KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 21.10.2024
COM(2024) 496 final
2024/0275(COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie RESTORE – regionalnego wsparcia na rzecz odbudowy w sytuacjach nadzwyczajnych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1058 i rozporządzenie (UE) 2021/1057
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Niedawne klęski żywiołowe w Europie Środkowo-Wschodniej i Południowej miały druzgocący wpływ na ludność mieszkającą w tych regionach. W wielu miastach i wsiach konieczne będą szeroko zakrojone prace związane z odbudową, aby naprawić uszkodzoną infrastrukturę i sprzęt i – zgodnie z zasadą lepszego odbudowywania – zapewnić odporność na zmianę klimatu i klęski żywiołowe w sposób racjonalny pod względem kosztów, co pozwoli szybko zmniejszyć obciążenie budżetów lokalnych, regionalnych i krajowych oraz ryzyko pogłębienia się wynikających z tych klęsk żywiołowych dysproporcji terytorialnych. Aby złagodzić społeczne i ekonomiczne skutki takich klęsk żywiołowych, konieczne jest natychmiastowe wprowadzenie odpowiednich środków. Bezpośrednio dotknięte klęskami żywiołowymi osoby, które mogły stracić swoje domy i mienie, mogą ponadto potrzebować żywności lub podstawowej pomocy materialnej. Z kolei aby pracownicy i osoby samozatrudnione mogli utrzymać pracę w okresie, w którym nie mają dostępu do swojego zwykłego miejsca zatrudnienia, przedsiębiorstwa, które borykają się z trudnościami gospodarczymi wynikającymi z wystąpienia klęski żywiołowej, mogą potrzebować wsparcia na utrzymanie miejsc pracy. Aby przeciwdziałać druzgocącym skutkom klęsk żywiołowych dla zdrowia ludzi, należy także umożliwić dostęp do opieki zdrowotnej, w tym również osobom, które nie są bezpośrednio zagrożone trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną. Europa musi być w stanie szybko zapewnić państwom członkowskim, regionom, władzom lokalnym i osobom poważnie dotkniętym klęskami żywiołowymi dodatkowe, skuteczne wsparcie, uzupełniając zasoby dostępne w ramach Funduszu Solidarności Unii Europejskiej środkami z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Należy spodziewać się wzrostu częstotliwości klęsk żywiołowych. W związku z tym, w oparciu o doświadczenia zdobyte w ostatnich latach, należy opracować elastyczne ramy wsparcia finansowego, aby uniknąć powtarzających się zmian w ramach prawnych polityki spójności i dodatkowego obciążenia administracyjnego i utrzymać długoterminowy, strategiczny charakter polityki spójności.
Wobec powyższego, aby zapewnić dodatkową pomoc i większą elastyczność państwom członkowskim dotkniętym klęskami żywiołowymi, które wystąpiły w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r., Komisja proponuje utworzenie nowego celu szczegółowego, wchodzącego w zakres obecnego wsparcia z EFRR. Umożliwiłoby to państwom członkowskim przeprogramowanie w ich programach na lata 2021–2027 w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” kwot na odbudowę w następstwie klęsk żywiołowych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002 ustanawiającego Fundusz Solidarności Unii Europejskiej.
Ten dodatkowy cel szczegółowy uwzględniono w ramach celu polityki 2 (Bardziej przyjazna dla środowiska, niskoemisyjna i przechodząca w kierunku gospodarki zeroemisyjnej oraz odporna Europa dzięki promowaniu czystej i sprawiedliwej transformacji energetycznej, zielonych i niebieskich inwestycji, gospodarki o obiegu zamkniętym, łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem, oraz zrównoważonej mobilności miejskiej). Powyższy cel polityki bezpośrednio wspiera cele Europejskiego Zielonego Ładu i strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, która ma służyć opracowaniu działań w zakresie adaptacji umożliwiających zarządzanie ryzykiem związanym ze zmianą klimatu, zazwyczaj w postaci klęsk żywiołowych, takich jak powodzie, pożary roślinności lub susze.
W tym kontekście, w celu złagodzenia skutków coraz częstszych klęsk żywiołowych spowodowanych zmianą klimatu, ważne jest przewidywanie i ulepszanie inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem zapobiegania klęskom żywiołowym i gotowości na nie, a także przystosowania się do zmiany klimatu, w tym rozwiązań opartych na przyrodzie. Wysiłki na rzecz odbudowy nie powinny odbywać się kosztem długoterminowych planowanych inwestycji w zapobieganie klęskom żywiołowym i gotowość na wypadek ich wystąpienia.
EFS+ w swoim obecnym kształcie umożliwia również przeznaczenie środków na łagodzenie negatywnych społeczno-ekonomicznych skutków klęsk żywiołowych. Oprócz już istniejących środków należy zapewnić państwom członkowskim większą elastyczność, tak aby mogły one udzielać szybkiej i natychmiastowej pomocy w formie żywności lub podstawowej pomocy materialnej. Pracownikom i osobom zatrudnionym należy umożliwić utrzymanie miejsca pracy do momentu, gdy możliwy jest powrót do pracy, w związku z czym należy zezwolić na elastyczniejsze finansowanie mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy. Aby przeciwdziałać druzgocącym skutkom klęsk żywiołowych dla zdrowia ludzi, należy także umożliwić dostęp do opieki zdrowotnej, w tym również osobom, które nie są bezpośrednio zagrożone trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną. Dzięki temu państwa członkowskie mogłyby przeprogramować swoje zasoby EFS+ w okresie programowania 2021–2027 i skorzystać z dodatkowej pomocy i elastyczności.
Państwa członkowskie mogą zastosować istniejące przepisy dotyczące przesunięcia zasobów, określone w art. 26 rozporządzenia (UE) 2021/1060, do EFRR lub EFS+.
Ze względu na potencjalną skalę skutków takich klęsk żywiołowych oraz w celu szybkiego zapewnienia płynności i zaspokojenia najpilniejszych potrzeb proponuje się, aby państwa członkowskie, stosując proponowane ramy, mogły skorzystać z dodatkowych płatności zaliczkowych w wysokości 30 % kwot zaprogramowanych w ramach odrębnych priorytetów oraz z możliwości zastosowania finansowania unijnego w wysokości do 100 %. Aby zareagować na obecne wyjątkowe okoliczności, zgodnie z art. 63 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2021/1060 państwa członkowskie mogą już w swoich programach wprowadzić zasadę, że kwalifikowalność wydatków rozpoczyna się od daty pierwszego wystąpienia szkód w wyniku klęski żywiołowej. Państwa członkowskie powinny mieć również możliwość objęcia wsparciem, w ramach odrębnego priorytetu, ukończonych lub w pełni zrealizowanych operacji mających na celu reagowanie na klęskę żywiołową. Kwoty przeprogramowane dla tego priorytetu (lub priorytetów) muszą być ograniczone ogółem do maksymalnie 10 % krajowej alokacji na politykę spójności danego państwa członkowskiego, z uwzględnieniem środków z EFRR, EFS+ i Funduszu Spójności w danym okresie programowania. Odrębny priorytet można zastosować w przypadku jednej klęski żywiołowej lub większej ich liczby w drodze jednej zmiany w programie lub większej ich liczby. W przypadku gdy alokacja na ten priorytet zostanie zwiększona w wyniku kolejnych zmian programu, dodatkowe płatności zaliczkowe zostaną wypłacone po jej zwiększeniu, tak aby dodatkowe płatności zaliczkowe ogółem odpowiadały 30 % zasobów przydzielonych na dany priorytet.
