ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 12.6.2024
COM(2024) 244 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
για την ανάθεση στην Επιτροπή της εξουσίας να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2016, σχετικά με τους δείκτες που χρησιμοποιούνται ως δείκτες αναφοράς σε χρηματοπιστωτικά μέσα και χρηματοπιστωτικές συμβάσεις ή για τη μέτρηση της απόδοσης επενδυτικών κεφαλαίων, και για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/48/ΕΚ και 2014/17/ΕΕ και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 596/2014
1.Εισαγωγή
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θεσπίστηκε στις 8 Ιουνίου 2016. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2016/1011 τροποποιήθηκε στη συνέχεια με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2089 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2175 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/168 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/2869 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1011 θέσπισε κοινό πλαίσιο για την εξασφάλιση της ακρίβειας και ακεραιότητας των δεικτών που χρησιμοποιούνται είτε ως δείκτες αναφοράς σε χρηματοπιστωτικά μέσα και χρηματοπιστωτικές συμβάσεις είτε για τη μέτρηση της απόδοσης επενδυτικών κεφαλαίων στην Ένωση.
Σύμφωνα με το άρθρο 49 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.
Όσον αφορά το άρθρο 3 παράγραφος 2, το άρθρο 13 παράγραφος 2α, το άρθρο 19α παράγραφος 2, το άρθρο 19γ παράγραφος 1, το άρθρο 20 παράγραφος 6, το άρθρο 24 παράγραφος 2, το άρθρο 27 παράγραφος 2β, το άρθρο 33 παράγραφος 7, το άρθρο 51 παράγραφος 6 και το άρθρο 54 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011, το άρθρο 49 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 προβλέπει ότι η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο πέντε ετών, η οποία μπορεί να ανανεωθεί σιωπηρά για περαιτέρω περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλουν αντιρρήσεις το αργότερο εντός τριών μηνών πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου. Αρχικά, η πενταετής περίοδος διήρκεσε από τις 30 Ιουνίου 2016 έως τις 30 Ιουνίου 2021. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/2089 τροποποίησε το άρθρο 49 παράγραφος 2, ώστε η ανάθεση των εξουσιών να ισχύει επί του παρόντος από τις 10 Δεκεμβρίου 2019 έως τις 10 Δεκεμβρίου 2024, και πρόσθεσε την απαίτηση κατάρτισης έκθεσης από την Επιτροπή σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί. Η παρούσα έκθεση αποσκοπεί στην εκπλήρωση αυτής της απαίτησης.
2.Νομική βάση
Το άρθρο 49 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 απαιτεί από την Επιτροπή να καταρτίζει έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί, οι οποίες αναφέρονται στην εν λόγω διάταξη, πριν από τη λήξη της πενταετούς περιόδου για την οποία χορηγούνται.
3.Άσκηση της εξουσιοδότησης
3.1.Διαβούλευση πριν από την έκδοση
Σύμφωνα με το άρθρο 49 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011, κατά τη σύνταξη των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή διεξήγαγε διαβουλεύσεις με την ομάδα εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κινητών Αξιών (EG ESC). Όλα τα κράτη μέλη κλήθηκαν να ορίσουν εμπειρογνώμονες για να συμμετάσχουν στις εν λόγω διαβουλεύσεις, στις οποίες κλήθηκε επίσης να συμμετάσχει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Κατά τη σύνταξη των τελικών εκδόσεων των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στις διαβουλεύσεις αυτές. Η Επιτροπή ενημέρωνε επίσης τακτικά τα μέλη της EG ESC για την επιτελούμενη πρόοδο όσον αφορά τα σχέδια των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
Μόλις οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις εκδόθηκαν από την Επιτροπή, κοινοποιήθηκαν ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθεί η προθεσμία διατύπωσης αντιρρήσεων που αναφέρεται στο σημείο 3.2 κατωτέρω.
