ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 13.5.2022
COM(2022) 208 final
2022/0157(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και της Νέας Ζηλανδίας, αφετέρου, όσον αφορά την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και των αρχών της Νέας Ζηλανδίας που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Η παρούσα πρόταση αφορά τη σύναψη, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμφωνίας με τη Νέα Ζηλανδία σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και των αρχών της Νέας Ζηλανδίας που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.
Στόχος της παρούσας συμφωνίας είναι να επιτραπεί η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρμόδιων αρχών της Νέας Ζηλανδίας, ώστε να υποστηριχθεί και να ενισχυθεί η δράση των αρχών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νέας Ζηλανδίας, καθώς και η αμοιβαία συνεργασία τους για την πρόληψη και την καταπολέμηση αξιόποινων πράξεων συμπεριλαμβανομένων των σοβαρών εγκλημάτων και της τρομοκρατίας, με παράλληλη διασφάλιση κατάλληλων εγγυήσεων όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες των φυσικών προσώπων, συμπεριλαμβανομένων της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων. Θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη διασυνοριακή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ όλων των αρμόδιων υπηρεσιών επιβολής του νόμου, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και με παγκόσμιους εταίρους, με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, την αποδιάρθρωση του οργανωμένου εγκλήματος και την καταπολέμηση του κυβερνοεγκλήματος. Υπό την έννοια αυτή, η συνεργασία με τη Νέα Ζηλανδία στον τομέα της επιβολής του νόμου είναι πρωταρχικής σημασίας, επειδή θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να προστατέψει περαιτέρω τα συμφέροντά της στον τομέα της ασφάλειας.
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Σε έναν κόσμο παγκοσμιοποίησης όπου το σοβαρό έγκλημα και η τρομοκρατία αποκτούν όλο και περισσότερο διακρατικό και πολύμορφο χαρακτήρα, οι αρχές επιβολής του νόμου θα πρέπει να είναι πλήρως εξοπλισμένες ώστε να συνεργάζονται με εξωτερικούς εταίρους για να διαφυλάσσουν την ασφάλεια των πολιτών τους. Ως εκ τούτου, η Ευρωπόλ θα πρέπει να είναι σε θέση να ανταλλάσσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα με αρχές επιβολής του νόμου τρίτων χωρών στον βαθμό που απαιτείται, ώστε να εκτελεί τα καθήκοντά της στο πλαίσιο των απαιτήσεων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794 της 11ης Μαΐου 2016.
Η Ευρωπόλ μπορεί να ανταλλάσσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα με τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς με βάση:
·συμφωνίες συνεργασίας που συνάφθηκαν μεταξύ της Ευρωπόλ και των χωρών εταίρων πριν από την έναρξη εφαρμογής του ισχύοντος κανονισμού για την Ευρωπόλ την 1η Μαΐου 2017.
Από την 1η Μαΐου 2017:
·απόφαση της Επιτροπής με την οποία διαπιστώνεται ότι η εν λόγω χώρα ή ο εν λόγω διεθνής οργανισμός διασφαλίζει επαρκές επίπεδο προστασίας των δεδομένων (στο εξής: απόφαση επάρκειας)·
·αν δεν υπάρχει απόφαση επάρκειας, συνάπτεται διεθνής συμφωνία με την οποία παρέχονται επαρκείς εγγυήσεις όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των ελευθεριών των φυσικών προσώπων. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομική βάση, η Επιτροπή είναι πλέον αρμόδια, εξ ονόματος της Ένωσης, για τη διαπραγμάτευση διεθνών συμφωνιών αυτού του είδους.
