namelijk noodzakelijk dat de essentiële feitelijke en juridische gronden van het beroep – althans summier, maar coherent en begrijpelijk – uit het verzoekschrift zelf blijken, zulks teneinde de rechtszekerheid en een goede rechtsbedeling te waarborgen. Eveneens volgens vaste rechtspraak moet ieder middel dat in het inleidend verzoekschrift onvoldoende is uiteengezet, als niet-ontvankelijk worden aangemerkt. Vergelijkbare eisen gelden wanneer een grief tot staving van een middel wordt aangevoerd (zie arrest van 12 februari 2020, Kampete/Raad, T‑164/18, niet gepubliceerd, EU:T:2020:54, punt 112 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

216    De schending van de rechten van de verdediging wordt weliswaar in de titel van het onderhavige middel in het verzoekschrift vermeld, maar verzoeker geeft geen nadere toelichting bij deze grief. Bijgevolg moet deze grief op grond van artikel 76, onder d), van het Reglement voor de procesvoering niet-ontvankelijk worden verklaard.

217    Wat in de tweede plaats het deel van het betoog betreft dat betrekking heeft op de schending van het beginsel van rechtszekerheid, voert verzoeker aan dat de tegen hem aangevoerde gronden onvoldoende duidelijk zijn, zodat hij niet kan weten hoe hij deze moet opvatten om zijn naam van de litigieuze lijsten geschrapt te krijgen.

218    Zoals reeds in het kader van het eerste middel is opgemerkt, vereist het beginsel van rechtszekerheid dat de wetgeving van de Unie duidelijk en nauwkeurig is en dat de toepassing ervan voor de rechtzoekenden voorspelbaar is (zie punt 48 hierboven). Meer in het bijzonder houdt dit beginsel in dat moet worden beoordeeld of een rechtshandeling van de Unie de betrokkenen in staat stelt om nauwkeurig en ondubbelzinnig de omvang van hun rechten en verplichtingen te kennen en dienovereenkomstig hun maatregelen te treffen. Dit is in het bijzonder een dwingend vereiste wanneer het gaat om een handeling die financiële gevolgen kan hebben (zie arrest van 10 maart 2009, Heinrich, C-345/06, EU:C:2009:140, punt 44 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

219    Wat om te beginnen de uit de bestreden handelingen voortvloeiende rechten en verplichtingen van verzoeker betreft, blijkt in casu duidelijk uit besluit 2014/145, zoals gewijzigd, en verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, dat verzoeker niet het recht heeft om zich op het grondgebied van de lidstaten te begeven en dat zijn tegoeden en economische middelen op het grondgebied van de Unie zijn bevroren. In deze handelingen is ook een meldingsplicht vastgelegd en is tevens bepaald in welke gevallen van deze maatregelen kan worden afgeweken.

220    Wat voorts de vraag betreft of de Raad met de tegen verzoeker aangevoerde gronden het beginsel van rechtszekerheid in acht heeft genomen, zij opgemerkt dat de Raad niet verplicht is om uitdrukkelijk aan te geven wat een persoon wiens naam op de litigieuze lijsten staat, moet doen om zijn naam van die lijsten te laten schrappen.

221    Wat verder de verwijzing van verzoeker naar de in het kader van het eerste onderdeel van het eerste middel aangevoerde argumenten betreft, kan worden volstaan met de opmerking dat hij daarmee geen schending van het beginsel van rechtszekerheid heeft kunnen aantonen, zoals blijkt uit de punten 50 tot en met 70 hierboven.

222    Bijgevolg moet het derde middel worden verworpen.

4.      Vierde middel: onevenredige inbreuk op de grondrechten

223    Verzoeker betoogt dat de bestreden handelingen een onevenredige inbreuk vormen op zijn recht op eerbiediging van zijn privéleven, zijn eigendomsrecht, zijn vrijheid van ondernemerschap en zijn recht op vrij verkeer.

224    Dergelijke inbreuken kunnen niet worden gerechtvaardigd op grond van het eerste onderdeel van criterium h), aangezien dit betrekking heeft op personen die niet rechtstreeks of indirect betrokken zijn bij de acties van de Russische Federatie in Oekraïne en die dus geen druk kunnen uitoefenen op de Russische regering.

