7.6.2014   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 174/25

Rapporteur

Pedro SANZ ALONSO, minister-president van La Rioja (ES/EVP)

Referentiedocument

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten op de binnenmarkt en in derde landen

COM(2013) 812 final

1.

is bijzonder ingenomen met dit voorstel voor een verordening, omdat hieruit blijkt dat de Commissie aandacht heeft voor voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten op de interne markt en in derde landen. Met name het feit dat een nieuw kader wordt voorgesteld om de voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor Europese landbouwproducten zowel binnen als buiten Europa te ondersteunen en kracht bij te zetten, kan de goedkeuring van het Comité wegdragen.

2.

Het belang van voorlichtings-en afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten op de interne markt en in derde landen is groot: zij moeten de landbouwsector in staat stellen het hoofd te bieden aan de talloze uitdagingen die samenhangen met de toenemende mededinging, en er tegelijk voor zorgen dat nieuwe markten worden opengesteld waar deze producten een groter aandeel kunnen krijgen. De Europese landbouwproducenten hebben immers te maken met open grenzen en globalisering van de markten.

3.

Dankzij dit voorstel zullen de consumenten zowel in Europa als wereldwijd een beter beeld krijgen van de kwaliteit van de Europese landbouwproducten en de strenge productienormen; zij zullen beseffen dat is voldaan aan de vereisten inzake voedselveiligheid en -zekerheid en milieu en meer vertrouwen krijgen in de producten die zij willen kopen en consumeren. Door de Europese landbouwproducten beter in de verf te zetten kan er voor gezorgd worden dat het inkomen van de producenten omhooggaat.

4.

De Europese landbouwsector is van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van de lokale en regionale economieën, levert een aanzienlijke bijdrage aan de werkgelegenheid en de ontwikkeling van de plattelandsbevolking, en helpt plattelandsvlucht tegen te gaan. Productie en verwerking zijn immers typisch landelijke activiteiten. De regionale dimensie moet een essentieel beleidsaspect blijven met het oog op een evenwichtige regionale ontwikkeling in Europa.

5.

De regio's hebben behoefte aan een ambitieus en doeltreffend afzetbevorderingsbeleid dat de kwaliteit en het typische karakter van de landbouwproducten benadrukt. Deze producten maken deel uit van het cultureel en gastronomisch erfgoed van de Europese Unie en zijn daarnaast een cruciale schakel in het economische en sociale leven van tal van Europese regio's. Zij maken het mogelijk activiteiten in stand te houden die rechtstreeks verbonden zijn met de regio's, met name op het platteland.

6.

Speciale aandacht moet uitgaan naar landbouwproducten die met traditionele ingrediënten en volgens typisch streekrecept bereid zijn.

7.

De verhoging van het budget voor deze maatregelen is onontkoombaar aangezien wordt voorgesteld het aantal begunstigden en de lijst van in aanmerking komende producten uit te breiden; bovendien is de bijdrage van de Commissie aan de multiprogramma's verhoogd.

8.

De bilaterale overeenkomsten die momenteel op de onderhandelingstafel liggen met derde partijen als Canada, de VS en Mercosur, en andere associatieovereenkomsten maken duidelijk dat voorlichtings- en afzetbevorderingsacties zowel op de interne markt als in derde landen steeds noodzakelijker worden met het oog op het concurrentievermogen van de Europese producten.

9.

Om concurrerend te blijven lijkt het logisch dat de financiering van voorlichtings- en afzetbevorderingsacties op de interne markt ten minste voor producten die onder een erkende kwaliteitsregeling vallen en producten van de biologische landbouw, wordt voortgezet.

10.

Het Comité wijst erop dat de GLB-hervorming verband houdt met het Europese handelsbeleid en dat de EU in het kader van het internationale handelsbeleid moet bijdragen tot de voedselzekerheid wereldwijd, en binnen de context van de WTO moet zorgen voor billijke voorwaarden voor de EU-landbouw.