Στον βαθμό που είναι αναγκαίο για την εκτέλεση των καθηκόντων της, η Ευρωπόλ δύναται επίσης να συνάπτει και να διατηρεί σχέσεις συνεργασίας με εξωτερικούς εταίρους με τη θέσπιση συμφωνιών συνεργασίας και διοικητικών διακανονισμών, τα οποία δεν μπορούν αφ’ εαυτά να αποτελούν νομική βάση για την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Στην ενδέκατη έκθεση προόδου προς μια πραγματική και αποτελεσματική Ένωση Ασφάλειας, η Επιτροπή όρισε οκτώ χώρες προτεραιότητας στις περιοχές της Μέσης Ανατολής / Βόρειας Αφρικής (ΜΑΒΑ), λαμβάνοντας υπόψη την τρομοκρατική απειλή, τις προκλήσεις που συνδέονται με τη μετανάστευση και τις επιχειρησιακές ανάγκες της Ευρωπόλ για την έναρξη διαπραγματεύσεων. Αφού λήφθηκαν υπόψη η πολιτική για τη χάραξη στρατηγικής όπως περιγράφεται στο ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την ασφάλεια, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, η συνολική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι επιχειρησιακές ανάγκες των αρχών επιβολής του νόμου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα δυνητικά οφέλη της στενής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρμόδιων αρχών της Νέας Ζηλανδίας στον τομέα αυτό, όπως αποδεικνύεται και από την παρακολούθηση της κατάστασης μετά την επίθεση στο Christchurch τον Μάρτιο του 2019, η Επιτροπή θεωρεί αναγκαίο να μπορεί η Ευρωπόλ να ανταλλάσσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα με τις αρχές της Νέας Ζηλανδίας που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.
Η Ευρωπόλ και η αστυνομία της Νέας Ζηλανδίας υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας τον Απρίλιο του 2019. Στην εν λόγω συμφωνία ορίστηκε το πλαίσιο μιας διαρθρωμένης συνεργασίας, μεταξύ άλλων προσδιορίστηκε ασφαλής διαδικασία με την οποία δίνεται η δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας μεταξύ των δύο μερών, καθώς και τοποθέτησης αξιωματικού-συνδέσμου στην Ευρωπόλ από τη Νέα Ζηλανδία. Ωστόσο, στην εν λόγω συμφωνία συνεργασίας δεν προβλέπεται νομική βάση για την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Υπό το πρίσμα αυτό, στις 30 Οκτωβρίου 2019 η Επιτροπή διατύπωσε σύσταση με την οποία προτεινόταν η έγκριση από το Συμβούλιο της έναρξης διαπραγματεύσεων για σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νέας Ζηλανδίας σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών της Νέας Ζηλανδίας που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Στις 13 Μαΐου 2020 το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τη Νέα Ζηλανδία και εξέδωσε οδηγίες διαπραγμάτευσης .
Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 2021 σε φιλικό και εποικοδομητικό κλίμα. Μετά τον τέταρτο και τελευταίο γύρο διαπραγματεύσεων, ο οποίος πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2021, αμφότερα τα μέρη κατέληξαν σε συμφωνία όσον αφορά τις διατάξεις της συμφωνίας. Οι επικεφαλής διαπραγματευτές μονογράφησαν το σχέδιο κειμένου της συμφωνίας τον Νοέμβριο του 2021.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η διαπραγμάτευση της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις συνολικές οδηγίες διαπραγμάτευσης που εξέδωσε το Συμβούλιο στις 13 Μαΐου 2020. Η παρούσα συμφωνία συνάδει επίσης με την ισχύουσα πολιτική της Ένωσης όσον αφορά τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου. Τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε πρόοδος και βελτιώθηκε η συνεργασία στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, ενώ περιορίστηκε ο χώρος στον οποίο δρουν οι τρομοκράτες και οι δράστες σοβαρών εγκλημάτων. Στα ισχύοντα στρατηγικά έγγραφα της Επιτροπής υποστηρίζονται η ανάγκη βελτίωσης της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας στον τομέα επιβολής του νόμου στην ΕΕ, καθώς και η διεύρυνση της συνεργασίας με τρίτες χώρες. Στα εν λόγω έγγραφα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ασφάλειας, το θεματολόγιο της ΕΕ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η στρατηγική της ΕΕ για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος.