225    De Raad, ondersteund door de Commissie, betwist verzoekers betoog.

226    In de eerste plaats is reeds geoordeeld dat beperkende maatregelen zoals die welke in deze zaak op verzoeker van toepassing zijn, onbetwistbaar een beperking van de uitoefening van het eigendomsrecht met zich meebrengen en het privéleven en de vrijheid van ondernemerschap van de betrokken persoon aantasten (zie in die zin arresten van 30 november 2016, Rotenberg/Raad, T-720/14, EU:T:2016:689, punt 167 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 6 september 2023, Pumpyanskiy/Raad, T‑291/22, niet gepubliceerd, EU:T:2023:499, punt 94).

227    Deze rechten genieten echter binnen het Unierecht geen absolute bescherming, maar moeten in relatie tot hun maatschappelijke functie worden beschouwd (zie arrest van 12 maart 2014, Al Assad/Raad, T‑202/12, EU:T:2014:113, punt 113 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

228    In dat verband zij eraan herinnerd dat volgens artikel 52, lid 1, van het Handvest „[b]eperkingen op de uitoefening van de in [het] Handvest erkende rechten en vrijheden [...] bij wet [moeten] worden gesteld en de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden [moeten] eerbiedigen” en „[m]et inachtneming van het evenredigheidsbeginsel [...] slechts beperkingen [kunnen] worden gesteld indien zij noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen”.

229    Om in overeenstemming met het Unierecht te zijn, moet een beperking op de uitoefening van de betrokken grondrechten dus aan vier voorwaarden voldoen. Ten eerste moet de betrokken beperking „bij wet worden gesteld”, in die zin dat de instelling van de Unie die maatregelen neemt die deze rechten van een persoon kunnen inperken, daarvoor over een rechtsgrondslag moet beschikken. Ten tweede moet de betrokken beperking de wezenlijke inhoud van het betrokken grondrecht eerbiedigen. Ten derde moet zij daadwerkelijk beantwoorden aan een door de Unie erkende doelstelling van algemeen belang. Ten vierde moet de betrokken beperking evenredig zijn (zie arrest van 27 juli 2022, RT France/Raad, T‑125/22, EU:T:2022:483, punten 145 en 222 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

230    In casu betwist verzoeker niet dat aan de eerste drie voorwaarden is voldaan. In dit verband is reeds geoordeeld dat de individuele beperkende maatregelen die zijn vastgesteld op grond van besluit 2014/145, zoals gewijzigd, en verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, aan deze voorwaarden voldoen (zie in die zin arrest van 11 september 2024, Ezubov/Raad, T‑741/22, niet gepubliceerd, EU:T:2024:605, punten 214 tot en met 217 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Verzoeker betwist daarentegen dat de beperking van bovengenoemde grondrechten evenredig is, op grond van het argument dat het eerste onderdeel van criterium h) de mogelijkheid biedt om de naam van personen die, net als hij, niet bij machte zijn om individueel druk uit te oefenen op de Russische regering, op de lijst op te nemen.

231    Opgemerkt zij echter dat de betrokken beperkende maatregelen, gelet op doelstellingen van algemeen belang die voor de internationale gemeenschap zo fundamenteel zijn als die welke hierboven in punt 81 zijn genoemd, op zich niet als onevenredig kunnen worden beschouwd (zie in die zin arrest van 15 november 2023, OT/Raad, T‑193/22, EU:T:2023:716, punt 199 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

232    Wat de noodzaak ervan betreft, moet worden vastgesteld dat het nagestreefde doel, namelijk het uitoefenen van druk op personen die betrokken zijn bij het omzeilen van de aan de Russische Federatie opgelegde beperkende maatregelen, teneinde de doeltreffendheid van die maatregelen te waarborgen, niet even doeltreffend kan worden bereikt met andere, minder ingrijpende maatregelen, zoals een systeem van voorafgaande vergunning (zie in die zin arrest van 15 november 2023, OT/Raad, T-193/22, EU:T:2023:716, punt 200 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

233    Bovendien vormen de betrokken maatregelen, zoals in het kader van het eerste middel is opgemerkt, tijdelijke en omkeerbare beperkingen en bieden zij de lidstaten de mogelijkheid om afwijkingen toe te staan (zie punt 92 hierboven).