W przypadku gdy państwo członkowskie chce skorzystać z tego odrębnego priorytetu i związanej z nim elastyczności, odpowiednią zmianę programu należy przedłożyć Komisji najpóźniej cztery miesiące po pierwszym wystąpieniu szkód w wyniku klęski żywiołowej. W przypadku gdy klęska żywiołowa wystąpiła przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego, wspomnianą zmianę należy przedłożyć w terminie czterech miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Wniosek jest spójny z celami funduszy polityki spójności i ogranicza się do ukierunkowanej zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1058 i rozporządzenia (UE) 2021/1057. Wniosek stanowi uzupełnienie rodzaju wsparcia dostępnego na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002 ustanawiającego Fundusz Solidarności Unii Europejskiej.
•Spójność z innymi politykami Unii
Wniosek jest ograniczony do ukierunkowanej zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1058 i rozporządzenia (UE) 2021/1057 i zachowuje spójność z innymi politykami Unii.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawę wniosku stanowią art. 164, art. 175 ust. 3 i art. 178 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Wniosek dotyczący zapewnienia dodatkowej elastyczności państwom członkowskim dotkniętym klęskami żywiołowymi poprzez umożliwienie finansowania prac związanych z odbudową ze środków EFRR ze stopą finansowania unijnego w wysokości do 100 % oraz z dodatkowymi płatnościami zaliczkowymi na odrębny priorytet w ramach programów wymaga zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1058. Wniosek dotyczący zapewnienia państwom członkowskim elastyczności we wdrażaniu EFS+, w tym w odniesieniu do dodatkowych płatności zaliczkowych i finansowania unijnego w wysokości do 100 %, w celu złagodzenia społeczno-ekonomicznych skutków klęsk żywiołowych, a ponadto w celu zapewnienia natychmiastowej pomocy żywnościowej lub podstawowej pomocy materialnej osobom bezpośrednio dotkniętym klęskami żywiołowymi, a także mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy dla pracowników i osób samozatrudnionych, bez aktywnych środków, oraz dostępu do opieki zdrowotnej, w tym dla osób, które nie są zagrożone trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną, wymaga zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1057. Takiego samego rezultatu nie można osiągnąć poprzez działania na szczeblu krajowym.
•Proporcjonalność
Wniosek wiąże się z ograniczonymi i ukierunkowanymi zmianami niewykraczającymi poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest zapewnienie dodatkowej pomocy państwom członkowskim dotkniętym przez klęski żywiołowe.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
•Ocena skutków
W celu przygotowania wniosku dotyczącego rozporządzenia (UE) 2021/1058 oraz rozporządzenia (UE) 2021/1057 przeprowadzono ocenę skutków. Przedmiotowe ograniczone i ukierunkowane zmiany nie wymagają osobnej oceny skutków.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
•Prawa podstawowe
4.WPŁYW NA BUDŻET
Wniosek dotyczy programów polityki spójności na okres programowania 2021–2027 i nie zmienia istniejących zobowiązań budżetowych. Mieści się on w granicach całkowitego przydziału środków na lata 2021–2027, a zatem jest neutralny dla budżetu.
Wniosek będzie skutkować dodatkowymi płatnościami zaliczkowymi, które zostaną wypłacone w ramach EFRR i EFS+, i spowoduje koncentrację środków na płatności na wstępie.
W projekcie budżetu na 2025 r. nie przewidziano dodatkowych płatności zaliczkowych. Aby zaspokoić pilne potrzeby i zapewnić szybkie wsparcie państwom członkowskim dotkniętym klęskami żywiołowymi, Komisja zaproponowała pokrycie dodatkowych potrzeb w zakresie płatności w drodze listu w sprawie poprawek do projektu budżetu na 2025 r. Dodatkowa kwota na 2025 r. wynosi 3 mld EUR na EFRR i EFS+ łącznie i odpowiada płatnościom zaliczkowym w wysokości 30 % szacowanej alokacji (10 mld EUR) na odrębne priorytety wprowadzone w następstwie klęsk żywiołowych, które miały miejsce w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.
Możliwość ubiegania się o podwyższoną stopę finansowania unijnego do 100 % zarówno w przypadku EFRR, jak i EFS+ spowoduje również częściowe skoncentrowanie płatności na wstępie, a następnie obniżenie płatności na późniejszym etapie, ponieważ ogólna pula środków nie zmienia się. Rzeczywisty wpływ będzie zależał od wykorzystania środków przez państwa członkowskie.
Proponowane zmiany nie wymagają modyfikacji rocznych pułapów zobowiązań i płatności w wieloletnich ramach finansowych zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Rady (UE, Euratom) 2020/2093 i nie oznaczają zmian w ogólnych potrzebach w zakresie płatności w okresie programowania.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Wdrożenie działania będzie monitorowane i uwzględniane w ramach ogólnych mechanizmów sprawozdawczych ustanowionych w rozporządzeniu (UE) 2021/1060, rozporządzeniu (UE) 2021/1057 i rozporządzeniu (UE) 2021/1058.
•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Aby zapewnić państwom członkowskim dotkniętym klęskami żywiołowymi dodatkową pomoc i większą elastyczność, Komisja wnioskuje o zmianę rozporządzenia (UE) 2021/1058, która:
·wprowadza nowy cel szczegółowy w ramach celu polityki 2 (Bardziej przyjazna dla środowiska, niskoemisyjna i przechodząca w kierunku gospodarki zeroemisyjnej oraz odporna Europa dzięki promowaniu czystej i sprawiedliwej transformacji energetycznej, zielonych i niebieskich inwestycji, gospodarki o obiegu zamkniętym, łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem, oraz zrównoważonej mobilności miejskiej), który mieści się w obecnym zakresie wsparcia z EFRR i stanowi odpowiedź na klęski żywiołowe, które wystąpiły w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. Zasoby na ten cel szczegółowy należy programować w ramach odrębnych priorytetów programów realizujących cel „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu”, aby wspierać operacje mające na celu naprawę i odbudowę;
·umożliwia stosowanie stopy finansowania unijnego w wysokości do 100 % z budżetu UE w odniesieniu do odrębnego priorytetu ustanowionego w ramach programu wspierającego operacje związane z odbudową i naprawą. Państwa członkowskie powinny również zapewnić uwzględnienie wsparcia z innych instrumentów krajowych lub unijnych lub prywatnych systemów ubezpieczeń, tak aby wykluczyć nadpłaty;
·zapewnia dodatkowe płatności zaliczkowe dla tego odrębnego priorytetu poprzez zastosowanie stawki w wysokości 30 % do alokacji na dany priorytet, określonej w decyzji zatwierdzającej program, w przypadku gdy ustanowiono nowy odrębny priorytet. W przypadku gdy alokacja na dany priorytet zostanie następnie zwiększona w wyniku kolejnych klęsk żywiołowych, dodatkowe płatności zaliczkowe będą wypłacane wyłącznie na podstawie kwoty, o którą alokacja dla danego priorytetu się zwiększa;
·umożliwia państwom członkowskim wybranie do celów wsparcia tych operacji, które zostały fizycznie ukończone lub w pełni zrealizowane przed przedłożeniem do instytucji zarządzającej odpowiedniego wniosku o finansowanie, jeżeli operacje te stanowią reakcję na klęskę żywiołową, która wystąpiła w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.;
·określa termin czterech miesięcy od pierwszego wystąpienia szkody w wyniku klęski żywiołowej lub od wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, w przypadku gdy klęska żywiołowa wystąpiła przed tą datą, na przedłożenie odpowiednich zmian w programie.