Μια συγκεκριμένη δέσμη εγγυήσεων, ιδίως αυτή που αποτυπώνεται στο κεφάλαιο ΙΙ της συμφωνίας, αφορά την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται στις Συνθήκες της ΕΕ και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού για την Ευρωπόλ, η Ευρωπόλ δύναται να διαβιβάζει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σε αρχή τρίτης χώρας ή σε διεθνή οργανισμό με βάση διεθνή συμφωνία συναφθείσα μεταξύ της Ένωσης και της εν λόγω τρίτης χώρας ή του εν λόγω διεθνούς οργανισμού δυνάμει του άρθρου 218 της ΣΛΕΕ, η οποία παρέχει επαρκείς εγγυήσεις όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των ελευθεριών των φυσικών προσώπων. Στο κεφάλαιο ΙΙ της συμφωνίας προβλέπονται οι εν λόγω εγγυήσεις, μεταξύ άλλων προβλέπονται ειδικότερα διατάξεις με τις οποίες διασφαλίζονται ορισμένες αρχές και υποχρεώσεις προστασίας των δεδομένων τις οποίες πρέπει να τηρούν τα μέρη (άρθρα 3, 4, 5, 7, 8, 11, 12, 13, 14 και 15), καθώς και διατάξεις με τις οποίες διασφαλίζονται εκτελεστά ατομικά δικαιώματα (άρθρα 6, 10 και 11), ανεξάρτητη εποπτεία (άρθρο 16) και αποτελεσματικά διοικητικά και δικαστικά μέσα προσφυγής για παραβιάσεις των δικαιωμάτων και των εγγυήσεων τα οποία αναγνωρίζονται στη συμφωνία και προκύπτουν από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 17).
Είναι αναγκαία η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ της ενίσχυσης της ασφάλειας και της διαφύλαξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής. Η Επιτροπή διασφάλισε ότι η συμφωνία παρέχει επαρκείς εγγυήσεις όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των θεμελιωδών ελευθεριών των φυσικών προσώπων, καθώς και νομική βάση για την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Νέα Ζηλανδία είναι εταίροι που έχουν στενή συνεργασία. Στη συμφωνία εταιρικής σχέσης για τις σχέσεις και τη συνεργασία ΕΕ-Νέας Ζηλανδίας, η οποία υπογράφηκε στις 5 Οκτωβρίου 2016, αντικατοπτρίζεται η ενισχυμένη εταιρική σχέση μεταξύ των μερών, η οποία εμβαθύνει και προάγει τη συνεργασία σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος και αντικατοπτρίζει κοινές αξίες και κοινές αρχές. Στη συμφωνία δεν περιλαμβάνονται μόνο διατάξεις για τη διευκόλυνση του εμπορίου, αλλά περιέχονται επίσης αρκετές διατάξεις βάσει των οποίων τα μέρη δεσμεύονται να συνεργάζονται σε τομείς όπως η επιβολή του νόμου, η πρόληψη και η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, των ναρκωτικών, του κυβερνοεγκλήματος, της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της τρομοκρατίας και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και σε τομείς όπως η μετανάστευση και το άσυλο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Νέα Ζηλανδία είναι επίσης εταίροι στο Παγκόσμιο Φόρουμ κατά της Τρομοκρατίας (GCTF), το οποίο αποτελεί διεθνές φόρουμ στο οποίο συμμετέχουν 29 χώρες και η Ένωση κι έχει πρωταρχική αποστολή τη μείωση της ευαλωτότητας των ανθρώπων έναντι της τρομοκρατίας σε παγκόσμιο επίπεδο με την πρόληψη, την καταπολέμηση και τη δίωξη τρομοκρατικών ενεργειών, καθώς και με την καταπολέμηση της υποκίνησης αντίστοιχων ενεργειών και της στρατολόγησης τρομοκρατών. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Νέα Ζηλανδία συνεργάζονται στενά σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας και επιδίδονται τακτικά σε διαλόγους για θέματα πολιτικής και ασφάλειας. Στους εν λόγω διαλόγους περιλαμβάνονται συχνές διαβουλεύσεις σε επίπεδο υπουργών και ανώτερων αξιωματούχων. Η Νέα Ζηλανδία συμμετείχε επίσης σε ορισμένες επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ, για παράδειγμα στην επιχείρηση Atalanta (πειρατική επίθεση στην περιοχή του Κέρατος της Αφρικής) το 2014.