234    Uit artikel 6, eerste en tweede alinea, van besluit 2014/145, zoals gewijzigd, blijkt namelijk dat de Raad verplicht is de litigieuze lijsten om de zes maanden te herzien, teneinde ervoor te zorgen dat de namen van personen en entiteiten die niet langer voldoen aan de criteria om op de litigieuze lijsten te worden opgenomen, worden geschrapt.

235    Voorts bieden artikel 2, leden 3 en 4, van besluit 2014/145, zoals gewijzigd, alsook artikel 4, lid 1, artikel 5, lid 1, en artikel 6, lid 1, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, de mogelijkheid om het gebruik van bevroren tegoeden toe te staan om in basisbehoeften te voorzien of bepaalde verplichtingen na te komen, alsook de mogelijkheid om specifiek toestemming te verlenen om tegoeden, andere financiële activa of andere economische middelen vrij te geven. Zo ook kan de bevoegde autoriteit van een lidstaat krachtens artikel 1, lid 6, van besluit 2014/145 op de lijsten geplaatste personen onder meer op grond van dringende humanitaire noden op het grondgebied toelaten.

236    Met betrekking tot het feit dat verzoekers naam op grond van het eerste onderdeel van criterium h) op de litigieuze lijsten is geplaatst, terwijl hij stelt dat hij noch rechtstreeks, noch indirect betrokken is bij de acties van de Russische Federatie in Oekraïne, dient te worden opgemerkt dat de toepassing van het eerste onderdeel van criterium h), zoals hierboven in punt 84 is vastgesteld, afhankelijk is van de voorwaarde dat reeds opgelegde beperkende maatregelen worden omzeild. Het doet er derhalve niet toe of de personen die betrokken zijn bij handelingen die een dergelijke omzeiling vormen, al dan niet zelf banden hebben met de Russische regering.

237    De nadelen die verzoeker ondervindt, zijn dus niet buitensporig groot in verhouding tot het belang van het doel dat met de bestreden handelingen wordt nagestreefd.

238    Bijgevolg hebben de bestreden handelingen geen onevenredige inbreuk gemaakt op het eigendomsrecht, de vrijheid van ondernemerschap of het recht op eerbiediging van het privé- en gezinsleven van verzoeker.

239    Wat in de tweede plaats de vermeende inbreuk op het recht van verzoeker betreft om zich vrij op het grondgebied van de Unie te verplaatsen, blijkt uit artikel 20, lid 2, onder a), VWEU, artikel 21, lid 1, VWEU en artikel 45, lid 1, van het Handvest, dat het recht om zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te verplaatsen en aldaar te verblijven uitsluitend toekomt aan burgers van de Unie. Aangezien uit de stukken niet blijkt dat verzoeker de nationaliteit van een lidstaat bezit, is hij geen burger van de Unie die aanspraak kan maken op het recht om zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te bewegen.

240    In het deel van het verzoekschrift waarin de feiten worden uiteengezet, vermeldt verzoeker weliswaar dat hij „in het bezit is van een verblijfsvergunning van de Republiek Cyprus”, maar artikel 45, lid 2, van het Handvest, de enige bepaling waarop verzoeker zich in dit verband beroept, bepaalt dat „[d]e vrijheid van verkeer en verblijf [...] overeenkomstig de Verdragen [kan] worden toegekend aan onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van een lidstaat verblijven”. Deze bepaling voorziet in een bevoegdheid en doet dus geen recht op vrij verkeer ontstaan.

241    Hoe dan ook is reeds geoordeeld dat de Raad in beginsel het recht van onderdanen van derde landen op vrij verkeer en verblijf in de Unie kan beperken door handelingen vast te stellen in het kader van het GBVB, mits hij daarbij het evenredigheidsbeginsel in acht neemt (zie arrest van 24 mei 2023, Lyubetskaya/Raad, T-556/21, niet gepubliceerd, EU:T:2023:283, punt 75 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

242    Uit de overwegingen in de punten 231 tot en met 237 hierboven kan eveneens worden geconcludeerd dat de beperkingen op verzoekers vrijheid van verkeer op het grondgebied van de Unie evenredig zijn.