11.

Als 75% van het budget naar voorlichtings- en afzetbevorderingsacties in derde landen gaat, dreigt de interne markt buiten de boot te vallen, terwijl dit toch de belangrijkste markt is voor de Europese producenten, die hard hun best moeten doen om de concurrenten uit derde landen voor te blijven.

12.

Het Comité verzoekt de Commissie daarom niet al bij voorbaat een streefpercentage van het budget voor voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor EU-landbouwproducten in derde landen vast te leggen; de interne markt verdient immers evenveel aandacht als de markt van derde landen.

13.

Het Comité onderschrijft het voorstel om vaker melding te maken van het merk of de oorsprong van een product. Verwijzingen naar handelsmerken in een context van algemene afzetbevorderingsacties zullen de aandacht trekken en de kans op financiering vergroten; daarbij dient er vanzelfsprekend op te worden toegezien dat met name op de interne markt de verhoudingen niet worden scheefgetrokken.

14.

Het Comité steunt het Commissievoorstel om kwaliteitsregelingen met officiële EU-logo's in te voeren, maar wijst er wel op dat de naam van een regio onlosmakelijk verbonden is met de algemene boodschap waarin de intrinsieke kwaliteiten van een product worden verkondigd, en dat de voorschriften inzake de vermelding van de geografische oorsprong van een product dus moeten worden versoepeld.

15.

De Europese kwaliteitsregelingen blijven zich uitbreiden en krijgen ook een steeds breder draagvlak in Europa; dat moet ook om tegemoet te komen aan de toenemende vraag van de Europese consument naar lokale kwaliteitsproducten die voldoen aan de strenge EU-normen inzake voedselveiligheid en milieu. Dergelijke erkende kwaliteitsproducten zijn voor de interne markt van groot belang en moeten dus de nodige stimulansen krijgen.

16.

Het Comité zou graag zien dat de uitvoeringsbepalingen worden vastgelegd bij uitvoeringshandelingen. De bureaus voor afzetbevordering zouden groepsacties van producentenverenigingen uit hun regio moeten kunnen coördineren en ook uitvoeren.

17.

De synergie-effecten tussen verschillende regionale producten zouden de rijkdom van elke afzonderlijke Europese regio nog kunnen benadrukken. Het gaat dan ook om belangrijke regionale inkomstenbronnen en om diensten van hoge kwaliteit die niet los kunnen worden gezien van de regionale identiteit en het erfgoed. Dit alles kan een positieve impact hebben op de kwaliteit van het bestaan in de landbouwregio's: er komen meer banen, met name in kwetsbare regio's, waarbij zowel op de naburige als de internationale markten nieuwe kansen ontstaan.

18.

Het Comité kan zich erin vinden dat de producentenorganisaties uit alle sectoren een rol zouden gaan spelen, maar wijst erop dat dan expliciet moet worden aangegeven aan welke vereisten deze organisaties moeten voldoen op het vlak van representativiteit; zij vertegenwoordigen immers alle sectoren.

19.

Binnen de producentenorganisaties zou extra aandacht moeten uitgaan naar de kleine en middelgrote ondernemingen, op voorwaarde dat zij zich richten op afzetbevordering van producten die onder erkende kwaliteitsregelingen vallen. Het gaat hier immers om de meest voorkomende categorie bedrijven in Europa, die kenmerkend is voor de Europese agrovoedingssector.

20.

Het is een goede zaak dat alle producten uit de EU met uitzondering van tabak in aanmerking kunnen komen voor de voorlichtings- en afzetbevorderingsacties op de interne markt en in derde landen; daarbij dient voorrang te worden gegeven aan producten die bijdragen tot een evenwichtige voeding en producten met een kwaliteitsvermelding die verwijst naar het Europese grondgebied.

21.