Aby zapewnić państwom członkowskim większą elastyczność w reagowaniu na klęski żywiołowe występujące w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r., proponuje się zmianę rozporządzenia (UE) 2021/1057 aby:
·umożliwić udzielanie ukierunkowanego wsparcia w celu złagodzenia negatywnych społeczno-ekonomicznych skutków klęsk żywiołowych w ramach odrębnego priorytetu o zwiększonej elastyczności;
·umożliwić finansowanie przez ograniczony czas mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy na rzecz pracowników i osób samozatrudnionych dotkniętych klęskami żywiołowymi, bez konieczności stosowania aktywnych środków, niezależnie od tego, czy mechanizmy te zostały ujęte w programie odrębnego priorytetu, czy też nie;
·umożliwić finansowanie środków wspierających dostęp do opieki zdrowotnej, w tym dla osób, które nie są bezpośrednio zagrożone trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną, niezależnie od tego, czy środki te zostały ujęte w programie odrębnego priorytetu, czy też nie;
·umożliwić dystrybucję żywności lub podstawowej pomocy materialnej bez stosowania środków towarzyszących, jeżeli pomoc ta stanowi reakcję na skutki klęsk żywiołowych, niezależnie od tego, czy pomoc ta została ujęta w programie odrębnego priorytetu, czy też nie;
·umożliwić państwom członkowskim wybranie do celów wsparcia tych operacji, które zostały fizycznie ukończone lub w pełni zrealizowane przed przedłożeniem do instytucji zarządzającej odpowiedniego wniosku o finansowanie, jeżeli operacje te stanowią reakcję na klęskę żywiołową, która wystąpiła w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.;
·określić termin czterech miesięcy od wystąpienia klęski żywiołowej lub od wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, w przypadku gdy klęska żywiołowa wystąpiła przed tą datą, na przedłożenie odpowiednich zmian w programie;
·zapewnić dodatkowe płatności zaliczkowe dla tego odrębnego priorytetu poprzez zastosowanie stawki w wysokości 30 % do alokacji na dany priorytet, określonej w decyzji zatwierdzającej program, w przypadku gdy ustanowiono nowy odrębny priorytet. W przypadku gdy alokacja na dany priorytet zostanie następnie zwiększona w wyniku kolejnych klęsk żywiołowych, dodatkowe płatności zaliczkowe będą wypłacane wyłącznie na podstawie kwoty, o którą alokacja dla danego priorytetu się zwiększa;
·umożliwić objęcie danego odrębnego priorytetu stopą finansowania unijnego w wysokości do 100 % z budżetu UE.
Aby zachować długoterminowy strategiczny charakter inwestycji w ramach polityki spójności, łączna kwota przydzielona na takie odrębne priorytety nie może przekroczyć 10 % początkowej łącznej alokacji krajowej z EFRR, EFS+ i Funduszu Spójności dla danego państwa członkowskiego na okres programowania 2021–2027. Państwa członkowskie powinny również zapewnić uwzględnienie wsparcia z innych instrumentów krajowych lub unijnych lub prywatnych systemów ubezpieczeń, tak aby wykluczyć nadpłaty.
2024/0275 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie RESTORE – regionalnego wsparcia na rzecz odbudowy w sytuacjach nadzwyczajnych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1058 i rozporządzenie (UE) 2021/1057
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 164, art. 175 ust. 3 i art. 178,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,
uwzględniając opinię Komitetu Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Niedawne powodzie w Europie Środkowo-Wschodniej i Południowej miały druzgocący wpływ na ludność mieszkającą w tych regionach. W wielu miastach i wsiach konieczne będą szeroko zakrojone prace związane z odbudową w celu naprawy uszkodzonej infrastruktury i sprzętu. Aby złagodzić społeczne i ekonomiczne skutki takich klęsk żywiołowych, konieczne jest natychmiastowe wprowadzenie odpowiednich środków. Ponadto mieszkańcy pilnie potrzebują podstawowych dóbr, które utracili; konieczne będzie również wsparcie na utrzymanie miejsc pracy, aby pomóc pracownikom i osobom samozatrudnionym w utrzymaniu pracy przez ograniczony czas w przypadkach, gdy nie mają dostępu do swojego zwykłego miejsca zatrudnienia ze względu na wystąpienie klęski żywiołowej. Aby przeciwdziałać druzgocącym skutkom klęsk żywiołowych dla zdrowia ludzi, należy także umożliwić dostęp do opieki zdrowotnej, w tym również osobom, które nie są bezpośrednio zagrożone trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną. Jak wynika z danych, częstotliwość występowania klęsk żywiołowych w przyszłości prawdopodobnie wzrośnie. W związku z tym należy stworzyć ramy zapewniające elastyczność i wsparcie finansowe przy jednoczesnym zachowaniu długoterminowego strategicznego charakteru inwestycji w ramach polityki spójności.
(2)Aby szybko zmniejszyć obciążenie budżetów krajowych zainteresowanych państw członkowskich i zmniejszyć ryzyko powstania nowych dysproporcji terytorialnych, oprócz środków dostępnych w ramach Funduszu Solidarności Unii Europejskiej potrzebne jest skuteczne udzielanie pomocy państwom członkowskim, regionom, władzom lokalnym i osobom poważnie dotkniętym klęskami żywiołowymi za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego („EFRR”) i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus („EFS+”).
(3)Aby zapewnić dodatkową elastyczność państwom członkowskim dotkniętym klęskami żywiołowymi, należy wprowadzić nowy cel szczegółowy w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu”, umożliwiający ukierunkowanie wsparcia finansowego z EFRR na odbudowę w odpowiedzi na takie klęski żywiołowe.