243    Gelet op de voorgaande overwegingen moet het vierde middel worden verworpen.

5.      Vijfde middel: schending van het evenredigheidsbeginsel

244    Verzoeker betoogt dat de opname van zijn naam op de litigieuze lijsten in strijd is met het evenredigheidsbeginsel, omdat er andere waarborgen bestonden om te voorkomen dat de aan Deripaska opgelegde beperkende maatregelen zouden worden omzeild. De betrokken transactie zou dus in ieder geval niet hebben kunnen leiden tot de automatische vrijgave van de aan hem toebehorende gelden. Er zou een afwijkingsprocedure moeten worden ingeleid, die de nationale autoriteiten een ruime beoordelingsmarge laat. Overigens heeft de betrokken transactie in deze zaak niet tot het beoogde resultaat geleid vanwege het besluit van de Oostenrijkse autoriteiten.

245    De Raad betwist verzoekers betoog.

246    Zoals hierboven in punt 79 is opgemerkt, vereist het evenredigheidsbeginsel dat de middelen waarmee een bepaling van Unierecht de door de betrokken regelgeving legitiem nagestreefde doelstellingen beoogt te bereiken, passend zijn en niet verder gaan dan daarvoor noodzakelijk is.

247    In de onderhavige zaak berust het betoog van verzoeker echter op de onjuiste premisse dat het doel van de beperkende maatregelen jegens hem erin bestond de betrokken transactie te verhinderen. Zoals bij de beoordeling van het tweede onderdeel van het eerste middel is opgemerkt, beogen de betrokken beperkende maatregelen immers de druk op de Russische regering te vergroten en de kosten van haar acties die erop gericht zijn de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne te ondermijnen, te verhogen om haar ertoe te bewegen dergelijke acties te staken, en beantwoordt het eerste onderdeel van criterium h) aan dit doel (zie de punten 81-83 hierboven).

248    Bovendien blijkt uit de beoordeling van het tweede middel dat de Raad over voldoende aanwijzingen beschikte om de opname en handhaving van verzoekers naam op de litigieuze lijsten op grond van het eerste onderdeel van criterium h), en dus de beperkende maatregelen jegens hem, te rechtvaardigen.

249    Voorts blijkt uit de beoordeling van het tweede onderdeel van het eerste middel en van het vierde middel dat deze maatregelen evenredig waren aan de nagestreefde doelstelling.

250    Bijgevolg moet het vijfde middel worden verworpen.

6.      Zesde middel: procedurefout wegens schending van de verplichting tot heroverweging

251    In het kader van het zesde middel, dat is aangevoerd ter ondersteuning van het verzoek tot nietigverklaring van de handelingen van september 2025, voert verzoeker aan dat de betrokken transactie in december 2023 heeft plaatsgevonden en dat hij sindsdien stappen heeft ondernomen om deze via de rechter ongedaan te maken, hetgeen de handelsrechtbank te Moskou volgens hem op 28 februari 2025 heeft aanvaard door akte te nemen van een minnelijke schikking. Hoewel de Raad tijdig op de hoogte was gebracht van deze ontwikkeling, namelijk enkele maanden vóór de vaststelling van de handelingen van september 2025, heeft hij deze genegeerd, zodat hij zijn verplichting tot heroverweging heeft geschonden. Bovendien heeft de Raad volgens verzoeker ook geen rekening gehouden met de nieuwe elementen die hij hem nochtans had verstrekt vóór de vaststelling van de eerdere handelingen waarbij zijn naam op de litigieuze lijsten werd gehandhaafd.

252    De Raad betwist verzoekers betoog.

253    Vooraf zij opgemerkt dat artikel 3, lid 3, van besluit 2014/145, zoals gewijzigd, en artikel 14, lid 3, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd, bepalen dat, indien er opmerkingen worden ingediend of nieuw substantieel bewijsmateriaal wordt overgelegd, de Raad zijn besluit toetst en de betrokken persoon van het resultaat in kennis stelt. In casu volgt uit artikel 6 van besluit 2014/145, zoals gewijzigd, dat „[d]it besluit [...] voortdurend [wordt] geëvalueerd” en „zo nodig [wordt] verlengd of gewijzigd indien de Raad van oordeel is dat de doelstellingen ervan niet zijn bereikt”.