3.2.Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που έχουν εκδοθεί
Κατά την περίοδο αναφοράς από τις 10 Δεκεμβρίου 2019 έως τις 10 Δεκεμβρίου 2024, η Επιτροπή άσκησε τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί εκδίδοντας τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στον κατωτέρω πίνακα. Πριν από τη θέσπιση της υποχρέωσης υποβολής εκθέσεων, η Επιτροπή είχε ήδη εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 2, του άρθρου 20 παράγραφος 6 στοιχείο α), του άρθρου 20 παράγραφος 6 στοιχείο γ) και του άρθρου 51 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011.
|
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη
|
Ανάθεση εξουσιών
|
|
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (EΕ) 2020/1816 της Επιτροπής
|
άρθρο 13 παράγραφος 2α
|
|
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (EΕ) 2020/1818 της Επιτροπής
|
άρθρο 19α παράγραφος 2
άρθρο 19γ παράγραφος 1
|
|
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (EΕ) 2020/1817 της Επιτροπής
|
άρθρο 27 παράγραφος 2β
|
3.3.Διατύπωση αντιρρήσεων για τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις
Σύμφωνα με το άρθρο 49 παράγραφοι 6 και 6α του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο μπορούν να διατυπώσουν αντίρρηση για μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που έχει εκδοθεί εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης, η οποία μπορεί να παραταθεί κατά τρεις ακόμη μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου. Αν είτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε το Συμβούλιο διατυπώσει αντιρρήσεις για μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της εν λόγω προθεσμίας, η πράξη δεν τίθεται σε ισχύ. Ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο προέβαλε αντιρρήσεις για κάποια από τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στο τμήμα 3.2.
3.4.Ανάγκη ανανέωσης της εξουσίας έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων
Ενώ ορισμένες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις έχουν εκδοθεί ήδη, δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα χρήση των εξουσιών που έχουν ανατεθεί και παρατίθενται στον κατωτέρω πίνακα.
|
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις
|
Ανάθεση εξουσιών
|
|
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την επανεξέταση της μεθόδου υπολογισμού που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των κατώτατων ορίων που αναφέρονται στο άρθρο 20 παράγραφος 1 υπό το φως των εξελίξεων στην αγορά, της πορείας των τιμών και των ρυθμιστικών εξελίξεων, καθώς και την καταλληλότητα της κατάταξης δεικτών αναφοράς με συνολική αξία σε αναφερόμενα στον δείκτη χρηματοπιστωτικά μέσα, χρηματοπιστωτικές συμβάσεις ή επενδυτικά κεφάλαια κοντά στο κατώτατο όριο
|
άρθρο 20 παράγραφος 6 στοιχείο β)
|
|
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την επανεξέταση της μεθόδου υπολογισμού που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό του κατώτατου ορίου που αναφέρεται στο άρθρο 24 παράγραφος 1 στοιχείο α) υπό το φως των εξελίξεων στην αγορά, της πορείας των τιμών και των ρυθμιστικών εξελίξεων, καθώς και την καταλληλότητα της κατάταξης δεικτών αναφοράς με συνολική αξία σε αναφερόμενα στον δείκτη χρηματοπιστωτικά μέσα, χρηματοπιστωτικές συμβάσεις ή επενδυτικά κεφάλαια η οποία είναι κοντά στο εν λόγω κατώτατο όριο
|
άρθρο 24 παράγραφος 2
|
|
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σχετικά με μέτρα για τον προσδιορισμό των προϋποθέσεων υπό τις οποίες οι οικείες αρμόδιες αρχές μπορούν να αξιολογούν αν υπάρχει αντικειμενικός λόγος για την παροχή ενός δείκτη αναφοράς ή μιας οικογένειας δεικτών αναφοράς σε τρίτη χώρα και την προσυπογραφή τους για χρήση στην Ένωση.
|
άρθρο 33 παράγραφος 7
|
|
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την παράταση της 42μηνης περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 51 παράγραφος 2 κατά 24 μήνες, αν η έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 54 παράγραφος 1 στοιχείο β) τεκμηριώνει ότι το μεταβατικό καθεστώς εγγραφής στο μητρώο δυνάμει του άρθρου 51 παράγραφος 2 δεν αποβαίνει εις βάρος μιας κοινής ευρωπαϊκής αντίληψης εποπτείας και της συνέπειας των πρακτικών και προσεγγίσεων εποπτείας μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
|
άρθρο 54 παράγραφος 3
|
Οι λόγοι για τους οποίους οι εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις δεν έχουν ακόμη εκδοθεί ποικίλλουν.
-Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται δυνάμει των εξουσιών που ανατίθενται στο άρθρο 18α παράγραφος 3, στο άρθρο 30 παράγραφος 2α, στο άρθρο 30 παράγραφος 3α και στο άρθρο 33 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 σχετίζονται με τους κανόνες για τη χρήση μη ενωσιακών δεικτών αναφοράς στην Ένωση. Η ημερομηνία εφαρμογής του εν λόγω καθεστώτος έχει αναβληθεί αρκετές φορές, πιο πρόσφατα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, καθώς κατέστη σαφές ότι ο περιορισμός της πρόσβασης σε μη ενωσιακούς δείκτες αναφοράς θα απέβαινε εις βάρος των εποπτευόμενων οντοτήτων στην ΕΕ που χρησιμοποιούν τους εν λόγω δείκτες αναφοράς. Δεδομένου ότι η εφαρμογή των κανόνων για τη χρήση δεικτών αναφοράς τρίτων χωρών στην ΕΕ δεν έχει ακόμη καταστεί υποχρεωτική, κρίθηκε πρόωρη η έκδοση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων βάσει των εν λόγω εξουσιών που έχουν ανατεθεί.
-Όσον αφορά τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που εκδίδονται δυνάμει των εξουσιών που ανατίθενται στο άρθρο 20 παράγραφος 6 στοιχείο β) και στο άρθρο 24 παράγραφος 2, δεν έχουν αναφερθεί στην Επιτροπή, κατά τις τακτικές επαφές της με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών και τις εθνικές αρμόδιες αρχές, τυχόν πρακτικές δυσκολίες στην εφαρμογή των ποσοτικών ορίων των 500 δισ. EUR και των 50 δισ. EUR βάσει των οποίων γίνεται η διάκριση μεταξύ κρίσιμων, σημαντικών και μη σημαντικών δεικτών αναφοράς. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν υπήρχε ανάγκη επανεξέτασης της μεθόδου υπολογισμού για τον καθορισμό των διαφόρων ποσοτικών ορίων στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1011 και δεν εξέδωσε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τον σκοπό αυτό. Η Επιτροπή θα το πράξει σε περίπτωση μεταβολής των συνθηκών.
-Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει της εξουσίας η οποία ανατίθεται στο άρθρο 54 παράγραφος 3 αφορά την παράταση της 42μηνης περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 51 παράγραφος 2 κατά 24 μήνες για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 στους διαχειριστές των δεικτών αναφοράς που έχουν εγκατασταθεί στην Ένωση πριν από το 2020. Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν έκανε χρήση της εν λόγω εξουσίας που της ανατέθηκε, η μεταβατική περίοδος που θα είχε επιτρέψει την παράταση έχει πλέον λήξει, γεγονός που καθιστά παρωχημένη την ανατεθείσα εξουσία.
Τέλος, δεδομένου ότι η Επιτροπή πρότεινε την τροποποίηση του άρθρου 24 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 και ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε εν συνεχεία τροποποιήσεις στο άρθρο 33, είναι προς το παρόν αβέβαιο κατά πόσον οι εξουσίες που ανατίθενται στα εν λόγω άρθρα θα τροποποιηθούν στον αναθεωρημένο κανονισμό.
4.Συμπέρασμα
Δεδομένων των εξηγήσεων που παρέχονται στο τμήμα 3, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει σαφής ανάγκη για σιωπηρή ανανέωση της εξουσιοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 49 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 για περαιτέρω περίοδο πέντε ετών.
Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να λάβουν γνώση της παρούσας έκθεσης.