(4)Cel polityki 2, w ramach którego należy wprowadzić nowy cel szczegółowy, bezpośrednio wspiera cele Europejskiego Zielonego Ładu. Strategia UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu ma służyć opracowaniu działań w zakresie adaptacji umożliwiających zarządzanie ryzykiem związanym ze zmianą klimatu, zazwyczaj w postaci klęsk żywiołowych, takich jak powodzie, pożary roślinności lub susze. Aby złagodzić skutki coraz częstszych klęsk żywiołowych, w tym klęsk żywiołowych spowodowanych zmianą klimatu, należy zapewnić kontynuowanie i ulepszenie planowanych inwestycji w zapobieganie klęskom żywiołowym i gotowość na wypadek ich wystąpienia, a także w przystosowanie się do zmiany klimatu. Wysiłki na rzecz odbudowy nie powinny odbywać się kosztem inwestycji w strukturalne, długofalowe zapobieganie klęskom żywiołowym i gotowość na wypadek ich wystąpienia. Przy inwestowaniu w infrastrukturę należy uwzględniać kwestię odporności na zmianę klimatu i zasadę „nie czyń poważnych szkód”, aby zwiększyć odporność infrastruktury finansowanej przez Unię na przyszłe, częstsze i poważniejsze klęski żywiołowe spowodowane zmianą klimatu.
(5)Zgodnie z zakresem wsparcia z EFRR określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 wsparcie na odbudowę w odpowiedzi na klęski żywiołowe w ramach nowego celu szczegółowego może obejmować odbudowę uszkodzonej lub zniszczonej infrastruktury, takiej jak infrastruktura publiczna, lub inwestycje w środki trwałe dla przedsiębiorstw i w sprzęt, w tym, w razie konieczności, w innym miejscu lub w formie, która nie jest identyczna z pierwowzorem, w sposób odporny i zrównoważony. Wsparciem można objąć ponadto odbudowę obszarów naturalnych, różnorodności biologicznej i zielonej infrastruktury, w tym na obszarach Natura 2000. Może to obejmować odpowiednie środki związane z ponownym zalesianiem.
(6)W kontekście odbudowy po klęskach żywiołowych w procesie wyboru należy priorytetowo traktować działania opierające się na zasadzie „lepszego odbudowywania”. Zasada ta polega na wykorzystaniu etapów odbudowy, rehabilitacji i rekonstrukcji po wystąpieniu klęski żywiołowej do zwiększenia odporności społeczności poprzez integrację środków zmniejszających ryzyko związane z klęskami żywiołowymi, jak wskazano w ramach z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030. Jednocześnie należy zagwarantować, aby wsparcie dla wybranych operacji było proporcjonalne i zapewniało najlepszą relację między kwotą wsparcia a celem, jakim jest odporność na klęski żywiołowe. Ponadto w przypadku gdy państwo członkowskie kwalifikuje się do wsparcia z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej mającego na celu sfinansowanie niezbędnych działań nadzwyczajnych i działań służących odbudowie, przywracających infrastrukturę do stanu sprzed wystąpienia klęski żywiołowej, wsparcie z EFRR można wykorzystywać jako uzupełnienie w celu poprawy funkcjonalności zniszczonej infrastruktury, aby zwiększyć jej wydajność, zrównoważoność i odporność na przyszłe klęski żywiołowe. Ogólnie rzecz biorąc, wsparcie z EFRR powinno zwiększyć odporność i gotowość na wypadek wystąpienia zagrożeń.
(7)Aby wykluczyć nadpłaty, państwa członkowskie powinny zadbać o to, aby wsparcie z EFRR lub EFS+ nie pokrywało się ze wsparciem otrzymanym z innych instrumentów krajowych lub unijnych lub prywatnych systemów ubezpieczeń.
(8)W celu reagowania na skutki klęsk żywiołowych należy umożliwić państwom członkowskim – w ramach odrębnych priorytetów – udzielanie ukierunkowanej, szybkiej i natychmiastowej pomocy w łagodzeniu negatywnych społeczno-ekonomicznych skutków takich klęsk. Państwa członkowskie powinny ponadto mieć możliwość objęcia wsparciem, w ramach odrębnego priorytetu lub poza nim, środków tymczasowych w formie żywności lub podstawowej pomocy materialnej, skierowanych do osób bezpośrednio dotkniętych tymi klęskami żywiołowymi, bez obowiązku stosowania środków towarzyszących; oraz, w przypadku gdy jest to absolutnie konieczne i uzasadnione, mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy na rzecz pracowników i osób samozatrudnionych dotkniętych skutkami klęsk żywiołowych, w celu utrzymania pracy, nawet bez aktywnych środków (chyba że te ostatnie narzuca prawo krajowe), a także środków zapewniających dostęp do opieki zdrowotnej, w tym osobom, które nie są bezpośrednio zagrożone trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną. Należy zatem przewidzieć elastyczność w odniesieniu do tych środków tymczasowych na ograniczony czas na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057.
(9)Zasoby przeznaczone na wsparcie odpowiedzi na klęski żywiołowe należy zaprogramować w ramach odrębnego priorytetu ze stopą współfinansowania w wysokości do 100 %. Należy przypomnieć, że państwa członkowskie mogą korzystać z możliwości przenoszenia alokacji między funduszami polityki spójności przewidzianymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 w celu zwiększenia zasobów dostępnych w ramach tych odrębnych priorytetów. Mogą one również realokować zasoby z dowolnego celu polityki, przy jednoczesnym poszanowaniu przepisów regulacyjnych.
(10)Ogólne zasoby zaprogramowane w ramach odrębnych priorytetów powinny być ograniczone do maksymalnie 10 % początkowej łącznej alokacji krajowej danego państwa członkowskiego na EFRR, EFS+ i Fundusz Spójności. Mogą one być programowane za pomocą jednej zmiany w programie lub większej ich liczby i mogą być związane z jedną klęską żywiołową lub większą ich liczbą. Zasada, według której Komisja dokonuje płatności zgodnie ze środkami budżetowymi i z zastrzeżeniem dostępności środków finansowych, powinna nadal mieć zastosowanie.
(11)Aby zapewnić natychmiastowe wsparcie dla inwestycji na rzecz odbudowy w odpowiedzi na klęski żywiołowe, a także złagodzić negatywne społeczno-ekonomiczne skutki takich klęsk żywiołowych, należy przewidzieć dodatkową kwotę wyjątkowych płatności zaliczkowych w odniesieniu do odrębnych priorytetów. Przepisy mające zastosowanie do tych kwot wyjątkowych płatności zaliczkowych powinny być zgodne z przepisami mającymi zastosowanie do płatności zaliczkowych ustanowionymi w rozporządzeniu (UE) 2021/1060.
(12)Aby państwa członkowskie mogły usunąć skutki klęsk żywiołowych występujących w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r., instytucjom zarządzającym należy umożliwić wybór operacji w zakresie wsparcia, które zostały fizycznie ukończone lub w pełni zrealizowane przed przedłożeniem instytucji zarządzającej wniosku o dofinansowanie w ramach programu, pod warunkiem że ta operacja jest odpowiedzią na taką klęskę żywiołową.
(13)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenia (UE) 2021/1058 oraz (UE) 2021/1057.