254    Zoals hierboven in punt 172 is opgemerkt, houden deze bepalingen in dat het bij de periodieke heroverweging van de beperkende maatregelen aan de Raad staat om een geactualiseerde beoordeling van de situatie uit te voeren en een balans op te maken van het effect van deze maatregelen, teneinde te bepalen of zij het mogelijk hebben gemaakt om de doelstellingen te verwezenlijken die door de initiële plaatsing van de namen van de betrokken personen en entiteiten op de litigieuze lijst werden beoogd, dan wel of nog steeds dezelfde conclusie met betrekking tot deze personen en entiteiten kan worden getrokken.

255    Hieruit volgt dat de heroverweging van de beperkende maatregelen voor de Raad de verplichting inhoudt om opnieuw inhoudelijk te beoordelen of het relevant, en dus gegrond, is om deze maatregelen al dan niet voort te zetten. Zoals de Raad betoogt, beroept verzoeker zich dus, anders dan hij aangeeft, niet op een procedurefout, maar verwijt hij deze instelling te hebben geconcludeerd dat zijn naam op de litigieuze lijsten moest blijven staan ondanks de gegevens die hij haar had verstrekt, hetgeen aansluit bij het tweede middel, waarmee een beoordelingsfout wordt aangevoerd. Het Gerecht heeft echter hierboven in punt 208 vastgesteld dat de handhaving van de beperkende maatregelen door de handelingen van september 2025 gerechtvaardigd was.

256    De verplichting tot periodieke evaluatie van de beperkende maatregelen houdt weliswaar in dat de betrokken persoon in de gelegenheid moet worden gesteld zijn standpunt naar voren te brengen, en dus dat bepaalde procedurele waarborgen in verband met de rechten van de verdediging, en in het bijzonder het recht om te worden gehoord, in acht moeten worden genomen, maar het gaat hier om verplichtingen die losstaan van de verplichting tot heroverweging waarvan verzoeker de schending aanvoert.

257    Gesteld dat verzoeker zich op de schending van dergelijke waarborgen wil beroepen, zij eraan herinnerd dat het recht om in elke procedure te worden gehoord, dat is neergelegd in artikel 41, lid 2, onder a), van het Handvest en dat integraal deel uitmaakt van de eerbiediging van de rechten van de verdediging, waarborgt dat eenieder in staat wordt gesteld naar behoren en daadwerkelijk zijn standpunt kenbaar te maken in het kader van een administratieve procedure, voordat een besluit wordt genomen dat zijn belangen op nadelige wijze kan beïnvloeden (zie arrest van 27 juli 2022, RT France/Raad, T‑125/22, EU:T:2022:483, punt 75 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

258    De eerbiediging van de rechten van de verdediging en van het recht om te worden gehoord vereist echter weliswaar dat de instellingen van de Unie de persoon tegen wie een bezwarende handeling is gericht, in staat stellen zijn standpunt nuttig kenbaar te maken, maar kan hen niet verplichten zich achter dat standpunt te scharen, zodat het enkele feit dat de Raad niet tot de conclusie is gekomen dat de verlenging van de beperkende maatregelen ongegrond was, en het zelfs niet nuttig heeft geacht om nader onderzoek te verrichten in het licht van de door deze persoon ingediende opmerkingen, niet betekent dat geen rekening is gehouden met deze opmerkingen (zie in die zin arresten van 27 september 2018, Ezz e.a./Raad (T-288/15, EU:T:2018:619, punten 330 en 331), en 15 september 2021, Boshab/Raad (T‑107/20, niet gepubliceerd, EU:T:2021:583, punten 103 en 104).