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Η παρούσα πρόταση βασίζεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2 και στο άρθρο 88, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α) και με το άρθρο 218 παράγραφος 7 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και την αντικατάσταση και κατάργηση των αποφάσεων του Συμβουλίου 2009/371/ΔΕΥ, 2009/934/ΔΕΥ, 2009/935/ΔΕΥ, 2009/936/ΔΕΥ και 2009/968/ΔΕΥ (στο εξής: κανονισμός για την Ευρωπόλ) ορίζονται συγκεκριμένοι κανόνες όσον αφορά τις διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπόλ εκτός ΕΕ. Στο άρθρο 25 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού παρατίθενται ορισμένοι νομικοί λόγοι βάσει των οποίων η Ευρωπόλ μπορεί νομίμως να διαβιβάζει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σε αρχές τρίτων χωρών. Μια τέτοια δυνατότητα παρέχεται δυνάμει απόφασης επάρκειας που εκδίδει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 36 της οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 με την οποία διαπιστώνεται ότι η τρίτη χώρα στην οποία η Ευρωπόλ διαβιβάζει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα διασφαλίζει επαρκές επίπεδο προστασίας. Δεδομένου ότι επί του παρόντος δεν έχει εκδοθεί απόφαση επάρκειας ούτε έχει συναφθεί συμφωνία επιχειρησιακής συνεργασίας, η άλλη εναλλακτική λύση για διαρθρωτικές διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπόλ στη Νέα Ζηλανδία είναι η σύναψη δεσμευτικής διεθνούς συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και της Νέας Ζηλανδίας, με την οποία να παρέχονται εγγυήσεις όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και άλλων θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των φυσικών προσώπων.
Συνεπώς, η συμφωνία εμπίπτει στην αποκλειστική εξωτερική αρμοδιότητα της Ένωσης. Ως εκ τούτου, η σύναψη της συμφωνίας μπορεί να πραγματοποιηθεί βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 6 στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
•Αναλογικότητα
Οι στόχοι της Ένωσης όσον αφορά την παρούσα πρόταση, όπως καθορίζονται ανωτέρω, μπορούν να επιτευχθούν μόνο με τη σύναψη δεσμευτικής διεθνούς συμφωνίας, στην οποία προβλέπονται τα απαραίτητα μέτρα συνεργασίας, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η δέουσα προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων. Οι διατάξεις της συμφωνίας περιορίζονται σε ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη των βασικών στόχων της συμφωνίας. Η μονομερής δράση δεν συνιστά εναλλακτική λύση διότι δεν θα ήταν επαρκής για τη συνεργασία της αστυνομίας με χώρες εκτός της ΕΕ, και δεν θα μπορούσε να διασφαλιστεί η απαραίτητη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
•Επιλογή της νομικής πράξης
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Άνευ αντικειμένου.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Άνευ αντικειμένου.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Κατά τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης η Επιτροπή δεν έκανε χρήση εξωτερικής εμπειρογνωσίας.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Άνευ αντικειμένου.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Άνευ αντικειμένου.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ενδέχεται να έχει αντίκτυπο στην προστασία των δεδομένων· ωστόσο, όπως προβλέπεται στη συμφωνία, θα υπόκειται στους ίδιους αυστηρούς κανόνες και στις ίδιες αυστηρές διαδικασίες που ισχύουν ήδη για την επεξεργασία των εν λόγω δεδομένων σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ.