(14)Ze względu na niszczycielski charakter aktualnych klęsk żywiołowych i konieczność zapewnienia państwom członkowskim natychmiastowego wsparcia, należy przewidzieć wyjątek od ośmiotygodniowego terminu, o którym mowa w art. 4 Protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej, do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.
(15)Ze względu na pilny charakter sytuacji związanej z klęskami żywiołowymi właściwe jest, aby niniejsze rozporządzenie weszło w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (UE) 2021/1058 wprowadza się następujące zmiany:
1.w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:
a)w ust. 1 lit. b) dodaje się punkt (x) w brzmieniu:
„(x) wspieranie inwestycji mających na celu odbudowę po klęsce żywiołowej, która wystąpiła w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.;”;
b)dodaje się ustęp w brzmieniu:
„1b. Do celów ust. 1 lit. b) pkt (x) niniejszego artykułu klęska żywiołowa oznacza poważną lub regionalną klęskę żywiołową w rozumieniu art. 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002*. Może to obejmować klęskę żywiołową skutkującą bezpośrednią szkodą poniżej progów określonych w art. 2 ust. 2 i 3 powyższego rozporządzenia, pod warunkiem że dana klęska została uznana przez właściwy organ publiczny państwa członkowskiego za klęskę żywiołową.
Zasoby przydzielone w ramach celu szczegółowego, o którym mowa w ust. 1 lit. b) pkt (x) niniejszego artykułu, są programowane w ramach odrębnych priorytetów programów służących realizacji celu »Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu« odpowiadających odpowiedniemu celowi polityki. Zasoby przydzielone w ramach tego celu szczegółowego i odrębnych priorytetów ustanowionych zgodnie z art. 12b ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1057 są ograniczone w całym okresie programowania do maksymalnie 10 % początkowej łącznej alokacji krajowej EFRR, EFS+ i Funduszu Spójności. Odpowiednią zmianę programu przedkłada się w terminie czterech miesięcy od daty pierwszego wystąpienia szkody w wyniku klęski żywiołowej lub – w przypadku gdy klęska żywiołowa wystąpiła przed dniem [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] – w terminie czterech miesięcy od daty wejścia w życie rozporządzenia XXX/XXX [zmieniającego rozporządzenie w sprawie EFRR/Funduszu Spójności].
Komisja wpłaca 30 % tej alokacji na rzecz priorytetu, o którym mowa w akapicie drugim niniejszego ustępu, zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, w ramach wyjątkowych płatności zaliczkowych oprócz rocznych płatności zaliczkowych na rzecz programu, przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060. Te wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu pod warunkiem dostępności środków finansowych. W przypadku gdy alokacja na ten priorytet zostanie następnie zwiększona, wypłaca się dodatkową kwotę płatności zaliczkowych odpowiadającą 30 % tego zwiększenia.
Zgodnie z art. 90 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2021/1060 kwota wypłacona w ramach wyjątkowych płatności zaliczkowych jest rozliczana w zestawieniach wydatków Komisji nie później niż w ramach rozliczeń za ostatni rok obrachunkowy.
Zgodnie z art. 90 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060 wszystkie odsetki generowane przez wyjątkowe płatności zaliczkowe wykorzystuje się na dany program w ten sam sposób co środki z EFRR i uwzględnia w zestawieniu wydatków za ostatni rok obrachunkowy.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 nie można zawiesić wyjątkowych płatności zaliczkowych.
Zgodnie z art. 105 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 płatności zaliczkowe, które należy uwzględnić na potrzeby wyliczenia kwot podlegających umorzeniu, obejmują uiszczone wyjątkowe płatności zaliczkowe.
Na zasadzie odstępstwa od art. 112 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalna stopa dofinansowania w odniesieniu do odrębnego priorytetu ustanowionego, aby wspierać realizację celu szczegółowego, o którym mowa w ust. 1 lit. b) pkt (x) niniejszego artykułu, wynosi 100 %.
Państwa członkowskie zapewniają, by wsparcie z innego instrumentu krajowego lub unijnego lub prywatnego systemu ubezpieczeń otrzymane na operacje wybrane w ramach celu szczegółowego, o którym mowa w ust. 1 lit. b) pkt (x) niniejszego artykułu, było odliczane od wydatków ujętych we wniosku o płatność przedkładanym Komisji.
Na zasadzie odstępstwa od art. 63 ust. 6 zdanie pierwsze rozporządzenia (UE) 2021/1060 instytucja zarządzająca może wybrać do wsparcia, w ramach odrębnego priorytetu, operacje, które zostały fizycznie ukończone lub w pełni zrealizowane przed przedłożeniem do instytucji zarządzającej wniosku o finansowanie, pod warunkiem że operacja stanowi odpowiedź na klęskę żywiołową, która wystąpiła w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.
_____________
* Rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2002/2012/oj).”;
c)ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Fundusz Spójności wspiera CP 2 i 3, z wyjątkiem celu szczegółowego określonego w ust. 1 lit. b) pkt (x).”;
2.w tabeli 1 w załączniku I w ramach celu polityki 2 dodaje się wiersz w brzmieniu:
„
|
|
(x) Wspieranie inwestycji mających na celu odbudowę po klęsce żywiołowej, która wystąpiła w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.
|
Wszelkie RCO wymienione w odniesieniu do celów szczegółowych w ramach CP 1–4
|
Wszelkie RCR wymienione w odniesieniu do celów szczegółowych w ramach CP 1–4
|
”.
Artykuł 2
W rozporządzeniu (UE) 2021/1057 dodaje się art. 12b w brzmieniu:
„Artykuł 12b
Wsparcie na rzecz łagodzenia negatywnych społeczno-ekonomicznych skutków klęsk żywiołowych
1.Państwa członkowskie mogą wykorzystać EFS+ do zapewnienia wsparcia w celu złagodzenia negatywnych społeczno-ekonomicznych skutków klęsk żywiołowych, które wystąpiły w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. Do celów niniejszego artykułu klęska żywiołowa oznacza poważną lub regionalną klęskę żywiołową w rozumieniu art. 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002*. Może to obejmować klęskę żywiołową skutkującą bezpośrednią szkodą poniżej progów określonych w art. 2 ust. 2 i 3 powyższego rozporządzenia, pod warunkiem że dana klęska została uznana przez właściwy organ publiczny państwa członkowskiego za klęskę żywiołową.
_____________
* Rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2002/2012/oj).
2.Do celów ust. 1 zasoby mogą być programowane w ramach odrębnych priorytetów danych programów. Ogólne zasoby na takie odrębne priorytety, przydzielone z EFS+ i EFRR na podstawie art. 3 ust. 1b rozporządzenia (UE) 2021/1058, są ograniczone w całym okresie programowania do maksymalnie 10 % początkowej łącznej alokacji krajowej EFRR, EFS+ i Funduszu Spójności. Odpowiednią zmianę programu przedkłada się w terminie czterech miesięcy od daty wystąpienia klęski żywiołowej lub – w przypadku gdy klęska żywiołowa wystąpiła przed dniem [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] – w terminie czterech miesięcy od daty wejścia w życie rozporządzenia XXX/XXX [zmieniającego rozporządzenie w sprawie EFS+].