259    In casu heeft de Raad bij de vaststelling van de handelingen van maart 2025 verzoeker verzocht om uiterlijk op 2 juni 2025 zijn opmerkingen in te dienen, hetgeen hij heeft gedaan door op 23 mei 2025 een verzoek tot heroverweging in te dienen. Voorts heeft de Raad in zijn brief van 15 september 2025, waarmee hij verzoeker in kennis stelde van de handelingen van september 2025, uitdrukkelijk gereageerd op diens betoog dat de beperkende maatregelen achterhaald waren ten gevolge van de annulering van de betrokken transactie, zoals vastgesteld door de handelsrechtbank te Moskou. De Raad heeft namelijk opgemerkt dat volgens hem uit de door verzoeker aangevoerde elementen niet kon worden geconcludeerd dat deze maatregelen niet langer relevant waren. Hij heeft er met name op gewezen dat de met verzoeker verbonden ondernemingen en die welke met Deripaska verbonden zijn, nog steeds bestonden en dat er nog steeds geldoverdrachten tussen hen te verwachten waren, zodat er nog steeds een risico op omzeiling bestond.

260    In deze omstandigheden heeft verzoeker de gelegenheid gekregen om naar behoren en daadwerkelijk zijn standpunt kenbaar te maken vóór de vaststelling van de handelingen van september 2025 en heeft de Raad rekening gehouden met dit standpunt. Het feit dat de Raad ondanks zijn opmerkingen heeft besloten zijn naam op de litigieuze lijsten te handhaven, kan geen schending van de rechten van de verdediging vormen, aangezien de Raad volgens de hierboven in punt 258 aangehaalde rechtspraak niet verplicht was om het standpunt van verzoeker te volgen.

261    Hieruit volgt dat het zesde middel moet worden afgewezen en dat het beroep dus in zijn geheel moet worden verworpen.

IV.    Kosten

262    Volgens artikel 134, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij verwezen in de kosten, voor zover dat is gevorderd. Aangezien verzoeker in het ongelijk is gesteld, moet hij overeenkomstig de vordering van de Raad worden verwezen in zijn eigen kosten en in die van de Raad.

263    Overeenkomstig artikel 138, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering dragen het Koninkrijk België en de Commissie hun eigen kosten.

HET GERECHT (Achtste kamer, zitting hebbend met vijf rechters),

rechtdoende, verklaart:

1)      Het beroep wordt verworpen.

2)      Dimitry Aleksandrovich Beloglazov wordt verwezen in zijn eigen kosten en in die van de Raad van de Europese Unie.

3)      Het Koninkrijk België en de Commissie dragen hun eigen kosten.

Gâlea

Costeira

Tóth

Ricziová

 

      Spangsberg Grønfeldt

Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 15 juli 2026.

ondertekeningen


Inhoud


I. Voorgeschiedenis van het geding en feiten die dateren van na de instelling van het beroep

II. Conclusies van partijen

III. In rechte

A. Verzoek om bepaalde gegevens weg te laten voor het publiek

B. Verzoek tot nietigverklaring van de bestreden handelingen

1. Eerste middel: onwettigheid van het eerste onderdeel van criterium h)

a) Vermeende schending van het rechtszekerheidsbeginsel

b) Vermeende schending van het evenredigheidsbeginsel

2. Tweede middel: onjuiste beoordeling

a) Vermeende extraterritoriale toepassing van verordening nr. 269/2014

b) Toepassing van het eerste onderdeel van criterium h) op verzoeker

1) Voorafgaande overwegingen

2) Het begrip „omzeiling” van de in verordening nr. 269/2014 vastgestelde maatregelen

3) Facilitering van een schending van het verbod op het omzeilen van de in verordening nr. 269/2014 vastgestelde maatregelen

c) Vermeend achterhaald karakter van de aan verzoeker opgelegde beperkende maatregelen

1) De handelingen van juni 2024

2) De handelingen van september 2024

3) De handelingen van maart 2025

4) De handelingen van september 2025

5) Conclusie

3. Derde middel: schending van de rechten van de verdediging en van het beginsel van rechtszekerheid

4. Vierde middel: onevenredige inbreuk op de grondrechten

5. Vijfde middel: schending van het evenredigheidsbeginsel

6. Zesde middel: procedurefout wegens schending van de verplichting tot heroverweging

IV. Kosten


*      Procestaal: Frans.