Στο κεφάλαιο ΙΙ προβλέπεται η προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επί αυτής της βάσης, στο άρθρο 3 και στα άρθρα 4 έως 17 καθορίζονται οι θεμελιώδεις αρχές προστασίας δεδομένων, όπως μεταξύ άλλων ο περιορισμός του σκοπού, η ποιότητα των δεδομένων και οι κανόνες που εφαρμόζονται στην επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων, οι υποχρεώσεις που ισχύουν για τους υπευθύνους επεξεργασίας, όπως για παράδειγμα όσον αφορά τη διατήρηση, την τήρηση αρχείων, την ασφάλεια και τις περαιτέρω διαβιβάσεις, τα εκτελεστά ατομικά δικαιώματα, μεταξύ άλλων τα δικαιώματα σχετικά με την πρόσβαση, τη διόρθωση και την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων, την ανεξάρτητη και αποτελεσματική εποπτεία, καθώς και διοικητικά και δικαστικά μέσα προσφυγής. Οι εγγυήσεις καλύπτουν όλες τις μορφές επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπόλ και της Νέας Ζηλανδίας. Είναι δυνατή η καθυστέρηση, ο περιορισμός ή η άρνηση άσκησης ορισμένων ατομικών δικαιωμάτων, αν πρόκειται για μέτρο αναγκαίο, εύλογο και αναλογικό για τη λήψη του οποίου λήφθηκαν υπόψη τα θεμελιώδη δικαιώματα και τα συμφέροντα του υποκειμένου των δεδομένων, ιδίως με στόχο την πρόληψη κινδύνου στο πλαίσιο ποινικών ερευνών που είναι σε εξέλιξη ή στο πλαίσιο ποινικής δίωξης, μέτρο το οποίο συνάδει επίσης με το ενωσιακό δίκαιο.
Επίσης, τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και η Νέα Ζηλανδία θα διασφαλίζουν ότι ανεξάρτητη δημόσια αρχή, η οποία είναι αρμόδια για την προστασία των δεδομένων (στο εξής: εποπτική αρχή), επιβλέπει θέματα που επηρεάζουν την ιδιωτική ζωή των φυσικών προσώπων, ώστε να προστατεύονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι ελευθερίες τους όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Το άρθρο 29 ενισχύει την αποτελεσματικότητα των εγγυήσεων που περιλαμβάνονται στη συμφωνία με τη θέσπιση από κοινού επανεξέτασης της εφαρμογής της σε τακτά χρονικά διαστήματα. Στις ομάδες αξιολόγησης περιλαμβάνονται εμπειρογνώμονες σχετικοί με την προστασία των δεδομένων και την επιβολή του νόμου.
Ως περαιτέρω εγγύηση, βάσει του άρθρου 19 παράγραφος 15 η συμφωνία μπορεί να αναστέλλεται σε περίπτωση ουσιώδους παραβίασης ή μη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις διατάξεις της συμφωνίας. Τυχόν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάστηκαν πριν από την αναστολή εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας. Επιπλέον, σε περίπτωση καταγγελίας της συμφωνίας, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάστηκαν πριν από την καταγγελία εξακολουθούν να υφίστανται επεξεργασία σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας.
Επιπρόσθετα, η συμφωνία εγγυάται ότι η ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και της Νέας Ζηλανδίας συνάδει τόσο με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων όσο και με το άρθρο 52 παράγραφος 1 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα οποία διασφαλίζεται ότι οι παρεμβάσεις σε θέματα θεμελιωδών δικαιωμάτων τα οποία ενδέχεται να απορρέουν από την εν λόγω αρχή και τον Χάρτη περιορίζονται στον βαθμό που είναι απολύτως αναγκαίος για την επίτευξη των επιδιωκόμενων σκοπών γενικού ενδιαφέροντος, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Δεν υπάρχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Δεν χρειάζεται σχέδιο εφαρμογής, δεδομένου ότι η συμφωνία θα αρχίσει να ισχύει την ημερομηνία παραλαβής της τελευταίας έγγραφης κοινοποίησης με την οποία τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και η Νέα Ζηλανδία ενημερώνονται μέσω της διπλωματικής οδού ότι έχουν ολοκληρωθεί οι οικείες διαδικασίες.