3.Odrębny priorytet, o którym mowa w ust. 2, może wspierać dowolny z celów szczegółowych określonych w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.
4.W przypadku gdy jest to absolutnie konieczne i jako środki tymczasowe, mechanizmy zmniejszonego wymiaru czasu pracy mające na celu reagowanie na skutki klęsk żywiołowych bez konieczności łączenia się z aktywnymi środkami oraz dostęp do opieki zdrowotnej, w tym dla osób, które nie są bezpośrednio zagrożone trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną, mogą kwalifikować się do finansowania przez okres nie dłuższy niż 18 miesięcy od daty wystąpienia klęski żywiołowej.
5.Na zasadzie odstępstwa od art. 19 ust. 4 państwa członkowskie nie są zobowiązane do uzupełniania dostarczania żywności lub podstawowej pomocy materialnej środkami towarzyszącymi w ramach celu szczegółowego określonego w art. 4 ust. 1 lit. m) niniejszego rozporządzenia, w przypadku gdy taka dostawa ma na celu reagowanie na skutki klęsk żywiołowych. W przypadku klęski żywiołowej takie dostarczanie żywności i podstawowej pomocy materialnej bez środków towarzyszących może kwalifikować się do finansowania przez maksymalnie 6 miesięcy od daty wystąpienia klęski żywiołowej, a w każdym razie w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.
6.Na zasadzie odstępstwa od art. 63 ust. 6 zdanie pierwsze rozporządzenia (UE) 2021/1060 instytucja zarządzająca może wybrać do wsparcia, w ramach odrębnego priorytetu, operacje, które zostały fizycznie ukończone lub w pełni zrealizowane przed przedłożeniem do instytucji zarządzającej wniosku o finansowanie, pod warunkiem że operacja stanowi odpowiedź na klęskę żywiołową, która wystąpiła w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.
7.Komisja wpłaca 30 % tej alokacji na rzecz odrębnego priorytetu, o którym mowa w ust. 2, zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, w ramach wyjątkowych płatności zaliczkowych oprócz rocznych płatności zaliczkowych na rzecz programu, przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060. Te wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu pod warunkiem dostępności środków finansowych. W przypadku gdy alokacja na ten priorytet zostanie następnie zwiększona, wypłaca się dodatkową kwotę płatności zaliczkowych odpowiadającą 30 % tego zwiększenia.
Zgodnie z art. 90 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2021/1060 kwota wypłacona w ramach wyjątkowych płatności zaliczkowych jest rozliczana w zestawieniach wydatków Komisji nie później niż w ramach rozliczeń za ostatni rok obrachunkowy.
Zgodnie z art. 90 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060 wszystkie odsetki generowane przez wyjątkowe płatności zaliczkowe wykorzystuje się na dany program w ten sam sposób co środki z EFS+ i uwzględnia w zestawieniu wydatków za ostatni rok obrachunkowy.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 nie można zawiesić wyjątkowych płatności zaliczkowych.
Zgodnie z art. 105 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 płatności zaliczkowe, które należy uwzględnić na potrzeby wyliczenia kwot podlegających umorzeniu, obejmują uiszczone wyjątkowe płatności zaliczkowe.
8.Na zasadzie odstępstwa od art. 112 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalna stopa dofinansowania w odniesieniu do odrębnego priorytetu ustanowionego, aby łagodzić negatywne społeczno-ekonomiczne skutki klęsk żywiołowych na podstawie ust. 2, wynosi 100 %.
Państwa członkowskie zapewniają, by wsparcie z innego instrumentu krajowego lub unijnego lub prywatnego systemu ubezpieczeń otrzymane na operacje wybrane w odpowiedzi na klęski żywiołowe było odliczane od wydatków ujętych we wniosku o płatność przedkładanym Komisji.”.
Artykuł 3
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego
W imieniu Rady
Przewodnicząca
Przewodniczący
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI
1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie RESTORE – regionalnego wsparcia na rzecz odbudowy w sytuacjach nadzwyczajnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2021/1058 i rozporządzenie (UE) 2021/1057
1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa
1.3.Cel(e)
1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)
Wniosek ma na celu:
(i)zapewnienie państwom członkowskim, regionom i władzom lokalnym poważnie dotkniętym klęskami żywiołowymi dodatkowego, skutecznego wsparcia i większej elastyczności w celu wspierania działań na rzecz odbudowy poprzez wykorzystanie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR);
(ii)zapewnienie państwom członkowskim elastyczności we wdrażaniu Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), tak aby mogły zapewnić natychmiastową pomoc żywnościową i podstawową pomoc materialną osobom bezpośrednio dotkniętym klęskami żywiołowymi, a także mechanizm zmniejszonego wymiaru czasu pracy dla pracowników i osób samozatrudnionych.
1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)
Cel szczegółowy nr:
Celem szczegółowym wniosku jest umożliwienie państwom członkowskim:
(i)przeprogramowania kwot EFRR przeznaczonych na programy w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” w celu wsparcia działań w zakresie naprawy i odbudowy wynikających z klęsk żywiołowych, które wystąpiły w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. i które mają poważny wpływ na warunki życia, środowisko naturalne lub gospodarkę;
(ii)skorzystania ze stopy współfinansowania w wysokości do 100 % i dodatkowych płatności zaliczkowych w wysokości 30 % na priorytety przeznaczone na wspieranie odbudowy w ramach programów finansowanych ze środków EFRR, realizujących cel „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu”;
(iii)finansowania w ramach EFS+ mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy na rzecz pracowników i osób samozatrudnionych dotkniętych klęskami żywiołowymi bez konieczności stosowania aktywnych środków przez ograniczony czas;
(iv)dystrybucji żywności i podstawowej pomocy materialnej bez środków towarzyszących w ramach EFS+ w odpowiedzi na bezpośrednie skutki klęsk żywiołowych;
(v)skorzystania ze stopy współfinansowania w wysokości do 100 % i dodatkowych płatności zaliczkowych w wysokości 30 %, w przypadku gdy nowy odrębny priorytet dla EFS+ ustanowiono w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu”.
1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ
Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.
Oczekiwanym skutkiem niniejszego wniosku jest przeprogramowanie przez państwa członkowskie i regiony dotknięte klęskami żywiołowymi 10 mld EUR z krajowych programów EFRR i EFS+ poprzez zwiększenie elastyczności i zachęt finansowych w ramach EFRR i EFS+ w celu szybkiego wsparcia działań w zakresie odbudowy i naprawy, zapewnienia żywności i podstawowej pomocy materialnej oraz wsparcia mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy przy jednoczesnym zmniejszeniu obciążenia budżetów krajowych.
1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów
Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.