Het voornemen van de Commissie om een werkprogramma op te stellen waarin een duidelijke strategie voor het afzetbevorderingsbeleid wordt uiteengezet, wordt door het Comité toegejuicht.

22.

De Commissie zou duidelijk moeten aangeven hoe zij rekening denkt te houden met de prioriteiten van de lidstaten en hoe zij die zal opnemen in haar werkprogramma.

23.

Het Comité zou graag zien dat een werkprogramma met een looptijd van drie jaar wordt goedgekeurd, naar het voorbeeld van de huidige campagnes voor afzetbevordering, zodat rekening kan worden gehouden met de ontwikkelingen op de markten; jaarlijkse aanpassingen moeten wel mogelijk blijven.

24.

De Commissie zou zich bij de evaluatie en de selectie van de programma's moeten laten bijstaan door de lidstaten, zodat ook de regio's bij een en ander worden betrokken. De regio's zijn immers medeverantwoordelijk voor de financiering van de afzetbevorderingsmaatregelen die in het kader van het Elfpo overeind zijn gebleven voor de periode 2014-2020 (artikel 17); de desbetreffende bepalingen zijn vergelijkbaar met die voor maatregel 133 uit de periode 2007-2013.

25.

De Commissie zou moeten bekijken hoe de lidstaten en de regio's bij het EU-programma voor afzetbevordering kunnen worden betrokken zonder een en ander nodeloos ingewikkeld te maken, zodat de acties uit hoofde van dit programma aansluiten bij de regionale afzetbevorderingsstrategieën.

26.

Op grond van de huidige verordening kunnen twee oproepen tot het indienen van projectvoorstellen worden gelanceerd. Het Comité zou graag zien dat deze mogelijkheid behouden blijft, zodat kandidaten sneller een nieuwe aanvraag kunnen indienen wanneer hun programma in eerste instantie niet is geselecteerd.

27.

Het Comité kan zich vinden in de door de Commissie voorgestelde medefinancieringspercentages, die stroken met de doelstelling om de indiening van programma's in derde landen en multiprogramma's te stimuleren, maar stelt voor de medefinanciering voor multiprogramma's in derde landen op te trekken tot 75 %. Dit percentage zou ook kunnen gelden voor kleine en middelgrote ondernemingen waar het gaat om programma's van bijzonder belang.

28.

Het tot dusverre gevoerde afzetbevorderingsbeleid mag er dan toe hebben bijgedragen dat het consumentenvertrouwen bij crisissituaties is hersteld, er is nog steeds behoefte aan veel flexibelere en efficiëntere instrumenten voor voorlichting en afzetbevordering.

29.

Daarom zou kunnen worden overwogen de Europese medefinanciering op te trekken, met name voor voorlichtings- en afzetbevorderingsacties bij een landbouwcrisis, om zo discriminatie tussen producenten te vermijden.

30.

Ten slotte zou de Commissie duidelijk moeten maken hoe zij het vermogen van de EU om snel en adequaat te reageren bij crisissituaties wil verbeteren.

31.

De lidstaten zouden vrijwillig een financiële bijdrage moeten kunnen leveren aan de programma's; dit kan noodzakelijk zijn in het geval van productiesectoren die onderontwikkeld zijn of weinig economische draagkracht hebben.

32.

De Commissie zou meer oog moeten hebben voor de Europese regio's en de fundamentele rol die zij spelen bij de productie van kwaliteitslandbouwproducten en -levensmiddelen; zo zouden de regio's moeten worden betrokken bij de selectie van de programma's.

33.

De Commissie zou afzetbevorderingsacties op de interne markt moeten financieren om zo de verkoop van traditionele en streekgebonden EU-landbouwproducten en -levensmiddelen die onder een erkende kwaliteitsregeling vallen of afkomstig zijn uit de biologische landbouw, te bevorderen. Met de verspreiding en promotie van traditionele producten veranderen de consumptiepatronen die samenhangen met de globalisering van de Europese markt.