Όσον αφορά την παρακολούθηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Νέα Ζηλανδία επανεξετάζουν από κοινού την εφαρμογή της συμφωνίας ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της, και στη συνέχεια ανά τακτά χρονικά διαστήματα και πιο συχνά αν η επανεξέταση ζητηθεί από οποιοδήποτε μέρος και αποφασιστεί από κοινού.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Το άρθρο 1 περιλαμβάνει τον στόχο της συμφωνίας.
Το άρθρο 2 περιλαμβάνει τους ορισμούς της συμφωνίας.
Το άρθρο 3 περιλαμβάνει τους σκοπούς της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Στο άρθρο 4 προβλέπονται οι γενικές αρχές προστασίας των δεδομένων τις οποίες πρέπει να τηρούν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Νέα Ζηλανδία.
Στο άρθρο 5 προβλέπονται ειδικές κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και διαφορετικές κατηγορίες υποκειμένων των δεδομένων, όπως δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν θύματα αξιόποινων πράξεων, μάρτυρες ή άλλα πρόσωπα που μπορούν να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με αξιόποινες πράξεις, ή δεδομένα που αφορούν πρόσωπα κάτω των 18 ετών.
Στο άρθρο 6 προβλέπεται αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Στο άρθρο 7 προβλέπεται νομική βάση για την περαιτέρω διαβίβαση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχουν ληφθεί.
Στο άρθρο 8 προβλέπεται η αξιολόγηση της αξιοπιστίας της πηγής και της ακρίβειας των πληροφοριών.
Στο άρθρο 9 προβλέπεται το δικαίωμα πρόσβασης και διασφαλίζεται ότι το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα, σε εύλογα χρονικά διαστήματα, να λαμβάνει πληροφορίες σχετικά με το αν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν υποβάλλονται σε επεξεργασία στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Στο άρθρο 10 προβλέπεται το δικαίωμα διόρθωσης, διαγραφής και περιορισμού και διασφαλίζεται ότι το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να ζητά από τις αρμόδιες αρχές τη διόρθωση ανακριβών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν και τα οποία διαβιβάζονται στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Στο άρθρο 11, αφενός, προβλέπεται η κοινοποίηση της παραβίασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα η οποία έχει επιπτώσεις στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάζονται στο πλαίσιο της συμφωνίας και, αφετέρου, διασφαλίζεται ότι οι αντίστοιχες αρμόδιες αρχές αλληλοενημερώνονται αμελλητί για την εν λόγω παραβίαση, όπως επίσης και οι αντίστοιχες εποπτικές αρχές της χώρας τους, προκειμένου να λάβουν μέτρα για την άμβλυνση των πιθανών δυσμενών συνεπειών της εν λόγω παραβίασης.
Στο άρθρο 12 προβλέπεται η ανακοίνωση παραβίασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο υποκείμενο των δεδομένων και διασφαλίζεται ότι οι αρμόδιες αρχές αμφότερων των μερών της συμφωνίας ενημερώνουν αμελλητί το υποκείμενο των δεδομένων σε περίπτωση παραβίασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα η οποία ενδέχεται να έχει σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις στα δικαιώματα και τις ελευθερίες του.