Wniosek umożliwia państwom członkowskim wybór wszelkich wspólnych wskaźników produktu i rezultatu dla EFRR wymienionych w odniesieniu do celów szczegółowych w ramach celów polityki 1–4 do monitorowania postępów i osiągnięć w zakresie działań związanych z odbudową (załącznik I, tabela 1). Wniosek nie zmienia wykazu wspólnych wskaźników dotyczących wsparcia z EFS+.
1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:
nowego działania
nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego
przedłużenia bieżącego działania
połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania
1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy
1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy
Rozporządzenie powinno mieć pełne zastosowanie wkrótce po jego przyjęciu, tj. następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Z zastrzeżeniem przyjęcia niniejszego wniosku przez współprawodawców Komisja jest gotowa ułatwić szybkie zatwierdzanie wniosków o zmianę programu przedkładanych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 24 rozporządzenia 2021/1060.
1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.
Wniosek umożliwia dalszą realizację programów, zapewniając gospodarce dodatkowy napływ środków finansowych i jednocześnie pomagając zmniejszyć obciążenie budżetu państw dotkniętych przez klęski żywiołowe. Takiego samego rezultatu nie można osiągnąć poprzez działania na szczeblu krajowym.
Niedawne klęski żywiołowe uzasadniają potrzebę zwiększenia zdolności Unii do zapewniania szybkiego i skutecznego wsparcia państwom członkowskim w celu uzupełnienia ich wysiłków na rzecz odbudowy i złagodzenia społecznych i ekonomicznych skutków dla ludności bezpośrednio dotkniętej klęską żywiołową. Konieczne jest uzupełnienie obecnych przepisów rozporządzenia (UE) 2021/1060, aby zwiększyć elastyczność programowania funduszy EFRR i poziom wsparcia finansowego na działania związane z naprawą i odbudową w następstwie klęsk żywiołowych, w uzupełnieniu zasobów dostępnych w ramach Funduszu Solidarności Unii Europejskiej, oraz aby umożliwić państwom członkowskim uruchomienie kwot z EFS+ na finansowanie mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy bez potrzeby podejmowania aktywnych działań na rzecz pracowników i osób samozatrudnionych dotkniętych klęskami żywiołowymi oraz na dystrybucję żywności i podstawowej pomocy materialnej bez środków towarzyszących.
1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań
W poprzednich latach UE przyjęła zmiany regulacyjne mające przyspieszyć wykorzystanie funduszy UE; na przykład dzięki CARE i FAST-CARE fundusze polityki spójności zostały poddane ukierunkowanym zmianom, aby stawić czoła pojawiającym się kryzysom.
Doświadczenia te oraz rozporządzenie w sprawie STEP zostały uwzględnione przy opracowywaniu niniejszego wniosku.
1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami
Niniejsze rozporządzenie stwarza warunki niezbędne do skuteczniejszego i bardziej elastycznego wykorzystania istniejących zasobów EFRR i EFS+ w następstwie klęsk żywiołowych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) 2012/2002 ustanawiającego Fundusz Solidarności Unii Europejskiej lub – w należycie uzasadnionych przypadkach – uznanych za klęski żywiołowe przez właściwy organ publiczny państwa członkowskiego. Stanowi to uzupełnienie środków dostępnych w ramach Funduszu Solidarności Unii Europejskiej.
Niniejszy wniosek jest w pełni zgodny z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi i obecnymi instrumentami i nie wymaga dodatkowych środków na zobowiązania, aby osiągnąć swoje cele.
1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków
1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego
Ograniczony czas trwania
–
–
Okres trwania wpływu finansowego: od 2025 r. do 2027 r. w odniesieniu do środków na płatności
Nieograniczony czas trwania
–Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od RRRR r. do RRRR r.,
–po którym następuje faza operacyjna.
1.7.Planowane metody wykonania budżetu
Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję
– w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii
– przez agencje wykonawcze
Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
Zarządzanie pośrednie przez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:
– państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym
– organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (wyszczególnić)
– Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu i Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu
– organom, o których mowa w art. 70 i 71 rozporządzenia finansowego
– organom prawa publicznego
– podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, w zakresie, w jakim są im zapewnione odpowiednie gwarancje finansowe
– podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego i zapewniono odpowiednie gwarancje finansowe
– podmiotom lub osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym
– podmiotom mającym siedzibę w państwie członkowskim, podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego lub prawu Unii i kwalifikującym się, zgodnie z przepisami sektorowymi, do powierzenia im wykonywania środków finansowych Unii lub gwarancji budżetowych, w zakresie, w jakim podmioty te są kontrolowane przez podmioty prawa publicznego lub podmioty podlegające prawu prywatnemu świadczące usługi użyteczności publicznej, a także posiadają odpowiednie gwarancje finansowe w formie odpowiedzialności solidarnej organów kontrolnych lub równoważne gwarancje finansowe, które mogą być ograniczone, w odniesieniu do każdego działania, do maksymalnej kwoty wsparcia Unii.
2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości
Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
2.2.System zarządzania i kontroli
2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli
Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia
Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)
Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ
·Istniejące linie budżetowe
Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych
|
Dział wieloletnich ram finansowych
|
Linia budżetowa
|
Rodzaj środków
|
Wkład
|
|
|
Numer
|
Zróżn. / niezróżn.
|
państw EFTA
|
krajów kandydujących i potencjalnych krajów kandydujących
|
innych państw trzecich
|
pochodzący z pozostałych dochodów przeznaczonych na określony cel
|
|
2a
|
05.02.01 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) – Wydatki operacyjne
07.02.01 Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) – Wydatki operacyjne
|
Zróżn.
|
NIE
|
NIE
|
NIE
|
NIE
|
·Nowe linie budżetowe, o których utworzenie się wnioskuje – nie dotyczy
3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki
3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne
–
Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych
–
Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej
3.2.1.1.Środki z uchwalonego budżetu
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Dział wieloletnich ram finansowych
|
Numer
|
2a
|
|
Dyrekcja Generalna: REGIO
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
OGÓŁEM WRF 2021–2027
|
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
|
Środki operacyjne
|
|
05.02.01 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) – Wydatki operacyjne
|
Środki na zobowiązania
|
(1a)
|
|
|
|
|
0,000
|
|
|
Środki na płatności
|
(2a)
|
|
2 070,000
|
3 003,600
|
-5 073,600
|
0,000
|
|
OGÓŁEM środki
dla DG REGIO
|
Środki na zobowiązania
|
=1a+1b+3
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
|
Środki na płatności
|
=2a+2b+3
|
0,000
|
2 070,000
|
3 003,600
|
- 5 073,600
|
0,000*
|
Dodatkowe płatności zaliczkowe w odniesieniu do EFRR w 2025 r. (2 070,0 mln EUR) oraz wpływ współfinansowania w wysokości 100 % (3 003,6 mln EUR w 2026 r.) spowodują koncentrację płatności z 2027 r. na wstępie i będą neutralne dla budżetu w okresie obowiązywania WRF na lata 2021–2027. Kwoty przedstawione w powyższej tabeli są szacunkami oczekiwanego przeprogramowania przez państwa członkowskie na kwotę 10 mld EUR, natomiast ostateczne kwoty do wypłacenia w ramach EFRR będą zależały od decyzji państw członkowskich dotyczących programowania i będą w całości finansowane ze środków WRF.
|
Dyrekcja Generalna: EMPL
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
OGÓŁEM WRF 2021–2027
|
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
|
Środki operacyjne
|
|
07.02.01
|
Środki na zobowiązania
|
(1a)
|
|
|
|
|
0,000
|
|
|
Środki na płatności
|
(2a)
|
0
|
930
|
1 000
|
- 1 930
|
0,000
|
|
Linia budżetowa
|
Środki na zobowiązania
|
(1b)
|
|
|
|
|
0,000
|
|
|
Środki na płatności
|
(2b)
|
|
|
|
|
0,000
|
|
Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy
|
|
Linia budżetowa
|
|
(3)
|
|
|
|
|
0,000
|
|
OGÓŁEM środki
dla DG EMPL
|
Środki na zobowiązania
|
=1a+1b+3
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
|
Środki na płatności
|
=2a+2b+3
|
0,000
|
930
|
1000
|
-1930
|
0,000
|
Dodatkowe płatności zaliczkowe w odniesieniu do EFS+ w 2025 r. (930 mln EUR) oraz wpływ współfinansowania w wysokości 100 % (1 000 mln EUR w 2026 r.) spowodują koncentrację płatności z 2027 r. na wstępie i będą neutralne dla budżetu w okresie obowiązywania WRF na lata 2021–2027. Kwoty przedstawione w powyższej tabeli są szacunkami oczekiwanego przeprogramowania przez państwa członkowskie na łączną kwotę 10 mld EUR, natomiast ostateczne kwoty do wypłacenia w ramach EFS+ będą zależały od decyzji państw członkowskich dotyczących programowania i będą w całości finansowane ze środków WRF.
|
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
OGÓŁEM WRF 2021–2027
|
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
|
OGÓŁEM środki operacyjne
|
Środki na zobowiązania
|
(4)
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
|
Środki na płatności
|
(5)
|
0,000
|
3 000,000
|
4 003,600
|
-7 003,600
|
0,000
|
|
OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy
|
(6)
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 2a
|
Środki na zobowiązania
|
=4+6
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
wieloletnich ram finansowych
|
Środki na płatności
|
=5+6
|
0,000
|
3 000,000
|
4 003,600
|
-7 003,600
|
0,000
|
|
|
|
|
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
OGÓŁEM WRF 2021–2027
|
|
|
|
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
|
• OGÓŁEM środki operacyjne (wszystkie działy operacyjne)
|
Środki na zobowiązania
|
(4)
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
|
Środki na płatności
|
(5)
|
0,000
|
3 000,000
|
4 003,600
|
- 7 003,600
|
0,000
|
|
• OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy (wszystkie działy operacyjne)
|
(6)
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 6
|
Środki na zobowiązania
|
=4+6
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
wieloletnich ram finansowych
(kwota referencyjna)
|
Środki na płatności
|
=5+6
|
0,000
|
3 000,000
|
4 003,600
|
-7 003,600
|
0,000
|
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
OGÓŁEM WRF 2021–2027
|
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 7
|
Środki na zobowiązania
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
wieloletnich ram finansowych
|
Środki na płatności
|
0,000
|
3 000,000
|
4 003,600
|
-7 003,600
|
0,000
|
3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne
–
Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych
–
Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej
3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu
|
ZATWIERDZONE ŚRODKI
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
OGÓŁEM 2021–2027
|
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
|
DZIAŁ 7
|
|
Zasoby ludzkie
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
Pozostałe wydatki administracyjne
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
Suma cząstkowa DZIAŁ 7
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
Poza DZIAŁEM 7
|
|
Zasoby ludzkie
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
Pozostałe wydatki o charakterze administracyjnym
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 7
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
|
|
|
OGÓŁEM
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
0,000
|
3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie
–
Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich
–
Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej
3.2.4.1.Finansowane z uchwalonego budżetu
Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy (EPC)
|
ZATWIERDZONE ŚRODKI
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)
|
|
20 01 02 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
20 01 02 03 (w delegaturach UE)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
01 01 01 01 (pośrednie badania naukowe)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
01 01 01 11 (bezpośrednie badania naukowe)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
Inna linia budżetowa (określić)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
• Personel zewnętrzny (w EPC)
|
|
20 02 01 (CA, SNE z globalnej koperty finansowej)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
20 02 03 (CA, LA, SNE i JPD w delegaturach UE)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
Linia budżetowa na wsparcie adm.
[XX.01.YY.YY]
|
- w centrali
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
|
- w delegaturach UE
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
01 01 01 02 (CA, SNE – pośrednie badania naukowe)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
01 01 01 12 (CA, SNE – bezpośrednie badania naukowe)
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
Inna linia budżetowa (określić) – dział 7
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
Inna linia budżetowa (określić) – poza działem 7
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
OGÓŁEM
|
0
|
0
|
0
|
0
|
3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
Wniosek/inicjatywa:
–
może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)
–
wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF
–
wymaga rewizji WRF
3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu
Wniosek/inicjatywa:
–
nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich
–
przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:
środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
|
Rok
2024
|
Rok
2025
|
Rok
2026
|
Rok
2027
|
Ogółem
|
|
Określić organ współfinansujący
|
|
|
|
|
|
|
OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem
|
|
|
|
|
|
3.3.
Szacunkowy wpływ na dochody
–
Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody
–
Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:
–
wpływ na zasoby własne
–
wpływ na dochody inne
–
Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Linia budżetowa po stronie dochodów
|
Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy
|
Wpływ wniosku/inicjatywy
|
|
|
|
Rok 2024
|
Rok 2025
|
Rok 2026
|
Rok 2027
|
|
Artykuł …
|
|
|
|
|
|
W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.
Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).
4.Wymiar cyfrowy
4.1.Wymogi cyfrowe
|
Niniejsze rozporządzenie nie zawiera dodatkowych wymogów cyfrowych. Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060, obejmujące wymogi cyfrowe w zakresie gromadzenia, przekazywania i przechowywania danych oraz wymiany informacji.
|
4.2.Dane
|
Niniejsze rozporządzenie nie zawiera dodatkowych wymogów cyfrowych w odniesieniu do gromadzenia, przetwarzania, generowania, wymiany lub udostępniania danych. Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
|
4.3.Rozwiązania cyfrowe
|
Niniejsze rozporządzenie nie zawiera dodatkowych wymogów cyfrowych, które wymagałyby rozwiązań cyfrowych. Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
|
4.4.Ocena interoperacyjności
|
Niniejsze rozporządzenie nie zawiera dodatkowych wymogów cyfrowych, które dotyczą cyfrowych usług publicznych. Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
|
4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie
|
Niniejsze rozporządzenie nie zawiera dodatkowych wymogów cyfrowych, które wymagałyby szczególnych środków wykonawczych. Zastosowanie mają przepisy rozporządzenia (UE) 2021/1060.
|