Στο άρθρο 13 προβλέπονται η αποθήκευση, η επανεξέταση, η διόρθωση και η διαγραφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Στο άρθρο 14 προβλέπεται η τήρηση αρχείων στα οποία καταγράφονται η συλλογή, η μεταβολή, η πρόσβαση, η κοινολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των περαιτέρω διαβιβάσεων, ο συνδυασμός και η διαγραφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Στο άρθρο 15 προβλέπεται η ασφάλεια των δεδομένων και διασφαλίζεται η εφαρμογή τεχνικών και οργανωτικών μέτρων για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που ανταλλάσσονται στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας.
Στο άρθρο 16 προβλέπεται η εποπτική αρχή και διασφαλίζεται ότι υπάρχει ανεξάρτητη δημόσια αρχή που είναι αρμόδια για την προστασία των δεδομένων (εποπτική αρχή) και επιβλέπει θέματα που επηρεάζουν την ιδιωτική ζωή των φυσικών προσώπων, μεταξύ άλλων τις ρυθμίσεις της εθνικής νομοθεσίας που σχετίζονται με την παρούσα συμφωνία, με στόχο την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των ελευθεριών των φυσικών προσώπων όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Στο άρθρο 17 προβλέπονται τα διοικητικά και τα δικαστικά μέσα προσφυγής και διασφαλίζεται ότι τα υποκείμενα των δεδομένων δικαιούνται αποτελεσματικά διοικητικά και δικαστικά μέσα προσφυγής για παραβιάσεις των δικαιωμάτων και των εγγυήσεων που αναγνωρίζονται στη συμφωνία και προκύπτουν από την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τους.
Στο άρθρο 18 προβλέπεται η επίλυση διαφορών και διασφαλίζεται ότι κάθε διαφορά που ενδέχεται να προκύψει σε σχέση με την ερμηνεία, την εφαρμογή ή την εκτέλεση της συμφωνίας, καθώς και για κάθε θέμα σχετικό με αυτήν, θα οδηγήσει σε διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις μεταξύ των εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νέας Ζηλανδίας με σκοπό την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτής λύσης.
Στο άρθρο 19 προβλέπεται ρήτρα αναστολής.
Στο άρθρο 20 προβλέπεται η καταγγελία της συμφωνίας.
Στο άρθρο 21 προβλέπεται η σχέση με άλλες διεθνείς πράξεις και διασφαλίζεται ότι η συμφωνία δεν θίγει ούτε επηρεάζει τις νομικές διατάξεις όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών που προβλέπονται σε οποιαδήποτε συνθήκη, συμφωνία ή διακανονισμό μεταξύ της Νέας Ζηλανδίας και οποιουδήποτε κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο άρθρο 22 προβλέπεται ο εκτελεστικός διοικητικός διακανονισμός.
Στο άρθρο 23 προβλέπονται διοικητικοί διακανονισμοί σχετικά με την εμπιστευτικότητα και διασφαλίζεται ότι διοικητικός διακανονισμός σχετικά με την εμπιστευτικότητα που συνάπτεται μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρμόδιων αρχών της Νέας Ζηλανδίας θα ρυθμίζει την ανταλλαγή διαβαθμισμένων πληροφοριών της ΕΕ, εάν απαιτείται στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Στο άρθρο 24 προβλέπονται τα εθνικά σημεία επαφής και οι αξιωματικοί-σύνδεσμοι.
Στο άρθρο 25 προβλέπονται οι δαπάνες της συμφωνίας.
Στο άρθρο 26 προβλέπεται η κοινοποίηση της εφαρμογής της συμφωνίας.
Στο άρθρο 27 προβλέπεται η έναρξη ισχύος και η εφαρμογή της συμφωνίας.
Στο άρθρο 28 προβλέπονται οι τροποποιήσεις και οι προσθήκες της συμφωνίας.
Στο άρθρο 29 προβλέπεται η επανεξέταση και η αξιολόγηση της συμφωνίας.
Στο άρθρο 30 προβλέπεται η εδαφική εφαρμογή της συμφωνίας και διασφαλίζεται ότι η συμφωνία εφαρμόζεται στο έδαφος στο οποίο η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι εφαρμοστέες, στο μέτρο που αυτές είναι εφαρμοστέες, καθώς και στο έδαφος της Νέας Ζηλανδίας.
2022/0157 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και της Νέας Ζηλανδίας, αφετέρου, όσον αφορά την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και των αρχών της Νέας Ζηλανδίας που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 16 παράγραφος 2 και το άρθρο 88 σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α) και το άρθρο 218 παράγραφος 7,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου προβλέπεται ότι η Ευρωπόλ δύναται να διαβιβάζει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σε αρχή τρίτης χώρας, μεταξύ άλλων, με βάση διεθνή συμφωνία συναφθείσα μεταξύ της Ένωσης και της εν λόγω τρίτης χώρας δυνάμει του άρθρου 218 της ΣΛΕΕ, η οποία παρέχει επαρκείς εγγυήσεις όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των ελευθεριών των φυσικών προσώπων.
(2)Σύμφωνα με την απόφαση [XXX] του Συμβουλίου, της [...], η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και της Νέας Ζηλανδίας, αφετέρου, σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και των αρχών της Νέας Ζηλανδίας που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας (στο εξής: συμφωνία), υπογράφηκε στις [...], με την επιφύλαξη της σύναψής της σε μεταγενέστερη ημερομηνία.
(3)Η συμφωνία είναι προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αποσκοπεί να καταστήσει δυνατή τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρμόδιων αρχών της Νέας Ζηλανδίας, με σκοπό την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας, καθώς και την προστασία της ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κατοίκων της.
(4)Η συμφωνία διασφαλίζει τον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως του δικαιώματος στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, που αναγνωρίζεται στο άρθρο 7 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του δικαιώματος στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, που αναγνωρίζεται στο άρθρο 8, καθώς και του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου που αναγνωρίζεται στο άρθρο 47 του εν λόγω Χάρτη.
(5)Η συμφωνία δεν επηρεάζει ούτε θίγει τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή άλλες μορφές συνεργασίας μεταξύ των αρχών που είναι αρμόδιες για τη διαφύλαξη της εθνικής ασφάλειας.
(6)Σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 7 της Συνθήκης, κρίνεται σκόπιμο το Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να εγκρίνει εξ ονόματος της Ένωσης τις τροποποιήσεις ή τις διορθώσεις των παραρτημάτων II, ΙΙΙ και IV της συμφωνίας.
(7)[«Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας απόφασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.»
Ή
«Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ιρλανδία γνωστοποίησε [, με επιστολή τής …,] την επιθυμία της να συμμετάσχει στην έκδοση και την εφαρμογή της παρούσας απόφασης.» ή «η Ιρλανδία δεσμεύεται από [το εσωτερικό μέτρο της Ένωσης] και, ως εκ τούτου, συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας απόφασης.»]
(8)[Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας απόφασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της].
(9)Η συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Εγκρίνεται, εξ ονόματος της Ένωσης, η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και της Νέας Ζηλανδίας, αφετέρου, όσον αφορά την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και των αρχών της Νέας Ζηλανδίας που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας (στο εξής: συμφωνία).
Το κείμενο της συμφωνίας επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.
Άρθρο 2
Η Επιτροπή ορίζει το πρόσωπο που εξουσιοδοτείται να προβεί, εξ ονόματος της Ένωσης, στην κοινοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 27 της συμφωνίας, προκειμένου να εκφραστεί η συναίνεση της Ένωσης να δεσμευτεί από τη συμφωνία.
Άρθρο 3
Για τους σκοπούς του άρθρου 28 παράγραφος 2 της συμφωνίας, η θέση της Ένωσης σχετικά με τις τροποποιήσεις ή τις διορθώσεις των παραρτημάτων II, ΙΙΙ και IV της συμφωνίας εγκρίνεται από την Επιτροπή κατόπιν διαβούλευσης με το Συμβούλιο.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία της έκδοσής της.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος